Tải bản đầy đủ

Xây dựng chuyên đề thấu kính mỏng; vật lí 11 (ban cơ bản) theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT

https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

MỤC LỤC

Ơ

N

H

1.1. Lý do chọn đề tài ........................................................................... Trang 2

N

1. PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................... Trang 2

TP


Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

2. PHẦN NỘI DUNG ......................................................................... Trang 4

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

Đ
ẠO

2.1. Thực trạng....................................................................................... Trang 4

N

G

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

2.1.1. Thuận lợi...................................................................................... Trang 4
2.1.2. Khó khăn……………………………………………………….. Trang 4

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U

Y

1.2. Phạm vi áp dụng đề tài .................................................................. Trang 3

TR
ẦN



2.1.3. Nguyên nhân………………………………………………….... Trang 4

B

2.1.4. Thực trạng dạy học Vật lí 11 ở các Trường THPT…………….. Trang 5

10
00

2.2. Giải pháp......................................................................................... Trang 5

Ó

A

2.2.1. Xây dựng chuyên đề dạy học....................................................... Trang 5

Ý

-H

2.2.2. Ví dụ minh họa…………………………………………………. Trang 7

ÁN

-L

2.2.3. Kết quả thực nghiệm…………………………………………… Trang 23

TO

3. PHẦN KẾT LUẬN ......................................................................... Trang 25

3.2. Kiến nghị và đề xuất ...................................................................... Trang 26
PHỤ LỤC............................................................................................... Trang 27

D

IỄ
N

Đ

ÀN

3.1. Ý nghĩa.......................................................................................... Trang 25

TÀI LIỆU THAM KHẢO..................................................................... Trang 29

1

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài

D

IỄ
N

Đ

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÀN

TO

ÁN

-L

Ý

-H

Ó

A

10
00

B

Phần lớn giáo viên hiện nay đã được tiếp cận với các phương pháp và kĩ
thuật dạy học tích cực. Các thuật ngữ như phương pháp dạy học tích cực, dạy học
dựa trên dự án, dạy học giải quyết vấn đề...; các kĩ thuật dạy học tích cực như động
não, bản đồ tư duy...; Tuy nhiên, việc nắm vững và vận dụng chúng còn hết sức
hạn chế, có khi còn máy móc, lạm dụng. Cũng chính vì thế nên giáo viên vẫn chủ
yếu lệ thuộc vào tiến trình các bài học được trình bày trong sách giáo khoa, chưa
"dám" chủ động trong việc thiết kế tiến trình xây dựng kiến thức phù hợp với các
phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực. Khả năng khai thác sử dụng thiết bị dạy
học và tài liệu bổ trợ trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học trên lớp và tự
học ở nhà của học sinh còn hạn chế, kém hiệu quả. Phần lớn giáo viên, những
người có mong muốn sử dụng phương pháp dạy học mới đều lúng túng và tỏ ra lo
sợ rằng sẽ bị "cháy giáo án" do học sinh không hoàn thành các hoạt động được
giao trong giờ học. Chính vì vậy, mặc dù có cố gắng nhưng việc sử dụng các
phương pháp dạy học tích cực hiện hay chưa thực sự tổ chức được hoạt động nhận
thức tích cực, sáng tạo và bồi dưỡng phương pháp tự học cho học sinh; việc tăng
cường hoạt động học tập cá thể và học tập hợp tác còn hạn chế; chưa kết hợp được
sự đánh giá của giáo viên và sự tự đánh giá của học sinh trong quá trình dạy học.

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

Đ
ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

N

H

Ơ

N

"Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào
tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu
học tập của nhân dân..Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát
huy tốt nhất tiềm năng của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, hết lòng phục
vụ nhân dân và đất nước; có hiểubiết và kỹ năng cơ bản, khả năng sáng tạođể làm
chủ bản thân, sống tốt và làm việc hiệu quả. Xây dựng nền giáo dục mở, thực học,
thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; có cơ cấuvà phương thức hợp lý, gắn với
xây dựng xã hộihọc tập; bảođảm các điềukiện nâng caochất lượng; hệ thống giáo
dục được chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế; giữ
vững định hướng xã hội chủ nghĩa và mang đậm bản sắc dân tộc"...Đó là mục tiêu
của Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 Khoá XI về đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo. Để hướng tới mục tiêu đó, cần phải đổi mới đồng bộ về mục
tiêu giáo dục, chương trình giáo dục, phương pháp giáo dục, cách thức kiểm tra,
đánh giá và công tác quản lí giáo dục.

Nhằm khắc phục những hạn chế nói trên, cần phải chủ động, sáng tạo xây
dựng nội dung dạy học phù hợp với các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực.
Thay cho việc dạy học đang được thực hiện theo từng bài/tiết trong sách giáo khoa
như hiện nay, ở các trường THPT trên địa bàn, các tổ/nhóm chuyên môn đã và
2

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

G
N

D

IỄ
N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Ý

-H

Ó

A

10
00

B

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

Đ
ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

N

H

Ơ

Với những lí do trên, tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài "Xây dựng chuyên đề:
thấu kính mỏng; Vật lí 11 (Ban cơ bản) theo định hướng phát triển năng lực học
sinh ở Trường THPT" nhằm giới thiệu và cung cấp đến đồng nghiệp phương pháp
dạy học mới đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của ngành GD-ĐT trong thời đại mới.
1.2. Phạm vi áp dụng của đề tài
Phạm vi ứng dụng của đề tài là học sinh lớp 11 ( Ban cơ bản ) ở các trường
THPT trên địa bàn Tỉnh Quảng Bình.

N

đang căn cứ vào chương trình và sách giáo khoa hiện hành, lựa chọn nội dung để
xây dựng các chuyên đề dạy học phù hợp với việc sử dụng phương pháp dạy học
tích cực trong điều kiện thực tế của nhà trường.

3

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

-H

Ó

A

10
00

- Dạy học theo chuyên đề là hình thức dạy học còn mới nên trong quá trình
giảng dạy, kiểm tra đánh giá còn khá bỡ ngỡ, một số kĩ thuật dạy học mới còn lúng
túng;
- Sự hỗ trợ của học sinh chưa đồng đều và còn bị động, phụ thuộc nhiều vào
giáo viên nên hiệu quả một số chuyên đề chưa cao.

ÁN

-L

Ý

- Bản thân tuổi nghề còn khá trẻ nên kinh nghiệm tổ chức các chuyên đề quy
mô lớn còn có sự hạn chế;
2.1.3. Nguyên nhân

D

IỄ
N

Đ

ÀN

TO

- Sự hiểu biết của giáo viên về các phương pháp dạy học, kĩ thuật dạy học
tích cực còn hạn chế, thiếu tính hệ thống; chưa làm chủ được phương pháp mới
nên giáo viên "vất vả" hơn khi sử dụng so với các phương pháp truyền thống, dẫn
đến tâm lí ngại sử dụng;

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

B

- Trong quá trình dạy học theo chuyên đề tôi luôn nhận được sự tương tác
giúp đỡ của học sinh.
2.1.2. Khó khăn

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

Đ
ẠO

- Các giáo viên trong nhóm/tổ chuyên môn có sự đoàn kết cao và luôn nỗ
lực hoàn thành tốt mọi nhệm vụ được giao nên cá nhân luôn nhận được sự giúp đỡ
tận tình trong công tác giảng dạy theo hình thức mới.
- Quá trình dạy học theo chuyên đề luôn có sự phối hợp nhiệt tình của các tổ
chức đoàn thể: đoàn thanh niên, tổ chuyên môn khác nên hiệu quả mang lại khá
cao.

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

N

H

Ơ

2.1. Thực trạng
Trong quá trình tiến hành thử nghiệm dạy học theo chuyên đề một số nội
dung ở chương trình Vật lí 11 (Ban cơ bản), bản thân tôi gặp một số thuận lợi và
khó khăn sau:
2.1.1. Thuận lợi
- Sở GD-ĐT Quảng Bình đã có văn bản hướng dẫn rõ ràng, cụ thể đồng thời
tổ chức các lớp tập huấn cho giáo viên trong quá trình dạy học theo chuyên đề nên
tránh tình trạng giáo viên còn bỡ ngỡ.
- Bản thân trong quá trình thử nghiệm chuyên đề luôn được sự quan tâm
giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất của BGH về cơ sở vật chất, kinh phí, thời gian.

N

2. PHẦN NỘI DUNG

- Việc dạy học hiện nay chủ yếu được thực hiện trên lớp theo bài/tiết trong
sách giáo khoa . Trong phạm vi một tiết học, không đủ thời gian cho đầy đủ các
hoạt động học của học sinh theo tiến trình sư phạm của một phương pháp dạy học
tích cực, dẫn đến nếu có sử dụng phương pháp dạy học tích cực đó thì cũng mang
tính hình thức, đôi khi còn máy móc dẫn đến kém hiệu quả, chưa thực sự phát huy
được tính tích cực, tự lực, sáng tạo của học sinh;
4

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

D

IỄ
N

Đ

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÀN

TO

ÁN

-L

Ý

-H

Ó

A

10
00

B

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

Đ
ẠO

2.1.4. Thực trạng dạy học Vật lí 11 (Ban cơ bản) ở các Trường THPT
trên địa bàn Tỉnh Quảng Bình
Do SGK Vật lí lớp 11 hiện nay được viết theo từng bài nên có nhiều bài học
nội dung liên kết với nhau. Tuy nhiên, giáo viên không dám mạnh dạn thay đổi
cách dạy mà cũng phải dạy theo từng bài học/ tiết học, theo phân phối chương trình.
Ở các trường THPT trên địa bàn Tỉnh Quảng Bình phần lớn quy định không cho
xếp thời khóa biểu 2 tiết liền nhau, nên giáo viên khi lên lớp dạy cũng phải dạy theo
tiết, theo bài không dám thay đổi cách dạy vì tâm lý sợ "cháy giáo án", chậm
chương trình. Dó đó, trong quá trình dạy học giáo viên rất khó khăn trong việc sử
dụng phương pháp dạy học tích cực, nếu sử dụng thì lúng túng, hiệu quả thấp,
không thể phát huy được tính độc lập, chủ động, sáng tạo của học sinh. Học sinh
cảm thấy khó tiếp thu và nhàm chán vì có nhiều bài học kiến thức liên hệ nhau
nhưng bị tách nhau ra , như là phần nội dung về Thấu kính mỏng
Từ thực trạng trên, tôi đã mạnh dạn lựa chọn những bài học có liên quan đến
thấu kính để xây dựng thành một chuyên đề dạy học theo định hướng phát triển
năng lực của học sinh. Từ đó giúp giáo viên chủ động hơn trong việc sử dụng các
phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực để đổi mới cách dạy học, kiểm tra - đánh
giá. Còn học sinh tích cực, chủ động và dễ dàng hơn trong việc tiếp thu và chiếm
lĩnh tri thức. Cụ thể các bài trong chương trình Vật Lí 11 hiện hành có nội dung liên
quan đến Thấu kính:
Bài 29. Thấu kính mỏng.
Bài 32. Kính lúp.
Bài 33. Kính hiển vi
Bài 34. Kính thiên văn

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

N

H

Ơ

- Chất lượng đầu vào của HS lại rất thấp thậm chí nhiều em chưa thực sự đọc
thông viết thạo, ý thức học tập chưa cao nên chưa có niềm đam mê học tập, vì thế
giáo viên rất khó để áp dụng các phương pháp dạy học tích cực. Nhiều học sinh
không có sách giáo khoa khi lên lớp, nhiều kênh hình ở SGK các em không hề tiếp
cận được. Từ đó, dù cho GV có tích cực phân tích, hướng dẫn thì các em cũng chỉ
nghe qua không nắm được kiến thức cần thiết. HS chưa có thói quen nghe GV
phân tích hướng dẫn, tự chốt kiến thức;
- Các hình thức kiểm tra kết quả học tập của học sinh còn lạc hậu, chủ yếu là
đánh giá sự ghi nhớ của học sinh mà chưa đánh giá được khả năng vận dụng sáng
tạo, kĩ năng thực hành và năng lực giải quyết vấn đề của học sinh, vì thế chưa tạo
được động lực cho đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học.

N

https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

2.2. Giải pháp
2.2.1. Xây dựng chuyên đề dạy học
2.2.1.1. Định hướng chung
5

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

D

IỄ
N

Đ

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

ÀN

TO

ÁN

-L

Ý

-H

Ó

A

10
00

B

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

Đ
ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

N

H

Ơ

Khi xây dựng các chuyên đề dạy học ta cần căn cứ vào một số phương pháp
dạy học tích cực cụ thể được lựa chọn để hình dung chuỗi hoạt động học sẽ tổ chức
cho học sinh thực hiện.
Các phương pháp dạy học tích cực đều dựa trên việc tổ chức chuỗi hoạt động
cho học sinh phát hiện và giải quyết vấn đề thông qua các nhiệm vụ học tập. Vì
thế, mỗi chuyên đề được xây dựng đều tuân theo con đường nhận thức chung như
sau:
- Hoạt động giải quyết một tình huống học tập: Mục đích của hoạt động này
là tạo tâm thế học tập cho học sinh, giúp học sinh ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng
thú học bài mới.
- Hoạt động tìm tòi, khám phá, lĩnh hội được kiến thức, kỹ năng mới hoặc
thực hành, luyện tập, củng cố, hoàn thiện kiến thức, kỹ năng vừa lĩnh hội được
nhằm giải quyết tình huống/vấn đề học tập.
- Hoạt động vận dụng được các kiến thức, kĩ năng để phát hiện và giải
quyết các tình huống/vấn đề thực tiễn.
Trên cơ sở nhận thức chung đó và căn cứ vào nội dung chương trình, sách
giáo khoa hiện hành, giáo viên lựa chọn nội dung để xây dựng các chuyên đề dạy
học phù hợp.
2.2.1.2. Quy trình xây dựng chuyên đề dạy học
Mỗi chuyên đề dạy học phải giải quyết trọn vẹn một vấn đề học tập. Vì vậy,
việc xây dựng mỗi chuyên đề dạy học cần thực hiện theo quy trình như sau:
Bước 1. Xác định Tên chuyên đề và thời gian thực hiên chuyên đề. Vấn đề
cần giải quyết có thể là một trong các loại sau:
- Vấn đề tìm kiếm, xây dựng kiến thức mới;
- Vấn đề kiểm nghiệm, ứng dụng kiến thức;
- Vấn đề tìm kiếm, xây dựng, kiểm nghiệm và ứng dụng kiến thức mới.
Bước 2. Xây dựng nội dung chuyên đề: Dựa vào tình hình thực tế, căn cứ
vào phương pháp dạy học tích cực và nội dung của chương trình, SGK. Lựa chọn
các nội dung của chuyên đề từ các bài/tiết trong sách giáo khoa của một môn học
hoặc các môn học có liên quan để xây dựng chuyên đề dạy học.
Bước 3. Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ theo chương trình hiện
hành và các hoạt động học dự kiến sẽ tổ chức cho học sinh theo phương pháp dạy
học tích cực, từ đó xác định các năng lực và phẩm chất có thể hình thành cho học
sinh trong chuyên đề sẽ xây dựng.
Bước 4. Xác định và mô tả 4 mức độ yêu cầu (nhận biết, thông hiểu, vận
dụng thấp, vận dụng cao) biên soạn các câu hỏi/bài tập cụ thể theo các mức độ yêu
cầu đã mô tả để sử dụng trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học và kiểm tra,
đánh giá, luyện tập theo chuyên đề đã xây dựng
Bước 5. Thiết kế tiến trình dạy học chuyên đề thành các hoạt động học được
tổ chức cho học sinh có thể thực hiện ở trên lớp và ở nhà, mỗi tiết học trên lớp có

N

https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

6

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

10
00

B

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

2.2.2. Ví dụ minh họa chuyên đề dạy học
TÊN CHUYÊN ĐỀ: THẤU KÍNH MỎNG
(Thời gian thực hiện: 4 tiết)

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

Đ
ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

N

H

Ơ

thể chỉ thực hiện một số hoạt động trong tiến trình sư phạm của phương pháp và kĩ
thuật dạy học được sử dụng. Trong chuỗi hoạt động học, đặc biệt quan tâm xây
dựng tình huống xuất phát.
Trong quá trình tổ chức hoạt động dạy học mỗi chuyên đề theo phương pháp
dạy học tích cực, học sinh cần phải được đặt vào các tình huống xuất phát gần gũi
với thực tế, dễ cảm nhận và các em sẽ tham gia giải quyết các tình huống đó.
Bước 6. Thử nghiệm tiến trình dạy học.
Tổ chức dạy học thử nghiệm các chuyên đề được xây dựng.
Sau khi dạy thử nghiệm, tổ/nhóm chuyên môn rút kinh nghiệm về chuyên đề
đề theo các tiêu chí trong CV 5555
Bước 7. Chỉnh sửa chuyên đề và thực hiện đại trà.

N

https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

D

IỄ
N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Ý

-H

Ó

A

1. Nội dung
Nội dung 1: Thấu kính, phân loại thấu kính, công dụng của các loại thấu kính
- Nắm được cấu tạo của thấu kính;
- Nắm được cách phân loại thấu kính;
- Các khái niệm liên quan đến thấu kính:
+ Quang tâm
+ Tiêu điểm
+ Tiêu diện
+ Tiêu cự
+ Độ tụ
- Nắm được công dụng của các thấu kính:
+ Khắc phục các tật cận thị, viễn thị, lão thị
+ Kính lúp
+ Kính hiễn vi
+ Kính thiên văn
Nội dung 2: Sự tạo ảnh bởi thấu kính
- Nắm được khái niệm vật thật, vật ảo, ảnh thật, ảnh ảo
- Thấu kính hội tụ:
7

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

D

IỄ
N

Đ

ÀN

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

TO

ÁN

-L

- Vẽ được ảnh của vật qua một thấu kính, hệ hai thấu kính, qua kính lúp, kính
hiển vi, kính thiên văn;
- Vận dụng công thức thấu kính để giải được các bài tập cơ bản về thấu kính;
- Giải thích được các hiện tượng liên quan đến thấu kính.

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

Ý

-H

Ó

A

10
00

B

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

Đ
ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

N

H

Ơ

+ Đặc điểm tiêu cự, độ tụ
+ Đường truyền các tia sáng
+ Cách dựng ảnh
- Thấu kính phân kì:
+ Đặc điểm tiêu cự, độ tụ
+ Đường truyền các tia sáng
+ Cách dựng ảnh
- Công dụng và cấu tạo kính lúp
- Sự tạo ảnh bởi kính lúp
Nội dung 3: Sự tạo ảnh bởi hệ thấu kính
- Công dụng và cấu tạo của kính hiển vi;
- Sự tạo ảnh bởi kính hiễn vi;
- Công dụng và cấu tạo của kính thiên văn;
- Sự tạo ảnh bởi kính thiên văn.
Nội dung 4: Bài toán thấu kính, hệ thấu kính cơ bản
- Công thức thấu kính, quy ước dấu
- Xác định vị trí, tính chất, độ phóng đại ảnh qua một thấu kính.
- Xác định vị trí, tính chất, độ phóng đại ảnh qua hệ hai thấu kính.
2. Mục tiêu
2.1. Kiến thức
- Biết được cấu tạo, phân loại và công dụng trong thực tế của thấu kính;
- Nắm được các khái niệm liên quan đến thấu kính: Quang tâm, tiêu điểm, tiêu
diện, tiêu cự, độ tụ, ảnh thật, ảnh ảo…
- Nắm được đường truyền của các tia sáng qua các loại thấu kính, qua hệ hai
thấu kính;
- Nắm được các công thức thấu kính.
2.2. Kĩ năng

N

https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

2.3. Thái độ
- Nghiêm túc tiếp thu kiến thức.
- Có hứng thú trong học bộ môn Vật lí 11.
- Hợp tác trao đổi kiến thức với giáo viên nhằm chiếm lĩnh kiến thức.
2.4. Định hướng năng lực
- Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, giao tiếp, hợp tác.

8

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

D

IỄ
N

Đ

ÀN

- Cấu tạo của - Thông qua quá
3. Sự tạo kính hiển vi, trình tạo ảnh
hiểu được công
ảnh bởi hệ kính thiên văn.
dụng của kính
thấu kính
hiển vi, kính
thiên văn.

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

- Xác định được
tính chất ảnh tạo
ra qua hệ hai
thấu kính.

9

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

TO

ÁN

-L

Ý

-H

Ó

A

10
00

B

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

Đ
ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

N

H

Ơ

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực tư duy tổng hợp, năng lực sử dụng ngôn
ngữ vật lí, năng lực tư duy làm việc độc lập, năng lực làm việc nhóm, năng lực
phân tích dự đoán hiện tượng…
3. Bảng mô tả các mức độ nhận thức
Nội dung
Biết
Hiểu
Vận dụng thấp Vận dụng cao
- Nêu được cấu - Các khái niệm Nhận biết được Nhân dạng được
1. Thấu
thấu kính thông
liên quan đến
tạo của thấu
loại thấu kính
kính,
thấu kính:
thông qua đường qua vật và ảnh
kính;
phân loại - Nêu được cách + Quang tâm
truyền tia sáng
thấu kính, phân loại thấu
+ Tiêu điểm
công dụng kính;
+ Tiêu diện
của các
- Nắm được
+ Tiêu cự
loại thấu công dụng của
+ Độ tụ
kính
các thấu kính:
+ Khắc phục các
tật cận thị, viễn
thị, lão thị
+ kính lúp
+ Kính hiễn vi
+ Kính thiên văn
-Thấu kính hội - Khái niệm vật
thật, vật ảo, ảnh
tụ:
+ Đặc điểm tiêu thật, ảnh ảo
cự, độ tụ
- Công dụng và
2. Sự tạo + Đường truyền cấu tạo kính lúp
các tia sáng
ảnh bởi
- Sự tạo ảnh bởi
-Thấu
kính
phân
thấu kính
kính lúp
kì:
- Vẽ ảnh của vật
+ Đường truyền qua thấu kính hội
tụ, thấu kính
các tia sáng
+ Đặc điểm tiêu phân kì
- Vẽ ảnh của vật
cự, độ tụ
qua kính lúp

N

https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

- Công thức thấu - Nắm được quy
ước dấu, thông
kính, quy ước
qua quy ước dấu
dấu.
xác định được
tính chất ảnh.

- Xác định vị trí,
tính chất, độ
phóng đại ảnh
qua một thấu
kính, hệ hai thấu
kính.

- Dịch chuyển
vật, ảnh, tìm các
vị trí thỏa mản
yêu cầu bài toán.

N

4. Bài
toán thấu
kính, hệ
thấu kính
cơ bản

Ơ

https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

N

H

4. Biên soạn câu hỏi, bài tập theo định hướng phát triển năng lực

A’

-L

Ý

O
F
Hình 1

F’

I
B’

A
F

A’

ÁN

B’

O

Hình 2
B’

I

B
AA

x
A’

F

O

y
F’

Hình 3

I

B
A’
F

A

O

F’

Hình 4

D

IỄ
N

Đ

ÀN

TO

B’

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

-H

A

B

Ó

I

B

A

Câu 2. Dựa vào sự tạo ảnh của các thấu kính sau cho biết đâu là sự tạo ảnh qua
kính lúp.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

10
00

B

TR
ẦN

Gợi ý trả lời:
- Phần giữa lớn hơn xung quanh là thấu kính hội tụ ( hình 1, 2, 3 )
- Phần giữa nhỏ hơn xung quanh là thấu kính phân kì ( hình 4, 5, 6 )

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

Đ
ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

4.1. Câu hỏi mức độ nhận biết
Câu 1. Dựa vào đặc điểm hình học cho biết đâu là thấu kính hội tụ, đâu là
thấu kính phân kì trong các thấu kính sau ( Các thấu kính đặt trong không khí )

Gợi ý trả lời: Hình 3
- Kính lúp là thấu kính hội tụ

10

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

- Ảnh qua kính lúp là ảnh ảo cùng chiều và lớn hơn vật để mắt người có thể
quan sát những vật nhỏ.

A1

F2

A A2

O2

Y

O1

J

H

B2

F1

N

B

I

Ơ

N

Câu 3. Cho biết tính chất ảnh qua hai lần tạo ảnh trong hình vẽ sau:

-L

Ý

Câu 1. Vẽ ảnh của vật qua thấu kính sau, cho biết tính chất ảnh.

IỄ
N

Đ

ÀN

TO

ÁN

B

A

F

I

O

B

x
F’

A

F

A

y

O
F’

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

-H

4.2. Câu hỏi mức độ thông hiểu

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

TR
ẦN

Ó

A

10
00

B

Gợi ý trả lời:
+ Ảnh và vật mà cùng nằm về một phía so với trục chính thì ảnh và vật khác
tính chất
+ Nếu ảnh nhỏ hơn vật hoặc gần trục chính hơn so với vật thì đó là ảnh ảo
của thấu kính phân kì

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

S’

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

Đ
ẠO

Gợi ý trả lời:
- Ảnh tạo bởi tia ló nét liền là ảnh thật
- Ảnh tạo bởi tia ló là nét dứt là ảnh ảo
Câu 4. Cho biết là trục chính của một thấu kính, S là
điểm sáng, S’ là ảnh của S tạo bởi thấu kính đó.
S
a, S’ là ảnh thật hay ảnh ảo? Vì sao?
b, Thấu kính đã cho là hội tụ hay phân kì?

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

B1

Hình 2

Hình 1

D

Gợi ý trả lời:
- Xác định loại thấu kính gì;
- Vẽ đường truyền của hai tia sáng đặc biệt, giao của hai tia ló cho ta điểm
ảnh;
- Nối hai điểm ảnh với nhau ta được ảnh của vật cần vẽ;
- Ảnh ảo vẽ nét đứt, ảnh thật vẽ nét liền.
11

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

B’

O

B
AA
A’ F

y

O

F’

H

B’

I

Y

N

Hình 1

I

F

A
F

O

F’

G

Hình 1

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

Hình 2

TR
ẦN

Gợi ý trả lời:
- Xác định loại thấu kính gì;
- Vẽ đường truyền của hai tia sáng đặc biệt, giao của hai tia ló cho ta điểm
ảnh;

10
00

B

- Nối hai điểm ảnh với nhau ta được ảnh của vật cần vẽ;
- Ảnh ảo vẽ nét đứt, ảnh thật vẽ nét liền.
B

A’

A
O

-L

Ý

F

-H

Ó

B’
A

B’

I

A’
F

A

O

F’

Hình 2

ÁN

Hình 1

I

B

TO

Câu 3. Để quan sát được một vật nhỏ qua kính lúp ta phải đặt vật như thế nào? Vì
sao?

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

B

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

O

F’

TP

I
B
A

Đ
ẠO

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Câu 2. Vẽ ảnh của vật qua thấu kính sau, cho biết tính chất ảnh.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

F

Hình 2
x

A’

N

A

F’

Ơ

I

B

D

IỄ
N

Đ

ÀN

Gợi ý trả lời:
- Để quan sát được vật nhỏ qua kính lúp phải đặt vật từ khoảng quang tâm O
của kính đến tiêu điểm vật chính F. Ngoài ra ảnh của vật phải nằm trong khoảng
nhìn rõ của mắt.
- Vì: Khi đặt vật trong khoảng OF sẽ cho ảnh ảo cùng chiều và lớn hơn vật.

12

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

Ơ
H
N
Y

B
y

x

B

x

TR
ẦN

A

10
00

(1)

I

y

(2)

-L

Ý

-H

Ó

A

Gợi ý trả lời: (1) Thấu kính hội tụ
(2) Thấu kính phân kì
- Hướng truyền của tia ló gần trục chính hơn hướng truyền của tia tới thì là
đường truyền của tia sáng qua thấu kính hội tụ.
- Hướng truyền của tia ló xa trục chính hơn hướng truyền của tia tới thì là
đường truyền của tia sáng qua thấu kính phân kì.

D

IỄ
N

Đ

ÀN

TO

ÁN

Câu 2. Xét các ảnh kể sau của một vật được tạo ra trong một kính hiển vi:
(1) ảnh tạo bởi vật kính
(2) ảnh tạo bởi thị kính
(3) ảnh tạo bởi kính hiển vi
Hãy cho biết:
a. Ảnh nào là ảnh thật
b. Ảnh nào là ảnh ảo
c. Ảnh nào ngược chiều so với vật

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

A

B

I

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

Đ
ẠO

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

4.3. Câu hỏi vận dụng thấp
Câu 1. Trong các hình vẽ sau xy là trục chính, AIB là đường đi của tia sáng truyền
qua thấu kính. Hãy xác định loại thấu kính. Giải thích

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U

Thị kính
Mâm gắn vật kính
Vật kính
Núm chỉnh thô
Núm tinh chỉnh
Bàn đặt mẫu
Đèn chiếu sáng
Màng chắn sáng
Bàn trượt

.Q

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.

N

Gợi ý trả lời:

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

Câu 4. Hãy chỉ ra
trên hình vẽ đây là
kính gì? Kể tên các
bộ phận của kính.

Gợi ý trả lời:
- Ảnh tạo bởi vật kính là ảnh thật, ngược chiều so với vật
- Ảnh tạo bởi thị kính là ảnh ảo, cùng chiều so với vật

13

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

- Ảnh tạo bởi kính hiển vi là ảnh ảo, ngược chiều so với vật
Do đó:

N

a. Đáp án (1)
b. Đáp án (2), (3)

H

Ơ

c. Đáp án (1), (3)

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

N

d / = 15cm > 0 : Ảnh thật
k = ─ ½ < 0: Ảnh ngược chiều vật, cao bằng nửa vật.

TR
ẦN

H
Ư

ta có:

10
00

B

Kết luận: Ảnh thu được là một ảnh thật, ngược chiều vật, cao bằng một nửa vật và
nằm cách thấu kính 15cm
B
Vẽ hình:
F/

A

F

A/

O

-L

Ý

-H

Ó

A

B/
4.4. Câu hỏi vận dụng cao
Câu 1. Trong các hình vẽ sau xy là trục chính của thấu kính, S là điểm sáng, S’
là ảnh. Với mỗi trường hợp hãy xác định:
a. Quang tâm, tiêu điểm bằng phép vẽ
b. Loại thấu kính, tính chất của ảnh S’

ÀN

TO

x

ÁN

S‘ *

y

S*

Hình a

y

x

Hình b

Gợi

Hình c

Gợi ý trả lời: L
S*

I

S*

F

L

L

S’ *

x

S’ *

y

x
S’ *

Đ
IỄ
N

S*

S*

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

TP

d/
d

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

k =−

http://daykemquynhon.ucoz.com

D

d. f
d− f

Đ
ẠO

d/ =

G

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

N

Câu 3. Cho thấu kính hội tụ có tiêu cự 10cm. Vật sáng AB là một đoạn thẳng đặt
vuông góc trục chính của thấu kính, cách thấu kính 30cm. Hãy xác định vị trí ảnh,
tính chất ảnh và số phóng đại ảnh. Vẽ hình đúng tỷ lệ.
Gợi ý trả lời:
Giải hệ hai phương trình với d = 30cm, thấu kính hội tụ f > 0 ⇒ f = 10cm:

F’

O

Hình a

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

I

I

*

F’

y x

F
Hình b

y x

O

F
S’ *

Hình c

O

S

y

S’ *

F’
14

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

-L

ÁN

Kết hợp với công thức: d / =

d. f
d− f

D

IỄ
N

Đ

ÀN

TO

Ta có phương trình bậc hai: d 2 + Ld + Lf = 0
∆ = b 2 ─ 4ac = L 2 ─ 4Lf.
a. Để có hai vị trí của thấu kính cho ảnh rõ nét trên màn thì phương trình bậc 2
phải có 2 nghiệm phân biệt d1 & d2, khi đó: ∆ > 0 ⇔ L > 4f.
b. Để có một vị trí của thấu kính cho ảnh rõ nét trên màn thì phương trình bậc 2
phải có nghiệm kép, khi đó ∆ = 0 ⇔ L = 4f.
c. Để không vị trí của thấu kính cho ảnh rõ nét trên màn thì phương trình bậc 2
phải vô nghiệm, khi đó ∆ < 0 ⇔ L < 4f.

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Ý

Gợi ý trả lời:
- Vật thật cho ảnh thật trên màn nên cả d & d / đều có giá trị dương. Vì vậy ta có
phương trình thứ nhất: d + d / = L.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

-H

Ó

A

10
00

B

Câu 2. Một màn ảnh đặt song song với vật sáng AB và cách AB một đoạn L. Một
thấu kính hội tụ có tiêu cự f đặt trong khoảng giữa vật và màn sao cho AB vuông
góc với trục chính của thấu kính.Tìm mối liên hệ giữa L & f để
a. có 2 vị trí của TK cho ảnh rõ nét trên màn.
b. có 1 vị trí của TK cho ảnh rõ nét trên màn.
c. không có vị trí của TK cho ảnh rõ nét trên màn.

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

Đ
ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

N

H

Ơ

- Vì mọi tia sáng tới đều đi qua vật, tia ló có phương đi qua ảnh, tia tới qua
quang tâm truyền thẳng. Vậy S, O, S’ thẳng hàng và O nằm trên trục chính nên O
là giao điểm của SS’ với xy.
- Do tia tới song song với trục chính cho tia ló đi qua tiêu điểm chính mà tia ló
lại có phương đi qua ảnh nên S’, I, F thẳng hàng. Vậy F là giao điểm của IS’ với xy
- Do F và F’ đối xứng nhau qua thấu kính nên ta lấy F’ đối xứng với F qua thấu
kính.
* Cách dựng
- Nối SS’ cắt xy tại O thì O là quang tâm của thấu kính.
- Qua O ta dựng đoạn thẳng L vuông góc với xy thì L là thấu kính
- Từ S kẻ SI song song với xy, nối IS’ cắt xy tại F
- Lấy F’ đối xứng với F qua thấu kính.
- Căn cứ hình vẽ ta thấy
+ Với hình a : Do S, S’ ở cùng một phía so với xy và ảnh xa trục chính hơn so với
vật nên là trường hợp vật thật cho ảnh ảo của thấu kính hội tụ.
+ Với hình b : Do S, S’ ở khác phía so với xy nên là trường hợp vật thật cho ảnh ảo
của thấu kính hội tụ.
+ Với hình c : Do S, S’ ở cùng một phía so với xy và ảnh gần trục chính hơn so với
vật nên là trường hợp vật thật cho ảnh ảo của thấu kính phân kì.

N

https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

15

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

5. Tiến trình dạy học

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

- Giáo viên phản hồi thông tin :

-L

Ý

-H

Ó

A

10
00

B

TR
ẦN

- Thấu kính là một khối chất trong suốt ( thủy tinh, nhựa…) giới hạn bởi hai mặt
cong hoặc bởi một mặt cong và một mặt phẵng.
- Phân loại:
+ Thấu kính lồi (rìa mỏng) là thấu kính hội tụ.
+Thấu kính lỏm (rìa dày) là thấu kính phân kì.

TO

ÁN

Bước 2. Tìm hiểu về thấu kính hội tụ
GV: Yêu cầu học sinh vẽ kí hiệu thấu kính hội tụ, tên gọi các đường, các điểm liên
quan : Quang tâm, trục chính, trục phụ, tiêu điểm, tiêu diện, tiêu cự, độ tụ

D

IỄ
N

Đ

ÀN

- Học sinh trao đổi, thảo luận rồi trả lời.
- Giáo viên phản hồi thông tin:

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

N

G

Đ
ẠO

- Giáo viên yêu cầu HS đọc phần I SGK trang 181 cho biết cấu tạo thấu
kính, cách phân loại thấu kính
- Sau khi học sinh trao đổi, giáo viên yêu cầu HS trình bày phần kết quả.

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

Hình thức tổ chức dạy học: cặp đôi
Bước 1. Tìm hiểu về cấu tạo và phân loại thấu kính.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

U

Y

N

H

Ơ

Hoạt động khởi động:
Thấu kính là bộ phận cơ bản của hầu hết các dụng cụ quang quan trọng :
Máy ảnh, kính hiển vi, kính thiên văn...
Những kiến thức cơ bản về thấu kính các em đã được tìm hiểu ở chương trình
lớp 9. trong bài học này các em sẽ được bổ sung đầy đủ thêm các kiến thức về thấu
kính.
Hoạt động 1: Tìm hiểu thấu kính, các loại thấu kính

N

TIẾT 1

- Quang tâm: Điểm O chính giữa của thấu kính mà mọi tia sáng tới truyền qua O
đều truyền thẳng gọi là quang tâm của thấu kính.
- Trục chính : Đường thẳng đi qua quang tâm O và vuông góc với mặt thấu kính là
trục chính của thấu kính.
- Trục phụ: Các đường thẳng qua quang tâm O là trục phụ của thấu kính.
- Tiêu điểm: Chùm tia sáng song song với trục chính sau khi qua thấu kính sẽ hội
tụ tại một điểm trên trục chính. Điểm đó là tiêu điểm chính của thấu kính.
16

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

-L

D

IỄ
N

Đ

ÀN

TO

ÁN

Chủ đề : Sự tạo ảnh qua thấu kính
Bước 1: Giáo viên giới thiệu cho HS nội dung chủ đề về nhà và cung cấp một số nguồn
thông tin.
- Yêu cầu mỗi cá nhân nhiên cứu các nội dung sau ở SGK Vật lí 11 trang 184,185 :
+ Khái niệm ảnh, vật ;
+ Đường truyền các tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ, phân kì ;
+ Cách dựng ảnh của một vật thẳng dạng mũi tên, Đặt vuông góc với trục chính ;
+ Chuẩn bị đầy đủ thước vẽ.
Bước 2 : GV chia lớp thành 4 nhóm ( mỗi nhóm tương ứng với 1 tổ, tổ trưởng là
trưởng nhóm ) và yêu cầu các nhóm hãy về nhà đọc SGK, tìm hiểu các tài liệu để hoàn
thành phiếu học tập và tiết sau các nhóm lên báo cáo.

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Ý

* Giao nhiệm vụ dự án tiết 2 : GV hướng dẫn học sinh và yêu cầu nội dung công việc.
(10’)

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

-H

Ó

A

10
00

B

Thấu kính có nhiều công dụng hữu ích trong đời sống và trong khoa học.
Thấu kính được dùng làm:
+ Kính khắc phục tật của mắt.
+ Kính lúp.
+ Máy ảnh, máy ghi hình.
+ Kính hiễn vi.
+ Kính thiên văn, ống nhòm.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q
TP
Đ
ẠO

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

Bước 3. Ứng dụng của thấu kính
- Giáo viên yêu cầu HS: Nêu công dụng của thấu kính
- Học sinh trao đổi, thảo luận rồi trả lời.
- Giáo viên phản hồi thông tin :

G

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

Qui ước: Thấu kính hội tụ: f > 0 ; D > 0.
Thấu kính hội tụ: f < 0 ; D < 0.

Y

1
1
. Đơn vị của độ tụ là điôp (dp): 1dp =
1m
f

U

- Độ tụ: D =

N

H

Ơ

Mỗi thấu kính có hai tiêu điểm chính F (tiêu điểm vật) và F’ (tiêu điểm ảnh) đối
xứng với nhau qua quang tâm.
- Tiêu điểm phụ: Chùm tia sáng song song với một trục phụ sau khi qua thấu kính
sẽ hội tụ tại một điểm trên trục phụ đó. Điểm đó là tiêu điểm phụ của thấu kính.
- Tiêu diện: Tập hợp tất cả các tiêu điểm tạo thành tiêu diện. Mỗi thấu kính có hai
tiêu diện: tiêu diện vật và tiêu diện ảnh.
- Tiêu cự: f = OF ' .

N

https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

17

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

Phiếu học tập số 1
Điền thông tin vào các ô tương ứng mô tả các trường hợp tạo ảnh qua kính với vật thật
Thấu
kính

Hội tụ

Phân kì

F

O

Ơ

I

F

H

F’

O

F

N

I

N

I

Y

Ảnh

TIẾN TRÌNH DẠY HỌC TIẾT 2

ÁN

-L

Ý

-H

Ó

A

10
00

B

+ Các nhóm xác định các nguồn tài liệu cần khai thác và nơi có thể tìm kiếm các nguồn
tài liệu để thực hiện nhiệm vụ về nhà
+ Giáo viên hướng dẫn học sinh có thể tìm kiếm các tài liêu tham khảo ở thư viện nhà
trường.
Bước 3: Xây dựng kế hoạch làm việc
- Nhóm trưởng bầu ra thư kí và giao nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên của nhóm.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh thảo luận về chủ đề, xây dựng đề cương và lên kế
hoạch thực hiện.

D

IỄ
N

Đ

ÀN

TO

Hoạt động khởi động: Thấu kính có nhiều ứng dụng trong thực tế để biết được vì
sao ta cùng nghiên cứu nội dung : Sự tạo ảnh bởi thấu kính
Bước 1 : GV đưa ra một số câu hỏi :
Câu 1 : - Nêu cách xác định ảnh điểm,vật điểm. Thế nào là ảnh thật, ảnh ảo ?
Học sinh tư duy độc lập để trả lời câu hỏi của GV
GV phản hồi thông tin :

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

N
H
Ư
TR
ẦN

http://daykemquynhon.ucoz.com

Chiều
( so với vật)

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

G

Độ lớn
(so với vật )

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U
.Q
Đ
ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

Tính chất
( thật, ảo )

- Ảnh điểm là điểm đồng quy của chùm tia ló hay đường kéo dài của chúng
+ Ảnh thật nếu chùm tia ló là chùm hội tụ
+ Ảnh ảo nếu chùm tia ló phân kì
- Vật điểm là điểm đồng quy của chùm tia ló hay đường kéo dài của chúng
18

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

N

+Vật thật nếu chùm tia tới là chùm phân kì
+ Vật ảo nếu chùm tia tới là chùm hội tụ

Ơ
H
N
Y
O

F

F

B

- Tia tới song song với trục chính

F/

I

10
00

I

A

A

S

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

G
TR
ẦN

F

O

F

N

S

S

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

- Tia tới qua quang tâm

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

GV phản hồi thông tin :

O

S
A

Ó

F/

O

F

F/

A

-H

/

-L

Ý

- Tia tới qua tiêu điểm vật chính:
S

TO

ÁN

I

O

F

Đ

F/

/

- Tia tới bất kì

I

S

F1 ’

D

IỄ
N

O

F

ÀN

F/

I

S

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U
.Q
TP
Đ
ẠO

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

Câu 2 : Vẽ đường truyền của các tia sáng sau :
- Tia tới qua quang tâm O
- Tia tới song song trục chính
- Tia tới qua tiêu điểm vật chính
- Tia tới bất kì
- Học sinh lên bảng vẽ

F

O

F’

I

S

F
F1

O

F/

19

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


Ơ
H

Kính hiển vi

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Kính thiên văn

D

IỄ
N

Đ

ÀN

Nội dung

Phiếu học tập số 2
Điền thông tin

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

TO

ÁN

-L

Ý

-H

Ó

A

10
00

B

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

*Giáo viên giao nhiệm vụ dự án tiết 3, 4.
GV hướng dẫn học sinh và yêu cầu nội dung công việc. (7’)
Bước 1: Giáo viên giới thiệu cho HS chủ đề của dự án và cung cấp một số nguồn
thông tin.
Chủ đề: Tìm hiểu về hệ hai thấu kính ghép đồng trục, kính hiển vi, kính thiên
văn- Các bài toán cơ bản về thấu kính, hệ thấu kính.
- Yêu cầu mỗi cá nhân nhiên cứu các nội dung sau ở SGK Vật lí 11 trang 191,192, 209214.
+ Hệ hai thấu kính đồng trục ghép xa nhau ;
+ Hệ hai thấu kính đồng trục ghép sát nhau ;
+ Sự tạo ảnh bởi kính hiển vi ;
+ Sự tạo ảnh bởi kính thiên văn.
+ Công thức thấu kính trang 187,188
Bước 2 : GV chia lớp thành 4 nhóm ( mỗi nhóm tương ứng với 1 tổ, tổ trưởng là
trưởng nhóm ) và yêu cầu các nhóm hãy về nhà đọc SGK, tìm hiểu các tài liệu để hoàn
thành phiếu học tập và tiết sau các nhóm lên báo cáo.

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

Đ
ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

Bước 2 :
- GV cho học sinh ngồi theo nhóm đã phân công.
- Cho các nhóm 10 phút để ghi nội dung đã chuẩn bị ra giấy A0.
Bước 3 :
- Các nhóm lần lượt treo sản phẩm của nhóm mình lên bảng.
- GV cho lần lượt các nhóm trình bày dưới sự hướng dẫn của các nhóm trưởng.
- Các nhóm bổ sung cho nhau.
Bước 4 :
- GV góp ý, đánh giá sản phẩm của các nhóm.
- GV phản hồi thông tin và giảng giải bổ sung kiến thức.
(Thông tin phản hồi của phiếu học tập số 1 ở phụ lục 1)

N

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

N

https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

Cấu tạo
Công dụng

20

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

D

IỄ
N

Đ

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ÀN

TO

ÁN

-L

Tiết 3+4: Tìm hiểu về hệ hai thấu kính ghép đồng trục, kính hiển vi, kính
thiên văn- Các bài toán cơ bản về thấu kính, hệ thấu kính.
Học sinh làm việc cá nhân và nhóm theo kế hoạch đề ra.
- Thu thập thông tin: HS có thể tham khảo các tài liệu trên mạng, các sách tham khảo ở
thư viện nhà trường.
- Xử lí thông tin, tổng hợp kết quả nghiên cứu.
- Viết báo cáo kết quả nghiên cứu và chuẩn bị trình bày trước lớp.
Bước 5: Giới thiệu sản phẩm của nhóm trước lớp
- Sản phẩm gồm có: Bản báo cáo kết quả nghiên cứu và bài thuyết trình của nhóm và
thuyết trình có thể thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau.
- Mỗi nhóm cử một đại diện lên báo cáo sản phẩm của nhóm.
- Các nhóm cùng thảo luận và đóng góp ý kiến.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

Ý

-H

Ó

A

10
00

B

+ Các nhóm xác định các nguồn tài liệu cần khai thác và nơi có thể tìm kiếm các nguồn
tài liệu để thực hiện nhiệm vụ về nhà;
+ Giáo viên hướng dẫn học sinh có thể tìm kiếm các tài liêu tham khảo ở thư viện nhà
trường.
Bước 3: Xây dựng kế hoạch làm việc
- Nhóm trưởng bầu ra thư kí và giao nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên của nhóm.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh thảo luận về chủ đề, xây dựng đề cương và lên kế
hoạch thực hiện.
Bước 4: Thực hiện dự án

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

Đ
ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

N

H

Ơ

Câu 1:Vật AB đặt thẳng góc trục chính thấu kính hội tụ, cách thấu kính 20cm.
Thấu kính có tiêu cự 10cm. Khoảng cách từ ảnh đến thấu kính là :
A. 20cm
B. 10cm.
C. 30cm.
D. 40cm.
Câu 2: Đặt vật AB = 2 (cm) thẳng góc trục chính thấu kính phân kỳ có tiêu cự
f = - 12 (cm), cách thấu kính một khoảng d = 12 (cm) thì ta thu được :
A. ảnh thật A’B’, cao 2cm
B. ảnh ảo A’B’, cao 2cm.
D. ảnh thật A’B’, cao 1 cm.
C. ảnh ảo A’B’, cao 1 cm
Câu 3: Vật sáng AB đặt vuông góc với trục chính của một thấu kính hội tụ có độ
tụ D = + 5 (đp) và cách thấu kính một khoảng 30 (cm). Ảnh A’B’ của AB qua thấu
kính là:
A. ảnh thật, nằm sau thấu kính, cách thấu kính một đoạn 60 (cm).
B. ảnh ảo, nằm trước thấu kính, cách thấu kính một đoạn 60 (cm).
C. ảnh thật, nằm sau thấu kính, cách thấu kính một đoạn 20 (cm).
D. ảnh ảo, nằm trước thấu kính, cách thấu kính một đoạn 20 (cm).

N

Phiếu học tập số 3
Hoàn thành các bài tập sau

21

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

H

Ơ

N

Bước 6: Đánh giá
- Giáo viên cho HS các nhóm tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau.
- GV phản hồi thông tin và giảng giải bổ sung kiến thức.
(Thông tin phản hồi của phiếu học tập số 2, số 3 ở phụ lục 2, và phụ lục 3)
- Giáo viên tổng kết đánh giá.

N

THÔNG TIN PHẢN HỒI

TP

Đ
ẠO

1
1
1
=
+
hay D = D1+D2
f
f1 f 2

TR
ẦN

Sơ đồ tạo ảnh :

10
00

B

- Sự tạo ảnh qua kính thiên văn

-H

Ó

A

Sơ đồ tạo ảnh :

-L

Ý

- Công thức thấu kính
+ Công thức xác định vị trí

ÀN

TO

ÁN

1 1 1
= +
f d/ d

d/ =

d. f
,
d− f

d=

d /. f
,
d/ − f

f =

d .d /
d + d/

Đ
IỄ
N
D

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

- Sự tạo ảnh qua kính hiển vi

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

+ Độ tụ của hệ hai thấu kính mỏng đồng trục ghép sát nhau bằng tổng đại số các độ
tụ của từng thấu kính ghép thành hệ:

+ Công thức tìm số phóng đại ảnh:

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U

Y

- Hệ hai thấu kính đồng trục

k =−

d/
d

+ Quy ước dấu: Vật thật: d > 0, vật ảo: d < 0, ảnh thật: d’ > 0, ảnh ảo: d’ < 0
Thấu kính hội tụ: f > 0, thấu kính phân kì: d <0

22

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

N

H

Ơ

2.2.3. Kết quả thực nghiệm
Để có cơ sở đánh giá hiệu quả của việc dạy học theo chuyên đề, tôi đã tiến
hành dạy thực nghiệm ở một số lớp trong học kì 2 năm học 2014-2015. Do trình độ
ở các lớp tương đương nhau, vì vậy việc chọn lớp thực nghiệm và lớp đối chứng là
tương đối khách quan. Chọn lớp 11B3 dạy theo chuyên đề, lớp 11B4 dạy theo bài
học. Qua thực tế thực nghiệm tại trường, khi tiến hành thăm dò thái độ của học
sinh đối với tiết dạy theo chuyên đề, cho thấy:

N

https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

4
6.5
14.7

5
10.6
25.5

6
21.5
31.9

7
38.0
17.0

8
19.1
4.3

9
4.3
2.1

10
0
0

-L

Họ tên
học sinh

Nhận xét về việc dạy học theo chuyên đề

Lớp
Tích cực, chủ

Bình thường như

Nhàm chán, bị

động, dễ tiếp thu

dạy theo bài, theo

kiến thức. Không

tiết

động, khó tiếp
thu kiến thức,
ràng buộc về

áp lực về thời gian

IỄ
N

Đ

ÀN

TO

ÁN

STT

Ý

-H

Ó

A

10
00

Nhìn vào kết quả trên, ta có thể thấy lớp 11B3 có mặt bằng điểm số cao hơn
11B4. Điều đó nói lên việc dạy học theo chuyên đề đã đem lại khả năng tự học, tự
sáng tạo của học sinh trên cơ sở các em chủ động tìm tòi kiến thức nhằm đáp ứng
các yêu cầu của giáo viên là tạo một môi trường học tập năng động mà ở đó mỗi
học sinh phát huy hết năng lực của bản thân.
Phiếu thăm dò ý kiến của học sinh sau khi học theo chuyên đề
Ghi
chú

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

3
0
4.5

B

2
0
0

TR
ẦN

1
0
0

Điểm
11B3
11B4

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

Đ
ẠO

G

N
H
Ư

Kết quả điểm của học sinh ở hai lớp thực nghiệm (%)

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U

Y

Không thích thú
0

Khi tiến hành kiểm tra kiến thức học sinh tiếp nhận được sau khi hoàn
thành chuyên đề của hai lớp có sĩ số và học lực khá tương đồng nhau ở Trường
THPT Ngô Quyền, kết quả điểm số của học sinh đã có sự chênh lệch giữa lớp được
học theo chuyên đề (11B3) và lớp học theo bài học (11B4):

http://daykemquynhon.ucoz.com

D

Bình thường
20

.Q

Thích thú
80

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

Thái độ học sinh
Tỉ lệ (%)

thời gian

1
2
3
4
23

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

5
6
7

N

H

Ơ

N



https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

D

IỄ
N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Ý

-H

Ó

A

10
00

B

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

Đ
ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

Nhận xét kết quả thực nghiệm
Qua việc thực nghiệm ở các lớp trên, tôi có nhận xét như sau:
- Vì bước đầu thực hiện dạy học theo chuyên đề nên ở tiết dạy thứ nhất học
sinh rất lúng túng và có cảm giác mệt mọi do phải làm việc quá nhiều. Tuy nhiên,
các em đã nắm được một số yêu cầu khi dạy học theo chuyên đề.
- Tiết học thứ 2 trở đi, các em thục sự rất chủ động, tự tin khi trình bày các
sản phẩm của nhóm mình và đặc biệt là đã mạnh giản đưa ra ý kiến để trao đổi với
nhau và phản hồi với giáo viên.
- Thông qua việc dạy học ở lớp thực nghiệm cùng với các lớp đối chứng
t ô i n h ậ n thấy, việc dạy học theo chuyên đề giúp các em có hứng thú tìm tòi, chủ
động trong việc tiếp thu kiến thức, tích cực trong hoạt động nhóm mà lâu nay cách
dạy theo bài học tỏ ra không hiệu quả.
- Ngoài ra việc dạy học theo chuyên đề giúp các em có thể hệ thống được các
chuổi bài học với nhau một cách logic, hệ thống được các bài toán liên quan…

24

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon
plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon
https://daykemquynhon.blogspot.com

D

IỄ
N

Đ

https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST> : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

MỌI YÊU CẦU GỬI VỀ HỘP MAIL DAYKEMQUYNHONBUSINESS@GMAIL.COM
HOTLINE : +84905779594 (MOBILE/ZALO)

ÀN

TO

ÁN

-L

Ý

-H

Ó

A

10
00

B

TR
ẦN

H
Ư

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

G

Đ
ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 /
Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa Quy Nhơn 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

U

Y

N

H

Ơ

3.1. Ý nghĩa
Vật lí là môn học cung cấp cho HS những kiến thức thế giới tự nhiên, các
hiện tượng xãy ra trong thực tế, các quy luật Vật lí. Đồng thời đây cũng là môn học
rèn luyện cho học sinh những kỹ năng như phân tích, nhận xét, đánh giá, tiến hành
thực nghiệm đối với các sự vật hiện tượng xãy ra. Môn Vật lí còn cung cấp học
sinh những kiến thức về kỷ thuật, công nghệ, về tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên,
tiết kiệm năng lượng, Bảo vệ môi trường … để sau này các em có thể áp dụng vào
trong đời sống sản xuất. Vì vậy, việc nâng cao chất lượng dạy học môn Vật lí là
vấn đề cấp thiết trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước ta đang bước vào giai đoạn
CNH, HĐH và hội nhập kinh tế thế giới sâu rộng. Đặc biệt là khi nước ta đang
thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 Khoá XI về đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục và đào tạo.
Trước đây và hiện nay, việc dạy học chỉ tập trung vào dạy theo bài, theo tiết
do cấu trúc chương trình và SGK là như vậy. Do đó, việc tiếp thu kiến thức của
học sinh rất thụ động, gò bó và mang tính chất gượng ép, bắt buộc. Giáo viên gần
như chỉ truyền đạt một chiều, việc sử dụng các phương pháp dạy học tích cực rất
hạn chế và hiệu quả thấp, chủ yếu là giáo viên thuyết trình và phát vấn.
Tuy nhiên, với việc Bộ GD-ĐT tiến hành đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục
và đào tạo, cùng với việc ban hành các công văn: Số 4099/BGD ĐT-GDTrH ngày
05 tháng 8 năm 2014 về việc hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2014 – 2015; Số
3535/BGD ĐT-GDTrH ngày 27 tháng 5 năm 2013 về việc hướng dẫn triển khai
phương pháp “Bàn tay nặn bột” và các phương pháp dạy học tích cực khác; Số
5555/ BGD ĐT-GDTrH ngày 08 tháng 10 năm 2014 về việc hướng dẫn sinh hoạt
chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo hướng
phát triển năng lực của học sinh, thì việc đổi mới phương pháp dạy học là rất cấp
thiết. Để chủ động trong việc đổi mới SGK năm 2018 nhằm phát huy tính tích cực,
năng động, sáng tạo của người học, Bộ giáo dục đã tiến hành tập huấn việc xây
dựng chuyên đề dạy học và kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực
học sinh.
Lâu nay, khi dạy môn Vật lí lớp 11 tôi thấy có nhiều bài liên quan đến Thấu
kính nhưng SGK lại trình bày rời rạc nhau không theo thứ tự logic. Chính vì thế,
tôi đã có ý tưởng chọn các bài liên quan đến thấu kính lại thành một chuyên đề về
thấu kính mỏng cho dễ dạy và học sinh cũng dễ học, dễ hệ thống. Sau khi được tập
huấn về xây dựng chuyên đề dạy học thì mọi ý tưởng của bản thân được hiện thực
hóa và tôi đã tiến hành áp dụng ngay vào thực tế. Chính vì vậy, học sinh học tập rất
tích cực, khả năng học tập theo nhóm được nâng cao. Các em đã mạnh dạn, tự tin
trong quá trình báo cáo một vấn đề, các em đã có ý thức phân công nhiệm vụ của
mỗi nhóm. Do đó, kết quả học tập ngày một nâng cao.
3.2. Kiến nghị, đề xuất

N

3. PHẦN KẾT LUẬN

25

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial
www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×