Tải bản đầy đủ (.pdf) (21 trang)

Dấu gạch ngang | Ngữ văn, Lớp 7 - Ôn Luyện

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (500.64 KB, 21 trang )

(1)


(2)

Kiểm tra bài cũ



Câu 1 : Dấu chấm lửng dùng để làm gì ?


Tỏ ý còn nhiều sự vật, hiện tượng chưa liệt kê hết ;


Thể hiện chỗ lời nói bị bỏ dở hay ngập ngừng, ngắt quãng;


Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của
một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ hay hài hước, châm
biếm.


Cả A, B, C.
A


B


C


D



(3)

Kiểm tra bài cũ



Câu 2 : Dấu chấm lửng trong câu sau dùng để làm gì ?


Em thích nhiều lồi hoa như hoa hồng, hoa cúc, hoa lan,


A


B



C


D


X



.


. .



Tỏ ý còn nhiều sự vật, hiện tượng chưa liệt kê hết .


Thể hiện chỗ lời nói bị bỏ dở .


Thể hiện chỗ lời nói bị ngập ngừng, ngắt quãng.



(4)

Kiểm tra bài cũ



Câu 3 : Dòng nào sau đây nói đúng về cơng dụng của dấu


chấm phẩy ?


A


B


C


D


Đánh dấu ranh giới giữa chủ ngữ với vị ngữ.



Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép có
cấu tạo phức tạp .


Đánh dấu ranh giới giữa thành phần chính với thành
phần phụ của câu.



(5)

Kiểm tra bài cũ



Câu 4 : Dấu chấm phẩy trong câu sau dùng để đánh dấu


ranh giới giữa các vế của câu ghép có cấu tạo phức tạp.


Cốm không phải là thức quà của người ăn vội

;

ăn cốm
phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ.


(Thạch Lam)


A B



(6)

DẤU GẠCH NGANG



I. Công dụng của dấu gạch ngang



1. Ví dụ : sgk / 129, 130



a) Đẹp quá đi, mùa xuân ơi mùa xuân của Hà Nội thân yêu[…].


( Vũ Bằng )



b) Có người khe khẽ nói :
Bẩm, dễ có khi đê vỡ !
Ngài cau mặt, gắt rằng :
Mặc kệ !


( Phạm Duy Tốn )


Đặt ở đầu dịng để đánh dấu
lời nói trực tiếp của nhân vật.
Đặt ở giữa dòng để đánh dấu bộ phận


chú thích, giải thích trong câu.


mùa xuân của Hà Nội thân yêu



(7)

d) Một nhân chứng thứ hai của cuộc hội kiến Va-ren Phan
Bội Châu (xin chẳng dám nêu tên nhân chứng này) lại quả


quyết rằng (Phan) Bội Châu đã nhổ vào mặt Va-ren; cái đó thì
cũng có thể.


(Nguyễn Ái Quốc)

DẤU GẠCH NGANG



Tiết 124


I. Công dụng của dấu gạch ngang



1. Ví dụ : sgk / 129, 130




c) Dấu chấm lửng dùng để :


Tỏ ý còn nhiều sự vật, hiện tượng chưa liệt kê hết ;


Thể hiện chỗ lời nói bị bỏ dở hay ngập ngừng, ngắt quãng;


Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của một
từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ hay hài hước, châm biếm.


(Ngữ văn 7, tập hai)
. . .


Đặt ở đầu dòng được dùng để liệt kê.


DT DT



(8)

DẤU GẠCH NGANG



Tiết 124


I. Công dụng của dấu gạch ngang



1. Ví dụ : sgk / 129, 130



b) Có người khe khẽ nói :
Bẩm, dễ có khi đê vỡ !
Ngài cau mặt, gắt rằng :
Mặc kệ !


Đặt ở đầu dịng để đánh dấu


lời nói trực tiếp của nhân vật.


c) Dấu chấm lửng dùng để :


Tỏ ý còn nhiều sự vật, hiện tượng chưa liệt kê hết ;


Thể hiện chỗ lời nói bị bỏ dở hay ngập ngừng, ngắt quãng;
Làm giãn nhịp điệu câu văn, …. hài hước, châm biếm.


Đặt ở đầu dòng được dùng để liệt kê.


d) Va-ren Phan Bội Châu


DT DT Nối các từ trong một liên danh.


a) Đẹp quá đi, mùa xuân ơi mùa xuân của Hà Nội thân yêu […]


Đặt ở giữa dòng để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích.



(9)

DẤU GẠCH NGANG



Tiết 124


I. Công dụng của dấu gạch ngang



1. Ví dụ : sgk / 129, 130


2. Ghi nhớ : sgk / 130



Dấu gạch ngang có những cơng dụng sau :



Đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích, giải
thích trong câu;


Đặt ở đầu dòng để đánh dấu lời nói trực tiếp của
nhân vật hoặc để liệt kê;



(10)

Đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích.


DẤU GẠCH NGANG



Tiết 124


I. Công dụng của dấu gạch ngang



1. Ví dụ : sgk / 129, 130


2. Ghi nhớ : sgk / 130



Bài tập : Nêu rõ công dụng của dấu gạch ngang trong những
câu sau :


a) Mùa xuân của tôi mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà
Nội là mùa xuân có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng
nhạn kêu trong đêm xanh, có tiếng trống chèo vọng lại từ


những thơn xóm xa xa, có câu hát h tình của cô gái đẹp
như thơ mộng… (Vũ Bằng)



(11)

Kết luận
về dấu câu



DẤU GẠCH NGANG



Tiết 124


I. Công dụng của dấu gạch ngang



1. Ví dụ : sgk / 129, 130



II. Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối



d) Một nhân chứng thứ hai của cuộc hội kiến Va ren Phan
Bội Châu (xin chẳng dám nêu tên nhân chứng này) lại quả
quyết rằng (Phan) Bội Châu đã nhổ vào mặt Va ren; cái đó


thì cũng có thể. (Nguyễn Ái Quốc)


Dấu gạch ngang Dấu gạch nối
Hình thức


Cơng
dụng


So sánh sự khác nhau giữa dấu gạch ngang trong


từ Va -ren Phan Bội Châu với dấu gạch nối



trong từ Va - ren



Không phải là một dấu câu


Gạch ngắn



Gạch dài



Nối các tiếng trong tên


riêng nước ngoài (từ mượn)
gồm nhiều tiếng.


Nối các từ nằm


trong một liên danh



(12)

Kết luận
về dấu câu


DẤU GẠCH NGANG



Tiết 124


I. Công dụng của dấu gạch ngang



1. Ví dụ : sgk / 129, 130



II. Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối



Dấu gạch ngang Dấu gạch nối
Hình thức Gạch dài Gạch ngắn


Công
dụng



Nối các từ nằm trong một
liên doanh.


Nối các tiếng
trong tên riêng
nước ngoài (từ
mượn) gồm nhiều
tiếng.


Không phải là
một dấu câu


Đánh dấu lời nói trực tiếp


của nhân vật hoặc để liệt kê.


Đánh dấu bộ phận chú



thích, giải thích.




(13)

DẤU GẠCH NGANG



Tiết 124


I. Cơng dụng của dấu gạch ngang



1. Ví dụ : sgk / 130



II. Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối



2. Ghi nhớ : sgk / 130




Cần phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối :


Dấu gạch nối không phải là một dấu câu. Nó chỉ


dùng để nối các tiếng trong những từ mượn gồm



nhiều tiếng.




(14)

DẤU GẠCH NGANG



Tiết 124


I. Công dụng của dấu gạch ngang



1. Ví dụ : sgk / 130



II. Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối



2. Ghi nhớ : sgk / 130



Điền dấu gạch nối và dấu gạch ngang vào vị trí thích thích hợp.
a) Bố em vừa mua một cái ra đi ô.


b) Trường em tổ chức đi du lịch ở Đầm Sen Suối
Tiên Đại Nam.


c) Trên in tơ nét có nhiều thơng tin bổ ích phụ vụ
cho việc học của chúng em.










(15)

Bài tập 1 : Nêu rõ công dụng của dấu gạch ngang trong những


câu dưới đây :


b) Chỉ có anh lính dõng An Nam bồng súng chào ở cửa ngục là
cứ bảo rằng, anh nhìn qua chấn song, có thấy một sự thay đổi
nhẹ trên nét mặt người tù lừng tiếng. Anh quả quyết cái anh
chàng ranh mãnh đó rằng có thấy đơi ngọn râu mép người tù
nhếch lên một chút rồi hạ xuống ngay, và cái đó chỉ diễn ra có
một lần thơi.


(Nguyễn Ái Quốc)

DẤU GẠCH NGANG



Tiết 124


I. Công dụng của dấu gạch ngang



II. Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối


III. Luyện tập




(16)

Bài tập 1 : Nêu rõ công dụng của dấu gạch ngang trong những


câu dưới đây :


c) Quan có cái mũ hai sừng trên chóp sọ ! Một chú bé con
thầm thì.



Ồ ! Cái áo dài đẹp chữa ! Một chị con gái thốt ra.
(Nguễn Ái Quốc)


d) Tàu Hà Nội Vinh khởi hành lúc 21 giờ.


DẤU GẠCH NGANG



Tiết 124


I. Công dụng của dấu gạch ngang



II. Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối


III. Luyện tập



Đặt ở đầu dịng đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật.


Nối các từ trong một liên danh.



(17)

Bài tập 2 : Hãy nêu rõ công dụng của dấu gạch nối trong ví dụ


dưới đây :


Các con ơi, đây là lần cuối cùng thầy dạy các con. Lệnh từ
Béc lin là từ nay chỉ dạy tiếng Đức ở các trường vùng An dát
và Lo ren.


(An phông xơ Đô đê)

DẤU GẠCH NGANG




Tiết 124


I. Công dụng của dấu gạch ngang



II. Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối


III. Luyện tập



d, e) Nối các từ trong một liên danh.
Bài tập 1:


Dấu gạch dùng để nối các tiếng trong tên riêng nước ngồi.
Đặt ở giữa dịng đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích.


a, b) Đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích.



(18)

DẤU GẠCH NGANG



Tiết 124


I. Công dụng của dấu gạch ngang



II. Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối


III. Luyện tập



Bài tập 3 : Đặt câu có dùng dấu gạch ngang :


a) Nói về một nhân vật trong vở chèo Quan Âm Thị Kính.
b) Nói về cuộc gặp mặt của đại diện học sinh cả nước.


a) Thị Kính

nhân vật nữ chính trong vở chèo



(19)

1. Dịng nào sau đây nói đúng về cơng dụng của dấu
gạch ngang ?


Đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích, giải
thích trong câu.


Nối các tiếng trong những từ mượn gồm nhiều tiếng.
Đặt ở đầu dịng để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân
vật hoặc để liệt kê.


Nối các từ nằm trong một liên danh.


2. Hãy điền dấu gạch ngang và dấu gạch nối vào vị trí thích
hợp


Hãng hàng không Việt Nam đã thực hiện thành công
chuyến bay Hà Nội Mát cơ va.


 Dấu gạch ngang dùng để nối các từ trong một liên danh.



(20)

3. Dấu gạch ngang trong các câu sau có cơng dụng gì ?
a) Một số làn điệu dân ca Huế :


Chèo cạn, bài thai.


Hò đưa linh, hị giã gạo, hị lơ, hị ơ.


Lí con sáo, lí hồi xn, lí hồi nam, …



b) Thầy giáo nở một nụ cười tươi, nhìn các em và nói :
Chúc các em chăm ngoan, học giỏi.


 Liệt kê các làn điệu dân ca Huế.



(21)

-Về nhà học bài, xem lại các ví dụ, bài tập và làm bài tập
cịn lại.


- Chuẩn bị bài “ Ơn tập Tiếng Việt” cho tiết sau :
+ Xem và nắm lại các kiểu câu đơn đã học.





×