Tải bản đầy đủ (.pdf) (18 trang)

Hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ về hoạt động môi giới tại công ty cổ phần Chứng khoán Hướng Việt

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (240.03 KB, 18 trang )

(1)

i


TÓM TẮT LUẬN VĂN



Thị trường chứng khoán là một phần của khu vực tài chính của một
quốc gia. Đây là một nguồn vốn dài hạn quan trọng đối với sự phát triển kinh
tế của một nước. Tuy nhiên khi thị trường chứng khoán tăng tốc một cách
chóng mặt cũng mang theo nó hàng loạt các nguy cơ rủi ro và sự bất ổn. Thực
tế về thị trường chứng khoán trong những năm qua, nhất là năm 2007, 2008 là
minh chứng cụ thể nhất cho nhưng vấn đề trên. Hệ thống kiểm sốt nội bộ
trong cơng ty chứng khốn nói chung và hệ thống kiểm soát nội bộ về hoạt
động mơi giới nói riêng như là một trong những cơ chế cần thiết để kiểm soát
các hoạt động của thị trường chứng khốn, giúp thị trường bình ổn, tạo tâm lý
ổn định cho nhà đầu tư tham gia thị trường.


Đề tài “Hoàn thiện hệ thống kiểm sốt nội bộ về hoạt động mơi giới
tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Hướng Việt” trên cơ sở nghiên cứu
thực trạng kiểm soát nội bộ về hoạt động môi giới tại Công ty Cổ phần Chứng
khoán Hướng Việt với mục tiêu có cái nhìn tổng thể từ đó đưa ra các giải
pháp để hoạt động kiểm sốt nội bộ về hoạt động mơi giới hiệu quả hơn từ đó
góp phần nhiều hơn cho sự phát triển của thị trường chứng khốn nói chung
và Cơng ty chứng khốn nói riêng.


Ngồi phần mở đầu, kết luận, luận văn được kết cấu theo 03 chương
như sau:


Chương 1: Lý luận chung về hệ thống kiểm soát nội bộ đối với hoạt
động mơi giới tại cơng ty chứng khốn.


Chương 2: Thực trạng hệ thống kiểm soát nội bộ về hoạt động mơi
giới tại Cơng ty Cổ phần Chứng khốn Hướng Việt




(2)

Chương 1: Lý luận chung về hệ thống kiểm soát nội bộ đối với hoạt động mơi
giới tại Cơng ty Chứng khốn


1.1. Lý luận chung về hệ thống kiểm soát nội bộ
1.1.1. Kiểm tra, kiểm soát trong quản lý


Kiểm tra thường được hiểu là quá trình xem xét, đo lường và chấn
chỉnh việc thực hiện nhằm đảm bảo cho các mục tiêu, kế hoạch được hồn
thành một cách có hiệu qủa.


Kiểm soát là việc soát xét để nắm bắt và điều hành hoạt động, đồng
thời phát hiện, ngăn chặn những gì trái với quy định đã đặt ra.


Theo nghĩa chung nhất, quản lý là một quá trình định hướng và tổ chức
thực hiện các hướng đã định trên cơ sở những nguồn lực xác định nhằm đạt
hiệu quả cao nhất.


1.1.2 Hệ thống kiểm soát nội bộ


1.1.2.1. Khái niệm về hệ thống kiểm sốt nội bộ


Theo quan điểm của Liên đồn Kế toán Quốc tế (IFAC), hệ thống kiểm
soát nội bộ là một hệ thống chính sách và thủ tục được thiết lập nhằm đạt
được bốn mục tiêu sau: Bảo vệ tài sản của đơn vị; bảo đảm độ tin cậy của các
thông tin; bảo đảm việc thực hiện các chế độ pháp lý và bảo đảm hiệu quả của
các hoạt động.


1.1.2.2. Các yếu tố cấu thành hệ thống kiểm soát nội bộ



Trước hết, về mơi trường kiểm sốt


Mơi trường kiểm soát bao gồm toàn bộ các nhân tố bên trong và bên
ngồi đơn vị có tính chất mơi trường tác động đến việc thiết kế, hoạt động và
xử lý dữ liệu của các loại hình kiểm sốt nội bộ.


Về hệ thống kế tốn: Thơng qua việc ghi nhận, tính tốn, phân loại,


tổng hợp và lập hệ thống báo cáo các nghiệp vụ kinh tế tài chính, hệ thống kế
tốn thoả mãn các chức năng thơng tin và kiểm tra cho hoạt động quản lý.



(3)

iii


Về các thủ tục kiểm soát


Việc thiết kế các thủ tục kiểm soát phải đảm bảo các nguyên tắc cơ bản
sau: Nguyên tắc phân công, phân nhiệm, nguyên tắc bất kiêm nhiệm, nguyên
tắc uỷ quyền và phê chuẩn.


Về kiểm toán nội bộ


Theo quan điểm trong chuẩn mực thực hành kiểm toán nội bộ do Viện
kiểm toán nội bộ Hoa Kỳ ban hành năm 1978: “Kiểm toán nội bộ là một chức
năng đánh giá độc lập được thiết kế độc lập trong một tổ chức để kiểm tra,
đánh giá các hoạt động của tổ chức như là một hoạt động phục vụ cho một tổ
chức”. Mục tiêu của kiểm toán nội bộ là giúp đỡ các thành viên của tổ chức
hoàn thành trách nhiệm của họ một cách hiệu quả.


Theo quan điểm của Liên đồn Kế tốn quốc tế (IFAC), kiểm toán nội
bộ là “Một hoạt động đánh giá được lập ra trong một doanh nghiệp như là


một loại dịch vụ cho doanh nghiệp đó, có chức năng kiểm tra, đánh giá và
giám sát thích hợp và hiệu quả của hệ thống kế toán và kiểm soát nội bộ”.
1.2. Đặc điểm hệ thống kiểm soát nội bộ về hoạt động môi giới tại công ty
chứng khốn


1.2.1 Đặc điểm của hoạt động mơi giới ảnh hưởng đến hoạt động của hệ
thống kiếm soát nội bộ


Trước hết, mơi giới chứng khốn cũng như hoạt động kiểm soát nội bộ
trong hoạt động mơi giới chứng khốn chịu sự điều chỉnh của hệ thống quy
phạm pháp luật về chứng khốn của nhà nước


Bên cạnh đó, quy trình và những đặc trưng của hoạt động mơi giới có
vai trò quyết định trong việc thiết lập và hoạt động của hệ thống kiểm soát nội
bộ về hoạt động mơi giới trong các cơng ty chứng khốn.



(4)

Mơi giới chứng khốn có thể khơng phải là hoạt động mang lại phần
doanh thu lớn nhất cho cơng ty chứng khốn, tuy nhiên nó lại đóng vai trị rất
quan trọng trong tồn bộ hoạt động của cơng ty chứng khốn nói chung. Mơi
giới chứng khốn như “ bộ mặt” của cơng ty chứng khốn. Chính vì vậy hầu
hết các cơng ty chứng khoán đều muốn thiết lập một hệ thống kiểm soát nội
bộ hợp lý đảm bảo hoạt động môi giới dần đạt tới sự hiệu quả, chuyên nghiệp.
Thông tin là yếu tố quan trọng trong thị trường chứng khốn nói chung.
Các trang thiết bị phục vụ nhu cầu thông tin của khách hàng cũng như nhu
cầu tác nghiệp của nhân viên môi giới như bảng điện tử, hệ thống thông tin
nội bộ, điện thoại, trang web, phần mềm giao dịch...đều được các công ty
chứng khoán quan tâm và trang bị một cách đầy đủ nhất trong khả năng tài
chính của cơng ty mình.


Sự chỉ đạo điều hành hoạt động môi giới cũng được vận dụng kết hợp


hài hoà cả 03 quan điểm là: quan điểm thảo luận, quan điểm uỷ thác và quan
điểm chỉ đạo.


Về chính sách nhân sự: Nhân sự trong hoạt động mơi giới chứng khốn
khơng chỉ có chun mơn, nghiệp vụ cao mà cịn cần cả sự thấm nhuần trong
đạo đức nghề nghiệp lại có khả năng phân tích, phán đốn có cái nhìn vĩ mơ
về tình hình kinh tế trong nước và cả thể giới.


Về công tác kế hoạch, trưởng bộ phận môi giới phải là người thực hiện
việc lên kế hoạch cho tồn bộ hoạt động mơi giới chứng khốn trong cơng ty.
Về mơi trường kiểm sốt bên ngoài, các nhân tố này bao gồm: các quy
định, quy phạm, các chuẩn mực hướng dẫn do cơ quan chức năng của nhà
nước ban hành, các quy định, nguyên tắc hoạt động của đối tác, đường lối,
chiến lược phát triển của thị trường chứng khốn nói chung, các quy định của
các sở giao dịch chứng khoán ....



(5)

v


các thiết bị hiện đại khác như thiết bị ghi âm, camera...ban kiểm soát đảm bảo
hoạt động giao dịch chứng khoán được thực hiện nhanh nhất theo đúng quy
trình, quy định của công ty của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đảm bảo
quyền lợi của nhà đầu tư, của cơng ty chứng khốn.


1.2.2.2 Hệ thống thơng tin kế tốn đối với hoạt động môi giới chứng
khốn


Khơng chỉ ghi chép, phản ánh kịp thời tình hình vốn, tài sản của bản
thân các cơng ty chứng khốn, hệ thống thơng tin kế tốn trong hoạt động mơi
giới chứng khốn cịn quản lý cả phần tài sản (bao gồm tiền, chứng khoán)
của khách hàng khi mở tài khoản giao dịch tại công ty chứng khốn. Kế tốn


kết hợp với mơi giới viên, hệ thống ngân hàng cập nhật đầy đủ, kịp thời sự
biến động về tiền, chứng khoán của nhà đầu tư.


1.2.2.3 Các thủ tục kiểm sốt đối với hoạt động mơi giới chứng khốn
Các thủ tục kiểm soát được thiết lập dựa trên ba nguyên tắc chính là:
Nguyên tắc phân công phân nhiệm rõ ràng, nguyên tắc bất kiêm nhiệm,
nguyên tắc uỷ quyền và phê chuẩn.


1.2.3 Kinh nghiệm quốc tế về hệ thống kiểm soát nội bộ đối với hoạt động
mơi giới chứng khốn.



(6)

các quy tắc nghề nghiệp của các môi giới viên, đồng thời cũng là giải pháp
tăng niềm tin từ phía khách hàng cho các cơng ty chứng khốn.


Ở Anh, việc kiểm sốt hoạt động mơi giới chứng khốn được thực hiện
ngay từ khâu đầu tiên đó là việc tìm kiếm và chăm sóc khách hàng. Các cơng
ty chứng khốn ở Anh tìm hiểu rất kỹ một số thông tin về khách hàng như:
mục tiêu đầu tư của khách hàng, lĩnh vực hàng quan tâm, lĩnh vực đầu tư nào
khách hàng muốn tránh... Qua những thơng tin đó, giúp cơng ty chứng khốn
phân loại, hạn chế những rủi ro, gian lận có thể do vơ tình hay cố ý từ phía
khách hàng. Ở Anh các cơng ty chứng khốn có quan hệ qua lại mật thiết với
nhau. Đây cũng là một giải pháp hỗ trợ sự kiểm soát nội bộ trong hoạt động
mơi giới chứng khốn ở các cơng ty chứng khoán thành viên đồng thời giúp
thị trường chứng khoán hoạt động minh bạch, hiệu quả.



(7)

vii


Chương 2: Thực trạng hệ thống kiểm soát nội bộ về hoạt động môi giới
tại Công ty Cổ phần Chứng khốn Hướng Việt



2.1 Khái qt về cơng ty cổ phần Chứng khốn Hướng Việt



Cơng ty cổ phần Chứng khốn Hướng Việt là một cơng ty cổ phần có tư
cách pháp nhân đầy đủ, với 05 cổ đơng sáng lập trong đó có 3 cá nhân và 2 pháp
nhân với số vốn điều lệ ban đầu là 20.000.000.000đ. Ngày 05/02/2008 công ty
được Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy phép điều chỉnh giấy phép thành
lập và hoạt động số 52/UBCK-GPHĐKD ngày 29/12/2006 với các nội dung:
thay đổi tên công ty thành: Công ty Cổ phần Chứng khoán Morgan Stanley
Hướng Việt, và số vốn điều lệ tăng lên : 300.000.000.000đ; công ty được phép
hoạt động kinh doanh trên các lĩnh vực sau: Môi giới chứng khoán, tự doanh
chứng khoán, bảo lãnh phát hành, tư vấn đầu tư tài chính. Trong năm 2007, 2008
đặc biệt là năm 2008 là những năm khó khăn đối với thị trường chứng khoán
Việt Nam nói riêng đối với kinh tế tồn cầu nói chung, tuy vậy hoạt động kinh
doanh của cơng ty vẫn hiệu quả. Và hoạt động môi giới của cơng ty là nhân tố
quan trọng thứ 2 đóng góp vào kết quả chung đấy. Là lĩnh vực có vai trị nhất
định trong hoạt động của cơng ty, điều này thể hiện xuyên suốt từ kế hoạch, mục
tiêu, chiến lược.... của công ty, Ban Giám Đốc công ty cố gắng hoàn tiện cả cơ
sơ hạ tầng, và con người để đảm bảo trước nhất là đem lại cho khách hàng dịch
vụ tiện ích nhất và sau cùng là đảm bảo một nền tảng vũng chắc cho quyền lợi
của khách hàng, đối tác liên quan.


2.2 Hệ thống Kiểm soát nội bộ về hoạt động mơi giới tại Cơng ty



Cổ phần Chứng khốn Hướng Việt



2.2.1 Mơi trường kiểm sốt về hoạt động môi giới tại Công ty Cổ Phần
Chứng Khoán Hướng Việt


Về cơ cấu tổ chức và đặc thù quản lý




(8)

quan hệ qua lại với các phòng ban khác. Ban lãnh đạo công ty rất chú
trọng đến việc phát triển công nghệ thông tin. Các trang thiết bị phục vụ nhu
cầu của khách hàng cũng như nhu cầu tác nghiệp của nhân viên như: bảng
điện tử, hệ thống thông tin nội bộ, điện thoại, ấn phẩm, máy tính cá nhân,
trang web riêng...đều được trang bị một cách đầy đủ và khá hiện đại. Hiện tại
môi giới ở công ty đang vận dụng phần mềm BOSC. Trên trang web của công
ty: gsi.vn – luôn cập nhật những thông tin mới nhất về hoạt động của cơng ty,
của thị trường chứng khốn nói chung…


Trong phịng mơi giới bao gồm một Trưởng phịng, một Phó phịng và
nhân viên. Trong nhân viên lại chia thành các nhóm : nhóm nhận lệnh tại
quầy, nhóm kiểm sốt, nhóm nhập lệnh vào hệ thống...


Sự chỉ đạo điều hành hoạt động trong phịng được vận dụng kết hợp hài
hồ cả 3 quan điểm đó là quan điểm thảo luận, quan điểm uỷ thác và quan
điểm chỉ đạo.


Cơ cấu tổ chức trong phòng được thiết lập trên cơ sở các nguyên tắc
tách bạch hoạt động trong phòng thành các nghiệp vụ độc lập để tạo khả năng
kiểm tra, kiếm soát chéo lẫn nhau, sự tách bạch này dựa trên cơ sở quy trình
của hoạt động môi giới.


Mọi công việc liên quan đến phòng đều được ưu tiên dưới hình thức
văn bản. Tuy vậy trong trường hơp khẩn cấp, hoặc căn cứ vào tính chất khơng
quan trọng lắm của vấn đề thì có thể giải quyết qua trao đổi trực tiếp hoặc liên
lạc điện thoại. Điều này đảm bảo sự mềm dẻo, linh hoạt trong quản lý, điều
hành, tạo sự thoải mái và quan trọng là hiệu qủa trong công tác điều hành
quản lý của phịng.


Về chính sách nhân sự



Chính sách nhận sự được đặc biệt chú trọng và được phát triển theo
hướng tối thiểu hóa về lượng và tối đa hố về chất, nghĩa là hướng tới mục
tiêu hiệu quả trong sử dụng nguồn lực lao động.



(9)

ix


Bao gồm các nhân tố: các quy định, các chuẩn mực, hướng dẫn do các
cơ quan chức năng của Nhà nước ban hành; Các quy trình, quy chuẩn, nguyên
tắc của Morgan Stanley; các quy định, nguyên tắc của đối tác; đường lối, quy
hoạch phát triển của thị trường chứng khốn nói chung…


Về Ban kiểm sốt


Kiểm sốt trong qúa trình giao dịch là tất yếu vì tầm quan trọng của
những quyết định trong đầu tư của khách hàng thể hiện trên những phiếu lệnh
ảnh hưởng đến quyền lợi của nhà đầu tư, đến công ty cần thiêt phải thực hiện
một cách nhanh nhất nhưng phải chính xác nhất; quá trình kiểm tra, kiểm sốt
hậu giao dịch chỉ cần thiết khi phát sinh lỗi và tất yếu phải xác định được
nguyên nhân của nó.


2.2.2 Hệ thống kế tốn


Hiện tại cơng ty bố trí một kế tốn viên nhiều kinh nghiệm chuyên hạch
toán các nghiệp vụ kế toán liên quan đến sàn giao dịch gọi là kế toán sàn giao
dịch chứng khoán. Nội dung của kế toán sàn giao dịch bao gồm: theo dõi,
quản lý tài sản (chứng khoán), tiền của nhà đầu tư và của chính cơng ty chứng
khốn khi tham gia vào hoạt động tự doanh chứng khoán, đấu giá chứng
khốn, và phí (hay doanh thu) của hoạt động dịch vụ mơi giới chứng khốn.
Kế tốn phải phản ánh kịp thời đầy đủ các nghiệp vụ phát sinh liên quan đến


tài sản, tiền của khách hàng, của cơng ty chứng khốn phát sinh trên sàn giao
dịch vào chứng từ kế toán, sổ kế toán và báo cáo tài chính. Hiện tại ở cơng ty
kế toán sàn giao dịch thực hiện những yêu cầu, nhiệm vụ trên dưới sự trợ giúp
của một phần hành nằm trong tổng thể phần mềm giao dịch BOSC. Ở đây có
một số sai sót có thể xảy ra.


Thứ nhất: doanh thu từ phí dịch vụ mơi giới khơng tương đương với giá
trị chứng khốn giao dịch trong ngày.


Thứ hai: Sai sót trong việc quản lý tài sản (chứng khoán) của nhà
đầu tư.



(10)

2.2.3 Các thủ tục kiểm soát


Về nguyên tắc phân công phân nhiệm rõ ràng


Trong điều lệ hoạt động của công ty về chức năng nhiệm vụ của phịng
mơi giới trong đó quy định rõ: phải phân định rõ ràng chức năng, nhiệm vụ,
quyền hạn, trách nhiệm của các thành viên trong phịng mơi giới để: tránh sự
chồng chéo trong quá trình hoạt động, nâng cao tinh thân trách nhiệm cho
nhân viên, tăng cường công tác hiệu quả công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ
và cuối cùng là để hoạt động môi giới đạt kết quả cao nhất có thể. Văn bản
cũng quy định rõ chức năng, nhiệm vụ của Trưởng phịng, Phó phịng và của
các nhân viên khác. Trên cơ sở đó giúp nhà quản lý sắp xếp nhân sự phù hợp.
Điều này đã tạo nên sự chun mơn hố cao, làm tăng hiệu qủa hoạt động,
đồng thời tác động tích cực đến ý thức trách nhiệm của mỗi thành viên, giảm
thiểu được các sai phạm bởi vì khi có sự cố xảy ra sẽ dễ dàng xác định được
trách nhiệm của từng vị trí.


Về nguyên tắc bất kiêm nhiệm



Nguyên tắc này quy định sự cách ly thích hợp về trách nhiệm trong các
nghiệp vụ có liện quan nhằm ngăn ngừa các sai phạm và hành vi lạm dụng
quyền hạn. Cụ thể môi giới viên thực hiện nhận lệnh tại quầy không thể là người
kiểm soát hay là người nhập lệnh vào hệ thống giao dịch...


Về nguyên tắc uỷ quyền và phê chuẩn


Sự uỷ quyền phải được thể hiện bằng văn bản và người thực hiện
nhiệm vụ được uỷ quyền này phải có trách nhiệm báo cáo bàn giao với cấp
trên của mình về tình hình cũng nhu kết quả nhiệm vụ được uỷ quyền thực
hiện khi cần thiết.


Nhìn chung quy chế kiểm sốt trong hoạt động mơi giới tại cơng ty có
thể được thể hiện qua 2 quá trình sau:



(11)

xi


2.2.3.1 Kiểm sốt q trình đóng, mở tài khoản giao dịch


Việc mở hay đóng tài khoản giao dịch là bước đầu tiên xác định tính
hợp pháp của các giao dịch đầu tư chứng khoán với nhà đầu tư.


Ở quy trình này có thể phát sinh các rủi ro, gian lận sau:


Một là, hồ sơ mở tài khoản của khách hàng được duyệt không đúng đắn.
Một rủi ro nữa có thể xảy ra là các nội dung trong hợp đồng, trong tờ


khai mở đóng tài khốn có những thông tin được ghi nhận không đúng đắn,
trung thực..



Bên cạnh đó là rủi ro trong việc thiếu tính đầy đủ trong hồ sơ đóng mở
tài khoản, cũng như việc thiếu tính đầy đủ trong các giấy tờ trong bộ hồ sơ.
2.2.3.2 Kiểm soát giao dịch chứng khốn


Đây là khâu chủ yếu của quy trình kiếm sốt hoạt động mơi giới chứng
khốn. Bởi gian lận hay sai sót phần nhiều phát sinh trong hoạt động này.
Việc kiểm soát giao dịch chứng khốn ở cơng ty có thể tiềm ẩn một số rủi ro
sau:


Thứ nhất: - rủi ro sai sót thuộc về bản thân khách hàng.
Thứ hai: - rủi ro sai sót thuộc về nhân viên môi giới.


2.3 Đánh giá chung về hệ thống kiểm soát nội bộ đối với hoạt



động mơi giới tại cơng ty cổ phần chứng khốn Hướng Việt.



2.3.1 Những ưu điểm của hệ thống kiểm sốt nội bộ về hoạt động mơi giới
chứng khốn tại cơng ty cổ phần chứng khốn Hướng Việt


2.3.1.1 Về mơi trường kiểm sốt trong hệ thốn kiểm sốt nội bộ về hoạt
động mơi giới tại công ty



(12)

Việc vận dụng kết hợp cả 3 quan điểm trong chỉ đạo điều hành hoạt
động của Ban lãnh đạo phòng mơi giới nói riêng đã tạo nên một mơi trường
quản lý thuận lợi, xây dựng được các chính sách quản lý tích cực, dân chủ và
tạo động lực cho mọi thành viên trong công ty tham gia đóng góp ý kiến, ý
tưởng sáng tạo, làm tăng hiệu quả cho hoạt động mơi giới chứng khốn trong
cơng ty. Bộ máy quản lý của phòng khá gọn nhẹ và khoa học. Công ty luôn
chú trọng tới mục tiêu hiệu quả trong q trình sử dụng nguồn nhân lực, ln


coi nhân sự là nguồn tài nguyên vô giá, do vậy đã thu hút được một đội ngũ
cán bộ công nhân viên có trình độ, có trách nhiệm trong cơng việc, có phẩm
chất đạo đức và bố trí họ phù hợp với năng lực chuyên môn. Bên cạnh đó,
cơng tác kế hoạch trong công ty nói chung và trong hoạt động mơi giới nói
riêng được thực hiện chặt chẽ và khoa học. Đó là cơng cụ hữu hiệu cho cơng
tác kiểm sốt. Ngồi ra các nhân tố thuộc mơi trường kiểm sốt bên ngồi tạo
nên những tác động tích cực đối với công tác kiểm soát nội bộ trong hoạt
động môi giới tại đơn vị.


Về hệ thống thông tin hỗ trợ hoạt động môi giới chứng khốn, hiện tại
so với các cơng ty chứng khốn khác, hệ thống thông tin ở Hướng Việt được
đánh giá khá cao.


Về ban kiểm soát: Ban kiểm soát hoạt động có tinh thần trách nhiệm
cao thúc đẩy hiệu quả hoạt động của môi giới.


2.3.1.2 Về hệ thống thơng tin kế tốn



(13)

xiii


2.3.2.3 Về các thủ tục kiểm soát


Các thủ tục kiểm soát nội bộ trong hoạt động môi giới của công ty được
thiết kế đã đảm bảo được các nguyên tắc cơ bản.


Thứ nhất là hệ thống kiểm soát nội bộ đã đảm bảo được sự phân công,
phân nhiệm một cách rõ ràng.


Thứ hai là hệ thống kiểm soát đảm bảo được nguyên tắc bất kiêm
nhiệm.



Thứ ba là hệ thống đảm bảo được nguyên tắc phê chuẩn đúng đắn.
Thứ tư là hệ thống đã đảm bảo mọi giao dịch đều được ghi chép đầy đủ
với chứng từ hợp lý, hợp lệ và hợp pháp.


2.3.2 Những hạn chế còn tồn tại trong hệ thống kiểm sốt nội bộ về hoạt
động mơi giới tại cơng ty


2.3.2.1 Về mơi trường kiểm sốt trong hệ thống kiểm soát nội bộ về hoạt
động môi giới tại công ty


Lãnh đạo công ty còn thiếu kinh nghiệm trong lĩnh vực cụ thể chứng
khốn, cơng ty chưa xây dựng được mối quan hệ mật thiết bền vững giữa bộ
phận tư vấn đầu tư với bộ phận môi giới. Môi giới chứng khoán chỉ đơn thuần
là thực hiện theo lệnh của khách hàng. Chính sách nhân sự: lương, thưởng và
các điều kiện khác của công ty chưa thực sự thu hút được nhân tài vừa giỏi
chuyên môn nghiệp vụ, vừa thấm nhuần đạo đức nghề nghiệp, lại muốn gắn
bó lâu dài với cơng ty.


Về hệ thống thông tin hỗ trợ giao dịch: So với các cơng ty chứng khốn
khác, hệ thống thơng tin tại cơng ty vẫn cịn một số hạn chế lạc hậu..


Về ban kiểm soát: Hoạt động của ban kiểm soát chưa đủ điều kiện phát
hiện những sai sót trong q trình đọc và truyền lệnh vào hệ thống của môi
giới viên.


2.3.2.2 Về hệ thống thơng tin kế tốn



(14)

kịp thời những gian lận do chính mơi giới viên cố tình thực hiện để trục lợi cá
nhân.



2.3.2.3 Về thủ tục kiểm soát


Thực tế, do vấn đề thủ tục kiểm soát chưa chặt chẽ trong việc đóng mở
tài khoản, thực hiện ủy quyền giao dịch chứng khốn đã tạo điều kiện cho mộ
số mơi giới viên, nhà đầu tư gian lận, tư lợi cá nhân làm ảnh hưởng tới uy tín
cơng ty, tới hoạt động của thị trường chứng khoán.


Nguyên nhân những tồn tại trên:


Nguyên nhân khách quan: Ở Việt Nam thị trường chứng khốn vẫn cịn
đang mới mẻ với nhiều người, các sản phẩm, hàng hoá trên thị trường này còn
ngheo nàn, kém hấp dẫn, khung pháp lý chưa cụ thể, thiếu tính thực thi. Bên
cạnh đấy, kiến thức về chứng khoán, về đầu tư chứng khoán chưa được phổ
biến rộng rãi trong các tầng lớp dân cư…Sự thiếu hiểu biết của nhiều người
cũng dẫn đến tình trạng sai sót, gian lận trong hoạt động mơi giới chứng
khốn.



(15)

xv


Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện hệ thống kiểm sốt
nội bộ trong hoạt động mơi giới tại cơng ty.


2.1 Sự cần thiết phải hồn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ trong



hoạt động môi giới tại công ty.



Thứ nhất là nhu cầu phát triển của thị trường chứng khốn nói riêng và
thị trường vốn nói chung..



Thứ hai là do yêu cầu phát triển của bản thân hoạt động mơi giới


chứng khốn trong cơng ty.


Thứ ba là do những lợi ích mà hệ thống kiểm sốt nội bộ mang lại.


2.2 Phương hướng hồn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ về hoạt



động môi giới tại công ty.



Một là, hệ thống kiểm soát nội bộ phải bao trùm tất cả mọi hoạt động
môi giới của công ty.


Hai là, hệ thống kiểm sốt nội bộ cần được hồn thịên theo hướng gọn
nhẹ mà hiệu quả.


2.3 Giải pháp hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ về hoạt động



mơi giới tại cơng ty



2.3.1 Giải pháp hồn thiện mơi trường kiểm sốt.


2.3.1.1 Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý các cấp về vai trò của hệ
thống kiểm sốt nội bộ trong hoạt động mơi giới đối với công ty


2.3.1.2 Hồn thiện về cơ cấu tổ chức.


Cơng ty nên bố trí thêm bộ phận thực hiện việc kiểm sốt viện truyền
lệnh vào khu vực nhập lệnh của cơng ty. Ngồi ra cơng ty cũng nên nghiên
cứu và xây dựng hệ thống tìm kiếm và chăm sóc khách hàng, cũng như hệ


thống phân tích thơng tin qua đó có những tư vấn hỗ trợ thích đáng với khách
hàng trong các quyết định đầu tư.



(16)

Thứ nhất, xây dựng đội ngũ nhân viên môi giới chuyên nghiệp


Thứ hai: Thường xuyên tạo điều kiện nâng cao năng lực, trình độ
chun mơn của nhân viên mơi giới....


Thứ ba: có chế độ về lương, thưởng hợp lý đủ để có thể thu hút gắn bó
những người thực sự có tài với hoạt động lâu dài của doanh nghiệp.


Thứ tư: Không ngừng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sẵn có, tìm
biện pháp thích hợp để nhân viên có ý thức tự giác gắn bó lâu dài với cơng ty.


Thứ năm: Xây dựng quy chế thưởng, phạt nhân viên trong việc tạo ra
lỗi trong quá trình giao dịch.


3.2.1.4 Giải pháp hồn thiện hệ thống thơng tin hỗ trợ


Về lâu dài công ty nên đầu tư xây dựng phần mềm giao dịch trực tuyến
ngay trên trang web của công ty, tăng cường các giao dịch trực tuyến cho
khách hàng. Ngoài ra cơng ty cũng nên tìm hiểu liên kết với Viettin Bank để
link các phần hành hỗ trợ cho phép mơi giới viên có thể tra cứu, kiểm sốt tài
khoản của khách hàng bất cứ lúc nào trong quá trình giao dịch.


3.2.1.5 Tăng cường hiệu quả hoạt động của Ban kiểm soát.


Thứ nhất: Tăng cường tính chuyên nghiệp trong hoạt động của ban
kiểm soát



Thứ hai: Định kỳ Ban giám đốc chỉ đạo kiểm tra thăm dị trực tiếp hoạt
động kiểm sốt trong hoạt động môi giới.


Thứ ba: Tăng cường sự phối hợp giữa hoạt động kiếm soát nội bộ
phịng mơi giới với các phòng ban khác như phòng Kế tốn, Phịng Hành
chính…


3.2.1.6 Giải pháp tăng cường sự hỗ trợ từ môi trường kiểm sốt bên ngồi



(17)

xvii


3.2.2 Giải pháp hồn thiện hệ thống thơng tin kế tốn:


Hệ thống thơng tin kế tốn nên tìm hiểu và thực hiện những liên kết
nhất định với hệ thống dịch vụ ngân hàng, với dịch vụ internet, với dịch vụ tin
nhắn di động để có thể thường xuyên phản ánh thông tin về về số dư trong tài
khoản tiền hay tài sản (chứng khoán) của khách hàng mỗi khi có sự thay đổi,
đồng thời cũng nên tìm hiểu xây dựng phần mềm kế tốn để vừa giải phóng
được sức lao động của bộ phận kế toán, vừa tăng chất lượng của hệ thống
thơng tin kế tốn.


3.2.3 Giải pháp hoàn thiện các thủ tục kiểm sốt.


Thứ nhất: Hồn thiện trong quy trình đóng, mở tài khoản.


Thứ hai: Hồn thiện trong quy trình sửa hoặc hủy lệnh giao dịch chứng khốn
Thứ ba: Hồn thiện thủ tục kiểm soát trong khâu đọc lệnh, bộ phận
nhập lệnh vào hệ thống.


Thứ tư: Xây dựng thủ tục kiểm sốt cho hoạt động tìm kiếm, chăm sóc


khách hàng.


Thứ năm: Xây dựng thủ tục kiểm soát cho hoạt động nghiên cứu, phân
tư vấn khách hàng.


3.3 Kiến nghị với Chính phủ và Ủy Ban Chứng Khoán Nhà Nước



- Cần nhanh chóng hồn thiện và chuẩn hoá khung pháp lý về chứng
khốn, thị trường chứng khốn, mơi giới chứng khoán và kiểm soát giao dịch
chứng khoán.


- Ủy Ban Chứng Khoán nhà nước cần thiết phải kiểm soát hệ thống đào
tạo và cấp giấy phép hành nghề mơi giới chứng khốn.


- Ủy Ban Chứng Khốn Nhà Nước, các cơ quan chức năng có liên quan
tạo điều kiện để các nhà đầu tư, các cơng ty chứng khốn tiếp xúc, giao lưu
học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau.



(18)

Tóm lại, sự phát triển của thị trường chứng khoán trong những năm qua
cho thấy cần thiết phải xiết chặt sự quản lý đối với hoạt động của các công ty
chứng khốn nói chung và với hoạt động môi giới chứng khốn nói riêng.
Mơi giới chứng khốn không chỉ đang cần một khung pháp lý chặt chẽ, đầy
đủ, minh bạch mà còn cần một hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả để giúp và
giữ sự phát triển của thị trường chứng khoán lành mạnh, ổn định.


Qua quá trình nghiên cứu thực tế tại Công ty cổ phần Chứng Khoán
Hướng Việt, tác giả đã nghiên cứu các yếu tố, các nội dung của kiểm soát nội
bộ và đánh giá thực trạng của hệ thống kiểm soát nội bộ của Cơng ty qua đó
làm sáng tỏ một số vấn đề sau:



Thứ nhất là tác giả đã hệ thống hoá và làm rõ các vấn đề lý luận cơ bản
về kiểm tra, kiểm soát trong hệ thống quản lý, về hệ thống kiểm soát nội bộ
và khái quát đặc điểm của hoạt động mơi giới chứng khốn ảnh hưởng đến
việc thiết lập và điều hành hoạt động hoạt động của hệ thống kiểm soát nội bộ
trong cơng ty chứng khốn.


Thứ hai là về mặt thực tiễn, tác giả đã nghiên cứu và phân tích thực
trạng hệ thống kiểm sốt nội bộ về hoạt động mơi giới tại Cơng ty Cổ phần
Chứng khốn Hướng Việt, từ đó nêu lên những điểm mạnh cũng như điểm
yếu cịn tồn tại cần được hồn thiện.


Thứ ba là chỉ ra những lí do khách quan cũng như chủ quan tác động
đến hoạt động mơi giới chứng khốn trong Cơng ty và đặt ra yêu cầu cần thiết
phải hoàn thiện hơn nữa hệ thống kiểm sốt nội bộ của Cơng ty. Tác giả nêu
ra một số phương hướng và đề xuất một số giải pháp cụ thể để hoàn thiện hơn
nữa hệ thống kiểm soát nội bộ trong hoạt động môi giới chứng khốn tại
Cơng ty Cổ phần Chứng Khoán Hướng Việt.





×