Tải bản đầy đủ

Một số giải pháp nhằm tổ chức các trò chơi dân gian có hiệu quả cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo 4 5 tuổi ở trường mầm non

I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài:
Trò chơi là hoạt động không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày của
trẻ. Ở trường mầm non trong bất kỳ hoạt động vui chơi, học tập nào cũng đều có
trò chơi nhằm mục đích ôn luyện và củng cố kiến thức cho trẻ. Điều đó chứng tỏ
rằng trò chơi đóng một vai trò vô cùng quan trọng và không thể thiếu trong quá
trình giáo dục trẻ mầm non. Đối với GD Mầm non, ngoài sự cần thiết có một môi
trường Xanh - Sạch - Đẹp còn phải xây dựng bầu không khí vui tươi thân thiện
cho trẻ thông qua các trò chơi, đặc biệt là trò chơi dân gian. Qua các trò chơi dân
gian trẻ như được lớn lên về thể lực, trí tuệ, tình cảm đạo đức. Mặt khác, trò chơi
dân gian với những chức năng đặc biệt đã mang lại cho trẻ nhiều điều thú vị và bổ
ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vui chơi, nó làm cho thế giới xung quanh
trẻ đẹp hơn và rộng mở. Chính vì vậy trò chơi dân gian rất cần thiết được lựa
chọn, tổ chức cho trẻ chơi trong nhà trường tùy theo lứa tuổi của trẻ. Có một nhà
bảo tàng DânTộc học Việt Nam đã nói rằng: “Cuộc sống đối với trẻ không thể
thiếu những trò chơi. Trò chơi dân gian không đơn thuần là một trò chơi của trẻ
con mà nó chứa đựng cả nền văn hóa dân tộc Việt Nam độc đáo và giàu bản
sắc.Trò chơi không chỉ chắp cánh cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy, sáng
tạo mà còn giúp các em hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước.
Ngày nay các em ở một xã hội công nghiệp, chỉ quen với máy móc và không có
khoảng thời gian chơi cũng là một thiệt thòi. Thiệt thòi hơn khi các em không

được làm quen và chơi những trò chơi dân gian của thiếu nhi ngày trước - đang
ngày càng bị mai một và quên lãng, không chỉ ở các thành phố mà còn ở các vùng
quê. Vì thế, giúp các em hiểu và quay về nguồn với các trò chơi dân gian là một
việc làm cần thiết”.
Xuất phát từ vai trò quan trọng của trò chơi dân gian đối với trẻ và nhu cầu
hưởng thụ hoạt động này, tôi thấy việc tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian là
một việc làm vô cùng quan trọng và có ý nghĩa. Nhưng làm thế nào để tổ chức trò
chơi dân gian cho trẻ một cách có hiệu quả? Đây là một bài toán rất khó đối với tất
cả các giáo viên mầm non
Là một giáo viên được nhà trường phân công trực tiếp đứng lớp đổi mới trẻ
4-5 tuổi trước thực trạng hiện nay, tôi luôn trăn trở suy nghĩ để tìm ra những giải
pháp, cách làm hay để tổ chức tốt các trò chơi dân gian một cách có hiệu quả.Với
những thực tế của lớp mình phụ trách, tôi đã nghiên cứu và quyết định chọn đề tài:
"Một số giải pháp nhằm tổ chức các trò chơi dân gian có hiệu quả cho trẻ lứa
tuổi mẫu giáo 4-5 tuổi ở trường mầm non".
Đây là một đề tài khó, nhưng với lòng nhiệt tình, yêu nghề dạy học, mến trẻ và
với tâm nguyện là sẽ góp một phần nhỏ bé của mình vào việc thực hiện phong trào
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”của bộ GD&ĐT cũng như
thực hiện tâm nguyện được góp phần vào việc giữ gìn và bảo vệ bản sắc văn hóa
1


dân tộc Việt Nam. Nên tôi đã cố gắng tìm tòi nghiên cứu để thực hiện đề tài này
có hiệu quả hơn
1.2. Phạm vi áp dụng và điểm mới của đề tài :
1.2.1. Phạm vi áp dung:
Phạm vi tôi nghiên cứu đề tài "Một số giải pháp nhằm tổ chức các trò chơi
dân gian có hiệu quả cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo 4-5 tuổi"tại trường mầm non nơi
tôi đang công tác.
Tôi chắc chắn rằng với đề tài sáng kiến này đã từng có rất nhiều người nghiên
cứu và thử nghiệm song ở mỗi vùng miền, mỗi trường lớp, mỗi độ tuổi lại có một
đặc điểm riêng. Vì thế các giải pháp đưa ra áp dụng cũng không thể giống nhau.
Thực tế ở trường mầm non nơi tôi đang công tác, trò chơi dân gian được tổ chức ở
trường vào rất nhiều thời điểm trong ngày, thế nhưng giáo viên chưa thực sự chú
trọng đến việc tổ chức các trò chơi dân gian sao cho phù hợp, hấp dẫn, lôi cuốn và
đưa lại hiệu quả giáo dục trẻ cao. Chính vì thế các trò chơi dân gian vẫn còn thể
hiện một cách hình thức, chưa đi vào tâm hồn và cuộc sống của trẻ. Với đề tài này
tôi đã đưa ra 5 giải pháp, song điểm mới của đề tài mà tôi chú trọng là làm thế nào
để thu hút những trẻ nhút nhát, thiếu tự tin tham gia vào các trò chơi dân gian
thông qua các hoạt động trên tiết học cũng như các hoạt động vui chơi khác. Đồng


thời tạo cho trẻ hứng thú, niềm say mê khi tham gia vào trò chơi dân gian để sau
mỗi giờ học, mỗi giờ chơi các cháu như được lớn lên về tâm hồn trí tuệ, về tình
cảm quan hệ xã hội cũng như đặc điểm nhân cách của mình và đưa văn hóa truyền
thống thấm dần vào tâm hồn trẻ thơ, giúp các em được ôn luyện, trau dồi thêm
kiến thức về lịch sử dân tộc, văn hóa dân gian. Ngoài ra thông qua trò chơi sẽ
giúp các em thêm hào hứng để học tập và sống hồn nhiên hơn. Hơn nữa, việc vui
chơi lành mạnh còn tạo ra nhiều đức tính tốt đẹp, hạn chế những tật xấu, đồng thời
rèn luyện thể chất và tâm hồn các em theo chiều hướng tốt hơn.
1.2.2. Điểm mới của đề tài:
Do đặc điểm của lứa tuổi nên khi dạy học cho trẻ, giáo viên cần tiến hành theo
hướng tiếp cận “Lấy trẻ làm trung tâm” đồng thời phối hợp phương pháp “Chơi
mà học, học mà chơi” theo chương trình giáo dục mầm non .Với đặc thù tâm lý
của độ tuổi mầm non trò chơi đống vai trò rất quan trọng. Trò chơi không chỉ
chắp cánh cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy, sáng tạo mà còn giúp các
em hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước.
II. PHẦN NỘI DUNG
2.1. Thực trạng
Trường Mầm non mà tôi đang công tác là một ngôi trường có bề dày về
thành tích nhiều năm. Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên đa số trẻ, khoẻ, nhiệt
tình, yêu nghề, yêu trẻ, tích cực học tập bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn
nghiệp vụ, năng lực sư phạm, chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ.
2.1.1. Thuận lợi:
2


Năm học 2018 – 2019 tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo 4 -5
tuổi, gồm 34 cháu, trong đó số cháu nam 21 cháu, nữ 13 cháu.
Nhà trường đã trang bị về CSVC, mua sắm đồ dùng dạy học và hoạt động
tương đối đầy đủ đặc biệt là đồ dùng đồ chơi dành cho khu trò chơi dân gian có
màu sắc đẹp, hấp dẫn trẻ tham gia hoạt động.
Ban giám hiệu thường xuyên dự giờ chỉ đạo giúp đỡ chuyên môn cho giáo
viên, cấp phát tài liệu, tạo điều kiện động viên cho giáo viên sưu tầm các nguyên
vật liệu làm đồ dùng, đồ chơi để phục vụ dạy học. Sự giúp đỡ của các bậc phụ
huynh. Sự quan tâm sâu sắc của Phòng Giáo dục & Đào tạo đặc biệt là cấp học
Mầm non.
Bản thân đã công tác nhiều năm trong nghề, nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm,
luôn học hỏi ở bạn bè, đồng nghiệp, có năng lực sư phạm,
2.1.2. Khó khăn
Bên cạnh đó cũng có những hạn chế đó là: Một số trẻ thể lực còn yếu, chưa mạnh
dạn, tự tin khi tham gia vào các trò chơi dân gian.
- Trẻ mầm non ngay từ lứa tuổi nhà trẻ, mẫu giáo bé đã được làm quen với các trò
chơi dân gian nhưng chưa thực sự được trẻ ghi sâu trong trí nhớ vì các trò chơi
dân gian hầu như đều gắn với các bài đồng dao nên mặc dù trẻ dễ thuộc nhưng
cũng nhanh chống lãng quên khi bước sang một độ tuổi khác.
- Nhận thức của một số bậc phụ huynh về hoạt động vui chơi chưa cao, chỉ chú ý
đến các lĩnh vực khác như: Phát triển ngôn ngữ, phát triển nhận thức, phát triển
thẫm mĩ....chưa tạo điều kiện giúp đỡ giáo viên thực hiện việc tổ chức các trò chơi
dân gian cho trẻ ở trên lớp cũng như ở gia đình.
- Vào năm học mới, bản thân giáo viên chưa nắm bắt hết các trò chơi dân gian
dành cho lứa tuổi của lớp mình, chưa thực sự lôi cuốn trẻ tham gia, lồng ghép tích
hợp trò chơ dân gian vào các họạt động học tập của trẻ chưa logic nên các giờ học
có trò chơi dân gian đạt kết quả chưa cao.
2.1.3.Điều tra thực tiễn
Năm học 2018 - 2019 bản thân tôi được nhà trường phân công giảng dạy lớp 45 tuổi. Tôi đã tiếp nhận lớp và nghiên cứu hồ sơ của trẻ, nắm bắt tình hình tâm
sinh lý từng trẻ để có kế hoạch giáo dục.Từ những đặc điểm, tình hình thực tế của
bản thân và của lớp mình, tôi đã suy nghĩ và tìm ra phương pháp thích hợp, để
từng bước dẫn dắt trẻ tích cực tham gia vào các trò chơi dân gian.
Chính vì những lí do trên khi nhận trẻ vào lớp tôi đã tìm hiểu khả năng nhận
biết và hứng thú của trẻ về các trò chơi dân gian.Cụ thể, qua khảo sát tôi đã thống
kê được các
TT
Mức độ
Số trẻ Tỷ lệ đạt
1
2

Trẻ ham thích, hứng thú với trò chơi dân gian
Trẻ thuộc lời đồng dao.

đạt được
15/34
44,1%
13/34
38,2%
3


3
4

Biết cách chơi, hiểu rõ luật chơi.
9/34
26,5%
Mạnh dạn tự tin khi tham gia trò chơi dân gian.
20/34
58,8%
Với ý nghĩa và tầm quan trọng, những thuận lợi, khó khăn, kết quả trên, tôi
luôn trăn trở, suy nghĩ, và tìm được một số giải pháp sau.
2.2 Các giải pháp:
2.2.1.Giải pháp : Lập kế hoạch tổ chức cho trẻ
Là một giáo viên đúng lớp, tôi hiểu rỏ thực trạng của lớp mình, tôi bắt đầu lập kế
hoạch hoạt động tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian sao cho phù hợp từng
chủ đề của lớp mình dựa trên kế hoạch năm học của nhà trường xây dựng và căn
cứ vào nội dung trong chương trình theo độ tuổi, căn cứ vào thời gian, thời điểm
thực hiện nội dung chương trình năm học, căn cứ vào mức độ phát triển, khả năng
thực tế của trẻ, tôi đã xây dựng kế hoạch nội dung các trò chơi dân gian cho trẻ,
xác định độ khó của từng trò chơi, lời đồng dao và sắp xếp theo trình tự để đưa
vào hướng dẫn trẻ cho phù hợp đi từ dễ đến khó đảm bảo củng cố, phát triển
những cái trẻ đã biết, đồng thời lồng ghép đan xen vào các hoạt động. Luôn
bám sát chương trình, mục tiêu chăm sóc giáo dục, nội dung công việc rỏ ràng và
cụ thể đúng như chương trình và lịch sinh hoạt. Thường xuyên chú ý đưa kế hoạch
cho trẻ làm quen và rèn luyện cho trẻ, đặc biệt đối với những trẻ tiếp thu chậm,
nhút nhát, thiếu tự tin. Mặt khác bản thân luôn trau dồi kiến thức, tự rèn luyện
mình trong chuyên môn nghiệp vụ, thực hiện đúng chương trình và biết sáng tạo
trong cách tổ chức. Nhờ vậy tôi dần dần hoàn chỉnh trong việc lập kế hoạch cho
lớp mình.
2.2.2 Giải pháp 2: Gây hứng thú cho trẻ trước khi tham gia vào trò chơi dân
gian.
Trước hết khi chuẩn bị tiến hành tiết học, hoạt động có trò chơi dân gian hoặc
tổ chức trò chơi dân gian tôi đã tạo ra môi trường xung quanh lớp nhằm kích thích
chi trẻ chú ý bằng cách sưu tầm những tranh ảnh, vẽ tranh nói về nội dung trò chơi
đó, cho trẻ làm quen trước các bài đồng dao liên quan đến trò chơi đó, đồng thời
tôi đã nghiên cứu nội dung phương pháp tổ chức trò chơi như thế nào cho phù
hợp. Và tôi đã tiến hành các bước như sau:
* Chuẩn bị kiến thức: Lựa chọn những trò chơi dân gian phù hợp với lứa
tuổi của trẻ
Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, các trò chơi dân gian vô cùng đa
dạng và phong phú nhưng không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ ở từng độ
tuổi. Vì thế để làm tốt công tác chuẩn bị, giáo viên cần phải nghiên cứu kỷ các trò
chơi sắp tổ chức. Để thực hiện tốt việc tích hợp trò chơi dân gian vào hoạt động
học tập của trẻ, giáo viên cần lựa chọn trò chơi phù hợp, gắn với nội dung bài
dạy, đảm bảo yêu cầu kiến thức, kĩ năng, thái độ và tâm sinh lí lứa tuổi. Đối với
các trò chơi gắn với các bài đồng dao giáo viên cần tập thuộc lời diễn cảm, phân
biệt được giọng đối thoại trong nội dung bài đồng dao phản ánh điều gì, cần đọc
sao cho truyền cảm, gây hứng thú cho trẻ.
4


Ví dụ: Khi tôi dạy trẻ đọc lời của bài đồng dao " Dệt vải ”. Đây là bài đồng
dao trong trò chơi cùng tên thuộc chủ đề nghề nghiệp, giáo viên cần đọc thuộc với
nhịp thơ 2/2. Bài đồng dao nói lên quá trình dệt vải của mẹ. Giọng ca nhẹ nhàng,
tình cảm, nhịp độ chậm. Chú ý chữ khó đọc, khó hiểu cô nên giải thích cho trẻ đọc
nhiều lần. Khi cô đọc diễn cảm cần thể hiện điệu bộ, nét mặt phù hợp với nội dung
bài đồng dao và đặc biệt giáo viên phải nghiên cứu hình thức tổ chức trò chơi như
thế nào để lôi cuốn trẻ vào giờ chơi. Khi đứng trước trẻ giáo viên tự tin vào cách
tổ chức của mình.
Với trẻ trong độ tuổi mẫu giáo nhỡ (4-5 tuổi) khả năng chú ý có chủ định và
nhận thức của trẻ cao hơn nhiều so với so với lứa tuổi trước. Vì thế trẻ có thể chơi
các trò chơi dài hơn và khó hơn. Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu
giáo nhỡ, tôi thực hiện theo các tiêu chí sau:
- Trò chơi không quá dễ cũng không quá phức tạp
- Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm dễ tìm ở địa phương
- Trò chơi mang tính lồng ghép ôn lại bài củ và làm quen kiến thức mới
- Trò chơi giúp trẻ củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kĩ năng…cho trẻ
- Trò chơi gây được hứng thú, thu hút trẻ tham gia.
- Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp.
Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp cho lớp
mình như: Dệt vải, ném vòng cổ chai, thả đĩa ba ba, bịt mắt bắt dê, lộn cầu vồng,
trốn tìm, ném còn, bắt vịt trên cạn, cắp cua, kéo co…
* Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi cho các trò chơi dân gian:
Để đi đến thành công của trò chơi ngoài kiến thức cơ bản như nắm vững luật
chơi, cách chơi, thuộc lời ca thì đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi cũng là cơ
sở quyết định kết quả của trò chơi. Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các trò chơi dân
gian cũng vô cùng đa dạng và phong phú, mang tính đặc trưng và được thiết kế
dựa vào cách chơi, luật chơi của từng trò chơi. Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc
nhiều loại đồ dùng đồ chơi tương ứng, nếu thiếu nó thì không thể tiến hành được.
Ví dụ: Trò chơi”Ném còn” đòi hỏi phải có 1 cột bằng gỗ hoặc tre cao 150cm, ở
trên đỉnh cột buộc một vòng tròn có đường kính 30- 40cm, 6 quả còn làm bằng
vải. Đối với trò chơi:”Ném vòng cổ chai” đòi hỏi phải có 3 quả chùy hoặc 3 cái
chai, 9 cái vòng đường kính từ 10- 15cm làm bằng tre. Hay đơn giản như trò chơi
“Bịt mắt bắt dê”cũng không thể tổ chức được nếu thiếu dải vải hoặc dãi khăn bịt
mắt.
Điều đó chứng tỏ đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dân gian cũng không
kém phần quan trọng. Vì thế trước khi tổ chức cho trẻ chơi một trò chơi dân gian
nào đó, giáo viên cần tìm hiểu kĩ lưỡng về luật chơi, cách chơi cũng như việc có
hay không có đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi để từ đó có thể chuẩn bị đầy
đủ các yếu tố cần thiết cho trò chơi.
* Dạy trẻ đọc thuộc lời ca(lời đồng dao)
Trò chơi dân gian có một đặc điểm đặc trưng là khi chơi trẻ không chỉ đơn
thuần thực hiện các vận động của mình mà chúng thường vừa chơi vừa hát hoặc
5


đọc lời đồng dao nào đó. Các bài đồng dao gắn với trò chơi khiến cho không khí
chơi vui vẽ, nhộn nhịp hơn. Mặc dù không phải bài đồng dao nào cũng có ý nghĩa,
song bài nào cũng phù hợp với tư duy hồn nhiên của trẻ.
Ví dụ : Chơi “chi chi chành chành” trẻ hát: chi chi chành chành- cái đanh thổi
lửa- con ngựa chết trương- tam vương ngủ đế…Câu hát dường như chẳng có
mạch ý nào rỏ lời nhưng thiếu nó thì trò chơI không thể nào tiến hành được.
Trò chơi chỉ tổ chức được khi trẻ đã thuộc lời đồng dao. Vì thế tôi thường cho
trẻ làm quen các lời đồng dao của các trò chơi dân gian trước khi hướng dẫn trẻ
chơi với các thời điêm trong ngày của trẻ như: Hoạt động chiều, hoạt động ngoài
trời…Khi trẻ thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian
tương ứng với lời đồng dao đó. Vì thế trẻ rất hứng thú và tích cực tham gia chơi.
* Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi dân gian một cách có hiệu quả
Cách chơi và luật chơi cũng như đồ dùng đồ chơ của mỗi trò chơi dân gian đều
không giống nhau. Có những trò chơi vận động mang tính tập thể cao, thường có
số lượng cả lớp tham gia chơi nên đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng như
trò chơi “Bịt mắt bắt dê”, “kéo co”, “thả đĩa ba ba”…Nhưng lại có những trò chơi
tĩnh trẻ hay chơi theo nhóm nhỏ như trò chơi “cắp cua”, “trốn tìm”, “ném còn”…
Vì vậy, giáo viên cần nắm vững cách chơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi
để từ đó lựa chọn địa điểm cho phù hợp trước khi tổ chức cho trẻ chơi.
2.2.3 Giải pháp 3: Tổ chức các trò chơi dân gian phù hợp với tính chất của
hoạt động.
Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm một mục đích nhất định. Vì thế hoạt động nào
cũng có tính chất riêng của nó. Nếu như hoạt động chung được tổ chức nhằm cung
cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngoài trời lại giúp trẻ gần gũi với thiên
nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên và phát triển thể chất, hay như hoạt động
góc trẻ được mỡ rộng thêm về kinh nghiệm sống và kĩ năng chơi theo nhóm.
Chính vì vậy giáo viên cần chú ý lựa chọn và tổ chức các trò chơi dân gian cho
phù hợp với từng hoạt động, từng chủ đề
* Đối với hoạt động chung và hoạt động chiều (Chủ yếu diễn ra trong
phòng nhóm): Thường tổ chức những trò chơi tĩnh nhằm phát triển nhận thức cho
trẻ như các trò chơi “chồng đống chồng đe”, “Bắt vị trên cạn”…Đặc biệt khi tích
hợp trò chơi dân gian vào hoạt động chung, giáo viên phải lựa chọn trò chơi phù
hợp với đặc điểm của từng lĩnh vực phát triển của trẻ
Ví dụ: - Với lĩnh vực phát triển thể chất: Nên lựa chọn trò chơi vận động nhằm
rèn luyện thân thể khỏe mạnh, hoạt bát năng động. Nhiều trò chơi đòi hỏi trẻ phải
mạnh mẽ, nhanh nhẹn. Trẻ phải có sức khỏe mới có thể vui chơi và ngược lại vui
chơi cũng giúp cho trẻ phát triển khỏe mạnh và năng động.
Chẳng hạn: Với trò chơi “thả đỉa ba ba”, khi trẻ đọc xong câu cuối trẻ làm “đĩa”
bắt đầu đuổi bắt những người qua “sông”chưa tới bờ. Ngay lập tức những người
qua “sông” phải tìm cách chạy thật nhanh lên bờ sao cho “đĩa” không bắt được
Đối với trò chơi “kéo co”đòi hỏi trẻ phải dai sức, khỏe mạnh đồng thời thể hiện
sức mạnh của sự đoàn kết mới dành chiến thắng.
6


- Với lĩnh vực phát triển nhận thức và phát triển ngôn ngữ khi lựa chọn
các trò chơi dân gian cần đáp ứng những tiêu chí sau:
+ Nhằm phát triển nhận thức cho trẻ
+ Nhằm phát triển ngôn ngữ
+ Cung cấp cho trẻ kĩ năng (kĩ năng hoạt động theo nhóm, kĩ năng sữ dụng đồ
dùng, đồ chơi)
+ Rèn luyện trí nhớ, tư duy cho trẻ
Chẳng hạn: Lời đồng dao của trò chơi chuyền: Con ruồi có cánh, đòn gánh có
mấu, châu chấu có đuôi…đã giúp trẻ nhận biết đặc điểm đặc trưng của một số con
vật và đồ vật quen thuộc.
- Với lĩnh vực phát triển thẫm mĩ (môn giáo dục âm nhạc) nên lựa chọn
trò chơi có giai điệu và lời hát như trò chơi:Tập tầm vông, lộn cầu vồng…
Ngoài ra khi lựa chọn trò chơi dân gian trong hoạt động chung, một điều cần đặc
biệt chú ý đó là: Phải lựa chọn trò chơi phù hợp với chủ đề và đề tài của bài dạy.
Chẳng han như: Chủ đề động vật cho trẻ chơi trò chơi “Bắt vịt trên cạn, rồng
rắn,bịt mắt bắt dê, cắp cua…”, Với chủ đề nghề nghiệp cho trẻ chơi trò chơi :Dệt
vải, thả đĩa ba ba…
* Đối với hoạt động góc:
Khi tổ chức ở các góc chơi, giáo viên cần chuẩn bị nhiều đồ dùng đồ chơi tạo
sự kích thích cho trẻ để trẻ tham gia tích cực vào góc chơi trẻ đã chọn, nên tổ chức
các trò chơi trẻ có thể chơi theo nhóm nhỏ trong một không gian hẹp như trò
chơi:Kéo cưa lừa xẻ, dệt vải
* Đối với hoạt động ngoài trời:
Tận dung không gian rộng, thoáng mát, giáo viên nên tổ chức cho trẻ cho trẻ
chơi các trò chơi vận động nhằm rèn luyện và phát triển thể lực cho trẻ như:Bịt
mắt bắt dê, lộn cầu vồng, mèo đuổi chuột …
* Đối với hoạt động mọi lúc mọi nơi
Phải nói rằng trò chơi dân gian rất phong phú và đa dạng về cả chiều rộng lẫn
chiều sâu. Việc tổ chức, lồng ghép tích hợp các trò chơi dân gian không những gây
hứng thú trong giờ học, hoạt động vui chơi, hoạt động ngoài trời...mà ngay cả
những hoạt động tự do, mọi lúc, mọi nơi trẻ đều thích thú tham gia. Những giờ
chơi tự do, trẻ thường tự nguyện tham gia. Biết được những yêu cầu của trẻ, tôi đã
vận động tuyên truyền phụ huynh sưu tầm những trò chơi dân gian đơn giản để
cho trẻ làm quen với lời ca hoặc trò chơi ở nhà. Ngoài hình thức trên tôi còn chú
trọng gây hứng thú cho trẻ bằng nhiều hình thức khác như:
+ Vẽ nhiều tranh ảnh về những trò chơi dân gian, sưu tầm và làm nhiều đồ chơi
phù hợp với trò chơi.
+ Xây dựng được góc chơi có nhiều đồ chơi tạo môi trường xung quanh lớp
học(Viết thơ chữ to về các bài đồng dao trong các trò chơI dân gian tương ứng)
+ Xây dựng kế hoạch từng chủ đề cụ thể, có kế hoạch đưa trò chơi vào lồng
ghép hợp lí.Tạo điều kiện để tất cả các trẻ được tham gia. Chú ý luyện cho những
trẻ phát âm những ngôn từ chưa đúng, nói lắp...
7


Ngoài những trò chơi dân gian trong chương trình, giáo viên còn tìm tòi sưu
tầm nhiều trò chơi dân gian ngoài chương trình có nội dung gần gũi, phù hợp với
trẻ. cho trẻ làm quen và chơi mọi lúc mọi nơi.
*Trong các ngày hội, ngày lễ tôi cũng đã lồng ghép những trò chơi dân gian để
tổ chức cho trẻ chơi dưới hình thức tổ chức hội thi như hội thi “Bé với dân ca”,hội
thi”Bé với ca dao - đồng dao” nhân ngày 8/3, ngày 20/11, ngày 22/12…
Ngoài ra, bản thân tôi luôn tìm tòi sưu tầm tài liệu, học hỏi nâng cao trình độ
nghiệp vụ, linh hoạt sáng tạo trong các giờ dạy có lồng ghép tích hợp các trò chơi
dân gian.Tham gia bồi dưỡng chuyên môn, thao giảng dự giờ, đúc rút kinh nghiệm
cho bản thân.
- Tranh thủ ý kiến của lãnh đạo nhà trường, hội đồng chuyên môn, các chị em
trong tổ, khối thường xuyên tự rèn luyện bản thân để tổ chức các trò chơi dân gian
sao cho gây sự chú ý của trẻ và lôi cuốn trẻ tích cực tham gia chơi.
2.2.4.Giải pháp 4: Động viên tất cả các trẻ trong lớp cùng tham gia vào trò
chơi
Một ưu thế của trò chơi dân gian là nó có thể dung nạp được tất cả những ai
muốn chơi, ít trò chơi dân gian quy định số người chơi.Vì vậy tôi luôn khuyến
khích động viên tất cả các trẻ tham gia chơi càng đông càng vui
Ví dụ: Nếu chơi trò chơi”Bịt mắt bắt dê” thì khi thêm người vào chơi vòng sẽ
rộng hơn chứ trò chơi không thay đổi.
Với trò chơi”Chuồn chuồn dế dế”thì mỗi khi thêm một người chơi “cái
đuôi” sẽ dài ra một chút và tất cả mọi trẻ đều được chơi.
Với những trò chơi khác cũng vậy(Thả đĩa ba ba, nhảy lò cò, trốn
tìm…).Trong khi chơi mọi người đều bình đẳng như nhau. Nếu trẻ nào ích kỉ, chơi
không đúng luật, chen lấn các bạn sẽ bị tập thể phê phán, loại trừ bằng cách không
cho chơi chung. Qua đó tinh thần tập thể của trẻ được nâng lên rất nhiều.
2.2.5.Giải pháp 5: Kết hợp với phụ huynh.
Nắm bắt được tình hình thực tế của lớp mình đối với trò chơi dân gian trong
các hoạt động, tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh về các trò chơi dân gian
phù hợp với chủ đề sắp học để gợi ý cho phụ huynh hướng dẫn thêm cho trẻ ở nhà
(lời đồng dao, cách chơi, luật chơi…).
Lập kế hoạch họp phụ huynh theo từng tháng nhằm tuyên truyền vận động
phụ huynh sưu tầm những trò chơi dân gian cổ xưa và ủng hộ nguyên vật liệu ở
địa phương để làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các trò chơi dân gian trong chủ
đề.
Thường xuyên phối hợp với phụ huynh tham gia vào các hội thi ở trường
như (hội thi bé với ca dao, đồng dao. Bé với dân ca…).
Đối với những trẻ tự ti, nhút nhát tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh
để tìm ra nguyên nhân và biện pháp nhằm giúp trẻ hòa đồng với các bạn trong lớp.
2.3. Kết quả đạt được.

8


Qua thơi gian thực hiện tổ chức các trò chơi dân gian mặc dù bản thân gặp rất
nhiều khó khăn nhưng với ý thức nổ lực phấn đấu, học hỏi và bằng những việc
làm trên nên lớp tôi đã đạt được một số kết quả đáng phấn khởi sau :
100% cháu hào hứng tham gia vào các trò chơi dân gian.
90% cháu tự tịn, nhanh nhen , khi tham gia vào trò chơi dân gian.
Đặc biệt trẻ lớp tôi rất hứng thú , tự tin khi tham gia vào hoạt động tập thể
trước mọi người, trẻ rất thích được tham gia vào trò chơi nhanh nhẹn hẳn lên và có
ý thức tập trung. được tham gia vào trò chơi giúp trr thỏa mản du cầu bản thân trẻ
cảm thấy hồn nhiên và nhanh nhẹn hản ra. Trước kết quả ấy tôi vô cùng phấn
khởi.
TT
Mức độ
Số trẻ Tỷ lệ đạt
1
2
3
4

Trẻ ham thích, hứng thú với trò chơi dân gian
Trẻ thuộc lời đồng dao.
Biết cách chơi, hiểu rõ luật chơi.
Mạnh dạn tự tin khi tham gia trò chơi dân gian.

đạt được
34/34
100%
32/34
94,1%
31/34
91,2%
32/34
94,1%

III. PHẦN KẾT LUẬN
3.1. Ý nghĩa của đề tài:
Trò chơi dân gian có tầm quan trọng rất lớn đối với sự phát triển toàn diện của
trẻ nhỏ. Trò chơi dân gian vừ giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu vui chơi, vừa góp phần
nâng cao nhận thức, phát triển các giác quan, tăng cường thể lực cho trẻ, giúp trẻ
trở thành những người lao động tài giỏi trong tương lai, nhất là những trẻ chơi một
cách hăng hái, hoạt động nổi bật trong khi chơi thường cũng là những đứa trẻ
thông minh, tháo vát và biết tổ chức trong cuộc sống. Bằng việc tổ chức cho trẻ
chơi các trò chơi dân gian tôi đã giúp trẻ được thỏa mãn nhu cầu vui chơi, đồng
thời góp một phần nhỏ bé của mình trong việc bảo tồn một di sản văn hóa tốt đẹp
của dan tộc, góp phần thực hiện tốt cuộc vận động”Xây dựng trường học thân
thiện- học sinh tích cực” của Bộ GD&ĐT.Việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi
dân gian ở các trường học nói chung và trường mầm non nói riêng là hết sức cần
thiết và quan trọng, vì không những chỉ giữ gìn được bản sắc văn hóa dân tộc mà
nó còn hình thành ở trẻ một nhân cách tốt. Đó là niềm vui không chỉ dành cho các
bậc cha mẹ mà cũng là niềm vui lớn của cô giáo mầm non, của những người làm
công tác giáo dục. Tăng cường tính tích cực trò chơi cho trẻ chính là một trong
những mục tiêu mà nhà trường luôn chú trọng. Chúng tôi thường xuyên phát động
các phong trào như thi sáng tác, sưu tầm các trò chơi dân gian, thơ ca, hò vè nhằm
tăng thêm sự phong phú và gây hứng thú cho trẻ khi tham gia vào các trò chơi dân
gian. Việc đưa các các trò chơi dân gian, làn điệu dân ca, hò, vè phù hợp với nội
dung các hoạt động giáo dục đã thực sự có hiệu quả. Trẻ hứng thú tham gia, tiếp
9


thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, không gò bó. Và đã đưa trẻ về được với những
bản sắc dân tộc Việt Nam.
Nhờ việc tổ chức một số trò chơi dân gian cho trẻ mà tôi đã có những hiểu
biết sâu rộng hơn về nét bản sắc dân tộc Việt Nam. Thông qua đó đã phát huy
được năng khiếu, sở trường của mình; được Ban giám hiệu và các bạn đồng
nghiệp trong và ngoài trường nhìn nhận, đánh giá cao.
3.2. Kiến nghị, đề xuất:
- Đối với nhà trường :
+ Tham mưu với UBND xã để hỗ trợ CSCV phục vụ cho hoạt động vui
chơi của trẻ.
+ Tham mưu với các bậc phụ hunh trong toàn trường và các ban ngành trong
toàn xã để hỗ trợ xã hội hóa giáo dục tốt hơn.
+ Mua sắm thêm đồ dùng, đồ chơi để tổ chức có hiệu quả phù hợp với vùng
miền, phù hợp với từng lứa tuổi của trẻ.
- Đối với phòng giáo dục :
+ Ngoài việc tổ chức hội thi giáo viên giỏi, cần tổ chức bồi dưỡng chuyên
môn về tổ chức và lồng ghép nhiều hơn nữa các trò chơi dân gian vào các hoạt
động để giáo viên học hỏi thực hiện chương trình giáo dục Mầm non hiệu quả
hơn.
+ Tổ chức hội thi “trò chơi dân gian” cho trẻ mầm non giữa các cụm, giữa các
trường để có sự giao lưu học hỏi thêm kinh nghiệm.
Trên đây là một số giải pháp nhỏ của bản thân tôi, trong quá trình nghiên
cứu, tìm tòi sáng tạo, tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi. Rất
mong sự quan tâm của lãnh đạo phòng, hội đồng khoa học cũng như sự góp ý của
bạn bè, đồng nghiệp giúp tôi có những giải pháp hiệu quả và sáng tạo hơn.

ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC NHÀ TRƯỜNG
...................................................................................................................................
10


...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................

ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC PHÒNG GD- ĐT
11


....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
...................................................................................................................................

12



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×