Tải bản đầy đủ

skkn phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh qua hoạt động vẽ tranh theo chủ đề môn mĩ thuật lớp 5

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: - Hội đồng xét duyệt sáng kiến Phòng giáo dục Thành Phố Tam Điệp.
- Hội đồng xét duyệt sáng kiến Sở giáo dục tỉnh Ninh Bình.
Tôi là:

TT

Họ và tên

Ngày
sinh

Nơi công tác

Chức vụ

Trình
độ

chuyên
môn

1

Nguyễn Thị Ngân

1983

TH Trần
Phú

Giáo viên
Mĩ thuật

ĐHSP

Tỷ lệ (%)
đóng góp
vào việc
tạo ra
sáng kiến

100%

Tôi là tác giả của sáng kiến này, tôi đề nghị hội đồng các cấp xét công
nhận sáng kiến kinh nghiệm: “Phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh qua
hoạt động vẽ tranh theo chủ đề môn Mĩ thuật lớp 5 ”.
Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật
và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

XÁC NHẬN CỦA LÃNH ĐẠO
ĐƠN VỊ CƠ SỞ

Tam Điệp, ngày 25 tháng 4 năm 2019
Người nộp đơn

Nguyễn Thị Ngân


1


MỤC LỤC
NỘI DUNG

TT

I

NỘI DUNG

3

ĐẶT VẤN ĐỀ

3

A. Giải pháp thường làm.

4

1. Ưu điểm.

6

2. Nhược điểm.

6

B. Giải pháp mới cải tiến.

7

Giải pháp 1: Chuẩn bị chu đáo đồ dùng dạy học.

10

1.1. Lựa chọn đồ dùng.

10

1.2. Cách sử dụng đồ dùng trong tiết học.

11

Giải pháp 2: Vận dụng linh hoạt các hình thức dạy học.

12

2.1. Học cá nhân.

12

2.2. Học theo nhóm.

13

2.3. Tạo hứng thú cho học sinh.

14

Giải pháp 3: Tổ chức hoạt động tạo hứng thú cho học sinh.

19

Giải pháp 4: Phối hợp các phương pháp tạo giờ học nhẹ nhàng hiệu quả.

20

4.1. Phương pháp trực quan.

20

4.2. Phương pháp đàm thoại.

20

4.3. Phương pháp quan sát.

21

4.4. Phương pháp thực hành luyện tập.

22

Giải pháp 5: Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.
III

TRANG

HIỆU QUẢ SAU KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN.
* Điều kiện và khả năng áp dụng.

22
24
27

C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

28

1. Kết luận.

28

2. Kiến nghị.

28

PHỤ LỤC

30
2


I. Tên sáng kiến: “Phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh qua hoạt
động vẽ tranh theo chủ đề môn Mĩ thuật lớp 5 ”
- Lĩnh vực áp dụng: Dạy học Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực
theo dự án hỗ trợ giáo dục Mĩ thuật tiểu học của Bộ giáo dục và đào tạo.
II. NỘI DUNG:
ĐẶT VẤN ĐỀ
Mĩ thuật là một môn học có vai trò quan trọng trong chương trình giáo dục
phổ thông. Với môn học này học sinh sẽ biết cách cảm nhận cái đẹp, yêu cái đẹp,
từ đó biết cách rèn luyện đôi bàn tay, trí óc của mình để tạo ra cái đẹp qua việc
phát huy óc sáng tạo, tính độc lập của mình. Môn Mĩ thuật cùng với các môn học
khác giáo dục học sinh phát triển toàn diện về Đức- Trí- Thể- Mỹ.
Là môn học nghệ thuật nên Mĩ thuật đòi hỏi ở học sinh ý thức làm việc cá
nhân, độc lập và sáng tạo. “Mỗi học sinh sẽ là một nghệ sĩ nếu như giáo viên biết
khai thác, động viên và phát huy tính sáng tạo riêng của các em”. Nếu như chúng
ta xây dựng cho các em có ý thức học tập tốt, tạo ra không khí thoải mái khi học
thì sẽ đạt được hiệu quả tốt nhất.
Dạy đã khó, dạy mĩ thuật lại càng khó hơn. Bởi ngoài việc dạy học sinh
những kiến thức cơ bản thì thông qua cái đẹp để giáo dục tình cảm con người,
tình yêu quê hương đất nước, yêu thiên nhiên, cuộc sống, từ đó giúp học sinh tiếp
xúc, làm quen, thưởng thức cái đẹp, tạo ra cái đẹp và vận dụng nó vào cuộc sống
hằng ngày.
Việc đổi mới chương trình phổ thông và thay sách giáo khoa mới là phù
hợp với xu thế thời đại, với yêu cầu mới của nền giáo dục nước ta. Vấn đề này
đặt ra yêu cầu thiết thực về đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên đổi mới cách
dạy - học sinh đổi mới cách học. Việc đổi mới cách dạy của giáo viên phải làm
sao để học sinh yêu thích môn học.
Qua thực tế nhiều năm giảng dạy, tôi nhận thấy việc tạo hứng thú cho học
sinh trong giờ học Mĩ thuật nói chung và vẽ tranh nói riêng là rất quan trọng và
cần thiết. Học sinh tiểu học nhìn chung rất ham vẽ nhưng các em vẫn thường vẽ
theo một lối suy nghĩ chung, chưa phong phú, chưa sáng tạo, chưa có sự đặc sắc
riêng của từng em. Điều này ảnh hưởng đến việc nhận thức thẩm mĩ của các em,
khiến các em không tự tin vào khả năng thẩm mĩ vốn có của mình.
3


Các em phát triển tư duy, óc sáng tạo của mình bằng chính sự tưởng tượng
phong phú, nhớ lại những gì đã quan sát, đã được tham gia, để rồi tái tạo lại bằng
hình ảnh, đường nét, màu sắc để có được những hình ảnh về cảnh đẹp quê hương,
đất nước, cảnh sinh hoạt, lao động, vui chơi,…vẽ nên những bức tranh đẹp của
chính tâm hồn các em. Vì vậy, có hứng thú sẽ giúp cho các em đạt được những
bài vẽ có sự sáng tạo của riêng em, giúp em nói lên tình cảm của riêng mình,
không lặp lại, không sáo rỗng,…
Có hứng thú em mới ham mê thực sự và thực sự yêu thích với bức tranhtác phẩm của mình và bức tranh ấy mới thực sự có giá trị thẩm mĩ cao, thực sự có
hồn, có cảm xúc của người vẽ tranh.
Song thực tế việc dạy và học bộ môn Mĩ thuật còn gặp nhiều khó khăn.
Có nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng có một nguyên nhân khiến giáo viên Mĩ
thuật băn khoăn nhất là về mặt nhận thức. Rất nhiều người cho rằng Mĩ thuật là
môn học phụ, học cũng được mà không học cũng chẳng sao cho nên thường có tư
tưởng coi nhẹ. Chính tư tưởng coi nhẹ của bố mẹ ảnh hưởng nhiều đến các em
học sinh.
Trước tình hình và chất lượng giảng dạy như vậy cùng với sự chỉ đạo sát
sao, đòi hỏi ngày càng cao của Sở giáo dục và Phòng giáo dục về việc nâng cao
chất lượng bộ môn, bản thân tôi đã nhận thức được một cách sâu sắc: Phải học
hỏi, tìm tòi để có được một phương pháp dạy phù hợp, đạt kết quả cao nhất.
Vậy làm thế nào chỉ trong một thời gian ngắn ở trên lớp giáo viên có thể phát huy
những tình cảm vốn có của các em, gây hứng thú cho các em niềm say mê sáng
tạo, để các em có những xúc cảm, những cảm nhận trước những điều kỳ diệu của
cuộc sống, con người quanh em? Đó cũng chính là lý do tôi chọn đề tài: “Phát
huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh qua hoạt động vẽ tranh theo chủ đề môn
Mĩ thuật lớp 5 ”
A. Giải pháp thường làm:
Hiện nay trong chương trình dạy học Mỹ thuật mới các bài vẽ tranh theo chủ
đề được lồng ghép trong các hoạt động Mỹ thuật, không còn tách bạch là một
phân môn riêng như trước đây. Để tổ chức học tập cho học sinh giáo viên thường
thực hiện theo 4 hoạt động:
Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu:
4


- Tổ chức cho học sinh hoạt động theo nhóm
- Gợi ý cho học sinh nhớ lại những trải nghiệm, nêu hiểu biết của bản thân
liên quan tới chủ đề với các câu hỏi:
+ Kể tên những hoạt động em đã từng biết, hoặc tham gia?
+ Có những hoạt động gì ở đó? Cảnh vật, màu sắc ở đó như thế nào? Trang
phục của mọi người ...
- Yêu cầu học sinh quan sát tranh trong sách giáo khoa, hoặc bài vẽ do GV
sưu tầm đặt câu hỏi gợi mở:
+ Các bức tranh thể hiện nội dung gì trong chủ đề?
+ Hình ảnh chính, hình ảnh phụ trong tranh là gì?
+ Màu sắc, hình ảnh trong tranh gợi cho em cảm xúc gì?...
* Dựa vào câu trả lời, nhận xét của học sinh giáo viên sẽ chốt nội dung đề
tài, kiến thức nổi bật.
Hoạt động 2: Hướng dẫn cách thực hiện:
Giáo viên nêu câu hỏi gợi mở để HS thảo luận nhóm tìm hiểu các vẽ tranh
theo chủ đề:
+ Nhóm em sẽ thể hiện nội dung gì?
+ Nội dung đó có các hình ảnh gì?
+ Hình ảnh nào là chính, hình ảnh nào là phụ?
+ Nhóm em sẽ thể hiện bằng hình thức nào? bằng chất liệu gì?...
Yêu cầu HS quan sát hình minh họa trong sách giáo khoa để nhận biết cách
thực hiện.
- Hoạt động cá nhân: HS sẽ kí họa dáng người trực tiếp tại lớp do 1 số bạn
HS trong lớp đứng mẫu, diễn tả động tác hoặc vẽ theo trí nhớ.
Cách 1: Vẽ thêm chi tiết, vẽ màu cho nhân vật vừa kí họa.
Cách 2: Cắt rời các nhân vật ra khỏi tờ giấy để tạo kho hình ảnh.
- Hoạt động nhóm: Lựa chọn các hình ảnh trong kho hình ảnh, sắp xếp các
hình ảnh để tạo thành một bố cục hợp lí, thêm các chi tiết, hình ảnh khác
và màu sắc để là rõ nội dung chủ đề.
* Giáo viên quan sát hướng dẫn, hộ trợ thêm nếu cần.
Hoạt động 3: Hướng dẫn thực hành: Học sinh làm việc cá nhân hoặc theo
nhóm… Giáo viên quan sát hướng dẫn, hộ trợ thêm nếu cần.
5


Hoạt động 4: Tổ chức trưng bày, giới thiệu và đánh giá sản phẩm ( giáo viên
hướng dẫn học sinh trưng bày và hướng dẫn học sinh thuyết trình về sản phẩm
của mình)
Qua 4 hoạt động cơ bản này cho thấy:
1.Ưu điểm:
Các chủ đề đưa ra tương đối gần gũi, sát với thực tế và học sinh có thể thể
hiện bằng nhiều cách, nhiều nguyên liệu khác nhau.
- Thông qua hoạt động vẽ tranh học sinh có cơ hội làm quen, tìm hiểu, phát
hiện vẻ đẹp của thiên nhiên, con người và các hoạt động trong đời sống xã hội.
- Rèn luyện trí nhớ, khơi gợi óc tưởng tượng, sáng tạo giúp các em cảm
nhận được cái đẹp bằng đường nét, màu sắc. Hình thành khuynh hướng thẩm mĩ
đúng đắn cho học sinh.
- Giúp học sinh vận dụng những hiểu biết về cái đẹp vào học tập sinh hoạt
hàng ngày.
2. Nhược điểm:
Do đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh tiểu học còn nhỏ, sự tập trung, tự giác
chưa cao, nhận thức của các em mới là làm quen với những kiến thức ban đầu
dẫn đến kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực hành còn lúng túng, chưa thực hiện
theo đúng các bước thực hành… Các em còn có thói quen vẽ ngay từng hình một,
vẽ hình xộc xệch, méo mó. Lắp ghép hình với nhau tạo nên bố cục mà không chú
ý đến các nhóm chính, nhóm phụ dẫn đến bài vẽ dàn trải không tập trung. Các
hình tượng thường được nhìn một cách chi tiết và cụ thể, không sinh động về
dáng và động tác, chủ yếu thể hiện ở góc độ chính diện. Phần lớn học sinh
thường bắt chước những hình vẽ có sẵn, lười suy nghĩ, vẽ giống truyện tranh…
Khi trả lời câu hỏi các em cũng lệ thuộc vào sách giáo khoa chưa liên hệ với thực
tiễn, thiếu tính sáng tạo.
Vậy làm sao để học sinh hứng thú với tiết học mĩ thuật nói chung, tiết học vẽ
tranh nói riêng? Làm sao để học sinh không cảm thấy tiết học này khô khan và
nhàm chán? Làm sao để phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo của các em qua
các giờ vẽ tranh? Đó chính là sự chuẩn bị, nghiên cứu chu đáo của giáo viên, là
sự vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học, là sự sử dụng phương tiện dạy
học một cách hợp lí và hiệu quả. Chính vì những trăn trở đó tôi mạnh dạn đưa ra
6


một số giải pháp nhằm thay đổi phương pháp, hình thức tổ chức dạy học giúp cho
giờ học vẽ tranh theo chủ đề trở nên hấp dẫn và lôi cuốn học sinh mỗi ngày.
B. Giải pháp mới cải tiến:
* Mục tiêu của hoạt động vẽ tranh là:
- Thông qua học vẽ tranh tạo điểu kiện để học sinh có cơ hội làm quen, tìm hiểu,
phát hiện vẻ đẹp của thiên nhiên, con người và các hoạt động trong đời sống xã
hội.
- Rèn luyện trí nhớ, khơi gợi óc tưởng tượng, sáng tạo giúp các em cảm nhận
được cái đẹp bằng đường nét, màu sắc. Hình thành khuynh hướng thẩm mĩ đúng
đắn cho học sinh.
- Giúp học sinh vận dụng những hiểu biết về cái đẹp và học tập sinh hoạt hàng
ngày.
Hoạt động vẽ tranh là hoạt động thực hành, thông qua hoạt động này học sinh
sẽ chủ động tích cực tham gia và thể hiện hết khả năng của bản thân. Sự hướng
dẫn của giáo viên là cần thiết nhưng cần đúng lúc đúng chỗ và mang nhiều tính
động viên khích lệ, gợi ý, nếu không sẽ làm mất hứng thú và ảnh hưởng không
tốt đến kết quả bài vẽ.
* Tính mới, nét sáng tạo của giải pháp:
Như chúng ta đã biết, lứa tuổi học sinh tiểu học ưa thích hoạt động, ham hiểu
biết, vì vậy phần lớn các em đều thích vẽ. Vậy để tránh nhàm chán cho học sinh
trong hoạt động vẽ tranh đề tài tôi mạnh dạn đưa ra 5 giải pháp sau:
Giải pháp 1: Chuẩn bị chu đáo đồ dùng dạy học.
Giải pháp 2: Vận dụng linh hoạt các hình thức dạy học
Giải pháp 3: Tổ chức hoạt động tạo hứng thú cho học sinh.
Giải pháp 4: Phối hợp tốt các phương pháp tạo giờ học nhẹ nhàng hiệu quả.
Giải pháp 5: Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.
Tại trường Tiểu học trần Phú để hướng dẫn học sinh vẽ tranh đề tài chúng
tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn khi áp dụng.
* Thuận lợi:
- Sở, phòng giáo dục và đào tạo Tỉnh, Thành phố, BGH nhà trường luôn
quan tâm, chỉ đạo sát sao, tạo mọi điều kiện để thày trò trường Tiểu học Trần Phú
thực hiện tốt nhiệm vụ năm học. Giáo viên Mỹ thuật được tham gia đầy đủ các
7


buổi chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học, chia sẻ, rút kinh nghiệm định kì
theo tháng.
- Đội ngũ gồm hai giáo viên trẻ, đều có trình độ Đại học chuyên ngành sư
phạm Mỹ thuật.
- Phần lớn học sinh đều thích học vẽ.
- Quan điểm giáo dục đổi mới đã tác động tới tất cả mọi người vì vậy
không ít giáo viên và học sinh, các bậc phụ huynh coi trọng, đầu tư hơn cho môn
học. Mĩ thuật trở thành môn học bổ ích, có tính giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cao và
bổ trợ tích cực cho các môn học khác.Vì thế các em đón nhận tiết học một cách
nhiệt tình và hào hứng.
* Khó khăn:
- Đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh tiểu học sự tập trung chưa cao, khi vẽ
tranh thường sao chép sách giáo khoa, bắt chước, nhìn hoặc vẽ theo bạn,... Khả
năng liên hệ thực tế, kĩ năng thực hành theo nhóm chưa tốt, tranh vẽ na ná nhau,
thiếu tính sáng tạo.
- Một số học sinh chưa thực sự quan tâm đến bộ môn. Nhiều học sinh
không có năng khiếu nên sợ học vẽ. Trong giờ học các em chưa tập trung nên ảnh
hưởng đến chất lượng học tập.
- Trường chưa có phòng Mĩ thuật nên việc tổ chức các hoạt động học tập gặp
khó khăn. Đồ dùng: tranh, ảnh, mẫu vẽ còn thiếu, chưa đáp ứng đủ và phù hợp với
nhu cầu đổi mới.
Mặt khác, sách đọc thêm, tài liệu tham khảo dành cho học sinh và giáo viên
còn thiếu, rất đắt chưa đáp ứng đúng, đủ nhu cầu học tập và nghiên cứu. Do quan
điểm của một số giáo viên và phụ huynh học sinh coi Mĩ thuật là môn học phụ
dẫn đến tình trạng giáo viên Mĩ thuật chưa chuyên tâm, tâm huyết với việc dạy…
Khảo sát chất lượng đầu năm
Ngay từ khi nhận lớp tôi đã tiến hành kiểm tra và phân định học sinh theo
kết quả khảo sát bằng một bài vẽ không vượt quá sức của các em: Vẽ tranh đề tài
tự chọn. Qua việc kiểm tra đánh giá kết quả cụ thể tôi nhận thấy khả năng của các
em được thể hiện như sau:
Kết quả khảo sát ở lớp 5A có 36 học sinh:
1- Bố cục hài hoà, màu sắc rõ đậm nhạt, có nét sáng tạo riêng: 12 học sinh
8


2- Hình được, bố cục cân đối, chưa tô màu xong: 11 học sinh
3- Hình rời rạc, chưa rõ chủ đề: 8 học sinh
4- Không định hình được bài: 5 học sinh
*Kết quả khảo sát học sinh khối 5 cuối năm học 2016 - 2017
(Khi chưa áp dụng sáng kiến)
Tổng
số

Lớp

học

Tranh vẽ có

Vẽ rập khuôn,

Hoàn thành

nét sáng tạo.

sao chép...

bài tại lớp

Chưa hoàn
thành bài tại
lớp

sinh

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

5A

35

12

34,3

23

65,7

20

57,1

15

42,9

5B

37

8

21,6

29

22

59,4

15

40,6

5C

36

10

27,8

26

72,2

25

69,4

11

30,6

5D

38

9

23,7

29

76,3

24

63,1

14

36,9

5E

36

11

31,2

25

68,8

20

55,6

16

44,4

5G

35

6

30,5

29

69,5

24

68,6

11

31,4

5H

33

7

21,2

26

78,8

20

60,6

13

39,4

Tổng

250

63

25,2

187

74,8

155

62

95

38

78,4

Qua kết quả khảo sát và điều tra, tôi nhận thấy có rất nhiều nguyên nhân dẫn
đến chất lượng ban đầu của học sinh trong đó nguyên nhân chính là do các em
chưa cảm thấy hứng thú trong khi vẽ. Vì vậy, tôi đã đặt ra chỉ tiêu phấn đấu như
sau:
a, Đối với học sinh: Kết thúc 1 bài vẽ tranh theo chủ đề xếp loại Hoàn thành
tốt 40%, Hoàn thành 60%, Chưa hoàn thành 0 %
b, Đối với giáo viên:
- Có phương pháp giảng dạy phù hợp đạt hiệu quả cao.
- Lập kế hoạch, đưa ra được các hình thức tổ chức hoạt động học tập có
chất lượng: Tốt 70%, khá 30%, trung bình 0%
Đứng trước thực trạng đó, xuất phát từ mục tiêu trên, qua quá trình giảng
dạy tôi đã mạnh dạn tìm tòi và nghiên cứu cho mình những giải pháp để học sinh
yêu thích môn mĩ thật nói chung, hoạt động vẽ tranh theo chủ đề nói riêng.
* Giải pháp khắc phục:
9


Giải pháp 1: Chuẩn bị chu đáo đồ dùng dạy học.
1.1.

Lựa chọn đồ dùng

Là môn học của đường nét, hình mảng và màu sắc nên khi sử dụng đồ dùng
trực quan thì trong nó đã mang một lượng kiến thức nhất định. Có thể nói môn Mĩ
thuật trong trường tiểu học là môn học duy nhất nếu không có đồ dùng trực quan,
hình ảnh cụ thể thì không thể truyền tải kiến thức tới học sinh một cách toàn vẹn
được vì phải thông qua những hình ảnh, đối tượng cụ thể thì học sinh mới có cảm
xúc về đối tượng, mới có thể thể hiện được bài vẽ của mình. Là môn học về thẩm
mĩ chính vì vậy mà ĐDDH cũng phải mang tính thẩm mĩ nếu không sẽ phản tác
dụng trong giáo dục thẩm mĩ cho học sinh.
“Với học sinh tiểu học thì khả năng tư duy của các em là tư duy cụ thể mang
tính hình thức dựa vào đặc điểm bên ngoài. Tưởng tượng còn tản mạn, hình ảnh
tượng tượng đơn giản, hay thay đổi. Trí nhớ trực quan phát triển hơn trí nhớ
logic. Đối tượng gây cảm xúc cho học sinh tiểu học thường là sự vật hiện tượng
cụ thể nên xúc cảm, tình cảm của các em gắn liền với đặc điểm trực quan, hình
ảnh cụ thể.” (Đổi mới PPDH ở Tiểu học- Trang 15 )
Chính vì vậy, khi lựa chọn đồ dùng, tôi luôn đặt ra mục tiêu:
- Đồ dùng phải phù hợp nội dung bài, phù hợp đối tượng học sinh.
- Mang tính thẩm mĩ cao.
- Có bài vẽ đẹp và chưa đẹp để học sinh tự rút ra bài học cho mình.
Ví dụ: Với chủ đề vẽ tranh phong cảnh tôi chọn 2 ảnh và 3 tranh phong cảnh
các vùng miền: cảnh miền núi, nông thôn, miền biển, thành phố, danh lam thắng
cảnh. Các tranh đều có khổ lớn, màu sắc tươi sáng, rực rỡ và phần lớn các tranh
được chọn là tranh của học sinh lớp trước. Với sự lựa chọn như vậy, khi quan sát
các em sẽ hiểu được nội dung đề tài và có sự so sánh giữa ảnh và tranh phong
cảnh để biết cách thể hiện vào bài vẽ của mình. Bên cạnh đó, các em được xem
tranh của chính các bạn của mình vẽ, các em sẽ rất thích thú, thán phục các bạn
mình và sẽ thấy tự tin hơn. Đồng thời cũng kích thích, khơi gợi tinh thần thi đua,
mong muốn của các em cũng được như bạn.
Bên cạnh những tranh đẹp, tôi cũng chọn những tranh chưa đẹp mà học
sinh hay mắc lỗi như: bố cục nhỏ, màu mờ nhạt, để các em có sự so sánh và rút
kinh nghiệm cho mình.
10


Qua thực tế giảng dạy tôi nhận thấy đây là một công việc hết sức quan
trọng. Do đó, khi lựa chọn đồ dùng tôi luôn phải đưa ra những mục tiêu nhất định
như đồ dùng phải đạt được những tiêu chuẩn như thế nào cho bài dạy.
Ví dụ: Với chủ đề Trường em, tôi sử dụng những hình ảnh, video về các
hoạt động của trường mình để các em nhớ lại các hoạt động và chọn nội dung đề
tài. Các em được quan sát, nhớ lại các hoạt động, màu sắc, không khí ngày hội ở
trường, hoạt động thường ngày sẽ thấy đề tài gần gũi, quen thuộc với mình. Khi
hiểu sâu hơn về nội dung của bài học, các em sẽ dễ dàng thể hiện được và vẽ
tranh đề tài không còn là điều mơ hồ, trừu tượng với các em nữa.
Với cách lựa chọn đồ dùng cũng vậy, tôi nhận thấy học sinh rất thích thú và
hào hứng khi nhận xét tranh, trao đổi sôi nổi về nội dung mình sẽ vẽ và đây cũng
chính là động lực thúc đẩy các em làm bài tốt hơn.
1.2. Cách sử dụng đồ dùng dạy học trong tiết học
Đồ dùng dạy học có thể là những bài vẽ của học sinh nhưng nếu các em chỉ
nhìn mà không biết phân tích, nhận xét thì các em không nhận thấy ở cuộc sống
xung quanh có biết bao điều hấp dẫn và lý thú để có thể thể hiện trong bài vẽ. Vì
vậy giáo viên luôn luôn phải là người dẫn dắt các em.
Khi treo tranh lên tôi thường yêu cầu các em quan sát tranh và trả lời câu
hỏi. Khi đưa câu hỏi tôi luôn chú ý việc đặt câu hỏi phải gần gũi đối với lứa tuổi
của các em, đặc biệt các câu hỏi phải ngắn gọn, dễ hiểu, sát với mục tiêu bài dạy.
Ví dụ: Chủ đề “Cuộc sống quanh em”, khai thác nội dung: An toàn giao
thông phục vụ cho việc tuyên truyền và tham gia thi vẽ tranh an toàn giao thông.
Giáo viên cho học sinh quan sát tranh di động giống hình rối dẹt (do giáo viên
tự làm) chơi trò chơi hai bạn Mít và Bo tham gia giao thông trên đường đi học về,
nhận xét bạn nào đi đúng và bạn nào đi sai đường.
+ Bạn nào đi đúng đường? Tại sao em biết?
+ Bạn nào đi sai đường? Vì sao?
- Quan sát các bạn đi trên đường xảy ra điều gì (Giáo viên di động hình các
nhân vật) Bo đi trên vỉa hè rất an toàn còn Mít đi dưới lòng đường không để ý, xe
ô tô lao tới.
+ Bạn Mít xảy ra điều gì? (giáo viên diễn tả hành động Mít bị ô tô đâm vào và
ngã ra sau).
11


+ Các em học tập bạn nào ?
Hôm nay, các em có thích tham gia giao thông cùng bạn Bo và bạn Mít qua
bài Vẽ tranh An toàn giao thông không?
Đồ dùng dạy học nếu được dùng đúng lúc, đúng chỗ sẽ đạt hiệu quả cao.
Khi hướng dẫn cách vẽ, tôi thường lưu ý học sinh cách bố cục và sử dụng màu
bằng các bài vẽ để học sinh tự tìm ra kiến thức cho mình.
Ví dụ: chủ đề “Chú bộ đội của chúng em” tôi treo 4 tranh:
- Tranh 1: Bố cục hợp lý, màu mờ nhạt, chưa đẹp.
- Tranh 2: Bố cục chưa hợp lý, hình nhỏ.
- Tranh 3: Hình vẽ quá to, tham nhiều màu.
- Tranh 4: Bố cục cân đối, màu đẹp.
Và đặt câu hỏi:
- Con có nhận xét gì về những bức tranh này?
- Bức nào chưa đẹp? Tại sao?
- Theo con, con sẽ sửa thế nào?
- Khi vẽ tranh cần lưu ý điều gì?
Khi học sinh trả lời xong, tôi khẳng định những câu trả lời đúng và bổ sung
thêm nếu câu trả lời chưa đầy đủ.
Qua đây tôi thấy rằng sau khi được xem, được nhận xét những bức tranh có
nội dung phù hợp với nội dung mà các em đang học và đặc biệt là các em được
chủ động lĩnh hội kiến thức thì các em cũng hứng thú hơn khi bước vào phần
thực hành.
Giải pháp 2: Vận dụng linh hoạt các hình thức dạy học
Để giúp học sinh tiếp thu bài một cách nhẹ nhàng và thoải mái, giáo viên
cần biết vận dụng linh hoạt các hình thức học tập. Trong quá trình giảng dạy phân
môn vẽ tranh tôi thường áp dụng 2 hình thức học tập chính, đó là: học cá nhân và
học theo nhóm.
2.1. Học cá nhân
Mục tiêu của hình thức học cá nhân là học sinh tự chiếm lĩnh tri thức mới
theo sự dẫn dắt của giáo viên để luyện tập thực hành theo khả năng của cá nhân,
tự kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của mình.
Hoạt động chủ yếu:
12


- Bước 1: Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát.
- Bước 2: Học sinh tự trả lời câu hỏi
- Bước 3: Học sinh làm bài độc lập.
Qua hình thức học cá nhân các em phát huy được tính tự giác, sự nỗ lực để
bài vẽ của mình đạt kết quả cao.
2.2. Học theo nhóm:
Ở hình thức này tôi cho các em ngồi theo nhóm và đưa cho mỗi nhóm 1
câu hỏi thảo luận hay tất cả các nhóm thảo luận cùng một câu hỏi.
Ví dụ: Bài vẽ tranh chủ đề Chú đội của chúng em, tôi đưa cho mỗi nhóm 1
phiếu câu hỏi về 1 binh chủng.
Nhóm 1: Em biết chú bộ đội bộ binh thường mặc quần áo màu gì? Công
việc của chú ấy như thế nào?
Nhóm 2: Chú bộ đội không quân mặc quần áo màu gì? Chú ấy làm việc gì?
Công việc của chú ấy như thế nào?
Tương tự như vậy tôi đưa ra câu hỏi cho nhóm 3, nhóm 4..về các binh
chủng pháo binh, hải quân, …..
Mỗi nhóm được thảo luận 2 phút, sau đó nhóm nhóm trưởng sẽ phát biểu ý
kiến của nhóm mình, các nhóm khác bổ sung ý kiến. Sau khi các nhóm trình bày,
tôi cho các em xem tranh để các em quan sát, nhận xét nhằm làm chính xác hóa
các biểu tượng về chú bộ đội.
Lúc này tôi sẽ gợi ý các em lựa chọn chủ đề mà các em yêu thích nhất. Có
thể hỏi một số em định vẽ chú bộ đội ở binh chủng nào? Chú đang làm gì? Và
nhắc nhở các em bố cục hình vẽ sao cho cân đối. Nhân vật chính có thể vẽ to, rõ
hơn các hình ảnh phụ. Có thể vẽ 1 hay nhiều chú bộ đội, chú đang chiến đấu hay
vui chơi cùng thiếu nhi…Tôi cũng nhắc các em nên bàn bạc thống nhất nội dung
trước khi vẽ theo nhóm.
Mục đích của hình thức học theo nhóm giúp các em nâng cao tính tập thể,
có khả năng phối kết hợp trong công việc một cách nhẹ nhàng.
Như vậy, với việc tổ chức tốt các hình thức dạy học bài giảng của tôi đạt
hiệu quả rõ rệt. Học sinh tiếp thu một cách nhẹ nhàng. Qua giờ học 100% học
sinh vẽ được dung nội dung của bài và có tới 80% học sinh hoàn thành bài vẽ
trên lớp.
13


2.3: Tạo hứng thú cho học sinh
* Giới thiệu bài:
Phần giới thiệu bài mở đầu cho một tiết học, giáo viên cần thay đổi hình
thức để gây hứng thú cho các em. Có thể dùng tranh ảnh, câu đố hoặc động tác,
cử chỉ để dẫn dắt các em vào bài học.
Ví dụ: Ở chủ đề “Ngày hội quê em”
- Giới thiệu bài: Dùng câu đố thông qua nhân vật họa sĩ Đốm trên truyền
hình để dẫn dắt các em vào bài học.

Giáo viên bật máy, họa sĩ Đốm sẽ đọc câu hỏi, đồng thời trên màn hình,
đoạn clip hiện ra để học sinh quan sát và dựa vào đó trả lời:
Dù ai buôn đâu bán đâu
Mùng 9 tháng 8 chọi trâu thì về.
- Câu ca dao này muốn nói đến điều gì?
- Học sinh trả lời xong, giáo viên sẽ bật đáp án để đối chiếu.

Hội chọi trâu - Đồ Sơn - Hải Phòng

14


Câu hỏi thứ 2 cũng tương tự như vậy:
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba
- Ngày này diễn ra lễ hội gì?

Lễ hội Đền Hùng – Phú Thọ
Kèm theo câu trả lời chính xác là những lời khen ngợi, động viên kịp thời.
Đó là động lực thúc đẩy các em trong quá trình chiếm lĩnh tri thức.
* Hoạt động: Tìm, chọn nội dung đề tài:
Tôi cho các em xem sưu tầm tranh ảnh về ngày hội và lên giới thiệu tranh,
ảnh mình đã sưu tầm được. Khi học sinh sưu tầm cũng chính là các em đã thu
được một số kiến thức nhất định về đề tài mình sẽ vẽ. Các em giới thiệu về tranh
ảnh sưu tầm của mình sẽ mạnh dạn hơn, không khí lớp sôi nổi hơn. Sau đó cho
học sinh xem một đoạn băng về ngày hội trên chính quê hương mình để các em
nhớ lại và có thể vẽ những hình ảnh quen thuộc, gần gũi với các em
* Hoạt động: Hướng dẫn cách vẽ:
- Hướng dẫn vẽ tranh nếu không có tranh minh họa, không có gợi ý thì học
sinh sẽ rất lúng túng. Vì thế treo tranh minh họa và cách sắp xếp bố cục hình ảnh,
màu sắc khác nhau trên các bức tranh để các em quan sát là việc làm hết sức cần
thiết. Nếu giáo viên chỉ nói mà không có tranh minh hoạ thì học sinh rất khó tiếp
thu. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa lời giảng và tranh minh hoạ nhằm gợi ý để
học sinh suy nghĩ nhớ lại những hình ảnh có liên quan tới đề tài (người, con vật,
nhà cửa, cây cối có thể đưa vào tranh).
15


* Hướng dẫn sắp xếp bố cục.
Giáo viên dùng câu hỏi gợi ý để học sinh tự phát hiện ra cách sắp xếp các
hình ảnh hợp lý, hình ảnh chính, hình ảnh phụ cân đối, có trọng tâm rõ nội dung.
Tuỳ theo nội dung cụ thể của từng bài mà chọn hình ảnh sắp xếp bố cục cho phù
hợp, tránh tham lam, ôm đồm, tránh sơ lược, đơn điệu.
Việc hướng dẫn gợi ý sắp xếp bố cục tranh cho hợp lý là rất cần thiết và
quan trọng khi vẽ tranh đề tài. Nhưng để cho học sinh có sự sáng tạo, biện pháp
tốt nhất là sau khi gợi ý chung hãy để cho học sinh tự do vẽ theo khả năng của
mình, tránh bắt vẽ theo khuôn mẫu nhất định hoặc vẽ theo ý chủ quan của giáo
viên. Giáo viên bao quát và định hướng trên bài vẽ cụ thể của học sinh.
* Hướng dẫn vẽ màu:
- Khi hướng dẫn vẽ màu cần lưu ý hướng dẫn cách sử dụng các chất liệu màu
(màu dạ, sáp màu, màu nước, màu bột....) thông qua việc giới thiệu các bức tranh
cụ thể và thực hành vẽ mẫu của giáo viên. Đồng thời gợi ý các em có thể phối
hợp nhiều chất liệu trên một bức tranh như: đất nặn, giấy màu, lá khô,... không
giới hạn vẽ tranh là phải vẽ bằng màu.
Thường thì học sinh Tiểu học rất thích vẽ màu nguyên chất và khi vẽ màu các
em thường vẽ theo bản năng. Nếu sự tác động của giáo viên không đúng lúc,
đúng chỗ thì sẽ ảnh hưởng không tốt và làm mất đi những màu sắc trong sáng và
ngây thơ của các em. Chính vì thế việc hướng dẫn cho học sinh vẽ màu cần khéo
léo và mang tính chất gợi ý, động viên khích lệ, tránh ép buộc các em vẽ màu
theo ý của giáo viên hoặc bắt chước tranh mẫu.
Giáo viên có thể dùng hình minh họa các bước vẽ tranh, cho học sinh sắp xếp
lại theo thứ tự đúng, dựa vào hình minh họa nêu các bước vẽ. Như vậy học sinh
sẽ tự phát hiện và lĩnh hội kiến thức một cách chủ động.
Thông qua việc quan sát tranh, tìm ra hình ảnh chính, phụ và sắp xếp lại các
bước vẽ, học sinh tích cực tham gia vào bài và giờ học diễn ra nhẹ nhàng, hiệu
quả
Hoặc sau khi hướng dẫn cách vẽ xong giáo viên tổ chức cho học sinh chơi trò
chơi để củng cố lại các bước vẽ tranh đề tài tạo hứng thú cho giờ học.
Ví dụ: Trò chơi thi sắp xếp hoàn thành bức tranh theo các bước nhanh nhất
(giáo viên xếp lộn xộn các hình gợi ý)
16


Hoặc: Lựa chọn các hình ảnh cắt rời dán vào giấy A3 hoàn chỉnh bức tranh.
Các trò chơi này có thể tổ chức thi theo nhóm sẽ sôi nổi hơn, giáo viên là
trọng tài
- Giáo viên cho học sinh quan sát xem một số bài vẽ của học sinh từ năm
trước, bài đẹp, bài chưa đẹp gọi học sinh nhận xét tìm ra bài nào vẽ đẹp để học
tập và tránh lặp lại cái sai của bài chưa đẹp.
* Hoạt động : Thực hành:
Tổ chức nhiều hình thức cho tất cả mọi đối tượng học sinh đều tham gia:
+ HS năng khiếu: Khuyến khích các em vẽ ra giấy A4 hoặc A3.
+ Một số học sinh năng khiếu có thể kết hợp các chất liệu khác như giấy
màu, đất nặn theo nhóm đôi vào giấy A4, nhóm 4 vào giấy A3:
Ví dụ: Tranh chủ đề Cuộc sống quanh em:

Đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông- Tranh đất nặn

Hiểm họa Hàng không- Tranh sáp màu
17


Có thể thực hành theo nhóm lớn: 6-8 HS/ nhóm

Chủ đề ước mơ của em - Tranh xé dán theo nhóm 6 - 8
* Hoạt động: Nhận xét, đánh giá:
Tổ chức cho các em trưng bày tranh và tự giới thiệu về tranh của mình:
Trước khi chọn bài trưng bày, giáo viên yêu cầu mỗi tổ thảo luận chọn ra 3 bài
đẹp nhất để gắn lên bảng, những bài còn lại sẽ được trưng bày xung quanh lớp.
Để trưng bày bài, giáo viên chuẩn bị những miếng xốp trắng dán một hàng xung
quanh lớp và đinh ghim để những học sinh không được chọn cũng được trưng
bày nhằm tạo hứng thú cho các em. Các nhóm quan sát và nhận xét tranh theo
các câu hỏi gợi ý của giáo viên. Giáo viên chốt lại và bổ sung nếu câu trả lời chưa
đầy đủ.
18


Ngoài ra, giáo viên cũng có thể tổ chức các trò chơi nhằm củng cố nội
dung bài qua việc giải đáp ô chữ.
Như vậy, thông qua các hình thức tổ chức hoạt động linh hoạt của giáo
viên, học sinh chủ động chiếm lĩnh tri thức một cách hào hứng, sôi nổi và giờ học
diễn ra nhẹ nhàng, vừa sức với các đối tượng học sinh.
Giải pháp 3: Tổ chức hoạt động tạo hứng thú cho học sinh.
Lứa tuổi tiểu học rất ưa thích hoạt động, vì vậy việc tổ chức tốt các hoạt
động sẽ giúp các em có được sân chơi bổ ích, lý thú để các em có dịp thể hiện
mình. Vẽ cũng là một trong những hoạt động mà các em ưa thích nhưng hoạt
động này diễn ra giống nhau, lặp đi lặp lại thì sẽ không kích thích được hứng thú
của các em. Nhưng trong khuôn khổ một tiết học mĩ thuật ở trường lớp thì không
đủ những điều kiện cần thiết. Vì vậy tôi đó mạnh dạn tiến hành thêm một số hoạt
động mới mẻ, hấp dẫn nhằm tạo hứng thú cho các em với giờ học vẽ tranh. Với
sự phân phối chương trình như hiện nay ngoài một tiết mĩ thuật chính khóa, các
em cũng được học thêm một tiết tăng cường. Cùng với tiết học tăng cường mĩ
thuật đó mà tôi có thể vận dụng một số phương pháp và có thể nói là rất hiệu quả:
* Tổ chức trò chơi đơn giản:
-Mục đích: tạo hứng thú và kích thích được học sinh tích cực hoạt động để
giúp các em có tinh thần sảng khoái trước khi bước vào bài học mới.
-Yêu cầu: tôi yêu cầu các em quan sát kĩ hình dáng của các bạn khi chơi để
từ đó các em sẽ hình dung được hình dáng của nhân vật khi tham gia các trò
chơi: đá cầu, nhảy dây…
Sau khi học sinh quan sát xong tôi đặt câu hỏi:
? Hình dáng của các nhân vật khi chơi nhảy dây như thế nào?
? Hình dáng của các nhân vật khi chơi đá cầu như thế nào
? Các dáng có thay đổi không.
Có thể nói qua đây bài vẽ của các em sẽ có nhiều dáng sống động hơn, bài
vẽ sẽ đạt kết quả cao hơn.
* Tổ chức vẽ ngoài trời Ví dụ: Vẽ tranh phong cảnh
Tôi đã bố trí các em đứng ở các góc độ khác nhau, tập quan sát phong cảnh
của trường, phong cảnh lớp học. Đặc biệt tôi hướng dẫn các em tập cắt cảnh hoặc
thêm, bớt để cho bức tranh đạt kết quả cao hơn.
19


Giải pháp 4: Phối hợp tốt các phương pháp tạo giờ học nhẹ nhàng hiệu
quả.
Như chúng ta đó biết hệ thống các phương pháp dạy học đó được cung
cấp đầy đủ trong môn giáo dục ở trường sư phạm. Nhưng những phương pháp đó
áp dụng vào các môn học như thế nào cũng tùy thuộc vào đặc thù của từng môn
học.
Để có hiệu quả tốt trong giờ giảng nói chung và phân môn vẽ tranh nói
riêng, người giáo viên phải nắm vững hệ thống các phương pháp và vận dụng
một cách linh hoạt, sáng tạo để làm sao phát huy được tính tích cực của người
học. Đó là sự vận dụng, phối hợp nhuần nhuyễn giữa các phương pháp:
4.1: Phương pháp trực quan:
Đây là một phương pháp rất quan trọng trong mỹ thuật vì mĩ thuật là nghệ
thuật của thị giác. Do vậy trong giờ học Mĩ thuật nói chung và phân môn “vẽ
tranh” nói riêng tôi rất đề cao tính quan trọng của phương pháp này. Giờ học nào
tôi cũng chuẩn bị đồ dùng dạy học phù hợp với mục tiêu của bài dạy. Do đó các
em rất hào hứng và thích thú khi đến giờ học Mĩ thuật.
Ví dụ: Chủ đề Trang phục yêu thích:

4.2: Phương pháp đàm thoại:
Qua quá trình giảng dạy tôi nhận thấy phương pháp này rất cần thiết khi
học sinh vẽ tranh.
20


Sau khi hướng dẫn cách vẽ, tôi có thể nói chuyện với các em về đề tài nhất
định để các em lựa chọn nội dung chủ đề mà các em thích nhất. Giáo viên có thể
đặt câu hỏi để các em suy nghĩ.
Ví dụ: Chủ đề vẽ tranh Vui chơi trong mùa hè, tôi hỏi:
- Mùa hè con thường chơi những trò chơi gì?
- Con sẽ chọn nội dung gì để vẽ?
- Với nội dung đã chọn, con sẽ vẽ những hình ảnh gì?
Ví dụ: Vẽ tranh chủ đề “Trường em”
- Quang cảnh trường em trong giờ học như thế nào?
- Quang cảnh trường em trong giờ ra chơi như thế nào?
Từ đó các em sẽ kể lại những gì quan sát được và giáo viên góp ý để các
em lựa chọn hình ảnh trong tranh. Việc này, giúp các em định hướng được những
chủ đề mà các em sẽ vẽ.
Nhiệm vụ quan trọng của người giáo viên dạy Mĩ thuật là sử dụng linh
hoạt các phương pháp dạy học để hướng dẫn học sinh phối hợp hành động bên
ngoài và suy nghĩ bên trong, giúp các em thể hiện được bài vẽ và phát triển được
khả năng sáng tạo.
4.3: Phương pháp quan sát:
Phương pháp này không chỉ sử dụng trong giờ học vẽ tranh mà cần hình
thành ở các em thói quen biết quan sát nói chung, trong mọi hoạt động, diễn biến
của cảnh vật, con người xung quanh các em. Thói quen quan sát sẽ làm giàu vốn
biểu tượng và vốn sống của các em, đó cũng chính là tiền đề cho việc “vẽ tranh’’
được phong phú và sinh động.
Vậy cần quan sát cái gì, và quan sát như thế nào? Đó là điều mà tôi thường
quan tâm và hướng dẫn các em.
Ví dụ: Để chuẩn bị cho chủ đề “cuộc sống quanh em” tôi đó yêu cầu các
em về nhà quan sát và lựa chọn nội dung mình thích: các vấn đề đang diễn ra
xung quanh, hoạt động hằng ngày của em, con vật, thiên nhiên, môi trường em
ở,....
Ví dụ: Để chuẩn bị cho chủ đề Vẽ tranh phong cảnh tôi yêu cầu các em
quan sát danh lam, thắng cảnh, công trình văn hóa của địa phương mình hay
những cảnh mà các em yêu thích như cây đa, bến nước, con đò…
21


4.4: Phương pháp thực hành - luyện tập:
Đây là một phương pháp rất quan trọng trong dạy Mĩ thuật bởi vì nếu có lý
thuyết mà không có thực hành thì không thể đạt kết quả tốt trong môn học này.
Khi học sinh thực hành bài vẽ chính là lúc các em phối hợp giữa hành động và
bộc lộ suy nghĩ, cảm nhận của các em về thế giới xung quanh. Sự bộc lộ đó sẽ
được thể hiện một cách dễ dàng nếu như các em có kỹ năng một cách thuần thục.
Xa - Cu - Li - Na nhà tâm lý học người Nga cho rằng : “hành động tạo hình chỉ
có tính chất sáng tạo khi sự cảm thụ thẩm mĩ được phát triển và trẻ đó nắm được
nhiều kỹ năng, kỹ xảo cần thiết để thể hiện bức vẽ”.
Như vậy, nếu không có thực hành luyện tập thì không thể hình thành kỹ
năng, kỹ xảo cần thiết và sự hướng dẫn của giáo viên trong khi thực hành là vô
cùng quan trọng. Khi thực hành, tôi đến từng em để hướng dẫn các em cách bố
cục, cách sử dụng màu và cách thể hiện hình tượng với các đặc điểm nổi bật của
chúng trên cơ sở bài vẽ cụ thể của các em. Tôi cũng luôn quan tâm tới các đối
tượng học sinh. Đối với các học sinh có năng khiếu tôi yêu cầu các em cao hơn
về cách bố cục, hình dáng, màu sắc. Nhưng đối với học sinh không có năng khiếu
tôi chỉ yêu cầu các em hoàn thành bài vẽ ở mức độ trung bình.
Giải pháp 5: Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy:
Hiện nay với thời đại bùng nổ về khoa học kĩ thuật, nhiều phương tiện kĩ
thuật hiện đại ra đời nhằm phục vụ cho cuộc sống và lợi ích của con người. Trong
giáo dục ở nước ta việc đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cực chủ
động sáng tạo của học sinh, lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên là người tổ
chức các hoạt động cho học sinh chủ động lĩnh hội kiến thức của bài học. Chính
vì vậy sự phát triển của khoa học công nghệ đã mở ra những khả năng và điều
kiện thuận lợi cho việc sử dụng công nghệ thông tin vào quá trình dạy học. Việc
sử dụng có tính sư phạm những thành quả của khoa học công nghệ sẽ làm thay
đổi hiệu quả của quá trình dạy học, hiệu quả của việc sử dụng các phương tiện
dạy học. Thông qua đó học sinh có thể lĩnh hội kiến thức một cách tích cực trọn
vẹn và đầy đủ hơn.
Một trong những phương tiện dạy học có thể phát huy được hiệu quả trong
giảng dạy phân môn vẽ tranh chính là sử dụng công nghệ thông tin thông qua
những Bản trình diễn điện tử hay còn gọi là “Giáo án điện tử”.
22


Theo phương pháp dạy học truyền thống thì nội dung kiến thức trong bài
dạy mà giáo viên cung cấp cho học sinh chỉ thông qua kênh chữ trong SGK , lời
giảng của giáo viên và một số tranh ảnh. Nhưng nếu giáo viên sử dụng giáo án
điện tử thì không những tất cả các tranh ảnh trong SGK được phóng to lên mà
còn có thể sưu tầm thêm một số thông tin ngoài SGK để hỗ trợ cho nội dung bài
giảng nhất là những thông tin có tính thời sự. Việc sử dụng những đoạn băng
video với những hình ảnh sống động, âm thanh hấp dẫn giúp học sinh tập trung ,
hứng thú, say mê học tập làm cho giờ học không đơn điệu mà đạt hiệu quả cao .
Sau đây tôi xin minh họa qua một số bài dạy cụ thể mà tôi đã áp dụng thành
công ở trường tôi:
* Chủ đề Vẽ con vật :
Tôi cho các em xem đoạn phim về các con vật (tuỳ thuộc yêu cầu ở từng
khối lớp mà cho các em xem con vật gì), từ đó các em nắm được đặc điểm, hình
dáng, các hoạt động của con vật để bài vẽ được sinh động hơn.

* Với chủ đề “Ngày Tết, Lễ hội, mùa xuân” :
23


Trong phần minh họa cách vẽ tôi dùng phần mềm flash để minh họa trên
máy, các em rất thích và nhớ rất lâu cách vẽ:

Bước 2: Vẽ thêm hình ảnh phụ

Bước 1: Vẽ hình ảnh chính

Bước 3: Vẽ màu theo ý thích

Ngoài ra, trong các bài vẽ tranh sử dụng giáo án điện tử, tôi thường minh
hoạ cùng lúc nhiều cách sắp xếp hình vẽ và tranh tham khảo, nội dung cần nhận
xét trên máy, các em vừa dễ quan sát, vừa tiết kiệm được thời gian để các em
thực hành.
III. HIỆU QUẢ SAU KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN “Phát huy tính tích cực,
sáng tạo của học sinh qua hoạt động vẽ tranh theo chủ đề môn Mĩ thuật lớp5 ”
Với các giải pháp này, cá nhân tôi nhận thấy rằng: Phương pháp học mới
đã tạo cơ hội cho học sinh phát triển tối đa khả năng tự lĩnh hội kiến thức. Thông
qua hoạt động vẽ tranh theo chủ đề, các em tạo được nhiều sản phẩm đáng yêu và
đẹp mắt.
*Kết quả khảo sát cuối năm học 2017- 2018
Lớp

Tổng

Tranh vẽ có nét

Vẽ rập khuôn,

Hoàn thành bài tại

Chưa hoàn thành

số

sáng tạo.

sao chép...

lớp

bài tại lớp

học

Số

sinh

lượng

5A

35

35

100

5B

37

34

5C

36

5D

Số

%

Số lượng

%

Số lượng

%

0

0

35

100

0

0

91,9

03

8,1

36

97,3

1

2,7

36

100

0

0

36

100

0

0

38

37

97,4

01

2,6

36

94,7

2

5,3

5E

36

36

100

0

0

36

100

0

0

5G

35

35

100

0

0

34

97,1

1

2,9

5H

33

32

97

01

13

33

100

0

0

Tổng

250

245

98

05

2

246

98,4

4

1,6

%

lượng

24


BẢNG SO SÁNH KẾT QUẢ KHẢO SÁT
VỀ MỨC ĐỘ HOÀN THÀNH BÀI VẼ TRANH THEO CHỦ ĐỀ
Thời điểm cuối năm học 2017 - 2018
Cuối năm học 2016 -2017
Khối
lớp


số

Hoàn
thành

Tỉ lệ

Hoàn

Tỉ lệ

%

thành

%

tốt

Cuối năm học 2017 - 2018

Chưa

Tỉ

Hoàn

hoàn

lệ

thành

thành

%

tốt

Tỉ lệ

Hoàn

Tỉ lệ

%

thành

%

Chưa

Tỉ

hoàn

lệ

thành

%

5A

35

9

25,7

26

74,3

0

0

22

62,9

13

37,1

0

0

5B

37

10

27

27

73

0

0

19

51,4

18

48,6

0

0

5C

36

11

30,5

25

69,5

0

0

25

69,4

11

30,6

0

0

5D

38

13

34,2

25

65,8

0

0

23

60,5

15

39,5

0

0

5E

36

10

28

26

72

0

0

21

58,3

15

41,7

0

0

5G

35

11

31,4

24

68,6

0

0

19

54,3

16

45,7

0

0

5H

33

10

30,3

23

69,7

0

0

20

60,6

13

39,4

0

0

Tổng

250

74

29,6

176

70,4

0

0

149

59,6

101

40,4

0

0

Đối chiếu với kết quả khảo sát đầu năm tôi thấy việc áp dụng phối hợp
nhiều phương pháp dạy học trong hoạt động vẽ tranh theo chủ đề đã mang lại
hiệu quả và đạt được kết quả cao. Hầu hết các em thích vẽ, trở nên tự tin, tích cực
học tập, khả năng sáng tạo cá nhân được phát huy và trở thành niềm đam mê vẽ
trong các em. Được thể hiện qua các cuộc thi vẽ tranh do các cấp tổ chức, nhiều
học sinh của trường đã đạt giải cao như:
STT

1

Họ và tên HS
Phạm Thành Nam

Lớp
2B

2

Vũ Phạm Minh Hoàng

2B

3

Vũ Đức Hoàn

5B

4

Nguyễn Trung Kiên

4D

5

Phạm Thành Nam

4B

Cuộc thi cấp Quốc gia
Cuộc thi Ý tưởng trẻ thơ
2017
Cuộc thi Ý tưởng trẻ thơ
2017

Đạt giải

Năm học

Honda
Khuyến

2016 -2017

khích

Cuộc thi Vẽ chiếc ô tô mơ
ước lần thứ 7
Cuộc thi Vẽ chiếc ô tô mơ
ước lần thứ 7
Cuộc thi Vẽ chiếc ô tô mơ
ước lần thứ 7

25

Nhất

Nhì

Ba

2017 -2018

Ghi chú


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×