Tải bản đầy đủ

phcn ton thuong tuy SCI (2019)

PGS. TS. BS. Nguyễn Thị Kim Liên
Bộ môn PHCN - Đại học Y Hà nội


Mục  tiêu
1. Trình  bày  được  nguyên  nhân  của  tổn  thương  
tủy  sống.
2. Trình  bày  được  dấu  hiệu  lâm  sàng  của  tổn  
thương  tủy  sống.
3. Trình  bày  được  biến  chứng  (thương  tật  thứ  
cấp)  của  tổn  thương  tủy  sống.
4. Trình  bày  được  nguyên  tắc,  mục  tiêu  PHCN  
cho  bệnh  nhân  tổn  thương  tủy  sống  các  giai  
đoạn.


ĐẠI CƯƠNG
1
- Bệnh
lý do nhiều nguyên nhân khác nhau, ngày càng


gia tăng ở các nước phát triển, Việt Nam.
-Năm 2014, toàn cầu tỉ lệ mới mắc là 226.000 người,
trong đó nam chiếm 80%, độ tuổi TB là 37,7 (16 - 59
chiếm 60%).
-2008 đến nay: 200-300 bênh nhân/năm (hơn 3000 bệnh
nhân)


ĐẠI CƯƠNG
1

- TTTS gây: liệt; giảm vận động hai chân; tứ chi kèm
theo giảm hoặc mất cảm giác, rối loạn hô hấp, tiểu tiện,
rối loạn hoạt động ruột, dinh dưỡng…
- Chăm sóc và PHCN: phòng ngừa các biến chứng sớm,
giảm tâm lý bi quan, tăng cường VĐ và ĐLTSHHN, hoà
nhập gia đình, cộng đồng.


NGUYÊN NHÂN
* Do chấn thương: 65%
- Tai nạn giao thông: nguyên
nhân hàng đầu SCI
Mỹ: gần 50% mắc/năm


NGUYÊN NHÂN
* Do chấn thương: 65%
- Tai nạn lao động.
- Tai nạn thể thao.
- Tai nạn SH: sau 65 tuổi, ngã.
- Chiến tranh
- Hành hung, tự tử


NGUYÊN NHÂN
* Các bệnh tủy sống:
- Ung thư,
- Viêm tủy, xơ tủy rải rác.
- Nhiễm trùng.


* Các biến dạng cột sống:
Gù, vẹo, thoát vị đĩa đệm, gai đôi cột sống…
* Bệnh mạch máu hay huyết khối mạch tủy.
* Bệnh do thầy thuốc gây nên:
- Phẫu thuật tim mạch.
- Chụp Xquang có cản quang.
- Do sơ cứu ban đầu thiếu kinh nghiệm.


Chức năng
của cột sống
TIÊU  ĐỀ

- Nâng đỡ cấu hình đầu, cổ, vai, thân
- Tạo cử động cúi, ngửa, nghiêng, xoay
- Bảo vệ cơ quan nội tạng




Thay  thế  bằng  văn  bản  
của  bạn.

- Nền
tảng nơi bám rễ thần kinh, cơ và
Thay  thế  bằng  văn  bản  
dây chằng.
của  bạn.


Cơ chế chấn thương tuỷ sống
1. CÚI
- Thường thấy trong
tai nạn xe gắn máy,
cúi quá mức cổ so
với tầm độ hoạt
động bình thường.
- Phần lớn ngang C5 C6


Cơ chế chấn thương tuỷ sống
2. NGỬA
- Thường té khi đầu
ngửa ra sau hay bị
xe gắn máy đụng
phía sau
- Đứt dây chằng
chéo trước


Cơ chế chấn thương tuỷ sống
3. LÚN
- Lực nén dọc trục cơ
thể
- Chấn thương theo
trục do té cao, lặn
- Tổn thương tủy
sống nặng
- Tầng C5-C6


Bệnh cảnh SCI phụ thuộc vào:
• Vị trí tổn thương
• Mức độ tổn thương
Dựa vào phân loại ASIA (1972)


Khám thần kinh
Mức cảm giác (SL)
Mức vận động (ML)

Mức tổn thương
thần kinh (NLI)
Vùng bảo tồn cảm giác  

•  Tổn thương hoàn toàn
• Tổn thương không hoàn toàn

(ZPP)

•  Điểm cảm giác  
•  Điểm vận động


Định nghĩa
Mức tổn thương thần kinh (NLI)  
Khoanh tủy thấp nhất còn có chức năng vận động và cảm
giác bình thường ở cả 2 bên cơ thể

Mức cảm giác (SL)

(P/T)

Mức vận động (ML) (P/T)


Tổn thương hoàn toàn
và không hoàn toàn
Tổn thương hoàn toàn: Không có chức năng của
vân động và cảm giác ở đoạn tủy cùng thấp nhất
Tổn thương không hoàn toàn:

Nếu còn bảo tồn 1 phần chức năng cảm giác và
/hoặc vận động bên dưới mức thần kinh và bao
gồm đoạn tủy cùng thấp nhất


Vùng tủy cùng
•Cảm giác ở nơi tiếp hợp da niêm hậu môn
•Cảm giác sâu hậu môn

Chức năng vận động là sự hiện diện của sự co cơ chủ ý
của cơ thắt hậu môn ngoài khi khám bằng ngón tay


Khám

Hans  &  Duy  2007


Vùng bảo tồn cảm giác (ZPP)
Chỉ sử dụng trong tổn thương hoàn toàn
Đề cập tới những khoanh da và myotomes nằm bên dưới
mức thần kinh mà vẫn được chi phối thần kinh một phần.

Ví dụ:  Mức cảm giác bên phải là C5, và một ít cảm giác
kéo dài đến C8, thì  “C8”  được ghi vào ô ZPP cảm giác
bên phải


Khám cảm giác
Kiểm tra 1điểm chính trong mỗi 28 khoanh da
bên phải và bên trái cơ thể

Điểm cảm giác:        P56  /  T56
Tổng cộng
112

0 = mất
1 = rối loạn (1 phần hoặc
biến đổi, bao gồm tăng
cảm giác)
2 = Bình thường
NT = Không kiểm tra
được


Đau


Sờ chạm



Khám vận động: 0-5
10  cơ chính:   5  cơ ở chi trên, hai bên
5  cơ ở chi dưới, hai bên

Bậc:  0  (liệt hoàn toàn)  - 5  (bình thường)
Điểm vận động: P  50
T50
Tổng:
100  
Các cơ  khác:  
Cơ hoành  
Cơ Delta
Cơ bụng (Dấu hiệu Beevor)
Cơ tam  đầu đùi,  Cơ khép háng


Hans  &  Duy  2007


Hans  &  Duy  2007


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×