Tải bản đầy đủ (.doc) (128 trang)

Tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lý cho hiệu trưởng các trường tiểu học huyện xín mần, hà giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.18 MB, 128 trang )

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG

TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC QUẢN LÝ
CHO HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
HUYỆN XÍN MẦN, HÀ GIANG ĐÁP ỨNG
YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2020


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG

TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC QUẢN LÝ
CHO HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
HUYỆN XÍN MẦN, HÀ GIANG ĐÁP ỨNG
YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
Ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. NGUYỄN TIẾN HÙNG


THÁI NGUYÊN - 2020


LỜI CAM ĐOAN
Tơi xin cam đoan đây là cơng trình nghiên cứu của riêng tôi, các số
liệu, kết quả nêu trong luận văn này là trung thực và chưa từng được ai cơng
bố trong bất kỳ cơng trình nào khác.
Thái Nguyên, tháng năm 2020
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Xuân Trường

i


LỜI CẢM ƠN
Luận văn được hoàn thành tại Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái
Nguyên dưới sự hướng dẫn của PGS,TS. Nguyễn Tiến Hùng, nhân dịp này tôi
xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới người thầy đã trực tiếp hướng dẫn, giúp
đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Xin bày tỏ lịng biết ơn và lời cảm ơn sâu sắc tới Phòng Đào tạo sau
Đại học, các Thầy giáo, Cô giáo Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái
Nguyên đã giảng dạy và tạo điều kiện thuận lợi cho tơi trong q trình học tập
và nghiên cứu khoa học.
Do điều kiện về thời gian và năng lực bản thân còn hạn chế do vậy luận
văn chắc chắn sẽ không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được
sự đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo và các bạn học viên để luận văn
này được hoàn chỉnh hơn.
Thái Nguyên, tháng năm 2020
Tác giả luận văn


Nguyễn Xuân Trường

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii
MỤC LỤC........................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ............................................................... viii
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ ............................................................... ix
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài........................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu..................................................................................... 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu .............................................................. 3
4. Giả thuyết khoa học ...................................................................................... 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................... 4
6. Phạm vi nghiên cứu....................................................................................... 4
7. Phương pháp nghiên cứu............................................................................... 4
8. Cấu trúc luận văn .......................................................................................... 5
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC QUẢN
LÝ CHO HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG
YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC ................................................................. 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề .................................................................... 6
1.1.1. Ở ngoài nước ........................................................................................... 6
1.1.2. Ở trong nước ........................................................................................... 8
1.2. Một số khái niệm cơ bản .......................................................................... 12
1.2.1. Quản lý .................................................................................................. 12
1.2.2. Quản lý nhà trường ............................................................................... 13

1.2.3. Năng lực ................................................................................................ 15
1.2.4. Năng lực quản lý ................................................................................... 15
1.2.5. Bồi dưỡng và tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lý............................... 16

3


1.3. Một số vấn đề về bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng các
trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục......................................... 17
1.3.1. Hiệu trưởng trường tiểu học.................................................................. 17
1.3.2. Bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng các trường tiểu học ...... 20
1.4. Tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng các trường
tiểu học dựa vào chuẩn hiệu trưởng ................................................................ 25
1.4.1. Tổ chức xác định mục tiêu bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu
trưởng các trường tiểu học .............................................................................. 25
1.4.2. Tổ chức phát triển nội dung chương trình bồi dưỡng năng lực quản
lý cho Hiệu trưởng các trường tiểu học .......................................................... 25
1.4.3. Nội dung tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng các
trường tiểu học đáp ứng yêu cầu chuẩn hiệu trưởng....................................... 27
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lý cho
Hiệu trưởng các trường tiểu học ..................................................................... 34
1.5.1. Yếu tố khách quan................................................................................. 34
1.5.2. Các yếu tố chủ quan .............................................................................. 36
Kết luận chương 1 ........................................................................................... 38
Chương 2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC
QUẢN LÝ CHO HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
HUYỆN XÍN MẦN, HÀ GIANG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI
GIÁO DỤC..................................................................................................... 39
2.1. Khái quát chung về địa bàn nghiên cứu.................................................. 39
2.1.1. Khái quát về kinh tế - xã hội ................................................................ 39

2.1.2. Tình hình Giáo dục và Đào tạo ............................................................ 39
2.2. Tổ chức nghiên cứu thực trạng ............................................................... 40
2.2.1. Mục đích khảo sát................................................................................. 40
2.2.2. Nội dung khảo sát................................................................................. 40
2.2.3. Cách thức khảo sát................................................................................ 41

4


2.2.4. Khách thể khảo sát................................................................................ 41
2.2.5. Thời gian khảo sát, địa bàn khảo sát.................................................... 42
2.2.6. Xử lý kết quả khảo sát.......................................................................... 42
2.3. Thực trạng bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng các trường
tiểu học trên địa bàn huyện Xín Mần ............................................................. 43
2.3.1. Nhận thức tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng năng lực quản
lý cho Hiệu trưởng trường tiểu học................................................................ 43
2.3.2. Thực trạng đánh giá mục tiêu bồi dưỡng năng lực quản lý cho
Hiệu trưởng trường tiểu học ........................................................................... 44
2.3.3. Thực trạng đánh giá về nội dung bồi dưỡng năng lực quản lý cho
Hiệu trưởng các trường tiểu học .................................................................... 46
2.3.4. Thực trạng phương pháp bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu
trưởng trường tiểu học .................................................................................... 48
2.3.5. Thực trạng hình thức bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu
trưởng trường tiểu học .................................................................................... 49
2.4. Thực trạng tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng
các trường tiểu học trên địa bàn huyện Xín Mần, Hà Giang......................... 51
2.4.1. Thực trạng tổ chức xác định mục tiêu bồi dưỡng năng lực quản lý
cho Hiệu trưởng trường tiểu học .................................................................... 51
2.4.2. Thực trạng tổ chức phát triển nội dung chương trình bồi dưỡng
năng lực quản lý cho Hiệu trưởng trường tiểu học........................................ 53

2.4.3. Thực trạng thực hiện nội dung tổ chức bồi dưỡng năng lực quản
lý cho Hiệu trưởng các trường tiểu học ......................................................... 56
2.5. Đánh giá chung về thực trạng ................................................................. 65
2.5.1. Ưu điểm ................................................................................................ 65
2.5.2. Nhược điểm .......................................................................................... 65
2.5.3. Nguyên nhân.......................................................................................... 66
Kết luận chương 2........................................................................................... 67

5


Chương 3. BIỆN PHÁP TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC
QUẢN LÝ CHO HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
HUYỆN XÍN MẦN, HÀ GIANG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI
GIÁO DỤC .................................................................................................... 68
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp .................................................................. 68
3.1.1. Bảo đảm tính đồng bộ ........................................................................... 68
3.1.2. Bảo đảm tính khả thi ............................................................................ 68
3.1.3. Bảo đảm tính kế thừa............................................................................ 68
3.1.4. Bảo đảm tính thực tiễn ......................................................................... 69
3.2. Biện pháp tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng các
trường tiểu học trên địa bàn huyện Xín Mần đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục ........................................................................................................... 69
3.2.1. Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức về bồi dưỡng và tổ
chức bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng trường tiểu học cho
các bên liên quan ............................................................................................ 69
3.2.2. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực quản lý cho hiệu trưởng
trường Tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới quản lý giáo dục......................... 71
3.2.3. Tổ chức đổi mới nội dung bồi dưỡng năng lực quản lý gắn với
chất lượng và hiệu quả quản lý đáp ứng chuẩn hiệu trường ......................... 77

3.2.4. Tổ chức đổi mới phương pháp bồi dưỡng năng lực quản lý cho hiệu
trưởng các trường Tiểu học huyên Xín Mần đáp ứng chuẩn hiệu trưởng..... 80
3.2.5. Đa dạng hóa các hình thức bồi dưỡng năng lực quản lý, chú trọng
nhân điển hình tiên tiến .................................................................................. 84
3.2.6. Khuyến khích tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực
quản lý của hiệu trưởng các trường Tiểu học huyện Xín Mần ..................... 87

6


3.4. Khảo nghiệm tính khả thi và tính hiệu quả của các biện pháp đề xuất........
90
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm.......................................................................... 90
3.4.2. Nội dung khảo nghiệm .......................................................................... 90
3.4.3. Phương pháp khảo nghiệm.................................................................... 90
3.4.4. Kết quả khảo nghiệm ............................................................................ 91
Kết luận Chương 3 .......................................................................................... 94
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ............................................................... 96
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 99
PHỤ LỤC

vii


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BDGV

:


Bồi dưỡng giáo viên

CBQL

:

Cán bộ quản lý

CNTT

:

Công nghệ thông tin

CSVC

:

Cơ sở vật chất

ĐNGV

:

Đội ngũ giáo viên

GDĐT

:


Giáo dục và đào tạo

ICT

:

Information and Communication Technology

KTĐG

:

Kiểm tra đánh giá

KT-XH

:

Kinh tế - xã hội

NGBH

:

Nghiên cứu bài học

NLQL

:


Năng lực quản lý

NNL

:

Nguồn nhân lực

PPBD

:

Phương pháp bồi dưỡng

PPDH

:

Phương pháp dạy học

QLGD

:

Quản lý giáo dục

SGK

:


Sách giáo khoa

TBD

:

Tự bồi dưỡng

TH

:

Tiểu học

8


DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
Bảng 2.1. Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về tầm quan trọng của
công tác bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng trường
Tiểu học........................................................................................ 43
Bảng 2.2. Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về mức độ quan trọng của các
mục tiêu bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng trường
tiểu học ............................................................................. 44
Bảng 2.3. Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về mức độ quan trọng của các
nội dung bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng trường
tiểu học ............................................................................. 47
Bảng 2.4. Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về phù hợp của về các
phương pháp bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng
trường tiểu học ............................................................................. 48

Bảng 2.5. Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về phù hợp của về các hình
thức bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng trường tiểu
học ............................................................................ 50
Bảng 2.6. Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về kết quả thực hiện công
tác quản lý việc xác định mục tiêu bồi dưỡng năng lực quản
lý cho Hiệu trưởng trường tiểu học.............................................. 51
Bảng 2.7. Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về kết quả thực hiện công
tác quản lý phát triển nội dung chương trình bồi dưỡng năng
lực quản lý cho Hiệu trưởng các trường tiểu học ........................ 54
Bảng 2.8. Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về kết quả thực hiện công
tác xây dựng kết hoạch quản lý bồi dưỡng năng lực quản lý
cho Hiệu trưởng các trường tiểu học ........................................... 56
Bảng 2.9.

Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về kết quả thực hiện công
tác tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng các
trường tiểu học ........................................................ 57

9


Bảng 2.10.

Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về kết quả thực hiện công
tác chỉ đạo bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng các
trường tiểu học ........................................................ 58

Bảng 2.11.

Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về kết quả thực hiện

công tác kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng năng lực
quản lý cho Hiệu trưởng các trường tiểu học ........................... 59

Bảng 2.12.

Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về kết quả thực hiện công
tác quản lý các điều kiện cơ sở vật chất phục vụ bồi dưỡng
...........61

Bảng 2.13.

Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về các yếu tố ảnh hưởng đến
tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng trường
tiểu học .......................................................................... 62

Bảng 3.1.

Kết quả khảo sát tính cần thiết của các biện pháp .................... 91

Bảng 3.2.

Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp....................... 92

Biểu đồ 3.1. Mối quan hệ giữa các biện pháp ............................................... 89
Biểu đồ 3.2. Tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất ................. 94

10


MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Tại Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định "Đổi
mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hố, hiện
đại hố, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ
chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo
dục là khâu then chốt” và “Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân
trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây
dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam"[14]. Chiến
lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 đã định hướng: "Phát triển và
nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao là
một đột phá chiến lược"[12].
Chỉ thị 40/CT-TƯ ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư về việc: “Xây dựng,
nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục” đã nêu rõ:
“Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục
được chuẩn hóa , đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc
biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay
nghề của nhà giáo….để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng
những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước”[1].
Như vậy, để thực hiện được mục tiêu giáo dục, đáp ứng được nhu cầu
đổi mới GD&ĐT, địi hỏi phải có một đội ngũ CBQL, GV đủ về số lượng,
đồng bộ về cơ cấu và có chất lượng cao. Trong đó, đội ngũ Hiệu trưởng nhà
trường cần được quan tâm hàng đầu bởi vì họ chính là lực lượng cốt cán trực
tiếp biến các mục tiêu GD&ĐT thành hiện thực, giữ vai trò quyết định đến
chất lượng và hiệu quả giáo dục. Nhận thức được điều đó, Bộ GD&ĐT đã có
Thơng tư số 14/2018/TT-BGDĐT về việc Ban hành quy định chuẩn Hiệu
trưởng cơ sở giáo dục phổ thông nhằm xây dựng hành lang pháp lý trong việc
đánh giá năng lực hiệu trưởng.
1



Hoạt động bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng nhà trường là
vơ cùng quan trọng góp phần nâng cao trình độ, năng lực chun mơn để giúp
Hiệu trưởng trong công tác quản lý, điều hành các hoạt động giáo dục - đào
tạo nhà trường đạt tới mục tiêu đã xác định. Và quản lý hoạt động bồi dưỡng
năng lực quản lý cho Hiệu trưởng dựa vào năng lực trở nên vô cùng cấp thiết
trong giai đoạn hiện nay.
Các trường tiểu học trên địa bàn huyện Xín Mần thời gian qua đã có
những cố gắng, nỗ lực để nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường; Hiệu
trưởng nhà trường khơng ngừng phấn đấu nâng cao trình độ chun mơn và
năng lực quản lý của bản thân; các hoạt động bồi dưỡng cũng được chú trọng
và đa dạng hóa các hình thức, phương pháp bồi dưỡng; hoạt động bồi dưỡng
năng lực quản lý cho Hiệu trưởng nhận được nhiều hơn sự đầu tư, quan tâm từ
Phòng GD&ĐT, nhân dân và chính quyền địa phương; việc xác định khung
nội dung chương trình bồi dưỡng cũng rõ ràng, cụ thể và bám sát với thực tế
địa phương...
Tuy nhiên, bên cạnh những thành quả đã đạt được, thì hoạt động bồi
dưỡng và tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng các trường tiểu
học trên địa bàn huyện Xín Mần vẫn còn những hạn chế, bất cập, tồn đọng
cần giải quyết: các hoạt động bồi dưỡng chưa được xây dựng kế hoạch cụ thể,
chưa có tính hệ thống và cơng tác triển khai còn lúng túng; một số Hiệu
trưởng còn thiếu trách nhiệm trong việc phát triển, bồi dưỡng bản thân, tâm lý
ngại thay đổi, chưa có những đột phá trong công tác quản lý nhà trường; các
điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ cho hoạt động bồi dưỡng còn thấp,
chưa đáp ứng được yêu cầu do điều kiện KT-XH của địa phương cịn nhiều
khó khăn; q trình kiểm tra, đánh giá bồi dưỡng vẫn chưa hiệu quả, mang
tính động viên, khuyến khích, chưa xây dựng được tiêu chuẩn, tiêu chí đánh
giá phù hợp với tình hình thực tế.... Hiện nay, hoạt động bồi dưỡng năng lực
quản lý cho Hiệu trưởng các trường tiểu học chưa đáp ứng được yêu cầu đổi
mới giáo dục hiện nay, các nghiên cứu về nội dung này còn hạn chế, đặc biệt

2


là trên địa bàn huyện Xín Mần thì gần như là chưa có. Vì vậy, việc nghiên
cứu đề tài này là thực sự cấp thiết để góp phần nâng cao hiệu quả năng lực
quản lý của Hiệu trưởng và chất lượng giáo dục địa phương.
Từ những lý do trên, việc lựa chọn đề tài luận văn: “Tổ chức bồi
dưỡng NLQL cho Hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Xín Mần, Hà
Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” mang tính cấp thiết về thực tiễn
cần nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu năng lực, khung năng lực quản lý của Hiệu
trưởng trường tiểu học, khảo sát, đánh giá thực trạng về năng lực quản lý của
Hiệu trưởng trường Tiểu học, làm cơ sở xây dựng các biện pháp tổ chức hoạt
động bồi dưỡng NLQL cho Hiệu trưởng các trường Tiểu học huyện Xín Mần,
tỉnh Hà Giang, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động bồi dưỡng NLQL cho Hiệu trưởng các trường tiểu học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Tổ chức hoạt động bồi dưỡng NLQL cho Hiệu trưởng các trường tiểu
học huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
4. Giả thuyết khoa học
Năng lực quản lý của Hiệu trưởng các trường tiểu học trên địa bàn
huyện Xín Mần ngày càng được nâng cao và đặc biệt được chú trọng trong
hoạt động bồi dưỡng NLQL, tuy nhiên, còn nhiều hạn chế. Một trong các
nguyên nhân cơ bản là do công tác tổ chức hoạt động bồi dưỡng vẫn còn tồn
tại những hạn chế, bất cập.
Vì vậy, nếu đề xuất được những biện pháp tổ chức phù hợp, để phát
huy các thế mạnh nhằm khắc phục được các hạn chế và nguyên nhân của thực

trạng, sẽ góp phần nâng cao chất lượng NLQL của Hiệu trưởng các trường
tiểu học trên địa bàn huyện Xín Mần, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu
học hiện nay.
3


5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• Nghiên cứu cơ sở lý luận về tổ chức bồi dưỡng NLQL cho Hiệu
trưởng các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
• Đánh giá thực trạng tổ chức bồi dưỡng NLQL cho Hiệu trưởng các
trường tiểu học trên địa bàn huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục.
• Đề xuất các biện pháp tổ chức bồi dưỡng NLQL cho Hiệu trưởng các
trường tiểu học trên địa bàn huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục.
• Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi các biện pháp đã đề xuất.
6. Phạm vi nghiên cứu
6.1. Về nội dung
Tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý của Phịng GD&ĐT huyện
Xín Mần đối với hoạt động bồi dưỡng NLQL cho Hiệu trưởng các trường tiểu
học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
6.2. Khách thể điều tra
Tổng số khách thể tham gia là: 60 người, trong đó:
- CBQL, Chun viên phịng GD&ĐT huyện Xín Mần: 5 người
- Hiệu trưởng các trường tiểu học: 15 người
- GV các trường tiểu học: 40 người
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập thông tin để tiến hành phân
tích, tổng hợp, so sánh, khái qt hóa, hệ thống hóa các tài liệu khoa học,

các văn bản quy định của ngành có liên quan đến tổ chức bồi dưỡng năng
lực quản lý cho Hiệu trưởng các trường tiểu học để xây dựng cơ sở lý luận
của đề tài.

4


7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+ Phương pháp điều tra, khảo sát bằng phiếu hỏi các lực lượng có liên
quan nhằm mơ tả, đánh giá đúng thực trạng bồi dưỡng và quản lý, tổ chức bồi
dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng các trường tiểu học trên địa bàn
huyện Xín Mần.
+ Phương pháp quan sát, tổng kết kinh nghiệm giáo dục: quan sát các
hoạt động bồi dưỡng thực tế và thông qua các văn bản báo cáo tổng kết hằng
năm về nội dung nghiên cứu.
+ Phương pháp phỏng vấn: trực tiếp trao đổi, trò chuyện với đội ngũ
CBQL, chuyên viên phòng GD&ĐT; Hiệu trưởng và GV các trường tiểu học
trên địa bàn huyện Xín Mần về các vấn đề nghiên cứu để làm sáng tỏ vấn đề
và làm căn cứ đánh giá thực trạng.
7.3. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng phương pháp toán học để xử lý các kết quả và tính phần trăm.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham
khảo, phụ lục luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận về tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lý cho
Hiệu trưởng các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
Chương 2. Thực trạng tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu
trưởng các trường tiểu học huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục.
Chương 3: Biện pháp tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu

trưởng các trường tiểu học huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục.

5


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC QUẢN LÝ
CHO HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG
YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Ở ngoài nước
Thế kỷ XXI, “thế kỷ của đỉnh cao trí tuệ” kéo theo sự bùng nổ của tri
thức khoa học và cơng nghệ. Giáo dục đóng một vai trò đặc biệt quan trọng
trong chiến lược phát triển của mỗi quốc gia. Việc “học tập suốt đời” (lifelong
learning) ở nhiều nước trong khu vực cũng như trên thế giới khơng cịn tồn tại
chỉ như một khái niệm hay một nguyên tắc đơn thuần trong học tập mà nó đã
trở thành một trong những chìa khóa quan trọng nhất để thúc đẩy sự phát triển
kinh tế xã hội. Xây dựng mơ hình xã hội học tập có nghĩa là xây dựng một
nền giáo dục của một xã hội học tập suốt đời, tồn diện và tích hợp, một xã
hội mà trong đó tất cả những yêu cầu học hành của mọi người ở mọi nơi, mọi
lúc đều được đáp ứng. Mơ hình xã hội học tập mới ra đời nhưng đã tỏ ra là
một mơ hình hữu hiệu đối với tất cả các quốc gia không phân biệt giàu nghèo, phát triển hay đang phát triển. Xây dựng một xã hội học tập suốt đời
dựa trên cơ sở bốn yêu cầu cơ bản hay còn gọi là bốn trụ cột mà trong báo cáo
trình UNESCO của Ủy ban quốc tế về giáo dục thế kỷ XXI đề cập đến đó là:
Học để biết, học để làm, học để tồn tại, học để cùng chung sống với nhau
(Learn to know; Learn to do; Learn to be; Learn to live together).
Một trong những hình thức học tập suốt đời chính là bồi dưỡng nguồn
nhân lực. Trong nền giáo dục mỗi quốc gia, đội ngũ hiệu trưởng là những
nhân vật quan trọng nhất trong nhà trường, phải được liên tục bồi dưỡng để

đáp ứng được với yêu cầu n hà trường hiện tại, đồng thời phải có khả năng
thích ứng với những đổi mới của hệ thống giáo dục suốt 40 năm công tác của
mỗi người. Đội ngũ hiệu trưởng chính là lực lượng cốt cán biến các mục tiêu
giáo dục thành hiện thực, giữ vai trò quyết định chất lượng và hiệu quả giáo

6


dục. Xu thế đổi mới giáo dục để chuẩn bị con người cho thế kỷ XXI đang đặt
ra những yêu cầu mới về phẩm chất, năng lực của đội ngũ hiệu trưởng. Chính
vì vậy, những mối quan tâm của các nhà lãnh đạo trong lĩnh vực giáo dục
cùng những phương thức tiến hành tổ chức các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng
đội ngũ hiệu trưởng đang trở thành những vấn đề lớn, được đặc biệt chú trọng
trong các hệ thống giáo dục tại các nước trên thế giới.
Trên thế giới, đã có nhiều tác giả nghiên cứu về quản lý nói chung và
quản lý trong lĩnh vực Giáo dục và Đào tạo nói riêng. Harold Koontz,
CyrilOdonell, Heinz Weihrich với cơng trình “Những vấn đề cốt yếu của
quản lý”[20], đề cập nhiều về yêu cầu chất lượng của người QL. Ở Liên Xơ
(cũ), các cơng trình nghiên cứu, xét ở góc độ lý luận giáo dục học, các tác
giả đã đề cập tới lực lượng giáo dục, trong đó nêu rõ vai trị, vị trí, chức
năng của CBQL trường học. Tiêu biểu là cơng trình của tác giả T.A. Ilina
với tác phẩm “Giáo dục học”[53]; N.V. Savin với tác phẩm “Những vấn đề
cơ bản của QL nhà trường”[40]; Dakharop với tác phẩm “Tổ chức lao động
của hiệu trưởng”[13].
Tác phẩm “Quản trị hiệu quả trường học” của nhóm tác giả: Bertie
Everard, Ian Wilson và Geoffrey Morris được đánh giá là “cẩm nang” của
những người làm công tác quản trị và lãnh đạo nhà trường”[4].
Năm 1991, UNESCO xuất bản cuốn “Quản lý hành chính và sư
phạm”[30] của Jean Valérien nhằm giới thiệu các modul về vai trò, chức năng,
trách nhiệm, yêu cầu chất lượng và nhiệm vụ của người hiệu trưởng trường học.

Tháng 12 năm 2000, đáp lại đề nghị của Bộ GD&ĐT Việt Nam,
UNESCO đã biên soạn và tiến hành dịch ra Tiếng Việt cuốn “Lập kế hoạch
giáo dục cho mọi người”[56]. Đây là một cơng cụ hữu ích giúp các nhà quản
lý giáo dục có kiến thức kỹ năng xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm
tra đánh giá kế hoạch giáo dục một cách khoa học.

7


Như vậy, vấn đề bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho hiệu trưởng
trường học khơng cịn là vấn đề mới. Song vấn đề tổ chức bồi dưỡng năng lực
quản lý cho Hiệu trưởng các trường tiểu học như thế nào thì những cơng trình
trên chưa chỉ rõ và chưa đi sâu bồi dưỡng các kỹ năng cụ thể mà chỉ nêu tầm
quan trọng và nội dung bồi dưỡng chung cho CBQL giáo dục.
1.1.2. Ở trong nước
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến giáo dục và bồi
dưỡng đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục: “Đại đa số cán bộ hoặc bận công việc
hoặc xa xôi quá, chưa được huấn luyện. Đối với những cán bộ đó, Đảng phải
tìm cách huấn luyện họ hoặc mở lớp ở địa phương hoặc gửi sách vở cho họ
nghiên cứu ...” [39]. Lời Bác dạy như kim chỉ nam đối với Ngành Giáo dục
suốt những năm qua.
Trong tiến trình đổi mới đất nước, khi xem xét các vấn đề giáo dục,
Đảng và Nhà nước đã khẳng định vai trò của đội ngũ CBQLGD trong hệ thống
giáo dục đang ngày càng phát triển về mọi mặt. Đảng ta xác định: phải đổi
mới công tác đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ CBQLGD, sử dụng đúng năng lực,
đãi ngộ đúng công sức và tài năng… Để phát triển GD&ĐT nhằm đáp ứng
yêu cầu của sự nghiệp cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đảng và Nhà
nước đã đề ra chủ trương "chuẩn hóa, hiện đại hóa và xã hội hóa" giáo dục với
quan điểm "Giáo dục là quốc sách hàng đầu", “đổi mới căn bản, toàn diện,
mạnh mẽ nền giáo dục Việt Nam”. Chủ trương trên đã được thể chế hóa thành

các văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội, Chính phủ và của Bộ GD&ĐT
cũng như của các Bộ, ngành khác. Nội dung các văn bản này đang được hiện
thực hóa và có tác dụng tích cực làm thay đổi diện mạo nền giáo dục Việt
Nam.
Trên cơ sở đánh giá những ưu, khuyết điểm của đội ngũ CBQLGD, Ban
Bí thư Trung ương Đảng đã ra Chỉ thị số 40-CT/TW về việc xây dựng, nâng
cao chất lượng đội ngũ CBQLGD, nhấn mạnh cần chuẩn hóa trường sở, đào
tạo và bồi dưỡng CBQLGD. Nghị quyết về giáo dục số 37/2004 của Quốc hội
8


khóa 11, kỳ họp thứ 6 đã nhấn mạnh vấn đề thứ 4 là tập trung xây dựng đội
ngũ nhà giáo và CBQLGD đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đạt chuẩn về
trình độ đào tạo, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lương tâm,
trách nhiệm nghề nghiệp, trình độ, kỹ năng về chun mơn, nghiệp vụ, đáp
ứng yêu cầu đổi mới giáo dục[51].
Hội nghị lần thứ tám Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt
Nam khóa XI đã ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm
2013 “về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng u cầu
cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã khẳng định: “Đổi mới mạnh mẽ mục
tiêu, nội dung, phương pháp đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng và đánh giá kết
quả học tập, rèn luyện của nhà giáo theo yêu cầu nâng cao chất lượng, trách
nhiệm, đạo đức và năng lực nghề nghiệp. Khuyến khích đội ngũ nhà giáo và
CBQL nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ”. [16]
Với những định hướng về GD&ĐT như trên, rất nhiều các cơng trình
nghiên cứu khoa học đã đề cập đến vấn đề bồi dưỡng CBQLGD nói chung,
Hiệu trưởng nói riêng.
Tác giả Vũ Ngọc Hải viết về “Đào tạo CBQLGD trong phát triển giáo
dục Việt Nam hiện đại và hội nhập quốc tế” [24]. Theo tác giả, công tác đào

tạo CBQLGD hiện nay phải: Phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa; nhằm phát triển hài hồ giáo dục cơng lập và ngồi cơng
lập; CBQLGD cần có năng lực thực hiện vai trò giám sát bằng luật pháp; ưu
tiên đào tạo cán bộ quản lý nhà nước về giáo dục; trang bị năng lực độc lập,
tính bản lĩnh và trách nhiệm; tăng tính tích cực, chủ động cho cán bộ quản lý
để tham gia hội nhập quốc tế sâu rộng.
Tác giả Vương Thanh Hương viết về: “Một số xu hướng đào tạo, bồi
dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo nhà trường trong bối cảnh hội nhập quốc tế”
[29]. Đội ngũ lãnh đạo ln đóng vai trị quan trọng, mang tính quyết định đối

9


với sự thành bại của các tổ chức nói chung và của nhà trường nói riêng. Bài
viết đề cập đến một số xu hướng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ lãnh đạo nhà
trường trong bối cảnh mới với sự thay đổi nhanh chóng của kinh tế, cơng
nghệ, xã hội và văn hóa.
Tác giả Dương Thị Hồng Yến nghiên cứu những kĩ năng quản lý con
người của CBQLGD cùng mơ hình học tập để phát triển hệ thống kĩ năng
này. Một CBQLGD giỏi không chỉ biết tổ chức công việc mà cịn phải biết tự
phát triển chính mình vì sự phát triển của nhà trường đáp ứng yêu cầu đổi mới
căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo của Việt Nam trong giai đoạn tới [58].
Tác giả Trần Minh Hằng đề cập đến vai trò của năng lực tự đánh giá, sự
bất cập năng lực tự đánh giá của CBQLGD hiện nay; đề ra các biện pháp
nâng cao năng lực tự đánh giá cho CBQLGD. Vào những năm 2003, 2004 các
tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Phạm Viết Nhụ và các cộng sự thực hiện đề tài
trọng điểm cấp bộ: “Định hướng đổi mới nội dung và phương thức bồi dưỡng
CBQLGD đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông”, xác định các yêu
cầu năng lực của người CBQL và đề xuất các định hướng đổi mới nội dung và
phương thức bồi dưỡng [41]…

Bên cạnh đó là một số luận văn nghiên cứu về hiệu trưởng trường tiểu
học hoặc CBQLGD nói chung như:
- Tác giả Trịnh Thị Hồng Hà (2009): “Đánh giá hiệu trưởng trường
tiểu học Việt Nam theo hướng chuẩn hóa” của trường ĐHGD - ĐHQG Hà
Nội. Luận án đã đề xuất mơ hình đánh giá hiệu trưởng trường tiểu học dựa
vào Chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học đã xây dựng.
- Tác giả Nguyễn Duy Hưng (2014) “Quản lý chất lượng bồi dưỡng
CBQLGD đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay” của trường Đại học
Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội, đã đề xuất một số giải pháp quản lý hoạt
động bồi dưỡng CBQLGD phù hợp với bối cảnh của giáo dục Việt Nam từ đó
góp phần nâng cao kiến thức chun mơn, nghiệp vụ quản lý và phẩm chất
đạo đức cho đội ngũ CBQLGD hiện nay.
10


- Tác giả Lê Thị Hải (2009), “Biện pháp tăng cường hiệu quả bồi
dưỡng nghiệp vụ quản lý cho Hiệu trưởng trường Mầm non tỉnh Bác Kạn”,
luận văn Thạc sĩ được hoàn thành tại trường ĐHSP- Đại học Thái Nguyên,
qua đó luận văn đã chỉ rõ nội dung các nghiệp vụ quản lý của người Hiệu
trưởng trường mầm non, và đề xuất biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý
cho đội ngũ Hiệu trưởng các trường Mầm non tỉnh Bác Kạn.
- Tác giả Vũ Thị Nhân (2016), “Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ
Hiệu trưởng các trường Tiểu học huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định đáp ứng
chuẩn hiệu trưởng”, luận văn hoàn thành tại trường Đại học Giáo dục p
ĐHQG Hà Nội, qua đó, luận văn đã làm rõ chuẩn hiệu trưởng mà đội ngũ này
cần đạt, từ đó, đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ
Hiệu trưởng các trường Tiểu học huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định đáp ứng
chuẩn hiệu trưởng.
Tóm lại, từ những nội dung đã trình bày ở trên tác giả rút ra một số
nhận xét như sau:

Nghiên cứu về việc quản lý bồi dưỡng cho đội ngũ CBQLGD được các
nước trên thế giới quan tâm và triển khai theo nhiều hình thức khác nhau nhưng
đều tập trung vào mục đích nâng cao chất lượng bồi dưỡng, từ đó nâng cao khả
năng lãnh đạo và quản lý nhà trường của các học viên đã và đang là CBQLGD.
Tại Việt Nam, hầu hết các nghiên cứu tập trung vào bồi dưỡng cho đội
ngũ CBQLGD nói chung; các nghiên cứu cũng chỉ rõ được tầm quan trọng
của việc bồi dưỡng, đào tạo lại cho đội ngũ CBQLGD trong giai đoạn đổi
mới. Cần tập trung nghiên cứu đổi mới phương pháp giảng dạy, nội dung và
hình thức, xây dựng một số chương trình bồi dưỡng ngắn hạn theo hướng
nâng cao năng lực... Tuy nhiên, chưa có tác giả nào đề cập đến nghiên cứu
quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường tiểu học một cách đầy đủ và
có hệ thống. Vì vậy cần phải quan tâm và nghiên cứu kỹ hơn việc tổ chức bồi
dưỡng năng lực quản lý cho Hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Xín Mần,

11


Hà Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, tìm ra các biện pháp quản lý
phù hợp thực tiễn để góp phần giải quyết các yêu cầu về phát triển giáo dục
đáp ứng sự nghiệp cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Quản lý
Thuật ngữ “quản lý” được dùng trong rất nhiều các lĩnh vực: quản lý nhà
nước, quản lý xã hội, quản lý hành chính, quản lý doanh nghiệp, quản lý
GD...
Mary Parker Follett đưa ra định nghĩa khá nổi tiếng “Quản lý là nghệ
thuật hồn thành cơng việc thơng qua người khác”[42]. Một định nghĩa khác
của Đặng Bá Lãm cũng được chấp nhận một cách rộng rãi “Quản lý là quá
trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra công tác của các thành viên
trong tổ chức và sử dụng mọi nguồn lực sẵn có của tổ chức để đạt những mục

tiêu của tổ chức”[36].
Theo F.W. Taylor, "Quản lý được hiểu là biết chính xác các điều bạn
muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hồn thành công việc
một cách tốt nhất" [42].
Harold Koontz và cộng sự đã viết: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu,
nó bảo đảm phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của
nhóm”, “Mục tiêu của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành một mơi trường,
mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian,
tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất” [20].
Theo Từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học do nhà xuất bản GD
xuất bản năm 1992: “Quản lý là trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất
định”.[57, Tr 789].
Theo Trần Quốc Thành: “Quản lý là quá trình tác động có ý thức của
chủ thể quản lý vào một bộ máy (đối tượng quản lý) bằng cách vạch ra mục
tiêu cho bộ máy, tìm kiếm các biện pháp tác động để bộ máy đạt tới mục tiêu
đã xác định” [52].
12


Mỗi khái niệm nêu trên đều có một cách tiếp cận và trình bày khác
nhau về vấn đề quản lý nhưng chung quy lại ta có thể hiểu: Quản lý gồm có
ba thành phần chính là chủ thể quản lý, đối tượng quản lý và mục tiêu quản
lý. Quản lý là q trình tác động có ý thức, có kế hoạch, có mục đích, có tổ
chức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý bằng cách vạch ra các mục
tiêu của tổ chức, tìm kiếm các giải pháp cho tổ chức, sử dụng mọi nguồn lực
sẵn có của tổ chức để đạt mục tiêu của tổ chức.
1.2.2. Quản lý nhà trường
Quản lí nhà trường đồng nghĩa với quản lí giáo dục ở cấp độ vi mơ, là
những tác động quản lí diễn ra trong phạm vi nhà trường.
- Theo tác giả Trần Kiểm đã định nghĩa: “Quản lí nhà trường là những

hệ thống những tác động tự giác của chủ thể quản lí đến tập thể giáo viên,
cơng nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội
trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục
tiêu giáo dục của nhà trường”[35].
- Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lí giáo dục là hệ thống
những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lí
(hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo
dục của Đảng, thực hiện được tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt
Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ
giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [48].
- Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lí giáo dục là quản lí trường
học, thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của
mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới
mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành Giáo dục, với thế hệ trẻ và
với từng sinh viên” [22].
Từ những quan điểm trên đây ta thấy: bản chất của hoạt động quản lí
giáo dục là sự tác động có mục đích, có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức của
chủ thể
13


×