Tải bản đầy đủ (.doc) (56 trang)

luận văn thạc sĩ thử nghiệm các giải pháp đảm bảo chất lượng dịch vụ trên các thiết bị định tuyến sử dụng hệ điều hành nguồn mở VyOS

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (2.04 MB, 56 trang )

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ

PHẠM THANH TÙNG

THỬ NGHIỆM CÁC GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO CHẤT
LƯỢNG DỊCH VỤ TRÊN CÁC THIẾT BỊ ĐỊNH TUYẾN
SỬ DỤNG HỆ ĐIỀU HÀNH NGUỒN MỞ VYOS

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH AN TOÀN THÔNG TIN

HÀ NỘI – 05/2019


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ

PHẠM THANH TÙNG

THỬ NGHIỆM CÁC GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO CHẤT
LƯỢNG DỊCH VỤ TRÊN CÁC THIẾT BỊ ĐỊNH TUYẾN
SỬ DỤNG HỆ ĐIỀU HÀNH NGUỒN MỞ VYOS
Ngành: Công nghệ thông tin
Chuyên ngành: An toàn thông tin
Mã số: 8480202.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH AN TOÀN THÔNG TIN

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. NGUYỄN ĐẠI THỌ


HÀ NỘI – 05/2019


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi dưới sự
hướng dẫn của TS. Nguyễn Đại Thọ. Mọi tài liệu tham khảo đều được tôi trích
dẫn nguồn đầy đủ, đồng thời các số liệu, kết quả trong luận văn đều không sao
chép của ai.

Hà Nội, ngày….tháng….năm….
Học viên

Phạm Thanh Tùng


LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên, tôi xin cảm ơn tất cả các thầy, cô trường Đại học Công Nghệ Đại Học Quốc Gia Hà Nội đã giảng dạy, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập
tại trường.
Tiếp theo, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới TS. Nguyễn Đại Thọ,
người thầy đã nhiệt tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi để đi đến thành quả cuối cùng.
Tuy tôi đã rất cố gắng để hoàn thiện luận văn này, nhưng không thể không
mắc những thiếu sót. Do đó, tôi rất mong được sự góp ý và nhận xét chân thành
nhất của các thầy cô và các bạn.

Hà Nội, ngày….tháng….năm….
Học viên

Phạm Thanh Tùng

2



MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT........................................................................

5

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ.................................................................................

6

DANH MỤC CÁC BẢNG ...................................................................................... 8
MỞ ĐẦU .................................................................................................................. 9
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ QOS VÀ 1 SỐ CƠ CHẾ QOS CƠ BẢN ...... 11
1.1. Tổng quan về QoS [1,4] ................................................................................ 11
1.2. Các tham số hiệu suất QoS [1,4] ................................................................... 12
1.3. Các cơ chế QoS cơ bản ................................................................................. 13
1.3.1. Cơ chế bỏ đuôi - DropTail ....................................................................... 13
1.3.2. Cơ chế loại bỏ ngẫu nhiên –‘ RED [5] ..................................................... 13
1.3.3. Cơ chế Adaptive-RED (A-RED) [6] ........................................................ 20
1.4. Kết chương .................................................................................................... 24
CHƯƠNG 2. CÁC CƠ CHẾ QOS VÀ CẤU TRÚC TRONG VYOS.............. 25
2.1. Giới thiệu chung về thiết bị định tuyến hệ điều hành nguồn mở VyOS ....... 25
2.2. Cấu trúc file hệ thống trong VyOS ............................................................... 25
2.2.1. Thư mục /opt/vyatta/bin ........................................................................... 26
2.2.2. Thư mục /opt/vyatta/sbin ......................................................................... 27
2.2.3. Thư mục /opt/vyatta/share ........................................................................ 28
2.3. Các kiểu QoS trong VyOS [8,9] ................................................................... 29
2.4. Kiến trúc QoS trong VyOS ........................................................................... 31
2.5. Xác định mã nguồn giải thuật QoS trong kernel VyOS ................................ 37

2.6. Kết chương .................................................................................................... 41
CHƯƠNG 3. THỰC HIỆN THỬ NGHIỆM VÀ KẾT QUẢ............................ 42
3.1. Tổng quan về chương trình giả lập EVE-NG [13] ........................................ 42
3.2. Xây dựng sơ đồ mạng mô phỏng hệ thống ................................................... 43
3.4. Thực hiện thử nghiệm ................................................................................... 45
3.4.1. Cấu hình ................................................................................................... 45
3.4.2. Kết quả kiểm thử ...................................................................................... 46
3


3.5. Kết chương....................................................................................................51
KẾT LUẬN............................................................................................................ 52
TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................................... 53

4


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

QoS
AQM

Quality of service
Active Queue Management

RED

Random Early Detection

A-RED


Adaptive Random Early Detection

IoT

Internet of things

FIFO

First In First Out

WDA

Web farm DDoS Attack attenuator

ISP

Internet Service Provider

EVE-NG

Emulated Virtual Environment – Next

TC

Generation
Traffic Control

ECN


Explicit Congestion Notification

5


DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Hình 1: Giải thuật tổng quát RED ................................................................... 16
Hình 2: Giải thuật chi tiết RED ....................................................................... 17
Hình 3: Giải thuật chi tiết A-RED ................................................................... 22
Hình 4: Cấu trúc File system của VyOS. ........................................................ 26
Hình 5: Cấu trúc file bên trong bin/. ............................................................... 26
Hình 6: Cấu trúc file bên trong sbin/ ............................................................... 27
Hình 7: Cấu trúc file vyatta-qos-up ................................................................. 27
Hình 8: Cấu trúc file vyatta-qos.pl .................................................................. 28
Hình 9: Cấu trúc bên trong share/perl5/Vyatta ............................................... 28
Hình 10: Cấu trúc bên trong share/QoS .......................................................... 29
Hình 11: Câu lệnh cấu hình QoS là fair queue................................................ 31
Hình 12: Phân cấp thư mục template hệ thống ............................................... 32
Hình 13: Phân cấp thư mục template hệ thống theo dạng hình cây qua 2 Câu
lệnh cấu hình QoS là fair queue ...................................................................... 32
Hình 14: Hiển thị thông số lúc cấu hình tương đương với các thư mục phân
cấp trong template cấu hình ............................................................................ 33
Hình 15: Hiển thị thông số lúc cấu hình tương đương với các thư mục phân
cấp trong template cấu hình droptail ............................................................... 33
Hình 16: Hiển thị thông số lúc cấu hình queue-limit trong droptail ............... 34
Hình 17: Thử nghiệm thêm thông số cấu hình trong thư mục template ......... 34
Hình 18: Nội dung file traffic-policy/fair-queue/node.def .............................. 35
Hình 19: Nội dung file interfaces/ethernet/node.tag/traffic-policy/out/node.def
......................................................................................................................... 35


Hình 20: Nội dung file vyatta-qos.pl định nghĩa các loại Qos và gọi đến
module QoS tương ứng ................................................................................... 36
Hình 21: Nội dung module FairQueue.pm ...................................................... 37
Hình 22: Trạng thái qdisc thay đối khi cấu hình QoS ..................................... 37
6


Hình 23: Thông tin phiên bản kernel VyOS 1.2..............................................38
Hình 24: Thao tác thêm vào và lấy một đối tượng ra khỏi hàng đợi RED.....38
Hình 25: Mô tả giải thuật RED trong mã nguồn kernel..................................39
Hình 26: Mô tả giải thuật Adaptive RED (A-RED) trong mã nguồn kernel .. 39

Hình 27: Hệ thống mạng mô phỏng................................................................44
Hình 28: Công thức tính các tham số của RED..............................................45
Hình 29: Cấu hình traffic policy với queue type là drop-tail..........................46
Hình 30: Lưu lượng gói tin đo ở đầu ra eth1 VyOS với trường hợp là
DropTail.......................................................................................................... 46
Hình 31: Lưu lượng gói tin đo ở đầu ra eth1 VyOS với trường hợp là RED-1
47
Hình 32: Lưu lượng gói tin đo ở đầu ra eth1 VyOS với trường hợp là RED-2
47
Hình 33: Lưu lượng gói tin đo ở đầu ra eth1 VyOS với trường hợp là A-RED
48
Hình 34: Lưu lượng gói tin đo ở đầu ra eth1 VyOS trong 4 trường hợp từ
nguồn đến là thiết bị R2.................................................................................. 48
Hình 35: Kết quả lượng gói tin bị loại bỏ cụ thể từng trường hợp.................49
Hình 36: Kết quả so sánh tổng hợp lượng gói tin bị loại bỏ của 4 trường hợp
50

7



DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1: So sánh chương trình giả lập EVE-NG với GNS3............................. 43
Bảng 2: Các tham số cài đặt thử nghiệm..........................................................44
Bảng 3: Kết quả lượng gói tin bị loại bỏ cụ thể từng trường hợp.................... 49

8


MỞ ĐẦU
Trong xu hướng phát triển bùng nổ thông tin ngày này, các nhu cầu về
thông tin liên lạc ngày càng mở rộng, đi đôi với nhu cầu cao về chất lượng dịch
vụ. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để tăng tốc độ truyền tin, sao cho lượng thông
tin có thể được chuyển tải nhanh nhất, đạt độ tin cậy cao nhất mà không xảy ra
tình trạng tắc nghẽn. Vì vậy, vấn đề rất quan trọng là phải thiết kế, xây dựng các
mạng, hệ thống mạng đáp ứng được các yêu cầu chung nhất nêu trên.
Thông tin ở đây được gọi là “dữ liệu”. Dữ liệu được truyền đi không chỉ
đơn thuần là dạng văn bản (text) đơn giản, mà là dữ liệu đa phương tiện
(multimedia) bao gồm cả hình ảnh tĩnh, động (video), âm thanh (audio),… Các
ứng dụng đa phương tiện phổ biến hiện nay như điện thoại qua mạng, hội thảo
trực tuyến (video conference)... đang ngày càng được sử dụng rộng rãi. Đối với
truyền thông đa phương tiện, điều quan trọng nhất là phải đảm bảo chất lượng
dịch vụ (QoS), tức là đảm bảo độ trễ và biến thiên độ trễ - jitter đủ nhỏ, băng
thông đủ lớn, và tỷ lệ mất gói tin không vượt quá một mức độ nhất định có thể
chấp nhận được. Để làm được điều này cần phải thực hiện ở các thiết bị định
tuyến. Các thiết bị định tuyến cần theo dõi độ dài hàng đợi và sử dụng các tín
hiệu điều khiển để thông báo với các máy tính trên mạng rằng đã hoặc sắp xảy
ra tắc nghẽn để chúng có phản ứng phù hợp giúp giải quyết tình trạng tắc nghẽn.
Ngoài ra chúng cũng cần có các chiến lược quản lý hàng đợi thích hợp và hiệu

quả để tùy vào từng trường hợp cụ thể, xử lý một cách tối ưu việc vận chuyển
thông tin trong mạng.
Từ trước đến nay đã có không ít những công trình nghiên cứu đánh giá hiệu
năng của các phương pháp quản lý hàng đợi tích cực nhưng đều bằng cách mô
phỏng nhưng chưa có công trình nào thực sự cài đặt dánh giá các phương pháp
này trên thiết bị thật hoặc là sát với thực tế thông qua giả lập. Trước đây tại
trường Đại học Công Nghệ - Đại Học Quốc Gia Hà Nội, đã có một số đồ án,
luận văn xoay quanh vấn đề chống tấn công DdoS bằng cách thực hiện cài đặt
giải thuật WDA (Web farm DDoS Attack attenuator, được giới thiệu bởi Ehud
Doron và Avisha Wool, là một kiến trúc được xây dựng nhằm bảo vệ các Web
server. Theo đó, các Web server sẽ được kết nối với Internet thông qua Router
ISP. Để nâng cao khả năng chống đỡ của hệ thống trước các cuộc tấn công,
WDA sẽ được thêm vào như một phần trong cơ chế quản lý của thiết bị định
tuyến của ISP) cụ thể có luận văn của Nguyễn Xuân Hưởng [2] đã thực
9


hiện cài đặt một phần cơ bản của giải thuật WDA lên thiết bị thật là router của
Cisco, luận văn của Nguyễn Anh Tú [3] thử nghiệm mức độ có thể cài đặt giải
thuật WDA lên thiết bị định tuyến của Cisco, qua kết quả cài đặt và kiểm thử để
đi tới việc đề xuất cài đặt giải thuật WDA lên một thiết bị định tuyến mã nguồn
mở VyOS.
Tuy nhiên sau khi đọc báo cáo luận văn của Tú, tôi thấy việc cài đặt lên
thiết bị định tuyến mã nguồn mở VyOS vẫn đang còn bỏ ngỏ khi Tú mới chỉ
đang ở mức nghiên cứu được cấu trúc thư mục chứa các lệnh của VyOS chứ
chưa thử nghiệm cài đặt, cấu hình trên VyOS. Do đó, ở luận văn này, tôi muốn
tiếp tục nghiên cứu trên thiết bị định tuyến hệ điều hành nguồn mở VyOS mà
không phải trên giả lập simulator bởi vì hướng triển khai trên các thiết bị định
tuyến của các hãng lớn như Cisco không cho phép ta xâm nhập vào bên trong
mã nguồn để thay đổi cấu trúc cũng như thêm các tính năng. Mặt khác do vấn đề

về chi phí, nên luận văn này được làm trên một môi trường emulator EVE-NG,
sử dụng hoàn toàn các firmware của thiết bị định tuyến thật do nhà cung cấp
phát hành, nên vẫn đảm bảo không có sự sai khác khi so sánh với việc làm trên
thiết bị thật. Mục tiêu lâu dài của luận văn là có thể can thiệp vào các giải thuật
quản lý hàng đợi trong nhân hệ điều hành để có thể chống tấn công trong các
thiết bị mạng. Luận văn sẽ đi từ việc tìm hiểu cấu trúc, các cơ chế QoS, xác định
được nơi chứa source code các giải thuật về QoS, từ đó có thể áp dụng cài đặt
các giải pháp tăng chất lượng dịch vụ và thực hiện thử nghiệm đánh giá hiệu
năng của một số giải thuật quản lý hàng đợi tích cực tiêu biểu (DropTail, RED)
trên công cụ giả lập mạng EVE-NG tích hợp hệ điều hành mã nguồn mở cho các
thiết bị định tuyến VyOS.
Phần tiếp theo của luận văn được tổ chức theo bố cục như sau:
Chương I: Chương này sẽ cho ta một cái nhìn khái quát về QoS và cụ thể
một số cơ chế quản lý dịch vụ cơ bản hiện nay.
Chương II: Chương này tập trung nghiên cứu các cơ chế quản lý dịch vụ
và cấu trúc trong thiết bị định tuyến hệ điều hành nguồn mở VyOS.
Chương III: Chương này sẽ áp dụng mô phỏng thử nghiệm các cơ chế
quản lý dịch vụ trên thiết bị định tuyến hệ điều hành nguồn mở VyOS, từ đó rút
ra được kết luận và hướng phát triển sau này.

10


CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ QOS VÀ 1 SỐ CƠ CHẾ QOS CƠ BẢN
1.1. Tổng quan về QoS [1,4]
Chất lượng dịch vụ (QoS) đang trở thành một khía cạnh ngày càng quan
trọng của cơ sở hạ tầng CNTT doanh nghiệp ngày nay. QoS không chỉ cần thiết
cho truyền phát giọng nói và video qua mạng, đây còn là một yếu tố quan trọng
trong việc hỗ trợ Internet vạn vật (IoT) đang phát triển. Một ví dụ là trong lĩnh
vực sản xuất, nơi các máy móc đang bắt đầu tận dụng mạng để cung cấp thông

tin trạng thái thời gian thực về bất kỳ vấn đề nào có thể xảy ra. Bất kỳ sự chậm
trễ nào trong việc xác định một vấn đề có thể dẫn đến những sai lầm trong sản
xuất tốn hàng chục ngàn đô la mỗi giây. Với QoS, luồng dữ liệu trạng thái sản
xuất có thể được ưu tiên trong mạng để đảm bảo luồng thông tin kịp thời.
Một trường hợp sử dụng khác có thể là cho các dự án IoT quy mô lớn như
tòa nhà thông minh hoặc thành phố thông minh. Phần lớn dữ liệu được thu thập
và phân tích, như nhiệt độ, độ ẩm và nhận thức vị trí, rất nhạy cảm với thời gian.
Do độ nhạy thời gian này, dữ liệu này cần được xác định chính xác, đánh dấu và
xếp hàng phù hợp.
Tại sao QoS quan trọng?
Một số ứng dụng chạy trên mạng rất nhạy cảm với độ trễ. Các ứng dụng
này thường sử dụng giao thức UDP trái ngược với giao thức TCP. Sự khác biệt
chính giữa TCP và UDP là khi sử dụng TCP nếu bất kỳ gói tin nào bị mất, không
đúng định dạng hoặc bị lỗi, giao thức TCP có thể truyền lại và sắp xếp lại các
gói để tạo lại tệp trên PC đích.
Nhưng đối với các ứng dụng UDP như cuộc gọi điện thoại IP, bất kỳ gói bị
mất nào cũng không thể được truyền lại vì các gói thoại đi vào dưới dạng luồng
được đặt hàng; truyền lại các gói là vô ích. Do đó bất kỳ gói bị mất hoặc bị trì
hoãn cho các ứng dụng chạy giao thức UDP là một vấn đề thực sự. Trong ví dụ
về cuộc gọi thoại, việc mất thậm chí một vài gói sẽ dẫn đến chất lượng giọng nói
trở nên khó hiểu và không thể hiểu được.
Nếu mạng của bạn có nhiều băng thông và không có lưu lượng truy cập
vượt quá những gì nó có thể xử lý, bạn sẽ không gặp vấn đề với mất gói, trễ
hoặc biến thiên độ trễ - jitter. Nhưng trong nhiều mạng doanh nghiệp, sẽ có lúc
các liên kết bị tắc nghẽn quá mức đến mức các bộ định tuyến và bộ chuyển

11


mạch bắt đầu loại bỏ các gói vì các gói vào/ra nhanh hơn những gì các bộ định

tuyến có thể được xử lý. Đây là nơi QoS xuất hiện.
Thông thường, mạng thường phải truyền tải nhiều loại gói tin với các yêu
cầu về hiệu năng là khác nhau. Có thể loại gói tin đó là rất quan trọng trong dịch
vụ này nhưng lại không quá quan trọng trong dịch vụ khác. Vì thế một cơ chế
đảm bảo chất lượng dịch vụ được triển khai trong một mạng phải xem xét đến sự
xung đột các yêu cầu về hiệu năng và cân bằng các yếu tố khác nhau để đạt được
sự kết hợp tốt nhất giữa chúng.
1.2. Các tham số hiệu suất QoS [1,4]
Các tham số hiệu suất QoS thường được sử dụng bao gồm:
− Thông lượng (throughput): số đơn vị thông tin tính trung bình được
vận chuyển qua mạng trong một đơn vị thời gian. Đơn vị thông tin ở
đây có thể là bit, byte hay gói số liệu. Ví dụ packet/s.
− Thời gian trễ (delay time, delay): thời gian trung bình để vận chuyển
một gói số liệu qua mạng từ nguồn tới đích. Tốc độ truyền tin càng
lớn thì độ trễ càng nhỏ và ngược lại. Delay liên quan chặt chẽ tới băng
thông. Với các ứng dụng giới hạn băng thông thì băng thông càng lớn
độ trễ càng nhỏ.
− Jitter (biến thể của độ trễ): là sự khác nhau về độ trễ của các gói tin
khác nhau trong cùng một dòng lưu lượng. Một số ứng dụng rất nhạy
cảm với jitter là các ứng dụng thời gian thực như voice, video.
− Tốc độ mất gói (Packet loss): Các gói có thể bị mất trong mạng vì
chúng có thể bị hủy khi bộ đệm trong nút mạng tràn. Ngoài ra, theo
quan điểm của ứng dụng thời gian thực, một gói tin đến đích sau một
thời gian nhất định (giới hạn độ trễ) có thể là vô ích và do đó có thể
được tính là bị mất. Hầu hết các ứng dụng thời gian thực đều có mức
dung sai nhất định đối với việc mất gói. Thông thường hơn là đặt tỷ lệ
mất gói cụ thể phụ thuộc vào các cơ chế bảo vệ / phục hồi mất gói
được sử dụng bởi các ứng dụng và đánh giá chủ quan của người dùng
về mức chất lượng. Nó thường được coi là chấp nhận được nếu tốc độ
mất gói của một luồng cụ thể có thể được giữ dưới mức dung sai cụ

thể trong hầu hết thời gian.

12


1.3. Các cơ chế QoS cơ bản
1.3.1. Cơ chế bỏ đuôi -DropTail
Drop Tail là cách thức quản lý hàng đợi đơn giản, truyền thống dựa vào cơ
chế FIFO và chỉ đặt độ dài tối đa cho mỗi hàng đợi tại bộ định tuyến. Theo cơ
chế này, tất cả các gói tin đến được xếp vào hàng đợi; khi hàng đợi đầy thì các
gói tin đến sau đều bị loại bỏ; để chọn các gói tin truyền đi thì gói tin nào đến
trước được phục vụ trước. Trong Drop Tail, lưu lượng không được phân biệt,
mỗi gói đều có cùng mức độ ưu tiên. Drop Tail sẽ tiếp tục loại bỏ / thả gói tin
cho đến khi hàng đợi có đủ chỗ cho các gói mới.
Do đặc tính đơn giản, dễ triển khai mà DropTail đã được sử dụng nhiều
năm trên thiết bị định tuyến ở Internet, tuy nhiên giải thuật này có những nhược
điểm như sau:
− Hiện tượng đầy Queue: các gói tin đến thiết bị định tuyến thường theo
từng cụm chứ không phải lần lượt. Vì thế cơ chế hoạt động của
DropTail khiến cho hàng đợi có thể dễ dàng bị đầy trong 1 khoảng
thời gian dài, dẫn đến thời gian trễ trung bình của các gói tin lớn. Để
tránh hiện tượng này thì với DropTail chỉ có cách là tăng bộ đệm của
thiết bị định tuyến, cách này tỏ ra hết sức tốn kém và không hiệu quả.
− Không đảm bảo QoS: Với cơ chế DropTail thì không có cách nào để
ưu tiên những gói tin quan trọng được truyền qua thiết bị định tuyến
sớm hơn khi tất cả đang ở trong hàng đợi.
1.3.2. Cơ chế loại bỏ ngẫu nhiên – RED [5]
1.3.2.1. Tổng quan
RED (Random Early Detection of congestion; Random Early Drop) là một
trong những thuật toán AQM đầu tiên được đề xuất vào năm 1993 bởi Sally

Floyd và Van Jacobson, hai nhà khoa học của Phòng thí nghiệm Lawrence
Berkeley thuộc Đại học Califonia, Mỹ. Điểm cơ bản nhất trong công trình của
họ là cho rằng nơi hiệu quả nhất để phát hiện tắc nghẽn và phản ứng lại hiện
tượng này chính là tại các gateway hay router. Chỉ có gateway mới có cái nhìn
đúng đắn về trạng thái của hàng đợi và có thể phân biệt đáng tin cậy giữa độ trễ
lan truyền (propagation delay) và độ trễ hàng đợi (persistent queueing delay).

13


RED gateway theo dõi độ dài trung bình của hàng đợi, dựa vào đó để phát
hiện sớm dấu hiệu tắc nghẽn sắp xảy ra. RED gateway có thể loại bỏ gói tin ở
gateway hoặc đánh dấu bằng cách đặt bit “có tắc nghẽn” trong header gói tin tùy
thuộc vào giao thức tầng giao vận. Mục tiêu chính của RED là tránh tắc nghẽn
bằng cách điều khiển kích thước hàng đợi trung bình nằm trong một vùng đủ
nhỏ và ổn định. Việc thực hiện mục tiêu này cũng giúp: tránh hiện tượng đồng
bộ toàn cục, không chống lại các dòng lưu lượng có đặc tính đột biến và duy trì
cận trên của kích thước hàng đợi trung bình ngay cả khi không có được sự hợp
tác từ các giao thức tầng giao vận.
Để đạt được các mục tiêu trên, các RED gateways phải làm được các việc
sau:
− Việc đầu tiên của cơ chế tránh tắc nghẽn tại gateway là phát hiện tắc
nghẽn, duy trì mạng trong khu vực có độ trễ thấp và thông lượng cao.
Kích thước hàng đợi trung bình nên được giữ ở mức thấp, trong khi
các dao động trong kích thước hàng đợi thực tế phải được phép để phù
hợp với lưu lượng truy cập bùng nổ và tắc nghẽn tạm thời. Bởi vì
gateway có thể theo dõi kích thước của hàng đợi theo thời gian, nên
gateway là tác nhân thích hợp để phát hiện tắc nghẽn. Và gateway có
một cái nhìn thống nhất về các nguồn khác nhau góp phần vào sự tắc
nghẽn này đồng thời cũng là nơi thích hợp để quyết định những nguồn

nào cần thông báo về sự tắc nghẽn này.
− Việc thứ hai là thông báo tắc nghẽn tới nguồn phát. Việc này được
thực hiện bằng cách đánh dấu và thông báo cho nguồn phát giảm lưu
lượng xuống. Nếu tắc nghẽn được phát hiện trước khi bộ đệm
gateway đầy, thì gateway đó không cần thiết phải loại bỏ các gói và
thông báo tới các nguồn phát. Việc đánh dấu và thông báo này có thể
bao gồm việc loại bỏ một gói, đánh dấu bằng cách đặt bit trong header
gói tin hoặc một số phương thức khác được hiểu bởi các giao thức
tầng giao vận.
− Việc thứ ba mà các RED gateway cần đạt được là tránh hiện tượng
đồng bộ toàn cục và không chống lại các dòng lưu lượng có đặc tính
đột biến. Với Drop Tail gateway và Random Drop gateway có sự sai
lệch chống lại lưu lượng truy cập đột biến. Khi lưu lượng truy cập từ
một kết nối cụ thể càng tăng thì càng có nhiều khả năng hàng đợi
14


gateway sẽ bị tràn. Còn hiện tượng đồng bộ toàn cục xảy ra khi tất cả
các kết nối đồng loạt giảm kích thước cửa sổ, dẫn tới mất thông lượng
trong mạng ở cùng một thời điểm. Để tránh hai hiện tượng này, các
gateway có thể dùng các thuật toán riêng biệt để phát hiện tắc nghẽn
và quyết định kết nối nào sẽ được thông báo tắc nghẽn tại gateway.
RED gateway chọn ngẫu nhiên các gói tin đến để đánh dấu; với
phương pháp này xác suất đánh dấu một gói tin từ một kết nối cụ thể
gần như tỉ lệ thuận với phần băng thông được chia sẻ của kết nối đó
tại gateway. Phương pháp này có thể được thực hiện một cách hiệu
quả mà không cần duy trì trạng thái mỗi kết nối tại gateway.
− Một công việc nữa là khả năng kiểm soát được kích thước hàng đợi
trung bình ngay cả khi không có sự hợp tác từ các nguồn phát. Điều
này có thể được thực hiện nếu gateway loại bỏ gói tin đến khi kích

thước trung bình vượt quá ngưỡng tối đa (thay vì đánh dấu bằng cách
đặt bit trong header gói tin). Phương pháp này có thể được sử dụng để
kiểm soát kích thước hàng đợi trung bình ngay cả khi hầu hết các kết
nối có khoảng thời gian phát nhỏ hơn khoảng thời gian khứ hồi, hoặc
ngay cả khi các kết nối không giảm lưu lượng để đáp ứng với việc
đánh dấu hoặc loại bỏ gói tin.
1.3.2.2. Giải thuật
RED gateways tính kích thước hàng đợi trung bình bằng một bộ lọc thông
thấp (Low-Pass Filter). Kích thước hàng đợi trung bình này được so sánh với hai
ngưỡng: ngưỡng tối thiểu minth và ngưỡng tối đa maxth. Khi kích thước hàng đợi
trung bình bé hơn ngưỡng tối thiểu thì không gói tin đến nào bị đánh dấu hay
loại bỏ; khi kích thước hàng đợi trung bình lớn hơn ngưỡng tối đa thì tất cả các
gói tin đến đều bị loại bỏ. Khi kích thước hàng đợi trung bình nằm giữa minthvà
maxth thì mỗi gói tin đến được đánh dấu hoặc loại bỏ theo một xác suất pa, trong
đó pa là một hàm của kích thước hàng đợi trung bình avg; xác suất đánh dấu
hoặc loại bỏ một gói tin của một kết nối cụ thể sẽ tỷ lệ thuận với phần băng
thông chia sẻ của kết nối đó tại gateway. Giải thuật tổng quát của RED gateway
được mô tả như sau:

15


Hình 1: Giải thuật tổng quát RED
Giải thuật tại RED gateway gồm hai giải thuật riêng biệt:
− Giải thuật tính kích thước hàng đợi trung bình xác định mức độ bùng
nổ cho phép trong hàng đợi tại gateway.
− Giải thuật tính xác suất đánh dấu gói tin xác định mức độ thường
xuyên của việc đánh dấu gói tin của gateway với mức độ tắc nghẽn
hiện tại. Mục tiêu của việc đánh dấu gói tin của gateway phải đảm bảo
sao cho các gói tin được đánh dấu tại những khoảng thời gian đều

nhau, để tránh hiện tượng sai lệch, đồng bộ toàn cầu và đánh dấu các
gói thường xuyên đủ để kiểm soát kích thước hàng đợi trung bình.
Giải thuật chi tiết của RED tại gateway được mô tả như hình 2
dưới đây.

16


Hình 2: Giải thuật chi tiết RED
Các biến thay đổi:
avg: kích thước hàng đợi trung bình
q_time: điểm bắt đầu hàng đợi rỗng
count: số lượng các gói đến ngay sau gói cuối cùng bị đánh dấu
Các tham số cố định:
wq: trọng số hàng đợi
minth: chiều dài ngưỡng nhỏ nhất của hàng đợi
maxth: chiều dài ngưỡng lớn nhất của hàng đợi
maxp: xác suất loại bỏ tối đa
Các tham số khác:
17


pa: xác suất đánh dấu gói tin hiện tại
pb: xác suất đánh dấu hoặc loại bỏ tạm thời
q: kích thước hàng đợi hiện tại
time: thời gian hiện tại
f(t): một hàm tuyến tính của thời gian
Theo giải thuật, mỗi khi có một gói tin đến, sẽ tính kích thước hàng đợi
trung bình – avg bằng công thức:
avg ← (1 – wq) * avg + wq * q

Khi avg chạy từ minth đến maxth thì xác suất pb thay đổi tuyến tính từ 0 đến
maxp:
pb ← maxp * (avg – minth) / (maxth - minth)
Xác suất đánh dấu gói tin pa tăng chậm khi count tăng kể từ gói cuối cùng
được đánh dấu:
pa ← pb / (1 – count * pb)

Một tùy chọn cho cổng RED là đo hàng đợi theo byte thay vì theo gói. Với
tùy chọn này, kích thước hàng đợi trung bình phản ánh chính xác độ trễ trung
bình tại gateway. Khi tùy chọn này được sử dụng, thuật toán sẽ được sửa đổi để
đảm bảo rằng xác suất gói được đánh dấu tỷ lệ thuận với kích thước gói theo
byte như sau:
pb ← maxp * (avg – minth) / (maxth - minth)
pb ← pb * PacketSize / MaximumPacketSize
pa ← pb / (1 – count * pb)

1.3.2.3. Các tham số của RED
a. Trọng số hàng đợi wq:
RED gateway sử dụng bộ lọc thông thấp để tính toán kích thước hàng đợi
trung bình. Theo đó, sự gia tăng ngắn hạn trong kích thước hàng đợi xuất phát từ
lưu lượng truy cập lớn hoặc do tắc nghẽn tạm thời không sẽ ít ảnh hưởng lớn
đến kích thước hàng đợi trung bình. Bộ lọc thông thấp là trung bình dịch chuyển
có trọng số tăng theo cấp số nhân
avg ← (1 – wq) * avg + wq * q

18


Trọng số hàng đợi wq xác định hằng số thời gian của bộ lọc thông thấp.
Tiếp theo là phần lập luận cho việc thiết lập các cận trên hoặc dưới cho tham số

wq.



Cận trên cho wq:

Nếu wq quá lớn, khi đó quy trình lấy trung bình sẽ không lọc được tắc
nghẽn thoáng qua tại cổng.. Giả sử ban đầu hàng đợi rỗng (kích thước trung bình
bằng 0), sau khi có các gói, số gói tin trong hàng đợi sẽ tăng từ 0 đến L (có L gói
tin trong hàng đợi). Sau khi gói tin thứ L đến gateway, kích thước hàng đợi trung
bình avgL được tính như sau :
1

avgL = ∑

wq(1 − wq)(

= wq (1 − wq) ∑

− )

(

)
1−w q

=1

=1


+(

− −1)

+1

thì ta sẽ có

(1− )2

=

Áp dụng công thức ∑

=1

avgL =

(1−wq)

+1+

+1

−1

w

q




Cận dưới cho wq:
Cổng RED được thiết kế để giữ kích thước hàng đợi trung bình được tính
dưới một ngưỡng nhất định. Tuy nhiên sẽ không đạt được mục đích nếu như avg
không phản ánh hợp lý kích thước hàng đợi trung bình hiện tại. Nếu wq được
thiết lập quá thấp, thì giá trị avg sẽ phản ứng rất chậm với sự thay đổi kích thước
hàng đợi trong thực tế. Trong trƣờng hợp này, RED gateway không phát hiện
thấy sự bắt đầu của tắc nghẽn. Khi đưa ra giá trị ngưỡng dưới minth, tức là đã
cho phép hấp thu bùng nổ đến L gói tin. Sau đó trọng số wq phải được chọn thoả
mãn bất phương trình avgL < minth:
+1

(1−w )

+1+

q

−1

< minth

Theo các kết quả tính toán của các nghiên cứu về RED, giá trị cho wq
thường sử dụng là 0.002.
b. Các giá trị ngưỡng minth và maxth
Giá trị tối ưu cho minth và maxth phụ thuộc vào kích thước hàng đợi trung
bình mong muốn. Nếu lưu lượng truy cập bùng nổ, thì minth phải lớn tương ứng
để cho phép việc sử dụng liên kết được duy trì ở mức cao chấp nhận được. Giá


19


trị tối ưu cho maxth phụ thuộc một phần vào độ trễ trung bình tối đa có thể được
cho phép bởi RED gateway. RED gateway sẽ làm việc hiệu quả nhất khi (maxth
- minth) lớn hơn mức gia tăng thông thường của kích thước hàng đợi trung bình
trong một khoảng thời gian khứ hồi (roundtrip time). Quy tắc nên tuân theo là
thiết lập cho maxth ít nhất gấp đôi minth.
c. Xác suất loại bỏ tối đa maxp
Giá trị maxp sẽ quyết định tần số loại bỏ gói là lớn hay nhỏ, nó quyết định
avg sẽ nằm ở mức nào trong khoảng từ minth đến maxth. Vì vậy tùy từng yêu cầu
mà có thể thiết lập maxp cho phù hợp.
1.3.3. Cơ chế Adaptive-RED (A-RED) [6]
1.3.3.1. Tổng quan
Một trong những mục tiêu chính của RED là sử dụng kết hợp trung bình
chiều dài hàng đợi (có thể điều chỉnh lưu lượng truy cập cao) và thông báo tắc
nghẽn sớm (giúp giảm độ dài hàng đợi trung bình) để đạt được độ trễ hàng đợi
trung bình thấp và thông lượng cao. Các thí nghiệm mô phỏng và kinh nghiệm
vận hành cho thấy RED khá thành công trong vấn đề này. Tuy nhiên RED cũng
có các điểm yếu cơ bản cần phải được khắc phục.
Điểm yếu thứ nhất là kích thước hàng đợi trung bình thay đổi theo các mức
độ tắc nghẽn và việc thiết lập các tham số cho RED router. Khi đường truyền tắc
nghẽn nhẹ và/hoặc maxp cao thì kích thước hàng đợi trung bình sẽ gần minth; khi
đường truyền tắc nghẽn nặng hơn, và/hoặc max p thấp, kích thước hàng đợi trung
bình gần, hoặc thậm chí cao hơn maxth. Kết quả là, độ trễ hàng đợi trung bình
của RED rất nhạy cảm với lưu lượng tải và các tham số, dẫn tới không thể đoán
trước được. Độ trễ là một yếu tố rất quan trọng đảm bảo đến chất lượng dịch vụ
cho khách hàng, nhà mạng phải có một sự ước lượng tốt để có thể ước lượng
chính xác độ trễ trung bình trong các router khi xảy ra tắc nghẽn. Để đạt được độ
trễ trung bình có thể đoán trước được như vậy với RED thì sẽ cần phải điều

chỉnh liên tục các tham số RED để đáp ứng sự thay đổi của lưu lượng mạng hiện
tại.
Điểm yếu thứ hai của RED là thông lượng cũng nhạy cảm với lưu lượng tải
và các tham số RED. Cụ thể, RED thường không hoạt động tốt khi hàng đợi
trung bình trở nên lớn hơn maxth và dẫn đến thông lượng giảm đáng kể và tỉ lệ

20


loại bỏ gói tin tăng. Để tránh nhược điểm này cũng cần đến sự điều chỉnh liên
tục các tham số RED.
Mục đích của tác giả là tìm kiếm một thay đổi tối thiểu hơn cho RED có thể
làm giảm bớt các vấn đề về thay đổi độ trễ và độ nhạy tham số được đề cập ở
trên, đó cũng là nguyên tắc cốt lõi của giải thuật A-RED cải tiến từ giải thuật
RED gốc.
1.3.3.2. Giải thuật A-RED
Các mục tiêu của A-RED khác với RED ban đầu theo bốn cách:
 maxp được thay đổi không chỉ để giữ cho kích thước hàng đợi trung
bình nằm trong khoảng minth và maxth mà còn giữ cho kích thước hàng
đợi trung bình nằm trong khoảng một nửa giữa minth và maxth.
 maxp được thay đổi chậm, với khoảng thời gian lớn hơn thời gian khứ
hồi (round-trip time) và trong các bước nhỏ.
 maxp phải được khống chế để duy trì trong miền [0.01, 0.5] (tương ứng
với [1%, 50%]).
 Thay vì phải nhân lên nhiều lần khi tăng và giảm maxp, thuật toán sử
dụng chính sách tăng theo cấp số cộng giảm theo cấp số nhân (additiveincrease multiplicativedecrease - AIMD).
Nguyên tắc chính của A-RED là thay đổi các giá trị maxp không thường
xuyên và thay đổi chậm. maxp chỉ được thay đổi khi cần thiết sau những khoảng
thời gian dài thường là sau khi có sự thay đổi mạnh về mức độ tắc nghẽn. Để
đảm bảo rằng hiệu suất của A-RED sẽ không bị suy giảm quá mức trong giai

đoạn thay đổi mạnh này, maxp nên hạn chế ở trong phạm vi [0,01, 0,5]. Điều này
đảm bảo rằng trong trong suốt thời gian thay đổi trạng thái của mạng, hiệu suất
tổng thể của RED vẫn có thể được chấp nhận, mặc dù kích thước hàng đợi trung
bình có thể không nằm trong phạm vi mục tiêu của nó và độ trễ hoặc thông
lượng trung bình có thể bị giảm nhẹ tức là ở một mức độ chấp nhận được. Hình
3 dưới đây thể hiện giải thuật chi tiết cho A-RED.

21


Hình 3: Giải thuật chi tiết A-RED
1.3.3.3. Các tham số của A-RED
a) Phạm vi của maxp
Cận trên của giá trị maxp được giới hạn là 0.5 theo hai căn cứ. Đầu tiên là
để cố gắng tối ưu hóa RED để tốc độ loại bỏ gói tin không vượt quá 50% bởi
nếu tốc độ này vượt quá 50% là không thể chấp nhận được. Ngoài ra khi tỉ lệ
loại bỏ gói tin thay đổi từ 1 đến maxp khi kích thước hàng đợi trung bình chạy từ
minth đến maxth, và tỉ lệ loại bỏ gói thay đổi từ maxp→ 1 khi kích thước hàng đợi
trung bình thay đổi từ giá trị maxth → 2maxth. Do đó với giá trị maxp được thiết
lập tới giá trị 0.5 thì xác suất loại bỏ các gói thay đổi từ 0→ 1 khi kích thước
hàng đợi thay đổi từ minth→ 2maxth. Điều này giúp tăng hiệu năng truyền lớn
ngay cả khi tốc độ loại bỏ gói vượt quá 50%. Cận trên của maxp được thiết lập là
0.5 có nghĩa là khi tỉ lệ gói tin vượt quá 25%, kích thước hàng đợi trung bình có
thể vượt quá phạm vi cho phép lên tới bốn lần1.
Cận dưới của maxp được thiết lập 0.01 với mong muốn hạn chế phạm vi của
maxp. Bằng mô phỏng chúng tôi thấy rằng đối với những kịch bản với tỉ lệ loại
bỏ gói tin nhỏ, RED thực hiện rất tốt với maxp được thiết lập là 0.01.

22



b) Tham số α, β
Khi đề xuất các giá trị cho α và β, yêu cầu đặt ra là trong điều kiện bình
thường, nếu maxp có thay đổi 1 lần cũng không dẫn đến sự thay đổi của kích thước
hàng đợi trung bình hoặc ngược lại. Khi maxp được điều chỉnh, xác suất loại bỏ gói
ở trạng thái ổn định p vẫn giữ nguyên và kích thước hàng đợi trung bình avg chỉ
đơn giản là thay đổi để phù hợp với giá trị mới của maxp. Do đó p < maxp khi maxp
tăng lên bởi hệ số α, và giá trị hàng đợi trung bình avg có thể giảm
từ min +

(max

− min

) đến

th

min

+

(max

th

− min ).
th

th


th

max p

th

maxp + α

Nó là sự giảm của giá trị :

α

+

(max th − minth)

maxp + α
maxp

Miễn là giá trị maxp < 0.2(maxth - minth), kích thước hàng đợi trung bình sẽ
không bị thay đổi từ giá trị biên trên xuống giá trị biên dưới trong một khoảng
thời gian duy nhất.
α

Khuyến nghị nên chọn α sao cho: maxp + α < 0.2 hay α < 0.25 maxp

Tương tự như vậy phải kiểm tra việc giảm maxp theo cấp số nhân để không
gây ra hiện tượng kích thước hàng đợi trung bình tăng từ giá trị biên dưới tới giá
trị biên trên sau một lần điều chỉnh maxp. Phân tích tương tự như α cho thấy

p (1−β)

maxp β

(maxth − minth) < 0.2(maxth − minth) và kích thước hàng đợi

trung bình không nên thay đổi từ giá trị biên dưới tới giá trị biên trên trong một
khoảng thời gian duy nhất.
Khuyến nghị nên chọn β sao cho: 1− β < 0.2 hay β >0.83 . Giá trị mặc định
β

cho β là 0.9.
c) Thiết lập các tham số maxth và wq
Như đã mô tả ở trên, A-RED loại bỏ sự phụ thuộc của RED vào tham số maxp.
Để giảm nhu cầu điều chỉnh tham số khác cho RED, ta có thể tự động đặt tối đa các
tham số RED là maxth và wq. Giá trị maxth được khuyến nghị nên gấp ba lần
minth. .Trong trường hợp này, kích thước hàng đợi trung bình sẽ được tập trung vào
khoảng 2minth và do đó chỉ được xác định bởi tham số minth của RED.

23


Xem Thêm

×