Tải bản đầy đủ (.pdf) (115 trang)

NHÓM TỪ, NGỮ NÓI VỀ “ĂN” TRONG TIẾNG VIỆT (Luận văn thạc sĩ)

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.34 MB, 115 trang )

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

KHƯƠNG THỊ LAN PHƯƠNG

NHÓM TỪ, NGỮ NÓI VỀ “ĂN” TRONG TIẾNG VIỆT

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ HỌC

HÀ NỘI, 2020


VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

KHƯƠNG THỊ LAN PHƯƠNG

NHÓM TỪ, NGỮ NÓI VỀ “ĂN” TRONG TIẾNG VIỆT

Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
Mã số: 8 22 90 20

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC :
TS. NGUYỄN THỊ BÍCH HẠNH

HÀ NỘI, 2020


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, không sao chép
của ai. Các kết quả khảo sát và nghiên cứu đã nêu trong luận văn là trung thực và


chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Khương Thị Lan Phương


LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Thị Bích Hạnh, đã tận
tình hướng dẫn tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy Cô giáo trong Khoa Ngôn ngữ học,
Học viện Khoa học Xã hội đã tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình học tập
và nghiên cứu tại trường.
Hà nội, ngày 13 tháng 6 năm 2020
Tác giả luận văn

Khương Thị Lan Phương


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ........................................................................................................................ 1
Chương 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT ............................................................................11
1.1. Khái niệm từ và những khái niệm liên quan ...................................................11
1.2. Nghĩa của từ và hiện tượng đồng nghĩa............................................................14
1.3. Sự phát triển nghĩa của từ ..................................................................................20
1.4. Hiện tượng chuyển nghĩa của từ .......................................................................22
1.5. Từ đa nghĩa……………………………………………………………….24
Chương 2. NGỮ NGHĨA CỦA TỪ “ĂN” VÀ KHẢ NĂNG KẾT HỢP CỦA
NÓ TRONG TIẾNG VIỆT…………………………………………………...26
2.1. Ngữ nghĩa của từ “ăn” trong tiếng Việt............................................................29
2.2. Khả năng kết hợp của từ “ăn” trong tiếng Việt................................................33

Chương 3. NGỮ NGHĨA VÀ KHẢ NĂNG KẾT HỢP CỦA NHÓM TỪ
ĐỒNG NGHĨA VỚI TỪ “ĂN” TRONG TIẾNG VIỆT ....................................59
3.1. Nhóm từ đồng nghĩa với từ “ăn” trong tiếng Việt ...........................................59
3.2. Khả năng kết của những từ đồng nghĩa với từ “ăn” trong tiếng Việt……...60
KẾT LUẬN .................................................................................................................75
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN
ĐẾN LUẬN VĂN……………………………………………………………..79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...............................................................78


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong quan niệm của người Việt Nam, gia đình là tế bào của xã hội,
và cuộc sống sinh hoạt luôn gắn liền với bữa cơm gia đình – nơi ẩn chứa
nhiều đạo lý, thể hiện tình cảm, yêu thương gắn kết giữa các thành viên, là
linh hồn của hạnh phúc, và cũng là nơi truyền đạt những tư tưởng, truyền
thống, những đạo lý từ thế hệ này qua thế hệ khác. Từ những phép cư xử
tưởng chừng đơn giản thông qua cách ăn uống: Ăn trông nồi, ngồi trông
hướng đến quan niệm về cái ăn, cái mặc: Ăn lấy chắc, mặc lấy bền; Một
miếng giữa làng bằng một sàng xó bếp… ông bà ta muốn trao gửi đến thế
hệ con cháu những thông điệp đầy chất nhân văn, một trong những điều
đầu tiên, cơ bản nhất mà mỗi người đều cần phải học đó là “Học ăn, học
nói, học gói, học mở”. Như vậy, “ăn” không còn đơn giản chỉ là câu
chuyện của việc duy trì sự sống, mà còn ẩn chứa trong đó những bài học về
nhân cách, là quan niệm về nhân sinh, về cuộc sống và các đạo lý, các cách
hành xử trong xã hội của con người.
Có thể nói hoạt động ăn của con người không chỉ là hoạt động mang
tính sinh học để duy trì sự sống mà còn mang tính văn hóa, gắn với mỗi
cộng đồng với những thói quen, tập tục. Thông qua thói quen ăn uống,
chúng ta có thể hiểu được phần nào đặc điểm tâm lý dân tộc, tập quán cũng

như cách ứng xử của con người với môi trường. Bởi vậy, cùng với sự thay
đổi và phát triển không ngừng của xã hội, thì vốn từ vựng trong tiếng Việt
nói chung và vốn từ vựng liên quan đến từ “ăn” nói riêng cũng không
ngừng tăng lên, hoạt động “ăn” của con người dần vượt lên những giá trị
duy trì sự sống, vươn tới tầm nghệ thuật. Điều đó được phản ánh khá sinh
động trong ngôn ngữ.

1


Với những lý do nêu trên, tôi lựa chọn đề tài : Nhóm từ, ngữ nói về
“ăn” trong tiếng Việt. Với mong muốn thông qua sự nỗ lực tìm hiểu,
nghiên cứu sự phát triển của nhóm từ, ngữ nói về “ăn” cùng với quá trình
phát triển của dân tộc, cũng như sự phát triển của nhóm từ này trong các
mặt khác nhau của cuộc sống dưới góc độ ngôn ngữ học. Thông qua đó có
thể góp một phần nhỏ vào nghiên cứu sự phát triển của từ vựng tiếng Việt
nói chung, và của nhóm từ liên quan đến từ “ăn” nói riêng.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
2.1. Tình hình nghiên cứu về nghĩa và sự phát triển ngữ nghĩa
của từ ở Việt Nam
Việc nghiên cứu về nghĩa và sự phát triển nghĩa của từ trong tiếng
Việt, là một trong những lĩnh vực được khá nhiều nhà ngôn ngữ học quan
tâm nghiên cứu. Bởi từ vựng là một bộ phận được coi là không ổn định
nhất trong hệ thống ngôn ngữ, kết cấu nghĩa của từ luôn luôn vận động và
phát triển, sự biến đổi nghĩa là một sự thực hiển nhiên và không ngừng
thay đổi cùng với sự phát triển của xã hội.
Ở Việt Nam các công trình nghiên cứu về ngữ nghĩa học, được thể hiện
trong một số công trình nghiên cứu về từ vựng học, từ vựng - ngữ nghĩa
tiếng Việt của các tác giả như Nguyễn Văn Tu, trong cuốn “Từ vựng học
tiếng Việt hiện đại” [40] đã đưa ra được nhiều quan điểm lý thuyết về sự

biến đổi nghĩa. Ông đã trình bày về bản chất và nguyên nhân của biến đổi
nghĩa, phân loại biến đổi nghĩa. Còn tác giả Đỗ Hữu Châu cho rằng sự thay
đổi nghĩa của từ trong tiếng Việt do nguyên nhân đơn giản là nhằm đáp
ứng nhu cầu tạo thêm từ mới của xã hội.[4]
Bên cạnh đó, một số tác giả như Lê Quang Thiêm đã dành nhiều sự
quan tâm đến biến đổi ý nghĩa của các yếu tố từ vựng. Trong ấn bản
chuyên khảo về lịch sử từ vựng (2003), tác giả đã dành một số trang để

2


khảo sát, nghiên cứu sự phát triển nghĩa qua con đường đa nghĩa hóa trong
tiếng Việt hiện đại (1858-1930). Đặc biệt, trong cuốn “Sự phát triển nghĩa
từ vựng tiếng Việt từ 1945 đến 2005” [35]. Đây là công trình Việt ngữ học
nghiên cứu một cách toàn diện, hệ thống và sâu sắc nhất về sự phát triển
nghĩa của từ vựng tiếng Việt trên quan điểm đồng đại, vận dụng phương
pháp lịch sử so sánh, phân tích cấu trúc – hệ thống… Trên cơ sở đó có thể
xác lập được các tầng nghĩa, kiểu nghĩa để từ đó tìm hiểu sự biến đổi, phát
triển nghĩa từ vựng qua các mốc thời gian gắn liền với các sự kiện lịch sử
và những thăng trầm của đất nước.
Tác giả Nguyễn Đức Tồn trong “Đặc trưng văn hóa - dân tộc của
ngôn ngữ và tư duy” [38] đã trình bày về đặc điểm của quá trình chuyển
nghĩa của trường từ vựng chỉ động vật, thực vật, bộ phận cơ thể người (so
sánh giữa tiếng Việt và tiếng Nga). Tác giả đã phân tích và thống kê lượng
nghĩa chuyển, các phương thức chuyển nghĩa từ đó rút ra những nhận định
về quá trình chuyển nghĩa của các trường từ vựng này.
Tác giả Phạm Văn Lam (2007) trong “Bước đầu khảo sát sự phát
triển ngữ nghĩa của một số nhóm từ vựng trong tiếng Việt từ năm 1945 đến
nay” [22] đã khảo sát sự phát triển ngữ nghĩa của một số nhóm từ vựng
danh từ thường được sử dụng trong lĩnh vực khoa học xã hội – nhân văn từ

năm 1945 đến nay. Nghiên cứu cho thấy, sự mở rộng và phát triển nghĩa
của các nhóm từ gắn liền với sự phát triển xã hội cũng như tiến trình lịch
sử của dân tộc qua quãng thời gian có nhiều biến động và phát triển quan
trọng. Trên cơ sở khảo sát sự phát triển nghĩa theo hướng trí tuệ hóa và
biểu trưng hóa, từ đó tác giả chỉ ra các xu hướng, con đường phát triển
nghĩa của tiếng Việt, phân tích và lý giải các con đường phát triển ấy.
Theo hướng nghiên cứu sự phát triển ngữ nghĩa của từ, từ góc độ
ngôn ngữ học tri nhận, Lý Toàn Thắng trong “Ngôn ngữ học tri nhận nhìn

3


từ lý thuyết đại cương đến thực tiễn tiếng Việt” [31] đã áp dụng những khái
niệm cơ bản của ngôn ngữ học tri nhận vào thực tiễn tiếng Việt, đưa ra
những luận giải và các kết luận rất có giá trị đối với sự phát triển ngữ nghĩa
của từ trong tiếng Việt. Tác giả Nguyễn Văn Hiệp trong bài viết “Ngữ
nghĩa của từ “Ra”, “Vào” trong tiếng Việt nhìn từ góc độ nghiệm
thân”[17] đã dùng lí thuyết nghiệm thân để lí giải con đường chuyển nghĩa
của từ “ra”, “vào” trong tiếng Việt.
Hay tác giả Nguyễn Thị Hiền (2018) trong “Sự phát triển ngữ nghĩa
của nhóm từ chỉ bộ phận cơ thể người dưới góc độ ngôn ngữ học tri nhận”
[15] đã dùng cách tiếp cận của ngôn ngữ học tri nhận để làm rõ hiện tượng
phát triển ngữ nghĩa. Đặc biệt là thông qua hai phương thức chuyển nghĩa
ẩn dụ và hoán dụ. Tác giả đã nghiên cứu hiện tượng chuyển nghĩa của từ
dưới góc độ ngôn ngữ học tri nhận để từ đó tìm ra các giá trị văn hóa và tư
duy đặc thù của dân tộc thông qua việc sử dụng ngôn ngữ.
Thông qua các công trình của một số tác giả trên cho thấy, việc
nghiên cứu sự phát triển nghĩa trong tiếng Việt nói chung, trong thời gian
gần đây đã dành được nhiều sự quan tâm của các nhà nghiên cứu. Đặc biệt
là các công trình nghiên cứu sự phát triển ngữ nghĩa của từ, từ góc độ ngôn

ngữ học tri nhận với những cấu trúc ẩn dụ ý niệm trong ngôn ngữ, đa dạng
về nghĩa cũng như cách sử dụng, đã tạo nên những nét mới trong nghiên
cứu sự phát triển nghĩa của từ trong tiếng Việt.
2.2. Tình hình nghiên cứu sự phát triển nghĩa của nhóm từ, ngữ
nói về “ăn” trong tiếng Việt
Trong tiếng Việt, việc nghiên cứu về nhóm từ, ngữ nói về “ăn”, khởi
điểm là Hoàng Tuệ trong bài viết “Câu chuyện tiếp tục về nghĩa của những
từ đơn tiết” [43]. Trong bài viết này, tác giả đã phân tích tính đa nghĩa của

4


từ “ăn”, đồng thời chỉ ra gần 40 nghĩa của từ này. Trên cơ sở từ nghĩa gốc
của từ “ăn” đã làm nảy sinh bốn dòng nghĩa phái sinh như sau:
1. Dòng nghĩa tiếp thụ
2. Dòng nghĩa hưởng thụ
3. Dòng nghĩa hài hòa
4. Dòng nghĩa tiêu hao
Từ đó, tác giả đã đưa ra một số nhận xét hết sức thú vị và độc đáo về
sự phát triển nghĩa từ “ăn” trong văn hóa và trong đời sống của người Việt.
Theo tác giả, mỗi dòng nghĩa là một trật tự biện chứng đi từ cụ thể đến khái
quát. Các dòng nghĩa cũng tập hợp lại thành một trật tự cân đối và đẹp đẽ,
đầy sức sống.
Tiếp theo là đề tài nhiên cứu “Một số vấn đề văn hóa ăn, uống trong
xã hội cổ truyền người Việt” [20] do Nguyễn Hải Kế (2004) chủ trì đề tài.
Tác giả cho rằng: từ “ăn” trong tiếng Việt đã mở rộng, phát triển nghĩa bao
hàm nghĩa bóng sang tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội…
Qua từ “ăn” có thể nhìn thấy những nét cơ bản, phổ biến của xã hội Việt
Nam ngày hôm qua.
Cùng quan tâm đến vấn đề cái “ăn” trong văn hóa Việt, tác giả Vũ

Ngọc Khánh trong cuốn sách “Văn hóa Việt Nam những điều học hỏi” [21]
khi viết về văn hóa ẩm thực Việt Nam đã dành một chương để nói về đề tài
này. Theo tác giả, trong ngôn ngữ Việt Nam, không có từ nào như từ “ăn”
được ghép thành vô số những từ tố thông dụng trong tiếng nói con người.
Có những từ phải suy nghĩ, phân tích mới thấy là ghép với từ “ăn” cũng là
thích hợp. Nhưng có những từ không dính dáng gì đến chuyện “ăn”, mà
vẫn phải dùng chữ ăn để làm thành phần của từ tố, từ vị. Chuyện ăn của
người Việt quả là một bài học vô cùng đa dạng và tinh tế.

5


Nguyễn Đức Dân trong bài viết “Ăn, một từ kỳ thú” [7] đã khẳng
định từ “ăn” có trong ngôn ngữ của mọi dân tộc bởi nó là một từ chỉ hoạt
động cơ bản nhất của con người. “Ăn” là hành động gắn liền với con người
ngay từ buổi sơ khai, nghĩa của từ “ăn” được mở rộng dần theo cách lấy
khuôn mẫu con người để nhận thức vũ trụ. Và nó là một từ điển hình có
nghĩa được mở rộng, con đường phát triển ngữ nghĩa của từ “ăn” vô cùng
phong phú. “Ăn” từ nghĩa đen đến nghĩa ẩn dụ, rồi các nghĩa chuyển, nghĩa
phái sinh là thiên biến vạn hóa, nó diễn tả mọi nhận thức của con người về
cuộc sống quanh mình và về vũ trụ một cách rất chân thực nhưng cũng vô
cùng tinh tế.
Cùng trong mạch luận bàn về cái ăn, về ẩm thực, luận án “Đặc điểm
trường ngữ nghĩa ẩm thực (trên tư liệu tiếng Hán và tiếng Việt) của Ngô
Minh Nguyệt [23] là công trình chuyên sâu nghiên cứu về các từ ngữ ẩm
thực ở Việt Nam. Tác giả tập trung nghiên cứu các từ, ngữ liên quan đến ăn
uống, chỉ ra đặc điểm cấu trúc, đặc trưng ngữ nghĩa, từ đó nêu ra những
hàm ý văn hóa của các từ ngữ ẩm thực: Đặc điểm con người, đặc trưng văn
hóa ẩm thực trong tiếng Hán và tiếng Việt. Tác giả cho rằng, cùng với sự
phát triển của xã hội, ăn uống dần vượt lên giá trị duy trì sự sống, điều này

được phản ánh sinh động trong ngôn ngữ.
Có thể nói trong những công trình nghiên cứu trên, các tác giả đều
cho rằng con đường phát triển nghĩa của từ “ăn” là vô cùng phong phú, nó
gắn liền với đặc trưng tư duy và văn hóa dân tộc.
Bên cạnh những công trình nghiên cứu về sự phát triển nghĩa của từ
“ăn” trong tiếng Việt kể trên, thì việc nghiên cứu các thành ngữ có chứa
thành tố “ăn” trong tiếng Việt cũng dành được sự quan tâm đặc biệt của
một số tác giả. Trong đó tác giả Nguyễn Hữu Đạt (2010) với bài viết “Con
đường tạo nghĩa của các thành ngữ liên quan đến ‘văn hóa ăn’ và ‘văn hóa

6


mặc’ trong tiếng Việt” [8] đã đi sâu vào phân tích quá trình tạo nên nghĩa
biểu trưng liên quan đến các thành ngữ biểu thị nội hàm “văn hóa ăn và văn
hóa mặc” của người Việt, trên cơ sở đó để tìm ra mối quan hệ gắn bó khăng
khít giữa “văn hóa ăn và văn hóa mặc” trong tiếng Việt. Đây được xem là
một trong các cơ sở hình thành nên nét đẹp truyền thống của văn hóa Việt
Nam.
Tác giả Đào Thị Hồng Quyết trong luận văn thạc sĩ “Đặc điểm của
thành ngữ có chứa thành tố “Ăn” trong tiếng Việt” [29] cũng nghiên cứu
trên khối liệu thành ngữ chứa thành tố “ăn” trong tiếng Việt, làm rõ đặc
điểm ngữ nghĩa và đặc trưng tư duy văn hóa của người Việt, trong đó, tư
duy về văn hóa ăn được thể hiện qua thành ngữ như tính cộng đồng trong
bữa ăn, tính phép tắc xã hội, miếng ăn thể hiện triết lý về đạo sống của
người dân Việt Nam.
Tiếp cận theo hướng tri nhận, Nguyễn Thị Bích Hợp trong “Ẩn dụ ý niệm
miền “đồ ăn” trong tiếng Việt” [17] đã nghiên cứu về miền ý niệm đồ ăn, với việc
xây dựng mô hình cấu trúc miền đồ ăn gồm 5 nhóm lớn, tương ứng với 5 điển mẫu.
Thông qua việc nghiên cứu các điển mẫu với 5 mô hình tỏa tia “cơm, ăn, mặn, bát,

đói”, tác giả đã chứng minh rằng “ăn” là ý niệm có sự phát triển nghĩa mạnh nhất,
từ một nghĩa gốc phái sinh 04 chùm nghĩa, rồi phát triển lên tổng số thành tố là 16
nghĩa. Các thành tố nghĩa mới có sự biến chuyển xa dần nghĩa trung tâm. Thông
qua mô hình tỏa tia, cho thấy xu hướng tư duy ẩn dụ, hoán dụ trong quá trình ý
niệm hóa tạo nên các nghĩa mới. Nguyễn Thị Hương (2017) với đề tài “Ẩn dụ ý
niệm của phạm trù ăn uống trong tiếng Anh (đối chiếu với tiếng Việt) [18] đã
nghiên cứu sự chuyển nghĩa, tỏa tia nghĩa của những điển mẫu là những từ chỉ
phạm trù ăn, uống, từ nghĩa gốc, nghĩa phái sinh đến các ẩn dụ ý niệm trong hai
ngôn ngữ.

7


Thông qua các công trình nghiên cứu của các tác giả trên, cho chúng ta thấy,
việc nghiên cứu sự phát triển ngữ nghĩa của từ, ngữ nói về “ăn” tiếng Việt là tương
đối phong phú. Tuy nhiên, việc đi sâu lí giải cơ chế hình thành những nghĩa đó,
cũng như tìm hiểu các từ đồng nghĩa trong nhóm từ, ngữ nói về “ăn” trong Tiếng
Việt, chưa dành được nhiều sự quan tâm nghiên cứu của giới Việt ngữ. Điều đóhi-cotiền, sợ tốn xăng nuôi xe thì mới chọn xe-nhat-3702219.html
66

xe Nhật

(25/11/2008)

Lập kỷ lục SEA Games mới, Nguyễn https://webthethao.vn/mon67

Huy Hoàng “ăn chắc mặc bền” mỗi khac/lap-ky-luc-sea-games-moi98


ngày một vàng


nguyen-huy-hoang-an-chac-macben-moi-ngay-mot-vang109818.htm, (5/12/2019)
https://vndoc.com/van-mau-lop-11-

Cha mẹ thói đời ăn ở bạc phan-tich-bai-tho-thuong-vo-cua68

Có chồng hờ hững cũng như không

tran-te-xuong/download
https://dantri.com.vn/doi-song/anh-

Điều cốt yếu là họ ăn ở đối xử với cuoi-tien-trieu-nam-gon-trong-xenhau ra sao, chứ tôi thấy các bạn trẻ rac-20150727071439559.htm,
69

bây giờ ngày càng lãng phí.

(27/7/2015)
https://vnexpress.net/doi-song/co-

Hai người đã ăn ở với nhau như vợ nen-lam-ban-tinh-cua-chang70

chồng

2963083.html, (13/3/2014)

Có tình cảm nào với sự biết ơn mà https://www.cuasotinhyeu.vn/tamđến với nhau, ăn ở với nhau dẫn đến su/tinh-yeu/chi-la-biet-ma-phai-o71

quan hệ?

cung-nhau-59601.html

https://vnexpress.net/goc-nhin/thoian-o-ban-3001114.html,

72

Thói ăn ở bẩn

(16/6/2014)

Người Việt vẫn dặn nhau “ăn ở như
bát nước đầy” và trong quan hệ với https://tuoitre.vn/ai-dang-hat-diTrung Quốc, Việt Nam luôn thực tâm bat-nuoc-day-609719.htm,
giữ gìn, thậm chí nâng niu bát nước (28/5/2014)
73

tình nghĩa ấy.B7

99


“Ăn bờ ở bụi” đón tết xa nhà hay đón https://dantri.com.vn/xagiao thừa muộn là những chuyện đã hoi/chuyen-nhung-nguoi-dung-leuquá quen thuộc đối với những người ben-duong-cho-tetchuyên nghề trồng hay buôn bán đào, 20180212221254709.htm,
74

quất, cây cảnh chưng tết.

(13/2/2018)

Xuất khẩu LĐ (XKLĐ) chuyển sang https://tuoitre.vn/xuat-khau-laocơ chế thị trường đã lâu nhưng vẫn dong-van-an-xoi-o-thi-321657.htm,
75

hoạt động theo kiểu “ăn xổi ở thì”


(28/3/2020)

Cũng có ông "ăn ở hai lòng". Tình https://dantri.com.vn/tinh-yeu-gioicảm đem chia sẻ nhiều nơi, chỉ dành tinh/yeu-ngoai-luong-o-tuoi-tu76

cho vợ phần nhỏ nhất

tuan-1208991063.htm, (29/4/2008)
https://dantri.com.vn/bat-dong-

Mua chung cư này cũng gần 6 tỷ đồng san/bo-tien-ty-mua-chung-cumà dịch vụ thì quá tệ. Tôi ở chung cư nhung-song-nhu-an-nho-o-dauđóng đủ phí quản lý, phí bảo trì hẳn 20191207064002310.htm,
77

hoi mà cứ như đi ăn nhờ ở đậu.

(7/12/2019)
https://afamily.vn/tat-ca-la-cuacon-trai-toi-co-chi-an-nho-o-dau-

Nhưng bây giờ cô mới biết, là bà coi va-hanh-dong-dap-tra-cua-nangcô chẳng ra gì, coi như một kẻ vô dau-khien-me-chong-im-langdụng, ăn nhờ ở đậu nên bà chẳng cần 2018021217161482.chn,
78

để ý cảm xúc, suy nghĩ của cô

(38/3/2018)
https://thanhnien.vn/phap-luat/tindo-day/truong-ap-an-duong-

79

Trưởng ấp... ăn đường

5583.html, (12/01/2014 )

https://thanhnien.vn/thoi-su/phap-

80

Ngồi tù vì "ăn" đường giao thông
100

luat/ngoi-tu-vi-an-duong-giao-


thong-94425.html , (7/12/2007)
https://thanhnien.vn/doi-song/tsvu-the-long-tong-thu-ky-hoi-amNgày tôi còn nhỏ, ăn đường ăn chợ có thuc-ha-noi-la-tiem-buffet-khong81

khi còn bị coi là thiếu văn hóa.

lo-70550.html
https://giaoduc.net.vn/giao-duc24h/trong-thi-nguoi-thay-de-ho-

Trọng thị người thầy để họ không... khong-an-xo-mo-nieu82

"ăn xó mó niêu"

post71365.gd, (03/07/2012)
https://vtc.vn/chuyen-vu-an/6-

6 tháng 'ăn bờ, ngủ bụi' của trinh sát thang-an-bo-ngu-bui-cua-trinh-satphá đường dây đánh bạc nghìn tỷ pha-duong-day-danh-bac-nghin-tyđồng game đế chế

dong-game-de-che-ar528807.html,

83


(21/02/2020)
https://dantri.com.vn/xa-hoi/boBộ đội Biên phòng “ăn bờ, ngủ bụi”
chặn dòng người nhập cảnh trái phép

84

doi-bien-phong-an-bo-ngu-buichan-dong-nguoi-nhap-canh-traiphep-20200325163950667.htm,
(26/03/2020)

Quan điểm này trái ngược hoàn toàn https://dantri.com.vn/thevới thông tin của Mỹ, rằng trùm gioi/osama-bin-laden-dang-lankhủng bố al-Qaeda đang phải “ăn tron-o-thanh-thi-1192095976.htm,
85

lông ở lỗ”.

(10/10/2007)

…bên tây họ đẹp ở cách ăn mặc lịch https://dantri.com.vn/kinhsự còn bên ta lại lấy vẻ đẹp trùng trục doanh/dich-vu-trai-dep-co-bap86

như trâu để coi là đẹp....trông lố bịch ban-hang-su-lo-bich-hay-suy-nghi-

101


quá....chỉ hơn thời ăn lông ở lỗ là có co-hu-20170609061604305.htm,
cái quần"

(9/6/2017)
https://thanhnien.vn/the-gioi/anhoi-lo-cuu-thi-truong-tham-quyen-


Ăn hối lộ, cựu thị trưởng Thâm lanh-an-tu-hinh-384580.html,
87

Quyến lãnh án tử hình

(9/5/2011)
https://thanhnien.vn/giao-duc/anchan-tien-suat-an-cua-hoc-sinh-

Ăn chặn tiền suất ăn của học sinh tiểu tieu-hoc-891879.html,
88

học

(20/10/2017)

Người ta có thể đã quen với những
hành vi ăn cắp vặt chỗ này, chỗ kia vì
nó vẫn thỉnh thoảng xảy ra. Nhưng
việc ăn chặn hàng cứu trợ dành cho https://dantri.com.vn/blog/an-channhững người già neo đơn, những trẻ hang-tu-thien-ho-da-cuop-di-hyem mồ côi ở trung tâm này, thật là vong-cua-nhung-nguoi-thiet-thoihành vi quá xấu xa, không thể nào 20190929191053935.htm,
89

chấp nhận được

(30/9/2019)

102


https://thanhnien.vn/toa-soan-bandoc/bien-bao-giao-thong-bi-an-hiep90


Biển báo giao thông bị "ăn hiếp"

145851.html, (9/10/2008)
https://thanhnien.vn/the-gioi/nhung-ke-an-

91

Những kẻ ăn chẹt ở Phố , Wall

chet-o-pho-wall-392526.html, (30/3/2009)
https://thanhnien.vn/thoi-su/an-trom-bi-

Ăn trộm bị phát hiện, trả thù phat-hien-tra-thu-bang-xang92

bằng... xăng!

1077447.html, (2/5/2019)

Trước thực trạng trên dư luận https://thanhtra.com.vn/phap-luat/dieu-trakhông khỏi đặt nghi vấn: Có hay qua-don-thu/bai-2-chinh-quyen-an-ro-voikhông việc chính quyền “ăn rơ” doanh-nghiep_t114c39n71933
93

với doanh nghiệp?

(05/05/2014 )
https://dantri.com.vn/suc-khoe/vu-benh-

Vụ bệnh viện Xanh Pôn gian lận vien-xanh-pon-gian-lan-xet-nghiem-hivxét nghiệm HIV: “Ăn gian” quy an-gian-quy-trinh-gay-sai-so-nhu-the-nao94

trình gây sai số như thế nào?


20191209232752357.htm, (10/12/2019)
https://dantri.com.vn/kinh-doanh/an-chia-

Ăn chia "tàn bạo" ở dự án KĐT tan-bao-o-du-an-kdt-thanh-ha-ong-trinhThanh Hà, ông Trịnh Xuân Thanh xuan-thanh-co-lien-quan95

có liên quan?

201609082334562.htm, (9/9/2016)
https://baovephapluat.vn/cai-cach-tuphap/phong-chong-tham-nhung/an-ban-3-

"Ăn bẩn", 3 cựu cán bộ công an cuu-can-bo-cong-an-chia-nhau-21-nam-tu96

“chia nhau” 21 năm tù
UBND TP.HCM chỉ đạo xử lý nạn

97

"ăn bám trẻ em"

82180.html, (31/1/2020)
https://tuoitre.vn/ubnd-tphcm-chi-dao-xuly-nan-an-bam-tre-em-324694.htm,
(28/3/2020)
103


https://dantri.com.vn/kinh-doanh/batBất động sản đang “ăn bám” thị dong-san-dang-an-bam-thi-truong-tai98

trường tài chính

chinh-1402915215.htm, (10/6/2014)

https://thanhnien.vn/thoi-su/quy-ngoai-

Quỹ ngoài ngân sách 'ăn bám' ngân ngan-sach-an-bam-ngan-sach99

sách

1118582.html, (26/8/2019)
https://thanhnien.vn/van-hoa/dien-anh-an-

100

Điện ảnh ăn bám “sao"

bam-sao-46279.html, (12/12/2012)
https://thanhnien.vn/the-gioi/philippines-

Philippines nói muốn tự củng cố noi-muon-tu-cung-co-nang-luc-phong-thunăng lực phòng thủ, không 'ăn khong-an-bam-vao-nuoc-khac101

bám' vào nước khác

1182267.html, (13/2/2020)
https://dantri.com.vn/nhip-song-tre/bucxuc-vi-ban-chi-biet-an-thanh-toan-kiem-

“Ăn chùa” cả chục lần nhưng co-chuon-20161003134349195.htm,
102

không mời lại một lần

(3/10/2016)


Không đến muộn nhưng nhiều https://dantri.com.vn/nhip-song-tre/khocthanh niên "ăn chùa” vẫn xù được thet-voi-nhung-ke-chi-thich-an-chua103

tiền ăn bằng cách cố tình về sớm.

20160930081027193.htm, (30/9/2016)
https://thanhnien.vn/doi-song/thugian/dam-xoi-trai-cam-323201.html,

104

Dám xơi trái cấm!

(23/2/2007)

Giữ gìn cho người yêu 4 năm để https://www.yan.vn/chang-trai-cay-dangchờ đêm tân hôn, chàng trai cay nhin-ban-than-va-nguoi-yeu-cam-sung105

đắng nhìn bạn thân "xơi" mất

203042.html, 20/05/2019)

Chồng ăn chả, vợ trả đũa xơi nem https://vietnamnet.vn/vn/ban-doc/chong106

tại cơ quan

an-cha-vo-tra-dua-xoi-nem-tai-co-quan104


18527.html, (30/4/2011)
https://vietnamnet.vn/vn/kinh-doanh/tude-an-thanh-kho-xoi-924,
107


Từ dễ ăn thành khó xơi

87.html,

(14/10/2012)

Họ xơi cả vào khoản tiền ít ỏi
trong khẩu phần ăn của những đứa https://dantri.com.vn/blog/luong-y-kieu108

trẻ thơ.

tho-ta-1369269091.htm, (19/5/2013)
https://vietnamnet.vn/vn/bat-dong-san/duan/cai-tao-chung-cu-cu-tp-hcm-ngay-

Đất vàng chung cư cũ: Không “dễ cang-xa-roi-muc-tieu-363656.html,
109

xơi”

(28/3/2017)
https://vietnamnet.vn/vn/khoa-hoc/dieu-gi-

Điều gì xảy ra khi lỗ đen "xơi tái" xay-ra-khi-lo-den-xoi-tai-sao110

sao?

269670.html, (26/10/2015)
https://dantri.com.vn/the-thao/nong-mat-

Nóng mặt, cầu thủ “ xơi tái” cau-thu-xoi-tai-catrong-tai111


cả…trọng tài

1332233828.htm, (16/3/2012)
https://tuoitre.vn/dua-hinh-anh-cong-chuc-

Đưa hình ảnh công chức "xơi" giờ xoi-gio-cong-len-tivi-543713.htm,
112

công lên tivi

(14/8/2013)
https://thanhnien.vn/thoi-su/xe-dien-xoi-3-

113

Xe điên “xơi” 3 xe máy

xe-may-487550.html, (22/5/2012)
https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/15-nam-

15 năm xây dựng vùng nguyên xay-dung-vung-nguyen-lieu-bong-coc114

liệu, bỗng ‘cốc mò cò xơi’

115

Chưa biết Ban trọng tài sẽ treo còi https://vietnamnet.vn/vn/the-thao/bong-da-

mo-co-xoi-227657.html, (29/3/2015)


105


ông Dũng bao nhiêu trận, chỉ biết viet-nam/trong-tai-phung-dinh-dung-ngoirằng trọng tài này sẽ phải “ngồi choi-xoi-nuoc-het-giai-319114.html,
chơi xơi nước” dài dài

(3/8/2016)

Thực sự bố mẹ chẳng có gì ngoài
sự lương thiện, chân chất nuôi con
cái nên người, vì chưa đủ dư dả,
nên bố mẹ vẫn cứ phải “ăn dè hà
tiện” thế thôi, nhưng toàn là “ki https://baomoi.com/thu-me-chong-muon116

cóp cho cọp nó xơi”

gui-con-dau/c/18726242.epi, (24/2/2016)

Phải chăng mâm cỗ “siêu khổng
lồ” này được họ chuẩn bị để “mời” https://coffanhom.com/thi-truong-copcác đối tác sử dụng cốp pha nhôm pha-nhom-viet-nam.html, (15/10/2019)
117

trong tương lai?
Ở đây, họ “chén” cả Pentaxim, một
loại vắc xin chứa trong nó 5 mầm
bệnh hiểm nguy là bạch hầu, ho
gà, uốn ván, viêm gan B, viêm https://dantri.com.vn/blog/luong-y-kieu-

118


phổi/viêm màng não mủ.

tho-ta-1369269091.htm, (19/5/2013)
(https://www.tienphong.vn/suckhoe/khong-le-bay-gio-cu-yeu-la-mat-

Không lẽ bây giờ cứ yêu là mắt truoc-mat-sau-doi-chen-1503960.tpo,
119

trước mắt sau... 'đòi chén'?

(02/01/2020).
(https://www.nguoiduatin.vn/hanh-phucda-mim-cuoi-voi-co-gai-bi-nguoi-yeu-lua-

'Chén' người yêu rồi lừa bán sang ban-sang-xu-nguoi-a104834.html,
120

Trung Quốc

(23/09/2013).

106


Yêu 4 năm không làm ăn được gì, https://www.yan.vn/chang-trai-cay-dangđùng cái thằng bạn thân “chén” nhin-ban-than-va-nguoi-yeu-cam-sung121

luôn

203042.html, (20/05/2019)
https://dantri.com.vn/chuyen-la/da-dot-


Đã đột nhập ăn trộm còn đánh nhap-an-trom-con-danh-chen-no-say122

chén no say

20150731094325083.htm, (31/7/2015)
https://thanhnien.vn/doi-song/am-thuc/lan-

Lần đầu “đánh chén” bánh canh dau-danh-chen-banh-canh-trang-bang123

Trảng Bàng

646469.html, (15/12/2015)

“Chúng ta đánh chén cái đất nước
này đến mức nó không thể lớn
được. Quá nhiều thủ tục, thủ tục https://dantri.com.vn/kinh-doanh/co-thugắn với lợi ích, có thủ tục là có làm tuc-la-co-lam-kho-co-danh-chen124

khó, là có đánh chén”

20170920081812544.htm, (20/9/2017)
https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/co-thu-

Còn quá nhiều thủ tục làm khó, tuc-la-co-lam-kho-co-danh-chen125

'đánh chén' doanh nghiệp

399528.html, (19/9/2017)
https://vnexpress.net/the-thao/ronaldo-


Ronaldo, Benzema no phưỡn bụng benzema-no-phuon-bung-sau-khi-danh126

sau khi 'đánh chén' APOEL

chen-apoel-3674675.html, (23/11/2017)
https://thanhnien.vn/the-gioi/ca-sau-dop-

Cá sấu đớp tay người huấn luyện tay-nguoi-huan-luyen-trong-luc-dien-xiec127

trong lúc diễn xiếc ở Thái Lan.

o-thai-lan-988560.html, (31/7/2018)
https://thanhnien.vn/luom-lat/nghich-dai-

128

Nghịch dại, bị gấu đớp

bi-gau-dop-320162.html, (15/4/2009)
https://dantri.com.vn/giai-tri/khi-sao-dop-

129

Khi sao... "đớp" nhạc

nhac-1166076589.htm, (13/12/2006)
107


Nhạc sĩ chuyển bài tới, hát giùm

để ca sĩ "đớp" theo, cuối cùng nhờ
người hòa âm nữa là đưa lên sân http://giadinh.net.vn/giai-tri/mu-nhac130

khấu

cung-thanh-sao-761.htm, (13/12/2006)

Truyền hình mang tiếng liveshow https://www.tienphong.vn/van-nghe/quoclên sân khấu toàn hát đớp, play trung-hong-nhung-khong-phai-typ-nguoi131

back..

toi-thich-84501.tpo, (18/5/2007)
(https://kenh14.vn/loat-dau-hieu-cho-biet-

Loạt dấu hiệu cho biết đối tượng doi-tuong-cua-ban-da-dop-thinh-roi132

của bạn đã "đớp thính" rồi!

20170505003608209.chn, (05/05/2017).

Mách anh em cách “đớp” thính (https://ohman.vn/mach-anh-em-cach-dop“chuẩn nhất” để nhanh chóng thoát thinh-chuan-nhat-de-nhanh-chong-thoat-e133

ế

1653.html, (14/12/2017).
https://kenh14.vn/tron-bo-bi-kip-tha-thinh-

Trọn bộ bí kíp "thả thính", cứ thả cu-tha-la-co-ca-dop-ngay-va-luon134

là có cá "đớp" ngay và luôn!

Nghe đồn, những

20170410155022796.chn, (11/4/2017)

doanh nghiệp

làm nhôm cũng muốn “đớp” lấy cơ

https://coffanhom.com/thi-truong-cop-

hội mà hầu hết các công ty rót vốn pha-nhom-viet-nam.html), (15/10/2019)
135

vào Việt Nam trông thấy
Chúng luôn tồn tại, và sẵn sàng
đớp lấy cơ hội để bùng phát, dù chỉ
là một đầu tàn thuốc được một ai
đó vô tình quăng xuống đất, gặp cơ https://pcccthaibinh.com.vn/huong-danhội cũng có thể bùng lên thành phat-tin-hieu-bao-dong-khi-co-su-co-

136

những đám cháy dữ dội.

chay/).

108


https://thanhnien.vn/video/the-thao/voiVới Pep, giờ là lúc để...nhậu mừng pep-gio-la-luc-denhau-mung-chien-thang137


chiến thắng

134054.html, (21/5/2019)
https://thanhnien.vn/thoi-su/do-nong-do-

Đo nồng độ cồn "phố nhậu" Thăng con-pho-nhau-thang-long-bi-giu-bangLong: Bị giữ bằng vẫn lái xe đi van-lai-xe-di-nhau-1190249.html,
138

nhậu

(3/3/2020)

Công an TP.Đà Nẵng lập biên bản
để xử phạt 2 người là admin 2 https://thanhnien.vn/thoi-su/phat-cactrang Facebook chuyên “chỉ điểm” admin-facebook-chuyen-chi-diem-giupgiúp dân nhậu vượt trạm kiểm tra dan-nhau-ne-csgt-1185948.html,
139

nồng độ cồn

(22/2/2020)
https://thanhnien.vn/thoi-su/dong-nghiep-

"Bợm nhậu" bị tuyên mức án 20 tho-xay-chet-oan-vi-bom-nhau-hung140

năm tù về tội giết người.

hang-1054194.html, (22/2/2019)
https://thanhnien.vn/video/thoi-su/an-

Ăn nhậu tưng bừng ở trận địa pháo nhau-tung-bung-o-tran-dia-phao-co-di141


cổ di tích quốc gia

tich-quoc-gia-108273.html, (5/5/2018)
https://thanhnien.vn/du-lich/bien-vung-

Biển Vũng Tàu 'chật cứng người', tau-chat-cung-nguoi-kien-quyet-noikiên quyết nói không với việc ăn khong-voi-viec-an-nhau-tren-bai-bien142

nhậu trên bãi biển

1076867.html, (30/4/2019)

“Chuyện vợ chồng người ta không https://www.chungta.com/nd/tu-lieu-traăn nhậu gì tới mình, mình xía vô cuu/thoi_an_nep_o_nguoi_viet_qua_cach
143

đâm ra mất lòng"

_noi.html, (6.10.2009)

Trong ngày Tết, thức ăn sau khi https://www.baogiaothong.vn/ngay-tet144

cúng, nhiều gia đình hay ưu tiên can-chu-y-nhung-dieu-nay-de-tre-khong109


cho người già, trẻ em gọi là "thụ phai-nhap-vien-d449136.html, (23/1/2020)
lộc
Cách làm bánh đoá lan thơm nức, https://www.myphamchonam.com/congxốp mịn ai tợp cũng khen ngon nghe/cach-lam-banh-doa-lan-thom-nuc145

lành

xop-min-ai-top-cung-khen-ngon-lanh.html

https://giaoducthoidai.vn/nhin-vao-dien-

Có lần anh ta về ăn thì lùa vội nay-biet-ngay-vo-chong-khong-con-yeu146

vàng cho xong rồi đứng lên

nhau-nua-3816617.html, (26/8/2019)

Họ “xực” vào cả những đồng tiền
xương máu của người có công và
không từ cả hài cốt của người đã https://dantri.com.vn/blog/luong-y-kieu147

chết

tho-ta-1369269091.htm, (19/5/2013)

110


Xem Thêm

×