Tải bản đầy đủ (.docx) (19 trang)

tiểu luận kinh tế đầu tư xu hướng và vai trò của đầu tư tác động (social impact investment) trên thế giới

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (114.42 KB, 19 trang )

I.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SOCIAL IMPACT INVESTMENT (SII)

1 Khái niệm
Đầu tư tác động (Impact Investment) là việc đầu tư được tiến hành vào các công ty, các tổ
chức và các quỹ Các quỹ đầu tư có thể được giành cho các công ty, các tổ chức hay các
quỹ, cho dù đó là phi lợi nhuận hay vì lợi nhuận với mục đích tạo ra các kết quả về mặt xã
hội và/hoặc về môi trường có thể đo lường được bên cạnh những lợi ích về mặt tài chính.
Hoạt động đầu tư này có thể xuất hiện cả trong thị trường mới nổi và thị trường phát triển.
Đầu tư tác động về xã hội là một phương thức sáng tạo trong những can thiệp tài chính để
giải quyết các vấn đề khó khăn về mặt xã hội và môi trường như nông nghiệp bền vững,
năng lượng có thể tái tạo, bảo tồn, tài chính vi mô và các dịch vụ cơ bản có sẵn, giá cả
phải chăng bao gồm nhà ở, y tế và giáo dục. Các quỹ đầu tư tác động xã hội cũng có thể
được dùng để tài trợ cho các dịch vụ xã hội và cơ sở hạ tầng xã hội. Cũng cần lưu ý rằng
đầu tư tác động xã hội không phù hợp trong việc tài trợ mọi loại hình dịch vụ. Đầu tư tác
động xã hội chỉ mang lại những cơ hội để giải quyết các vấn đề cấp bách khi có sự hiện
diện của các chính sách can thiệp và việc cung cấp dịch vụ không mang lại kết quả như kỳ
vọng.
Trọng tâm của đầu tư tác động xã hội hướng tới là tạo ra những kết quả tốt hơn. Vì vậy
hoạt động này rất thu hút chính phủ, các tổ chức công, tư nhân, các nhà cung cấp và nhà
đầu tư với hy vọng sẽ nhìn thấy những kết quả tốt đẹp hơn về mặt xã hội. Trong đó, việc
đo lường và đánh giá là cực kỳ cần thiết cho các nhà đầu tư đánh giá rủi ro và các lợi
nhuận tài chính, đồng thời giúp các nhà cung cấp dịch vụ và chính phủ đánh giá đầu ra và
hiệu quả.

2 Đặc điểm
Đầu tư tác động xã hội có mục tiêu khác với các dạng đầu tư thường thấy. Mục đich của
đầu tư tác động xã hội không đơn thuần là tối đa hóa lơi nhuận của nhà đầu tư; thay vào
đó, SII hướng tới những mục tiêu xã hội nhất định một cách có chủ đích, đi kèm với việc
1




bảo đảm doanh thu tài chính và cân bằng hai yếu tố đó. Có thể nói, ý tưởng cốt lõi của SII
là xây dựng một cầu nối giữa việc tác động đến xã hội một cách tích cực với việc phân
phối và sử dụng tư bản. 4 đặc điểm chính của đầu tư tác động có:
-

Tính chủ đích: Ý định của nhà đầu tư để tạo ra các tác động xã hội thông qua hoạt
động đầu tư phải được hình thành từ trước khi tiến hành hoạt động đầu tư, đây là một

-

yếu tố thiết yếu trong SII
Đầu tư với kì vọng về lợi nhuận: Đầu tư tác động xã hội được kì vọng rằng sẽ tạo ra

-

lợi nhuận tài chính cho nhà đầu tư, hoặc ít nhất là thu hồi được lượng vốn đã bỏ ra
Tính cụ thể: Tác động xã hội mà SII mang lại phải rõ ràng và đo lường được
Tính hiệu quả: Kết quả mà hoạt động dầu tư tác động xã hội tạo ra phải đem lại lợi ích
ròng cho xã hội

3 Phân loại:
3.1 Dựa vào cách thức đầu tư:
-

Có nhiều loại, nhưng nổi bật là 4 loại:
Trái phiếu tác động xã hội (Social Impact Bond – SIB): Là loại trái phiếu hướng đến
những tác động tích cực cho xã hội trên một số lĩnh vực, từ đó làm tăng phần tiết kiệm
của xã hội. Phần lãi trả cho người mua trái phiếu không cố định, mà dựa vào hiệu quả

đầu tư vào các lĩnh vực xã hội đó. (Theo Social Impact Bond – SIB, Laura Dragonette,

-

posted on Investopedia)
Đầu tư nhiều lớp (Layered Investment): Đầu tư gồm nhiều loại vốn khác nhau theo
một cách không truyền thống, tức là nhà đầu tư càng mạo hiểm thì thu nhập càng thấp.

-

Loại này chủ yếu được dùng bởi chính phủ hay các tổ chức từ thiện.
Hợp đồng thu nhập dựa vào kết quả (Payment-by-results contract – PBR): Nhà cung
ứng dịch vụ xã hội sẽ được chính phủ trả theo kết quả họ đạt được. Nhà cung ứng phải

-

chịu trách nhiệm chi trả chi phí của dịch vụ mình cung ứng.
Trợ cấp dựa vào kết quả (Outcomes-focused grants): Phần trợ cấp này được cung ứng
trên cơ sở kết quả mà dịch vụ hay dự án đó đạt được với các số liệu cụ thể. Trợ cấp
được trả bởi tổ chức tư nhân hoặc nhà nước.

2


3.2 Dựa vào chủ thể đầu tư:
-

Tổ chức tư nhân
Tổ chức chính phủ
Tổ chức phi chính phủ

Tổ chức từ thiện
Tổ chức tài chính phát triển
Công ty bảo hiểm và các quỹ hưu trí,…

3.3 Dựa vào mục tiêu đầu tư:
-

SII hướng đến lợi nhuận
SII phi lợi nhuận: SII này sẽ tập trung vào mục tiêu đem lại các lợi ích xã hội cho
nước nhận SII, trên các lĩnh vực khác nhau để nâng cao chất lượng cuộc sống của
người dân.

II.

3


III. XU HƯỚNG VÀ VAI TRÒ CỦA SOCIAL IMPACT INVESTMENT

1 Về xu hướng SII
3.4 Thực trạng hiện nay trên thế giới
Các nước như Pháp, Anh, MỸ, Úc là những “lá cờ” tiên phong đầu tiên cho xu hướng SII.
SII đã phát triển ở nhiều quốc gia, đặc biệt là ở Hoa Kỳ và U.K. Hiện nay, nó đang phát
triển ở Đức, Ấn Độ, Trung Quốc, Pháp, Bỉ, Canada và các nước khác.
Quy mô thi trường SII ngày càng mở rộng. Năm 2016 ghi nhận UK Anh 1.5 billion
pounds, Đức 6.9 million Euros và Pháp 1.8 billion Euros1
SII đang ngày càng tập trung vào khu vực các nước đang và kém phát triển, đặc biệt là
khu vực Châu Phi. Năm 2014, Châu Phi nhận được 15% tổng SII, với khu vực Châu Phi
hạ Sahara là khu vực thu hút lượng SII cao thứ 2 thế giới 2. Đến năm 2016, gần 50% nhà
đầu tư hướng SII nhiều hơn đến khu vực các nước đang phát triển, với 40/158 (khoảng

25%) nhà đầu tư sẽ tăng SII cho khu vực Sub-Saharan Africa3.
Những nhà đầu tư SII chủ yếu ở các nước đang phát triển bao gồm: những tổ chức chính
phủ, tổ chức từ thiện, quỹ vốn tư nhân, những tổ chức tài chính, doanh nghiệp xã hội,…
Những đối tượng này đầu tư SII cho các nước nghèo với mục đích tăng phúc lợi xã hội
cũng như tạo ra thu nhập cho tổ chức của mình. Mỗi tổ chức sẽ có những mục tiêu hỗ trợ
khác nhau, ví dụ như các tổ chức tài chính phát triển như Ngân hàng phát triển Châu Phi
(AfDB), Tổ chức tài chính quốc tế (IFC),… hướng đến lĩnh vực cơ sở hạ tầng, nông
nghiệp hay môi trường. Các tổ chức (Foundations) và công ty gia đình (Family Office) có
nhiều đóng góp cho SII ở các nước đang phát triển nhất. Xét ở riêng châu Phi, có khoảng
hơn 20/180 đã cam kết đầu tư SII cho khu vực, chiếm hơn 11% 4

1 Theo Current_State_of_Social_Impact_Investment_in_Japan_2016.
2 Theo Impact investment in Africa: Trends, Constraints and Opportunities, P.5
3 Theo Annual Impact Investor Survey 2016, published under GIIN, Figure 15, P.35

4


Các lĩnh vực đã và đang thu hút nhiều đầu tư SII ở các nước đang phát triển gồm có: Thực
phẩm, Năng lượng, Sức khỏe, Giáo dục,... SII đầu tư cho sức khỏe thường hướng đến việc
xây dựng cơ sở vật chất như bệnh viện, máy móc, thiết bị kiểm tra cần thiết cho những
khu vực dân cư nghèo ở nông thôn, ngoại ô các nước đang phát triển. Nông nghiệp và
Dinh dưỡng cũng là lĩnh vực tiềm năng, cần đến ít nhất 46 tỉ USD để xóa bỏ nạn đói, đảm
bảo đủ lương thực thực phẩm cho con người 1. Acumen, một quỹ đầu tư mạo hiểm xã hội
đã đầu tư 88 triệu USD vào vào 82 công ty ở Châu Phi, Mỹ Latinh và Nam Á để nâng
cấp hệ thống giáo dục, nước, nông nghiệp,… dưới hình thức cho vay ưu đãi. Riêng ở khu
vực châu Phi, 49% SII đầu tư vào nhà ở, và các dịch vụ liên quan đến tài chính. 2
3.5 Xu hướng trên thế giới
3.5.1 Khu vực đầu tư
Theo Báo cáo hàng năm của GIIN về SII năm 2017, Figure 2, P.21, trụ sở đầu tư SII chủ

yếu được đặt tại các nước phát triển (82%) , tăng so với năm 2016 (79%), trong đó trụ sở
SII tại vùng Bắc Mỹ như Mỹ, Canada có xu hướng tăng nhẹ.
Lượng vốn đầu tư vào các nước phát triển vẫn chiếm tỷ trọng cao: Cao nhất vẫn là Mỹ và
Canada (40%) với khoảng 45 tỷ USD, WNS Europe 14% với 15 tỷ USD 3
Tuy nhiên, SII đầu tư vào các nước phát triển có xu hướng giảm. Hầu hết các nhà đầu tư
dự định không thay đôi SII vào các nước phát triển. Chỉ có 14 nhà đầu tư dự định tăng SII
vào Mỹ và Canada, 11 vào WNS Europe và 2 vào Úc.
SII sẽ có xu hướng tiếp tục tăng ở các nước đang phát triển .
Mặc dù theo Báo cáo hàng năm của GIIN về SII năm 2017, Figure 2, P.21, trụ sở đầu tư
SII ở các nước đang phát triển có xu hướng giảm nhẹ (từ 20% năm 2016 xuống dự tính
khoảng 18% năm 2017) . Tuy nhiên, cũng theo GIIN, khu vực các nước đang phát triển có
xu hướng sẽ thu hút được nhiều SII hơn trong năm 2017, đặc biệt 33/208 nhà đầu tư sẽ
tăng SII cho khu vực Sub-Saharan Africa vào năm 2017, theo sau là khu vực Mỹ Latinh
(25/208) và Đông Nam Á (25/208), vượt xa các nước phát triển như Mỹ và Canada

4 Theo một cuộc điều tra đối với 180 tổ chức và công ty gia đình hoạt động ở lĩnh vực từ thiện hay đầu tư tác động
Source: Adapted from Financial Times (2015), Investing for Global Impact 2015,The FinancialTimes Limited,
London
1 Theo United Nation Sustainable Development Solutions Network
2 Impact Investment in Africa: Trends, Constraints and Opportunities
3 Theo Annual Impact Investor Survey 2016, published under GIIN, Figure 23, P.20

5


(14/208 vote) – Figure 25. Những số liệu trên đã phần nào chứng tỏ được sự hấp dẫn ngày
càng lớn của khu vực đang phát triển với các nhà đầu tư SII.
3.5.2 Đối tượng hướng đến của SII:
Xu hướng chung là vào tài chính vi mô (12%), năng lượng (16%), nhà ở (22%). 1
Theo biểu đồ 27 trang 22 của báo cáo GIIN, các lĩnh vực như thực phẩm & nông nghiệp

hay chăm sóc sức khỏe chỉ chiếm 7% và 6% nhưng có số lượng nhà đầu tư lớn (112/205
và 100/205)
Xu hướng trong năm 2017 là gia tăng đầu tư vào ngành thực phẩm và nông nghiệp (54),
năng lượng 39, giáo dục 38m chăm sóc sức khỏe 36. 18 người dự định giảm vốn đầu tư
vào tài chính vi mô, 11 giảm nhà ở F 28, P 24
Lĩnh vực đầu tư SII tại các nước phát triển chủ yếu là nhà ở (22%), năng lượng (12%) và
lâm nghiệp (15%).
Tuy nhiên, SII có xu hướng tập trung vào những lĩnh vực khó thu hút các hình thức đầu tư
tư nhân khác ở các nước đang phát triển, như khai thác năng lượng tái tạo được, phát triển
nông thôn hay sức khỏe cộng đồng (Theo Simon và Bameier, 2010). Các nhà đầu tư sẽ
cung ứng nguồn tài chính hay chuyên gia đến các nước đang phát triển để nâng cao chất
lượng SII ở các nước đó.
3.5.3 Hình thức đầu tư SII
Các nhà đầu tư SII sang các nước đang phát triển có khuynh hướng lựa chọn hình thức
cho vay tư nhân (chiếm 19% ở Sub-Saharan Africa, 11% ở Mỹ Latinh, lớn hơn tương đối
so với các hình thức khác như đầu tư vốn chủ sở hữu,...)2
Trong khi, các nhà đầu tư SII sang các nước đang phát triển có khuynh hướng lựa chọn
hình thức đầu tư vốn chủ sở hữu,...) (US & Caada: 23% WNS Europe 9% Oceania 0.3%

1 Theo Annual Impact Investor Survey 2017, published under GIIN, 5/2017, Figure 6, P.22
2 Theo Annual Impact Investor Survey 2017, published under GIIN, 5/2017, Table 7, P.41

6


Những nhà đầu tư sẽ áp dụng các hình thức đầu tư đa dạng như trái phiếu tác động xã hội.
Loại trái phiếu này đòi hỏi các nhà đầu tư phải đặt mục tiêu về chất lượng đầu tư tới xã
hội lên trên thu nhập hay lợi ích kinh tế mà họ có thể đạt được.
Những năm gần đây cũng chứng kiến sự tăng lên của hình thức đầu tư tập trung vào kết
quả đạt được (Outcome-focused grants) ở các nước đang phát triển. Hình thức này sẽ tạo

động lực nâng cao chất lượng cuối cùng của SII, là thứ mà các nước đang phát triển còn
thiếu. Việc áp dụng mô hình SIB đã được tạo ra cho các nước đang phát triển gọi là Trái
phiếu Tác động Phát triển (DIBs). Vì vậy, việc đầu tư SII ở khu vực đang và kém phát
triển hứa hẹn sẽ ngày càng hiệu quả. 1
Tuy nhiên, thực tế cho thấy các nhà đầu tư SII đang và sẽ tiếp tục gặp phải nhiều thách
thức ở các nước đang phát triển. Cụ thể, cơ sở hạ tầng và kênh phân phối yếu kém đòi hỏi
chi phí vận chuyển hàng hóa, dịch vụ đến người dân ở những nước nghèo rất cao. Hơn thế
nữa, những hàng hóa hay nguồn vốn SII muốn chảy vào thì phải thông qua chính phủ các
nước đang phát triển nên thường phải trải qua nhiều công đoạn, thủ tục rườm rà. Và thực
tế là nhiều công ty gọi là đầu tư SII vì mục tiêu xã hội cho các nước kém phát triển, tuy
nhiên mục đích cuối cùng của họ vẫn là hướng đến lợi nhuận, vì vậy nhiều trường hợp SII
đã không được sử dụng hiệu quả. Những thách thức này đòi hỏi phải được nhìn nhận và
tìm ra các giải pháp khả thi để thúc đẩy sự tăng lên của SII ở các nước đang và kém phát
triển.

4 Vai trò của Social Impact Investment (SII)
Mặc dù thế giới mà chúng ta đang sống đang chứng kiến một kỉ nguyên thịnh vượng chưa
từng có tiền lệ, hàng tỷ người trên thế giới vẫn đang sống trong cảnh nghèo khó. Trong
thập kỉ vừa qua, chính phủ các nước, các tổ chức phi lợi nhuận cũng như các tổ chức
thương mại và các nhà kinh doanh đã chủ động khám phá ra sức mạnh của đầu tư tác
động- một giải pháp xây dựng dựa trên sự tự điều tiết của thị trường. Qua hàng loạt các
dự án được triển khai và thực hiện trên toàn thế giới, đầu tư tác động xã hội ngày càng

1 Tham khảo tài liệu Social Impact Taskforce, established under the UK President of the G8, 09/2014, P.10

7


khẳng định vai trò quan trọng của mình trong việc giải quyết các vấn đề xã hội một cách
hiệu quả. Những vai trò chính của đầu tư tác động xã hội có thể kể đến:

1. Là nguồn vốn, cũng như nhân tố thu hút vốn quan trọng ở các nước phát triển và
đang phát triển: Từ lâu, nguồn vốn cho hoạt động đầu tư tác động đã đóng một vai
trò thiết yếu bên cạnh những dòng vốn truyền thống như đầu tư trực tiếp nước
ngoài, hỗ trợ phát triển chính thức, từ thiện và đầu tư từ khu vực tư nhân… Không
chỉ đơn thuần mang lại nguồn tài chính và tư bản cần thiết phục vụ sản xuất và
cung ứng dịch vụ, đầu tư tác động còn gián tiếp giúp các nước thu hút các nguồn
vốn khác thông qua việc nâng cao tính minh bạch của thị trường, cải thiện đời sống
vật chất cũng như tinh thần của người dân nước sở tại
2. Hỗ trợ những nước đang phát triển giải quyết những thách thức họ phải đối mặt do
cuộc cách mạng toàn cầu hóa diễn ra quá nhanh: Góp phần thu hẹp khoảng cách
giàu nghèo, phát triển bền vững, tăng trưởng kinh tế gắn liền với bảo vệ môi
trường.
3. Thúc đẩy việc kết hợp các nguồn vốn khác cùng hoạt động để tạo ra hiệu quả tốt
nhất cho nền kinh tế, tạo nên sự cân bằng trong phát triển, đem lại lợi ích kinh tế
cho mọi giai tầng cũng như mọi khía cạnh của xã hội
4. Đóng vai trò như một công cụ quan trọng trong việc đạt được Các mục tiêu toàn
cầu về Phát triển bền vững được Liên hợp quốc đặt ra trong giai đoạn từ 20152030. Các ví dụ được nêu ra dưới đây sẽ cho ta thấy rõ nét hơn về quy mô, hình
thức cũng như cách mà các nhà đầu tư tác động cùng lúc dung hòa cả lợi ích kinh
-

tế của bản thân họ và lợi ích chung của toàn xã hội.
Xóa đói giảm nghèo trên mọi khía cạnh ở mọi nơi: Thông qua việc đầu tư vào cơ
sở hạ tầng thiết yếu tại các vùng đang có nhu cầu, nhà đầu tư không chỉ thu được

-

lợi nhuận mà còn giúp cải thiện cuộc sống của người dân tại khu vực đó.
Công nghiệp, sáng tạo và hạ tầng: Đầu tư tác động có một đặc điểm quan trọng, đó
là luôn tạo ra giá trị mới cho xã hội. Vì vậy, khả năng nâng cao công nghệ và cải
thiện cơ sở hạ tầng tại vùng được đầu tư của các dự án đầu tư tác động luôn được

đánh giá cao, và trên thực tế thường mang lại những lợi ích to lớn cho nước nhận
vốn.

8


-

Tăng trưởng kinh tế và việc làm bền vững: Các dự án đầu tư tác động thường trực
tiếp kéo theo nhu cầu về nhân công, từ đó giải quyết việc làm cho người thất
nghiệp, tạo ra những hiệu ứng tích cực đối với nền kinh tế.
Một ví dụ điển hình cho 3 mục tiêu này có thể kể đến dự án đường cao tốc cấp
quốc gia được xây dựng tại Papua New Guinea vào năm 2003. Hệ thống này
nối liền các quận của PNG, và vì thế tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân
được tiếp xúc với những dịch vụ thiêt yếu như y tế, giáo dục, đồng thời giúp họ
có thể giao thương buôn bán dễ dàng hơn, trên phạm vi rộng hơn. Mặc dù
không tác động một cách trực tiếp đến việc tăng thu nhập của người dân, hệ
thống đường cao tốc được chứng minh có một vai trò tích cực và lâu dài trong
việc cải thiện mức sống người dân. Ở các nước đang phát triển khác, việc xây
dựng các hê thống đường bộ trên toàn quốc cung cho thấy các tác động mang
tín hiệu tốt. Nghiên cứu của Mu and van de Walle-2007 cho thấy việc xây dựng
và cải tạo các tuyến đường ở nông thôn Việt Nam làm tăng tỉ lệ trẻ đến trường,
nâng cao sự chữa trị gãy xương (bằng việc làm giao thông thuận lợi hơn). Ở
Bangladesh, số lượng các em nam và nữ được đến trường tăng lên đáng kể sau
các nỗ lực của chính phủ để cải tạo hệ thống đường sá (Bakht, Khandker and
Koolwal-2009). Ngoài ra, do đặc thù công việc xây dựng đườg tại sá yêu cầu số
lương lao động lớn và thường không đòi hỏi lao động có kĩ năng nên những dự
ấn này thường cung cấp một lượng việc làm nhất định cho người lao động
nước sở tại. Tại Việt Nam, thống kê cho thấy các dự án xây dựng đường sá đã
là tăng cơ hội việc làm cho người lao động trình độ thấp lên tới 11%. Như vậy,

việc tăng đầu tư ban đàu của nhà đầu tư đã tác đông làm tăng thu nhập của
người dân, sau đó là tăng chi tiêu và tăng tổng cầu của nền kinh tế.
 Sức khỏe tốt và cuộc sống hạnh phúc: Đây có thể nói là đóng góp
mang tính nhân đạo nhất mà hình thức đầu tư này mang đến, điều
mà những hình thức đầu tư chú trọng quá nhiều vào lợi nhuận
thường không thể đáp ứng được.
9


Một trong những dự án đầu tư liên quan đến sức khỏe thành công nhất diễn ra tại Đức,
nơi mà ung thư vú là loại ung thư phổ biến nhất đối với phụ nữ. Việc chữa trị thành công
hay không phụ thuộc phuộc phần lớn vào thời gian phát hiện bệnh. Tuy nhiên, các công ty
bảo hiểm chỉ chi trả chi phí chụp tia X vú cho phụ nữ ở tầm tuổi từ 50 đến 69. Vì vậy, đối
với phụ nữ dưới 50 tuổi, thông thường kiểm tra bằng tay là biện pháp duy nhất để tự chẩn
đoán bệnh. Trong khi đó, những người Đức có khiếm khuyết về thị lực, với số lượng gần
1,2 triệu người, gặp khó khăn trong việc tìm cho mình một công việc thích hợp . Chương
trình Discovering Hands đã ra đời để cùng lúc giải quyết cả 2 vấn đề đó. Xây dựng trên
một quy trình chẩn bệnh bằng tay được tiêu chuẩn hóa, DH có khả năng phát hiện sớm
bệnh ung thư vú. Những người khiếm thị đươc thuê để chẩn bệnh, nhờ vào khả năng đặc
biệt của họ. Đến hiện tại, hơn 10,000 bệnh nhân đã được nhận trợ giúp trong việc khám
bệnh từ chương trình; trong vòng 5 năm tới, con số này sẽ vượt quá 38,000. Chương trình
không chỉ đem lại lợi ích về sức khỏe cho cộng đồng phụ nữ nói riêng và toàn thể người
dân nước Đức nói chung, ý tưởng mới lạ của DH còn chuyển hóa những khiếm khuyết
của người mù thành tài năng và từ đó cung cấp một số lượng lớn việc làm cho nền kinh
tế. Thậm chí, điều này còn gợi ý cho những hành động tương tự trong việc khám và chữa
bệnh tuyến giáp, tuyến tiền liệt, tăng nhãn áp…
 Giáo dục chất lượng: Xu thế phát triển toàn diện và tập trung vào
con người trên thế giới đã thu hút một lượng lớn những dự án đầu
tư tác động vào lĩnh vữ giáo dục. Thông qua việc xâu dựng
trường học, học viện, viện nghiên cứu, những nhà đầu tư thu lại

lợi nhuận từ học phí và các công trình nghiên cứu. Tuy nhiên,
điều mà xa hội nhận lại còn to lớn hơn, đó là những thế hệ trẻ em,
học sinh, sinh viên được đào tạo và hưởng nền giáo dục ngày
càng được cải thiện.
Giáo dục chiếm một vai trò quan trọng trong việc tăng trưởng kinh tế và tạo
dựng công bằng xã hội. Mặc dù các nước đều hiểu rõ vai trò thiết yếu của giáo
dục, khong phải mọi quốc gia đều có khả năng tài trợ đầy đủ cho giáo dục, đặc
biệt là các nước thê giới thứ 3. Các nước vùng Sub Saharan Africa là một ví
10


dụ, họ không đủ khả năng ngân sách đáp ứng nhu cầu giáo dục ngày càng tăng
cao trong nước. Mặc dù chiếm tới 13.5% dân số thế giới, và số lượng trẻ em
dưới 15 tuổi chiếm 22% dân số, SSA chỉ đsong góp 4% vào tổng lượng đầu tư
vào giáo dục trên toàn cầu. Song song với việc đó, sự nổi lên của dòng vốn đầu
tư tư nhân vào trường tư lập đã điền vào khoảng trống đầu tư. Chỉ trong vòng 3
năm qua, tổng vốn đầu tư giáo duc vào khu vực này đã tăng lên hơn nửa tỷ đô
la. Tổng Công ty Tài chính Quốc tế đã đầu tư vào cơ sở hạ tầng , cung cấp dịch
vụ, công nghệ và các viện tài chính. Năm 2014, tổ chức này cấp vốn xây dựng
và vận hành Bridge International Academies, một trường tiểu học giá rẻ cho
người nghèo, và Brookhouse, một trường cấp 2 tại Kenya cho tầng lớp trung
lưu.
 Bình đẳng giới: Đây là một vấn đề vô cùng nhức nhối, đặc biệt là
ở những nước kém phát triển, những nuước có nền văn hóa
truyền thống bảo thủ như Ấn Độ, Trung Quốc hay Nhật Bản. Đầu
tư tác động, với những ảnh hưởng của mình, đã và đang hỗ trợ
giải quyết điều đó
 Thành phố và cộng đồng bền vững
Ngân hàng phát triển châu Á Asian Development Bank (ADB) tiến hành dự án với các
quỹ đầu tư nhằm thúc đẩy dự án lồng ghép giới thông qua các chương trình và chiến lược

hành động quốc gia, các hoạt động kinh tế, hỗ trợ kỹ thuật, vay nợ và các dự án viện trợ.
Lồng ghép giới là dự án trực tiếp hỗ trợ bình đẳng giới và/hoặc các mục tiêu trao quyền
cho phụ nữ thông qua việc được tiếp cận với các dịch vụ xã hội, các nguồn lực và cơ hội
về kinh tế, cơ sở hạ tầng cơ bản ở thành thị và nông thôn, và/hoặc tăng cường tiếng nói và
các quyền của phụ nữ. Ước tính 53% hoạt động của Quỹ Phát triển Châu Ấ được giành để
phục vụ Lồng ghép giới. Khi các dự án kèm theo “các lợi ích về mặt giới tính” được bổ
sung, 86% dự án của ADB đã giải quyết được các vấn đề giới tính. Phụ nữ ở Papua New
Guinea (PNG) đối mặt với những khó khăn chẳng hạn như sinh đẻ ở các trạm y tế kém
chất lượng, thực hiện công thu lượm củi việc vất vả và tốn thời gian, nấu nướng trong nhà
bếp khói, và có ít kỹ năng về việc làm và tạo ra thu nhập. Một dự án về năng lượng đang
11


thay đổi tất cả những điều này bằng việc cho người phụ nữ tiếng nói trong việc đưa ra
quyết định và đào tạo kỹ năng để tạo ra thu nhập. Chương trình đầu tư Điện khí hóa của
thị trấn PNG đã cho phép 30% phụ nữa tham gia vào những cuộc tham vấn cộng đồng,
cung cấp các công việc cho phụ nữ trong việc xây dựng dự án và bảo dưỡng liên tục, mức
thù lao bằng nhau cho các công việc như nhau, tạo ra các chiến dịch nâng cao nhận thức
về HIV/AIDS, nhận thức về giới tính và đào tạo nâng cao năng lực cho các tiện ích năng
lượng.
 Nước sạch và vệ sinh: Các dự án đầu tư tác động góp phần giải quyết
vấn đề vệ sinh nguồn nước ngày càng tệ hơn trên toàn thế giới.
 Cuộc sống dưới nước: song song với việc giữ gìn nguồn nước, đầu tư tác
động bảo vệ và bảo tồn cuộc sống của các loài sinh vật trong môi trường
này
Quỹ nước lưu vực đồng bằng sông Murray-Darling có thể được nhắc đến như một ví dụ
điển hình. Đây là quỹ đầu tư về nước đầu tiên của Úc để giải quyết vấn đề về môi trường,
nông nghiệp, xã hội và kết quả tài chính. Quỹ là sự hợp tác giữa tổ chức bảo tồn thiên
nhiên Úc và Kilter Rural (một hãng đầu tư đóng tại bang Victoria, Úc). Quỹ này đầu tư
vào Quyền sử dụng nước (quyền sử dụng nước vĩnh viễn) tại phía Nam lưu vực sông

Murray-Darling và tạo ra lợi nhuận cho những nhà đầu tư bán buôn thông qua việc tăng
trị giá vốn, quyền thuê thường niên và thương mại cấp nước tạm thời. Đồng thời, quỹ
cũng hỗ trợ những lợi ích xã hội và môi trường. Khi nguồn nước trở nên khan hiếm và
nhu cầu ngày càng tăng, lượng nước sử dụng trong lĩnh vực nông nghiệp được gia tăng,
tạo ra an ninh nguồn nước cho những người nông dân. Khi nguồn nước dồi dào và nhu
cầu trong nông nghiệp thấp hơn, nước được cung cấp cho vùng đầm lầy, hướng tới những
khu vực có ý nghĩa sinh học và văn hóa bản địa cao. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho
việc phục hồi vùng đầm lầy, hỗ trợ những loài nước ngọt đang bị đe dọa và giúp bảo tồn
những địa điểm quan trọng về mặt văn hóa và tinh thần đối với người bản xứ. Nguồn vốn
đầu tiên được huy động vào năm 2005 bao gồm 22 triệu đô la Mỹ vốn chủ sở hữu và 5
triệu đô la nợ.

12


 Năng lượng sạch và giá hợp lý: Trong bối cảnh thế giới ngày càng dựa
nhiều vào năng lượng, với lượng máy móc cũng như xe cộ vận hành
tăng lên từng giờ, đầu tư tác động đem đến hi vọng về việc phát triển
năng lượng sạch, bảo vệ môi trường sinh thái chung
 Hành động bảo vệ khí hậu
Dự án Clean Enegy với tổng vốn đầu tư 26,7 triệu EUR, trong đó 21,4 triệu Euro - Nợ cao
cấp; 5.3 triệu EUR - Vốn chủ sở hữu. Hợp đồng này được Ngân hàng tái thết và Phát triển
châu Âu (EBRD), một nhà đồng tài trợ trong Năng lượng sạch, đề cập thực hiện với
FMO. Việc đầu tư vào CE sẽ tài trợ cho việc xây dựng trang trại gió. Quỹ tài trợ của FMO
cũng sẽ tài trợ xây dựng 28 km đường dây truyền tải để đưa năng lượng vào lưới điện
Mông Cổ. FMO ban đầu cung cấp một khoản trợ cấp để hỗ trợ lập kế hoạch kinh doanh
và đánh giá tính khả thi cho việc xây dựng trang trại gió để cung cấp điện. Trại Thuỷ điện
Salkhit sẽ làm tăng khả năng tiếp cận và chia sẻ năng lượng tái tạo ở Mông Cổ và giảm
lượng khí thải carbon. Dự kiến sẽ cắt giảm lượng khí thải carbon 180 nghìn tấn, tiết kiệm
được 1,6 triệu tấn nước ngọt và tiết kiệm được 160 nghìn tấn than mỗi năm. Công suất

sạch sẽ được tạo ra bởi trang trại gió 50 megawatt sẽ phục vụ khách hàng kết nối với lưới
điện trung tâm Mông Cổ. Đây là dự án năng lượng tái tạo quan trọng đầu tiên của Mông
Cổ và sử dụng công nghệ thế hệ mới đầu tiên kết nối với lưới điện trong 30 năm, đồng
thời hy vọng mở đường cho việc tăng đầu tư vào năng lượng tái tạo trong nước. Dự án
mang lại hang loạt lợi ích về công nghệ, năng lượng cũng như môi trường cho Mông Cổ.
Một số chỉ tiêu đo lường tác động xã hội của dự án được sử dụng có thể kể đến: số lượng
khí thải carbon tránh được, lượng nước tiết kiệm khi thay thế thủy điện bằng phong điện,
lượng than đá không sử dụng đến.
 Giảm bất bình đẳng giữa các quốc gia giàu và nghèo: Đầu tư tác động
đem lại lợi ích kinh tế toàn diện cho mọi tầng lớp trong xã hội, mọi mặt
của đời sống. Vì thế, nó đưa nền kinh tế thoát khỏi hiện trạng người giàu
ngày càng giàu và người nghèo ngày càng nghèo.
 Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm
 Cuộc sống trên mặt đất: Đầu tư tác động chú trọng đến việc bảo vệ sư j
trong lành của cuộc sống trên cạn.
13


Vùng nông thôn Azerbaijan là là vùng đất rất dồi dào về chủng loại thực vật bản địa. Tuy
nhiên, sự xói mòn của đất nông nghiệp đang đe dọa tương lai nông nghiệp của Azerbaijan
cũng như hệ sinh thái địa phương.
Với quỹ tài trợ của EU và UNDP, Dự án Thí điểm Đông Clima ở Azerbaijan đang hoạt
động nhằm giảng dạy và thiết lập các phương thức quản lý đồng cỏ bền vững, tăng cường
độ phì nhiêu của của đất và rừng, ngăn chặn sự xói mòn và lở đất. Từ năm 2013, dự án
hoạt động để theo dõi và tạo ra 3000 ha đất đồng cỏ mùa hè. Qua việc sử dụng hình ảnh
vệ tinh và các công cụ cảm ứng từ xa, một bản đồ thực vật đã được tạo ra. Sự thu thập dữ
liệu này đã hỗ trợ làm rõ công tác khôi phục cần được tiến hành ở đâu và như thế nào. Sau
khi hoàn thành công tác kiểm kê, các hoạt động phục hồi đất nông thôn được tiến hành để
minh họa cho những phương thức sử dụng nguồn cỏ và kiểm soát sự xói mòn tốt hơn. Tại
những địa điểm thực hiện dự án, những nơi bị xuống cấp nghiêm trọng đã được phát hiện

trong tất cả 16 đồng cỏ mùa hè. Kết quả là việc sử dụng rào chắn và trồng rừng, kết hợp
với gieo trồng các loại cây kiểm soát xói mòn đã cho làm cho hệ thực vật được tái sinh tự
nhiên. Trong trường hợp đất đai bị xáo trộn, các biện pháp sinh học sử dụng nguyên liệu
gỗ đã được áp dụng.
Khi sáng kiến này kết thúc, đã có hơn 3000 ha đồng cỏ mùa hè được phục hồi,
chp phép hoạt động phi nông nghiệp vượt thời gian của Azerbaijan.
 Xã hội hòa bình và công lý: Một mục tiêu thường chỉ được nhắc đến
trong các dự án đầu tư phi lợi nhuận đang dần được đưa vào những dự
án đầu tư tác động, đem lại lợi ích cho cả chủ đầu tư và nước nhận đầu

10 năm trước, chỉ có 3 điểm vượt biên giữa Afghanistan và Tajikistan. Ngày nay có
6 cây cầu và có rất nhiều kế hoạch để xây dựng cây cầu thứ 7.
Những sự kết nối quan trọng này được thành lập qua quan hệ đối tác giữa
Afghanistan, Liên minh Châu Âu và UNDP. Từ những trụ sở chính tại
Tajikistan, dự án Quản lý biên giới Bắc Afghanistan đã và đang hoạt động được
14


gần 1 thập kỷ nhằm xây dựng cơ sở vật chất và hạ tầng xã hội, vì một
Afghanistan hòa bình và phát triển. Mục tiêu chính của dự án là để cải thiện sự
hợp tác xuyên biên giới, để giảm thiểu tội phạm và tăng cường thương mại và
đi lại hợp pháp dọc theo biên giới của Afghanistan với Tajikistan, Turkmenistan
và Uzbekistan. Những nỗ lực này sẽ đóng góp cho sự tin cậy lẫn nhau, sự phát
triển khu vực, ngăn chặn và giải quyết xung đột. Mục tiêu dài hạn là tăng
cường an ninh con người cũng như giản tiếp thúc đẩy và mở rộng sự phát triển
kinh tế của cả 2 phía biên giới. BOMNAF xây dựng cơ sở hạ tầng và cung cấp
trang thiết bị và đào tạo cho Cảnh sát biên giới Afghanistan và Hải quan làm
việc tại các cột mốc biên giới và các tiền đồn ở các tỉnh phía bắc Afghanistan.
Tình hình an ninh ở đây đã xuống cấp trong những năm gần đây. Đây là 1 sự án
10 triệu đô la Mỹ và nó đóng một vai trò thiết yếu trong việc nâng cao năng lực

của Cánh sát Biên giới Afghanistan và Hải quan trong việc quản lý đồn biên,
tăng cường an ninh, khuyến khích hợp tác khu vực và mở cửa thị trường xuyên
biên giới dọc theo biên giới Afghanistan – Tajikistan
 Quan hệ đối tác toàn cầu: Đầu tư tác động hòan toàn có khả năng thúc
đẩy mối quan hệ hợp tác giữa các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới
bằng cách đưa lợi ích chung của các quốc gia này là cầu nối và động lực
cho sự hợp tác và phát triển lâu dài.
Điểm giao thoa giữa những cồn cát sa mạc nóng của Namibia và dòng hải lưu lạnh
Benguela hiện đang chứa đựng đa dạng sinh học phong phú và một mật độ sinh vật biển
cao nhất trên thế giới. Hệ sinh thái biển lớn hiện nay của Benguela (BCLME) trải dài về
phía Bắc từ Nam Phi, dọc theo bờ biển Namibia tới Angola. BCLME là một trong những
hệ sinh thái giàu có nhất trên trái đất với hàng hóa và dịch vụ hệ sinh thái trị giá 54,3 tỉ đô
la Mỹ hằng năm. Những hệ sinh thái có giá trị này dễ bị phá hủy bởi các hoạt động của
con người như đánh bắt cá, giao thông đường biển, khai thác mỏ và ô nhiễm trên đất liền.
Để giải quyết vấn đề này, các nhà lãnh đạo từ Angola, Namibia và Nam Phi đã hình thành
một dự án hợp tác để quản lý BCLME, thành lập ủy ban hiện tại Benguela xuyên biên
giới - ủy ban đầu tiên trên thế giới dựa trên phương pháp hệ sinh thái biển lớn để quản lý
15


đại dương. Các chính sách và quy định mới ban hành bao gồm các biện pháp đảm bảo
ngư nghiệp bền vững, các biện pháp bảo tồn và kế hoạch dự phòng tràn dầu. 3 nước trên
đang tiến hành các bước quan trọng để đảm bảo tương lai lâu dài cho các nền kinh tế dựa
trên đại dương.

IV. LIÊN HỆ
Tại khu vực Đông Nam Á:
Năm 2016 có 30 nhà đầu tư (bao gồm đông á) và đến năm 2017, chỉ riêng khu vực Đông
Nam Á có 25 nhà đầu tư.
Hình thức đầu tư SII chủ yếu là vay tư nhân (5%) với tổng vốn 5 tỷ USD (4%)

Việt Nam hiện nay đang ở giai đoạn đầu của SII.
Tại Việt Nam, các thông tin về SII còn hạn chế, chưa có khuôn khổ pháp lý về SII hay
những công cụ đo lường tác động của hình thức đầu tư này, nên SII còn khá hạn chế, chưa
thu hút được nhiều nhà đầu tư vào Việt Nam trong lĩnh vực này.
Mặc dù vậy, Việt Nam vẫn đang tích cực trong việc truyền thông về SII, hỗ trợ xây dựng
các doanh nghiệp xã hội tại Việt Nam.
Điển hình là Với sự khởi động của chương trình Đầu tư Tác động Xã hội của Oxfam với
tổng vốn đầu tư dự kiến là 8 triệu E, hướng đến việc hỗ trợ các doanh nghiệp xã hội về
vốn dưới hình thức cho vay ưu đãi và tín chấp, đồng thời nâng cao năng lực để nhân rộng
mô hình kinh doanh, tăng hiệu quả hoạt động, tăng khả năng kinh doanh, đưa tác động xã
hội lên một qui mô lớn hơn từ đó nâng cao năng lực tiếp cận tới các nguồn vốn đầu tư xã
hội.

16


KẾT LUẬN
SII là xu hướng nổi bật hiện nay trong đầu tư trên toàn thế giới, được bắt nguồn từ các
nước phát triển và đang có xu hướng phát triển sâu vào các nước đang phát triển và nền
17


kinh tế chuyển đổi, hướng đầu tư đến những giá trị tích cực cho xã hội như nhà ở, nông
nghiệp thực phẩm, công nghệ sạch...
Không thể phủ nhận tầm quan trọng của SII đến kinh tế- xã hội của các nước, tuy nhiên,
các nước phát triển cũng như đang phát triển đều gặp phải những khó khan nhất định đối
với SII trong việc điều hòa, thu hút đầu tư vào SII cũng như việc đo lường sự phát triển
hay sự tác động của SII đến nền kinh tế, gây khó khan trong đánh giá để đưa ra các chính
sách tích cực và phù hợp.
Với xu hướng thu hút đầu tư tại các nước đang phát triển, đặc biệt khu vực châu Phi ở các

lĩnh vực như thực phẩm, nông nghiệp, giáo dục và năng lượng sạch, các quốc gia phát
triển nên có các chương trình hỗ trợ định hướng cho các nước đang phát triển trong việc
đưa ra chính sách, công cụ đo lường đúng đắn. Bên cạnh đó, các nước đang phát triển
cũng phải không ngừng tiếp cận gần hơn với SII, hiểu rõ bản chất, vai trò của SII để tự
mình điều chỉnh cho phù hợp với xu thế hiện nay, cũng như hướng đến sự phát triển bền
vững trong tương lai ./.

18


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Australian Government, Social Impact Investing Discussion Paper, 01/2017
2. GIIN, Annual impact investor survey 2016,2017
3. OECD, Development Cooperation Report 2016, The sustainable development goals as
business opportunities
4. The UK President of the G8, Social Impact Taskforce, , 09/2014
5. UNDP, Impact Investment in Africa: Trends, Constraints and Opportunities
6. MacArthur Foundation, The landscape of social impact investment research: Trends
and Opportunities, 03/2016

19



Xem Thêm

×