Tải bản đầy đủ

Module TH 5, 6 kế hoạch dạy học ở lớp ghép

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TRƯỜNG .........

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
--------------------BÀI THU HOẠCH

BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN GIÁO VIÊN
Module TH5: Tổ chức học tập cho học sinh ở lớp ghép
Năm học: ..............
Họ và tên: ..............................................................................................................................
Đơn vị: ..................................................................................................................................
1. Tổ chức dạy học theo nhóm nhỏ ở lớp ghép có hiệu quả:
* Khái niệm dạy học theo nhóm nhỏ ở lớp ghép
Là hình thức tổ chức DH mà GV phân chia HS trong nhóm cùng trình độ hay trong lớp
ghép thành các nhóm nhỏ gồm 4 đến 6 em để các em thực hiện những nhiệm vụ học tập.
(Hình thức này có ý nghĩa rất quan trọng trong DHLG, không chỉ vì dạy nó cho phép GV
có điều kiện để làm việc trực tiếp với NTĐ khác hay cá nhân trong lớp mà còn có khả
năng giáo dục rất lớn đối với HS)

- Là phương pháp dạy học; là hình thức tổ chức dạy học hoặc là phương tiện theo nghĩa
rộng, là mối quan hệ giúp đỡ, gắn kết và hợp tác giữa các thành viên trong nhóm với
nhau nhằm giải quyết nhiệm vụ học tập chung của nhóm.
Dạy học theo nhóm nhỏ là phương pháp dạy học trong đó GV sắp xếp HS thành những
nhóm nhỏ theo hướng tạo ra sự tương tác trực tiếp giữa các thành viên, mà theo đó HS
trong nhóm trao đổi, giúp đỡ và cùng nhau phối hợp làm việc để hoàn thành nhiệm vụ
chung của nhóm.
Định nghĩa này nhấn mạnh một số điểm sau:
Dạy học theo nhóm ở đây được coi là một phương pháp dạy học.
Những người tham gia trong nhóm phải có mối quan hệ tương hỗ, giúp đỡ và phối hợp
lẫn nhau. Nói cách khác là tồn tại tương tác "mặt đối mặt" trong nhóm HS.
HS trong nhóm cùng thực hiện nhiệm vụ chung. Điều này đòi hỏi trước tiên là phải có sự
phụ thuộc tích cực giữa các thành viên trong nhóm. Mỗi thành viên trong nhóm cần hiểu
rằng họ không thể trốn tránh trách nhiệm, hay dựa vào công việc của những người khác.
Trách nhiệm cá nhân là then chốt đảm bảo cho tất cả các thành viên trong nhóm thực sự
mạnh lên trong học tập theo nhóm.


* Thực trạng dạy học theo nhóm nhỏ ở lớp ghép:
+ Ưu:
Dạy học theo nhóm nhỏ đã được GV sử dụng khá phổ biến và thường xuyên: Từ khi có
chủ trương đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tăng cường sự tham gia của HS,
phát huy tối đa vai trò chủ động, tích cực của các em thì dạy học theo nhóm đã được coi
là phương pháp dạy học hữu hiệu và bước đầu đã làm thay đổi bộ mặt phương pháp dạy
học trong nhà trường phổ thông. GV đã có ý thức trong việc sử dụng dạy học nhóm trên
giờ học.
- GV đã nhận thức được những ích lợi của dạy học nhóm: GV đã thấy rõ tác dụng của
dạy học theo nhóm nhỏtrong việc phát huy tính tích cực, chủ động, tăng cường sự tham
gia của HS, như: mọi HS đều được trình bày ý kiến, HS tự tìm ra tri thức, nắm bài chắc
hơn, hứng thú với học tập hơn.v.v... và phát triển những kĩ năng XH cho HS, như biết
lắng nghe và tôn trọng ý kiến của bạn, biết trình bày ý kiến của mình cho các bạn nghe và
hiểu, biết thống nhất ý kiến,v.v...; Còn đối với GV thì dạy học nhóm giúp họ không phải
nói nhiều trên lớp, nhưng chuẩn bị bài cần kỹ lưỡng hơn; hiểu khả năng của HS hơn.v.v....
- HS bước đầu đã có những kĩ năng làm việc theo nhóm: Các em đã biết nhanh chóng gia
nhập vào nhóm, bầu nhóm trưởng, thư kí; bước đầu biết bày tỏ quan điểm/ý kiến và trình
bày mạch lạc kết quả làm việc chung của cả nhóm.
+ Tồn tại:
- Bên cạnh những kết quả tích cực như trên, vẫn còn những tồn tại nhất định, cụ thể là:
- Quy trình tổ chức dạy học theo nhóm nhỏ chưa được GV thực hiện đầy đủ: Sự không
đầy đủ được thể hiện ngay từ khâu thiết kế họat động nhóm khi soạn giáo án. GV chủ yếu


chỉ chú ý đến việc chuẩn bị phiếu học tập cho nhóm, chú ý đến kích cỡ nhóm làm việc là
bao nhiêu. Khi tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ nhóm trên lớp, GV cũng chủ yếu
chú trọng đến việc giao nhiệm vụ học tập cho nhóm, sau đó theo dõi, giám sát và đánh
giá kết quả làm việc của nhóm.
- GV chưa hiểu đúng bản chất, tính đa mục đích của dạy học theo nhóm nhỏ: Khi tiến
hành tổ chức dạy học theo nhóm nhỏ, GV chủ yếu hướng HS nhằm vào mục tiêu hoàn
thành nhiệm vụ học tập cụ thể mà nhóm HS cùng nhau thực hiện chứ chưa chú trọng GD
cho HS những kĩ năng xã hội quan trọng mà làm việc nhóm có ưu thế.
Ngoài ra, cũng do không hiểu hết những ích lợi XH mà dạy học nhóm mang lại, nên
trong thực tiễn triển khai vô hình chung GV đã "hành chính hóa" nhóm trưởng và thư kí
và thường là những em học khá, nhanh nhẹn hơn và như vậy cơ hội cho những em khác


được hưởng những lợi thế của làm việc nhóm sẽ không có.
Sau khi các nhóm thảo luận GV ít quan tâm chốt lại những kiến thức, kết luận chung làm
cho HS không biết ý kiến nào là phù hợp.
- Dạy học nhóm nhỏ chưa được sử dụng đồng đều ở tất cả các môn học
- Còn đơn điệu trong việc sử dụng các hình thức tiến hành và nhiệm vụ giao cho nhóm
Nhiệm vụ giao cho nhóm còn đơn giản, ít phương án trả lời, không cần huy động nhiều
kinh nghiệm của từng cá nhân và thiếu định hướng để HS buộc phải phân chia công việc
hay phải trưng cầu ý kiến riêng của từng người trong nhóm.
* Tiến trình dạy học theo nhóm nhỏ:
- Lập kế hoạch cho hoạt động nhóm:
Đây là khâu đầu tiên, quan trọng GV cần chuẩn bị kỹ trước khi tiến hành dạy học theo
nhóm nhỏ. Ngay khi soạn giáo án chuẩn bị cho giờ học, GV đã cần thiết kế đầy đủ các
bước của hoạt động nhóm từ khâu xác định thời điểm tiến hành dạy học nhóm trong tiết
học, xác định nhiệm vụ, hình thức làm việc nhóm, phân công vai trò, tổ chức thực hiện,
kiểm tra và đánh giá.
+ Xác định mục tiêu, nội dung bài dạy: Việc xác định tường minh những mục tiêu mà HS
cần đạt được, xác định rõ những nội dung chính của bài và hình thành những câu hỏi cần
trả lời là rất quan trọng cho việc lựa chọn mục tiêu, nội dung, nhiệm vụ và thời điểm sử
dụng dạy học nhóm trong giờ học.
Việc lựa chọn hình thức dạy học nhóm phải được ưu tiên khi mục tiêu dạy học là hình
thành kỹ năng giao tiếp và làm việc tập thể, hình thành phương pháp tổ chức hoạt động
trong một nhóm. Hoặc những nhiệm vụ học tập hay những câu hỏi không có câu trả lời
trực tiếp hay tương đối phức tạp đối với đa số HS trong lớp, những nhiệm vụ đòi hỏi sự
huy động vốn kinh nghiệm, hiểu biết của nhiều người, hoặc cần tổ chức cho HS tranh
luận, thảo luận về một vấn đề mà HS còn có nhiều cách hiểu khác nhau, đa dạng các ý
kiến, v..v...
+ Xác định mục tiêu của họat động nhóm: Mục tiêu của họat động nhóm phải bao gồm
hai mục tiêu cơ bản: mục tiêu của bài học; mục tiêu cụ thể cho sự phát triển kĩ năng XH
trong hoạt động nhóm. Tuy nhiên, không thể một lúc và đồng thời có thể giáo dục ở các
em tất cả các kĩ năng mà nên lựa chọn một vài kĩ năng cần thiết, phù hợp với nhiệm
vụ/nội dung bài học, với trình độ thực tế của HS.
Trên cơ sở những kĩ năng XH cơ bản cần cho HS khi làm việc nhóm, GV cần có kế


hoạch cho toàn bộ quá trình hình thành kĩ năng làm việc nhóm ở HS; cần có sự ưu tiên
những kĩ năng nào hình thành ở HS trước, kĩ năng nào sau và có sự theo dõi tiến bộ của
từng HS để có sự điều chỉnh, bổ sung kịp thời. Trên cơ sở kế hoạch tổng thể đó, GV lựa
chọn một hay hai kĩ năng cho một bài học khi chuẩn bị cho dạy học theo nhóm.
- Thiết kế các nhiệm vụ cho họat động nhóm:
- Thiết kế các nhiệm vụ đòi hỏi sự phụ thuộc lẫn nhau.
- Tạo ra những nhiệm vụ phù hợp với kĩ năng và khả năng của HS.
- Phân công nhiệm vụ cho công bằng giữa các nhóm và các thành viên.
- Đảm bảo trách nhiệm của cá nhân.
- Dự kiến cách thức đánh giá/cho điểm nhóm: Vấn đề này GV cũng cần phải nghĩ đến
ngay từ khâu chuẩn bị, thiết kế nhóm làm việc. Vì cách thức đánh giá như thế nào cũng
có ảnh hưởng rất lớn đến trách nhiệm cá nhân, đến sự tham gia tích cực của mọi thành
viên trong nhóm. Vì thế cần xây dựng phương án đánh giá cụ thể để sự cố gắng của mỗi
cá nhân trong nhóm đều có ý nghĩa trong thành tích của nhóm và thành tích của các thành
viên trong nhóm có ảnh hưởng lẫn nhau .
* Tổ chức, thực hiện nhiệm vụ học tập theo nhóm trong giờ học:
- Tổ chức, sắp xếp nhóm làm việc:
a. Sắp xếp nhóm làm việc: Việc phân chia nhóm học tập phụ thuộc vào một số yếu tố
như: mục tiêu, nhiệm vụ dạy học cụ thể của giờ học; điều kiện tiến hành giờ học; phụ
thuộc các kĩ năng làm việc nhóm của HS; phụ thuộc vào mức độ quen biết giữa các HS
trong lớp về phân chia nhóm.
Có một số cách hình thành nhóm học tập như sau:
+ Hình thành nhóm theo nhiệm vụ học tập.
+ Hình thành nhóm học tập theo quy tắc ngẫu nhiên.
+ Phân chia nhóm theo bàn hoặc một số bàn học gần nhau, hoặc dùng đơn vị tổ của HS
để làm một hay một số nhóm.
+ Một vài người lại thích để HS tự chọn tuy nhiên điều này thích hợp nhất đối với những
lớp ít HS, những lớp mà các em đã biết rõ về nhau.
+ Có một số cách hình thành nhóm khác là xếp HS theo giới, theo mức độ, thói quen làm
việc, theo khả năng của HS ở những môn cốt lõi, môn khoa học tự nhiên như Toán chẳng
hạn. ...


b. Kích cỡ nhóm: Kích cỡ nhóm phụ thuộc vào bài tập mà GV thiết kế. Nhóm đôi phù
hợp khi mà HS xem lại cách đánh vần chữ cái trong môn tiếng Việt hay đánh dấu đúng
sai trong môn Toán chẳng hạn. Làm việc theo cặp cũng dễ cho GV mới bắt đầu sử dụng
hình thức dạy học nhóm để dễ điều khiển và với những HS nhỏ khi mà nhóm lớn đòi hỏi
những kĩ năng xã hội phức tạp.
Tuy nhiên một điều quan trọng cần lưu ý khi thiết kế quy mô nhóm là nhóm phải huy
động được sự tham gia của mọi thành viên vào giải quyết nhiệm vụ nhóm và phải tạo ra
những tương tác đa chiều giữa các thành viên trong nhóm.
c. Bố trí chỗ ngồi cho HS làm việc nhóm: Bố trí chỗ ngồi cho HS phải phù hợp với họat
động nhóm cũng như kích cỡ nhóm làm việc. Việc bố trí chỗ ngồi cho HS phải đảm bảo
thuận lợi cho HS khi làm việc cũng như khi di chuyển, đồng thời đảm bảo sự tương tác
giữa các HS trong nhóm cũng như giữa các nhóm được thuận lợi.
+ Giao nhiệm vụ và thời gian dành cho làm việc nhóm: GV cần đưa ra những chỉ dẫn rất
cụ thể, như:
+ Nêu nhiệm vụ cho từng nhóm dưới dạng một câu hỏi hay một tình huống có vấn đề
+ Nêu những kĩ năng XH yêu cầu HS tuân thủ khi làm việc nhóm
+ Nêu thời gian dành cho thảo luận nhóm là bao lâu?
+ Yêu cầu các nhóm diễn giải lại nhiệm vụ của nhóm mình để đảm bảo chắc chắn là HS
hiểu những gì GV yêu cầu
+ Trình bày cách thực hiện nhiệm vụ như thế nào là tốt nhất?
GV có thể xây dựng một số dạng bài tập sau để giao cho các nhóm: So sánh; phân tích
(phân tích một bức tranh, sự kiện...); Phân loại (phân chia các yếu tố theo từng loại; sắp
xếp theo thứ tự (sắp xếp trình tự các sự kiện, biến cố trong một tác phẩm, sắp xếp theo
trình tự các bước tiến hành một thí nghiệm,...); Nhớ lại (nhớ lại các khái niệm, định
nghĩa, sự kiện... họat động này dùng trong ôn tập); Lựa chọn (các chi tiết, sự kiện về nhân
vật A, B...); Ghép đôi (nối kết hai cột thông tin cho sẵn A và B); Mô phỏng (sau khi GV
cho ví dụ, HS phải cho ví dụ khác tương tự); Chuẩn bị (cho HS chuẩn bị một số bài tập,
thí nghiệm, các bước trình bày một vấn đề); Cải tiến (GV cho bài tập sai, hoặc thiếu dữ
kiện, yêu cầu HS sửa lại)
* Hướng dẫn HS phương pháp, kĩ năng làm việc nhóm
a. Giúp nhóm phân công vai trò và nhiệm vụ cho từng thành viên: Trước tiên các thành
viên trong nhóm cần cùng nhau bầu nhóm trưởng, thư kí và các vai trò khác nếu cần thiết.


GV cần theo dõi, giám sát để tránh việc một em nào đó luôn giữ vai trò nhóm trưởng, thư
kí. Nên gợi ý để có sự luân phiên các vai trò trong nhóm với nhau để mỗi HS đều được
trải nghiệm vị trí lãnh đạo nhóm.
b. Theo dõi, hướng dẫn HS các kỹ năng làm việc nhóm thông qua các tương tác đa chiều,
trực diện trong nhóm: Sự tương tác trực tiếp này thể hiện ở chỗ: Trong một nhóm, phải
tạo ra các quan hệ giao tiếp, trao đổi hoặc tranh luận trực tiếp giữa các thành viên khi giải
quyết một công việc, một nhiệm vụ học tập cụ thể của nhóm. Giữa các nhóm với nhau, sự
tương tác trực tiếp cũng thể hiện ở chỗ phải tạo ra những cuộc trao đổi, tranh luận giữa
những ý kiến của các nhóm. Sau khi các nhóm xem xét, cân nhắc, trao đổi, đánh giá và
sau đó phải cùng thống nhất một kết luận chung, trong đó có xem xét, bảo lưu cả những ý
kiến trái ngược hợp lý.
Tương tác giữa GV và HS chủ yếu được thực hiện thông qua nhóm, chỉ trong những
trường hợp đặc biệt mới cần có tác động trực tiếp giữa GV với HS [2,4,9].
Quan sát, kiểm soát họat động nhóm, bao gồm :
+ Kiểm soát các nhóm và cá nhân đã nắm vững nhiệm vụ học tập hay chưa?
+ Kiểm soát quá trình làm việc hợp tác giữa các thành viên trong nhóm
+ Kiểm soát kết quả công việc của các nhóm
Trong quá trình quan sát, kiểm soát họat động nhóm, nếu phát hiện thấy nhóm nào có
những thành viên không chịu phối hợp cùng thực hiện nhiệm vụ, GV cũng không nên
dừng nhóm lại ngay cả khi nhóm yêu cầu. Hãy để cho nhóm tự học cách giải quyết với
những tương tác giữa các thành viên không hợp tác.
* Đánh giá kết quả làm việc theo nhóm:
- HS tự đánh giá kết quả làm việc của nhóm: Cần tạo cơ hội để các thành viên trong mỗi
nhóm tự đánh giá kết quả làm việc của nhóm mình. Điều trước tiên cần lưu ý khi để HS
tự đánh giá là GV phải hướng các em vào việc đánh giá ở cả hai khía cạnh: nhận thức và
cách thức mà nhóm làm việc (sự tham gia tích cực của các thành viên, sự hợp tác với
nhau, lắng nghe ý kiến của nhau, giải quyết bất đồng, v.v...).
- Các nhóm đánh giá kết quả làm việc của nhau: Sau khi có sự đánh giá, nhận xét nội bộ
trong nhóm, GV yêu cầu từng nhóm cử đại diện nên trình bày kết quả làm việc của nhóm
mình. Tiếp theo mỗi nhóm lại cử đại diện lên kiểm tra, nhận xét kết quả chéo nhau, ví dụ
nhóm 1 có thể kiểm tra kết quả làm việc của nhóm 2, nhóm 2 kiểm tra kết quả làm việc
của nhóm 3 và nhóm 3 kiểm tra kết quả làm việc của nhóm 4, nhóm 4 kiểm tra kết quả
làm việc của nhóm1, v.v...


- GV đánh giá, nhận xét kết quả làm việc của các nhóm: Công việc này có thể tiến hành
song song hoặc sau khi đã có sự đánh giá giữa các nhóm với nhau. GV nên cùng HS kiểm
tra lại kết quả đánh giá của các nhóm có đúng không? chỗ nào đánh giá chưa đúng thì cần
chỉ ra cho toàn lớp biết sai ở đâu và vì sao sai.
Kết quả làm việc của nhóm có thể được GV sử dụng để cho điểm các thành viên trong
nhóm. Về cách thức cho điểm như thế nào đối với kết quả làm việc nhóm thì vẫn đang có
những tranh luận khác nhau. Một vài người đã đánh giá cho cùng điểm số như nhau đối
với mọi thành viên trong nhóm khi cùng thực hiện nhiệm vụ nhóm. Họ cho rằng nếu đánh
giá từng HS thì vô tình chung sẽ dẫn đến sự ganh đua trong nhóm với nhau và như vậy
phá hỏng những lợi ích của làm việc theo nhóm. Một số khác cho điểm theo sự đóng góp
của mỗi em dựa trên các điểm số bài kiểm tra của mỗi em hoặc dựa trên sự đánh giá của
nhóm về công việc của từng thành viên.
Tuy nhiên, khi đánh giá cho điểm HS, GV cần tính đến tính đa mục đích cuả dạy học theo
nhóm: thứ nhất là đánh giá kiến thức/hay nhiệm vụ đã hoàn thành mà HS thu được sau
khi làm việc nhóm. Thứ hai là kĩ năng cần thiết để làm việc nhóm.
2.Học tập độc lập của học sinh trong lớp ghép:
Dạy học theo nhóm nhỏ Dạy học theo nhóm nhỏ là hình thức tổ chức dạy học mà GV
phân chia HS trong nhóm cùng TĐ hay trong LG thành các nhóm nhỏ gồm 2 đến 7 em để
các em thực hiện những nhiệm vụ học tập. Đây là một hình thức tổ chức hoạt động học
tập độc lập của HS. Hình thức này có ý nghĩa rất quan trọng trong dạy học LG, không chỉ
vì nó cho phép GV có điều kiện để làm việc trực tiếp với các NTĐ khác nhau hay cá nhân
trong lớp mà vì nó còn có khả năng giáo dục rất lớn đối với HS. Chính vì thế, GV phải có
kế hoạch để xây dựng dần cho HS trong lớp những kĩ năng làm việc trong nhóm từ đơn
giản đến phức tạp để các em có khả năng sinh hoạt và làm việc tốt trong nhóm. Trong
thực tế, GV cần chú ý sử dụng hình thức tổ chức dạy học theo nhóm nhỏ nhưng tránh
xem nó như giải pháp để GV có thể có thời gian để làm việc với NTĐ khác mà không chú
ý phát huy tác dụng của hoạt động nhóm đối với sự phát triển nhân cách của HS. Tổ chức
hoạt động học tập độc lập của học sinh Khai thác việc học tập độc lập của HS là một
hướng chính để thích ứng với hoàn cảnh mà GV phải phân phối thời gian giảng dạy của
mình cho các NTĐ khác nhau trong từng tiết học. Mặt khác, học tập độc lập là giai đoạn
đặc biệt quan trọng để HS chuyển những thông tin, kiến thức các em vừa học vào trong
những mối quan hệ bên trong để trở thành tài sản trí tuệ của riêng mình. Chính vì thế, tổ
chức hoạt động học tập độc lập của HS có ý nghĩa rất quan trọng, cần được tổ chức một
cách cẩn thận. Để duy trì việc học tập độc lập của HS, GV cần thiết kế những bài tập,
nhiệm vụ đáp ứng được các mức độ khả năng khác nhau của HS. Bên cạnh những nhiệm


vụ vừa sức và hấp dẫn, GV cần chú ý đến những hình thức đánh giá, khen thưởng thích
hợp để động viên, kích thích HS theo đuổi nhiệm vụ được giao cho đến cùng. GV cần xây
dựng trong lớp kho trò chơi học tập, những câu đố vui, bài tập hấp dẫn để khuyến khích
HS suy nghĩ, phát triển kiến thức và những sách, báo, truyện, các tài liệu
3.Thực hành tổ chức học tập sinh động trong lớp ghép:
Tuỳ theo nội dung bài học và những mục đích giáo dục đặt ra, GV sẽ lựa chọn các hình
thức tổ chức dạy học cho thích hợp. Có một số hình thức tổ chức dạy học chủ yếu sau
thường được dùng trong LG: Tổ chức dạy học chung cả lớp Dạy học chung cả lớp là
phương tiện hiệu quả để chuyển tải những thông tin đến được một số lượng lớn người
nghe cùng một lúc. Hình thức này thường được sử dụng để giới thiệu những vấn đề
chung trong nội dung chương trình hay để HS cùng thảo luận những chủ đề có liên quan
đến kinh nghiệm, kiến thức của nhiều người. Hình thức tổ chức này thường được dùng
khi mở đầu và kết thúc của mỗi tiết, mỗi buổi học hay trong dạy các môn học đòi hỏi phải
trình bày những thông tin chung cho HS của các NTĐ, ví dụ như hát, kể chuyện, đạo đức,
thể dục và những hoạt động vui chơi, tham quan, lao động. Tổ chức dạy học chung cho cả
LG sẽ giúp GV giảm được số lượng giáo án phải soạn và có thể tập trung vào điều khiển
các hoạt động của HS trong giờ học như một đơn vị lớp học thống nhất. Tuy nhiên, hình
thức tổ chức dạy học này sẽ khó có thể đáp ứng được các nhu cầu khác nhau của các cá
nhân ở các TĐ khác nhau, nên trong thực tế, hình thức tổ chức dạy học này được sử dụng
rất hạn chế. Cần lưu ý rằng khi sử dụng hình thức dạy học này, GV phải chú ý lựa chọn
và điều chỉnh nội dung sao cho phù hợp với các đối tượng ở các NTĐ khác nhau. Tổ chức
dạy học cho từng nhóm trình độ GV làm việc trực tiếp với một NTĐ để chuyển tải những
nội dung trong chương trình hay hướng dẫn HS thực hành những thao tác làm bài cụ thể.
Trong lúc dạy học trực tiếp, GV có thể cung cấp những thông tin, trình bày, giải thích
những sự vật, hiện tượng, làm mẫu những thao tác hay tổ chức trao đổi với HS. Để duy
trì hoạt động học tập của các nhóm khác, GV sẽ phải đưa ra những bài tập hay nhiệm vụ
để HS làm việc cá nhân hoặc cùng với các bạn trong nhóm nhỏ. Chính vì vậy, chất lượng
dạy học trực tiếp của GV có liên quan trực tiếp với chất lượng quản lí học tập độc lập của
HS trong những NTĐ khác có trong lớp học của mình. Dạy học trực tiếp của GV có hiệu
quả nhất do GV thực hiện những tương tác trực tiếp với HS trong nhóm cùng TĐ nên các
em thường tập trung lắng nghe lời giảng và tiếp thu bài nhanh hơn. Đây là hình thức tổ
chức dạy học phổ biến ở LG hiện nay. Trong LG, để thực hiện dạy học trực tiếp với tất cả
các NTĐ, GV phải di chuyển liên tục giữa các nhóm, đặc biệt trong những LG đầu cấp do
các em chưa quen làm việc độc lập và chưa có khả năng tự quản cao. ở mỗi NTĐ, những
tương tác giữa GV và HS lần lượt diễn ra trong khoảng 5-10 phút. Biện pháp để duy trì


học tập độc lập của HS là giao cho các em những nhiệm vụ cá nhân hay của nhóm có thể
hoàn thành trong khoảng thời gian GV dự tính sẽ cần để thực hiện dạy học trực tiếp ở
NTĐ khác. Những bài tập hay nhiệm vụ này nên được thiết kế ở một vài mức độ khó và
dễ để đáp ứng nhiều mức độ học tập của HS. Thêm nữa, GV cần huy động mạng lưới tự
quản và cán sự trong mỗi nhóm để các em có thể giúp GV điều hành học tập của các HS
khác trong nhóm hay hướng dẫn các bạn làm bài. Dạy học trực tiếp cho cá nhân GV thực
hiện dạy học trực tiếp cho cá nhân HS trong lớp là hình thức tổ chức dạy học giữa thầy và
một trò, dựa trên yêu cầu cụ thể của cá nhân đó. Dạy học cá nhân được coi là một cách
thức dạy học hiệu quả cao nhất bởi vì nó đáp ứng được tốt nhất mức độ yêu cầu và phát
triển của cá nhân. Tuy nhiên, không thể sử dụng dạy học cá nhân cho tất cả HS trong LG
mà chỉ có thể sử dụng cho một vài em HS đặc biệt, thường là những em có tiếp thu chậm
hơn các bạn khác hoặc bị ngắt quãng thời gian học vì những lí do nào đó. Để có thể thực
hiện dạy học trực tiếp cho cá nhân trong giờ học, GV cần có những biện pháp điều khiển
thích hợp với hoạt động học tập của các HS và các nhóm HS khác: giao bài cho các em
làm việc trong nhóm hay làm việc cá nhân. Cần lưu ý rằng thời gian dành cho việc dạy
học trực tiếp cho cá nhân không thể kéo dài vì như vậy sẽ làm ảnh hưởng đến học tập của
số đông các em trong lớp.
........, ngày....tháng....năm...
Người viết

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TRƯỜNG .........

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
--------------------BÀI THU HOẠCH

BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN GIÁO VIÊN
Module TH6: Kế hoạch dạy học ở lớp ghép
Năm học: ..............
Họ và tên: ..............................................................................................................................
Đơn vị: ..................................................................................................................................
1. Kế hoạch dạy học lớp ghép và một số ví dụ cụ thể về kế hoạch dạy học:
Lớp ghép là một loại hình đào tạo đặc thù thường được tổ chức ở những vùng khó khăn
với số lượng học sinh không đủ để mở lớp đơn hoặc số lượng học sinh mỗi trình độ vừa ít


lại vừa thiếu phòng học. Do đó, đòi hỏi giáo viên dạy học lớp ghép phải là những giáo
viên có nhiều kinh nghiệm, nhiệt tình, nỗ lực rất nhiều trong phương pháp giảng dạy và
đặc biệt là tâm huyết với nghề. Đồng thời, giáo viên dạy học lớp ghép phải có những kĩ
năng cần thiết để tổ chức dạy học lớp ghép:
- Nắm rõ đối tượng học sinh của các nhóm trình độ khác nhau từ đó giúp giáo viên lựa
chọn những phương pháp cũng như hình thức dạy học phù hợp.
- Xây dựng kế hoạch dạy học linh hoạt phù hợp theo từng tháng, từng tuần học phù hợp
với các nhóm trình độ.Khi thực hiện kế hoạch dạy học, không bắt buộc giáo viên thực
hiện chương trình một cách máy móc, hình thức (như dạy đúng tuần, đúng tiết, đúng thời
lượng của mỗi tiết), quan trọng là thực hiện chương trình hợp lý, phù hợp với đối tượng
học sinh sao cho cuối năm học tất cả học sinh trong mỗi lớp đạt được yêu cầu chuẩn kiến
thức, kĩ năng được quy định Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và
Đào tạo.
Khi sắp xếp kế hoạch dạy học cần lưu ý:
- Ghép những bài học kiến thức mới ở trình độ này với những bài ôn tập, luyện tập, thực
hành ở trình độ kia.
- Hạn chế ghép những môn học đánh giá bằng nhận xét với những môn học đánh giá
bằng điểm số.
- Đối với 2 môn Tiếng Việt và Toán, dạy học theo đúng nội dung chương trình cho từng
nhóm trình độ. Các môn còn lại có thể tổ chức dạy học chung cho các nhóm trình độ khác
nhau. Lựa chọn nội dung chương trình của nhóm trình độ thấp làm cơ sở, nội dung
chương trình của nhóm trình độ cao được xem là phần mở rộng.
* Sự khác nhau giữa xây dựng kế hoạch dạy học ở lớp ghép và lớp đơn:
Kế hoạch dạy học trong một tuần ở LG là cho nhiều NTĐ khác nhau.
Kế hoạch dạy học LG rất linh hoạt, có tính sáng tạo và mang dấu ấn của mỗi cá nhân. GV
có thể thay đổi thứ tự các tiết học trong ngày, các bài học trong tuần, không theo kế hoạch
dạy học chung của nhà trường nhưng vẫn đảm bảo số bài, số tiết đã được quy định trong
tuần của chương trình quốc gia. Công việc này được hoàn tất do chính GV dạy LG.
GV dạy LG cần phải được trao quyền chủ động và linh hoạt nhiều hơn nhằm thích ứng
với những đặc điểm và điều kiện cụ thể của từng LG.
GV dạy LG phải tự xây dựng KHDH. Không ai có thể thay thế GV dạy LG trong việc
xây dựng KHDH


** Những căn cứ để xây dựng kế hoạch dạy học ở lớp ghép:
a. Chương trình tiểu học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành để nắm vững được kế
hoạch dạy học ở tiểu học: số môn học quy định cho các khối lớp, số tiết học trong một
tuần của mỗi lớp học, số tiết học của mỗi môn học trong một tuần. Ví dụ: giai đoạn lớp 1,
2, 3 gồm 6 môn học, giai đoạn lớp 4, 5 gồm 9 môn học; đối với lớp 1 là 22 tiết/ tuần, với
lớp 2 là 23 tiết/ tuần,...
b. Hướng dẫn phân phối chương trình các môn học ở các lớp. Trong hướng dẫn đã chỉ rõ
trình tự các tiết học, tên bài học theo một lôgíc chặt chẽ trong mỗi tuần và trong cả năm
học cho từng môn học.
c. Yêu cầu về mục tiêu, nội dung của các môn học trong từng lớp học; yêu cầu về mục
tiêu, nội dung bài học trong từng chương, từng phần.
d. Các quy định về chuyên môn như: thời lượng một tiết học, chế độ cho điểm, đánh giá,..
e. Tình hình HS trong lớp, số NTĐ trong lớp.
g. Điều kiện cơ sở vật chất trong phòng học, đồ dùng dạy và học, điều kiện tự nhiên, xã
hội của địa phương.
***.Xây dựng kế hoạch dạy học ở lớp ghép:
Có 3 cách sắp xếp (cách ghép) các môn học như sau:
Các NTĐ khác nhau học các môn học khác nhau. Ví dụ: Trình độ A học môn Toán, trình
độ B học Tiếng Việt.
Các NTĐ học các bài học theo các phân môn của một môn học. Ví dụ: trình độ A học
phân môn Tập đọc, trình độ B học phân môn Tập làm văn.
Các NTĐ học chung một môn học nhưng các TĐ khác nhau phải đạt tới những mục đích,
yêu cầu khác nhau.
Kế hoạch dạy học đã lập phải đảm bảo:
Đầy đủ số tiết học, môn học, bài học và các quy định về chuyên môn của Bộ Giáo dục và
Đào tạo.
Thực thi, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người GV khi tổ chức các hoạt động học tập
trong LG, thể hiện một cách sắp xếp khoa học, hợp lí giữa các môn học, bài học giữa các
NTĐ trong LG.
Phù hợp với cơ sở vật chất của lớp học, đồ dùng dạy học, đối tượng HS và điều kiện tự
nhiên, xã hội của địa bàn LG đóng.


2. Kế hoạch bài học lớp ghép 1+2 theo chương trình hiện hành:
TUẦN 1
Thứ hai, ngày......tháng.....năm 201....
Tiết 1
NTĐ1

NTĐ2

I. Mục tiêu

Học vần

Toán

II . Đồ dùng
dạy - học

Ổn định tổ chức

Ôn tập các số đến 100

- HS: có đầy đủ các đồ dùng học tập. - Biết đếm , đọc, các số đến 100
- Giáo viên chia tổ, phân lớp
trưởng,lớp phó phụ trách học

- Nhận biết được các số có một chữ
số,các số có hai chữ số; số lớn nhất,
số bé nhất có một chữ số; số lớn nhất
tập.Học tập nội qui của trường,
, số bé nhất có hai chữ số; số liền
lớp,thực hành gấp mở sgk và giữ gìn. trước, số liền sau.
.
- Toán 1, Tiếng Việt 1
- Bài tâp : 1, 2 ,3 .
- Vở bài tập Toán
III. Các hoạt
động dạy học

A. Kiểm tra
- HS: lớp trưởng kiểm tra sự chuẩn
bị của các bạn về đồ dùng học tập.

- GV: Kiểm tra vở bài tập Toán của
hs.

B. Bài mới

- GV: Hướng đẫn học sinh làm các
- HS: Thảo luận tìm ra lớp trưởng , bài tập vào vở bài tập
lớp phó.
- GV: Hỏi ý kiến hs rồi phân lớp
- HS: Làm các bài tập vào vở BT
trưởng, lớp phó, chia tổ,đọc nội
Toán
qui trường, nội qui của lớp. Hướng
dẫn hs gấp mở sgk
- HS: Thực hành gấp mở sgk

- GV: Gọi hs lên bảng làm các bài
tập, chấm bài làm HS làm ở dưới,
chữa bài làm trên bảng..

- GV: gọi một số hs thực hành gấp - HS: Ghi lời giải đúng vào vở
mở trươc lớp. HD giữ gìn sách vở.
C. Củng cố ,dặn dò
- HS: tự luyện gấp mở sgk

- GV: gọi hs nhắc lại nội dung bài
giải 1, 2, 3. Nx giờ học, dặn dò.


- GV: nhắc lại nội qui trường, lớp.
Nx giờ học, đặn dò .
............., ngày...tháng....năm...
Người viết



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×