Tải bản đầy đủ

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6599:2000

Tiªu chuÈn ch¨n nu«i

TCVN 6599 - 2000

Tiêu chuẩn Việt nam

TCVN 6599 : 2000
(ISO 6651 : 1987)

Thức ăn chăn nuôi
Xác định hàm lượng aflatoxin B1
Animal feeding stuffs
Determination of aflatoxin B1 content

TCVN 6599: 2000 hoàn toàn tương đương với ISO 6651: 1987.
TCVN 6599: 2000 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/TC/F17 Thức ăn chăn nuôi biên soạn,  
Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề  nghị, Bộ  Khoa học Công nghệ  và Môi  
trường ban hành.
1.

Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này qui định hai phương pháp xác định hàm lượng aflatoxin B1,    trong thức ăn 
chăn nuôi.

2.

Lĩnh vực áp dụng.

2.1.

Phương pháp A: áp dụng cho các thức ăn đơn sau:
­ Các hạt có dầu và khô dầu của chúng, đặc biệt là dừa, cùi dừa khô, hạt lanh, hạt đậu  
tương, hạt vừng, hạt cây cọ babassu;
­ Bột sắn;
­ Mầm ngô;
­ Ngũ cốc và các sản phẩm của ngũ cốc;
­ Bột đậu;
­ Bã và bột khoai tây.
Trong trường hợp có những chất làm cản trở  việc xác định theo phương pháp A, nên xác 
định theo phương pháp B.

2.2.

Phương pháp B: áp dụng cho thức ăn dạng hỗn hợp và các loại nguyên liệu thức ăn đơn 
không được đề cập tại điều 2.1.
Phương pháp này không áp dụng cho thức ăn chứa bã ép của cam, chanh.

2.3.

Giới hạn dưới để phát hiện aflatoxin B1 là 0,01mg/kg.

3.

Tiêu chuẩn trích dẫn
ISO 6498 Thức ăn chăn nuôi ­ chuẩn bị mẫu thử.

4.

Nguyên tắc
Chiết aflatoxin từ  phần mẫu thử  bằng clorofooc, lọc và làm sạch phần dịch lọc qua cột 
silicagel.



1


Tiªu chuÈn ch¨n nu«i

TCVN 6599 - 2000

Cho bay hơi phần dịch lọc và hoà tan phần cặn bằng một thể tích clorofooc xác định hoặc  
hỗn hợp benzen và axetonitril.
Chấm một phần dung dịch hoà tan này trên sắc ký lớp mỏng, dùng sắc ký một chiều đối với 
phương pháp A và sắc ký hai chiều đối với phương pháp B.
Xác định hàm lượng aflatoxin B1  bằng mắt thường hoặc bằng máy đo cường độ  huỳnh  
quang, bằng cách kiểm tra sắc ký đồ  dưới đèn tử  ngoại và so sánh với những dung dịch  
chuẩn aflatoxin B1 đã biết trước nồng độ được chấm trên cùng một bản với dịch chiết phần  
mẫu thử.
Sự tạo thành dẫn xuất hemiaxetat khẳng định sự có mặt của aflatoxin B1.
5.

Thuốc thử
Tất cả các thuốc thử phải được công nhận đạt chất lượng phân tích. Nước sử dụng phải là 
nước cất hoặc ít nhất là nước có độ tinh khiết tương đương.

5.1.

Clorofooc, được làm ổn định với 0,5 đến 1% etanol 96% (v/v).

5.2.

N­Hexan.

5.3.

Dietyl ete khan, không chứa peroxit.

5.4.

Benzen/axetonitril, hỗn hợp theo tỷ lệ 98 : 2.
Hỗn hợp 98 thể tích Benzen với 2 thể tích axetonitril.

5.5.

Clorofooc/metanol, hỗn hợp theo tỷ lệ 97 : 3.
Hỗn hợp 97 thể tích clorofooc với 3 thể tích metanol.

5.6.

Các hệ dung môi khai triển 1) 

5.6.1. Clorofooc/axeton, hỗn hợp theo tỷ lệ 90 : 10
Hỗn hợp 90 thể tích clorofooc với 10 thể tích axeton trong bình chưa bão hoà.
5.6.2.  Dietyl ete/ metanol/ nước, hỗn hợp theo tỷ lệ 96 : 3 : 1
Hỗn hợp 96 thể tích dietyl ete với 3 thể tích metanol và 1 thể tích nước trong bình chưa bão 
hoà.
5.6.3.  Dietyl ete/ metanol/ nước, hỗn hợp theo tỷ lệ 94 : 4,5 : 1,5.
Hỗn hợp 94 thể tích dietyl ete với 4,5 thể tích metanol và 1,5 thể tích nước trong bình đã bão 
hoà.
5.6.4.  Clorofooc/ metanol, hỗn hợp theo tỷ lệ 94 : 6
Hỗn hợp 94 thể tích clorofooc với 6 thể tích metanol trong bình đã bão hoà.
5.6.5.  Clorofooc/ metanol, hỗn hợp theo tỷ lệ 97 : 3
Hỗn hợp 97 thể tích Clorofooc với 3 thể tích metanol trong bình đã bão hoà.
5.7.

Silicagel, dùng cho sắc ký cột với kích thước hạt từ 0,05 đến 0,20mm.

5.8.

Silicagel, G­HR hoặc loại tương đương dùng cho sắc ký lớp mỏng.
1)

 Các dung môi chứa trong bình có nắp kín. Khi yêu cầu dùng bình bão hoà có nghĩa là những bình này được  
lót giấy lọc xung quanh phía trong thành bình và làm cho trong bình bão hoà hơi dung môi.

2


Tiªu chuÈn ch¨n nu«i

TCVN 6599 - 2000

5.9.

Đất diatomit (Hyflosupercel), đã rửa sạch axit

5.10.

Natri sunfat, khan ở dạng hạt

5.11.

Axit trifluoroaxetic

5.12.

Khí trơ, ví dụ khí nitơ

5.13.

Dung dịch axit sunfuric, 50% (v/v).

5.14. Dung dịch chuẩn aflatoxin B1 chứa khoảng 0,1µg aflatoxin B1 pha trong 1 ml Clorofooc (5.1) 
hoặc trong 1 ml hỗn hợp benzen/axetonitril (5.4).
Cảnh báo ­ Các aflatoxin rất dễ gây ung thư do vậy phải được bảo quản hết sức cẩn thận.
Chuẩn bị và kiểm tra dung dịch như sau:
5.14.1.  Chuẩn bị dung dịch gốc và xác định nồng độ
Chuẩn bị dung dịch aflatoxin B1 trong clorofooc (5.1) hoặc trong hỗn hợp benzen/axetonitril  
(5.4) sao cho nồng độ vào khoảng 8 đến 10 µg/ml. Xác định phổ hấp thụ từ bước sóng 330 
đến 370nm bằng quang phổ kế (6.9).
Đo độ  hấp thụ  (A) tại bước sóng 363 nm đối với dung dịch clorofooc hoặc tại bước sóng 
348 nm đối với dung dịch hỗn hợp benzen/axetonitril.
Tính nồng độ aflatoxin B1 theo µg/ml dung dịch, theo công thức sau :
a. Đối với dung dịch clorofooc:
312 A 1000
22300
                               
              

b. Đối với dung dịch hỗn hợp benzen/axetonitril:
312 A 1000
19800

5.14.2.  Pha loãng
Tiến hành pha loãng dung dịch gốc (5.14.1), tránh ánh sáng, để đạt được dung dịch chuẩn có 
nồng độ aflatoxin B1 khoảng 0,1 µg/ml.
Nếu bảo quản trong tủ lạnh ở 4°C thì dung dịch có thể giữ trong 2 tuần.
5.14.3.  Kiểm tra độ tinh khiết của dung dịch bằng phương pháp sắc ký.
Trên bản sắc ký (6.7) chấm 1 điểm 5µl dung dịch chuẩn aflatoxin B1 có nồng độ  khoảng 8 
đến 10µg/ml (5.14.1). Chạy sắc ký như  8.5.1.Dưới ánh sáng tử  ngoại, sắc đồ  sẽ  cho duy  
nhất một điểm và vùng lưu giữ không phát huỳnh quang.

5.15. Aflatoxin B1 và B2 (xem cảnh báo ở 5.14) dung dịch để kiểm tra định tính chứa khoảng 0,1 µg 
aflatoxin   B1và   B2  pha   trong   1ml   clorofooc   (5.1)   hoặc   trong   1ml   dung   dịch   hỗn   hợp 
benzen/axetonitril (5.4).
Nồng độ  này đưa ra có tính chất tham khảo. Có thể  điều chỉnh nồng độ  để  cả  hai loại 
aflatoxin này có cường độ phát huỳnh quang giống nhau (xem 8.5.1).
6.

Thiết bị, dụng cụ

3


Tiªu chuÈn ch¨n nu«i

TCVN 6599 - 2000

Sử dụng các dụng cụ thông thường trong phòng thí nghiệm và các dụng cụ chuyên dùng sau  
đây:
6.1.

Máy nghiền/trộn.  

6.2 .    Sàng, có đường kính lỗ 1,0mm1)
6.3      Máy lắc hoặc máy khuấy từ
6.4.

Cột sắc ký, làm bằng thủy tinh (đường kính trong 22mm, dài 300mm), bình chứa dung môi  
250ml có van polytetrafluoroetylen, phía dưới cột được nút bằng bông hoặc bằng sợi thủy  
tinh.

6.5.

Thiết bị cất quay chân không, có bình cầu dung tích 500ml.

6.6.

Thiết bị sắc ký lớp mỏng (TLC), theo yêu cầu để chuẩn bị các bản mỏng (6.7) và dụng cụ 
chấm các điểm (pipet mao quản hoặc micro xi­ranh), bình khai triển và thiết bị  phun axit 
sunfuric (5.13) lên các bản mỏng.

6.7.

Các tấm thủy tinh, cho sắc ký lớp mỏng có kích thước 200mm x 200mm được chuẩn bị như 
sau (với lượng làm sao đủ cho 5 bản).
Cân 30g silicagel (5.8) cho vào một bình nón, thêm 60ml nước cất, đậy nút và lắc trong 1  
phút. Phun huyền phù này lên các tấm kính sao cho thu được lớp mỏng silicagel đồng nhất  
có độ  dày 0,25mm. Để  khô trong không khí sau đó bảo quản trong bình hút  ẩm có chứa 
silicagel. Trước khi sử dụng hoạt hoá các tấm này bằng cách đặt trong tủ sấy ở 110 °C trong 
1 giờ.
Có thể sử dụng các tấm silicagel có sẵn, nếu chúng cho kết quả  tương đương với kết quả 
của những tấm được chuẩn bị như đã nói ở trên.

6.8.

Đèn tử ngoại bước sóng dài (360nm).
Cường độ  phát ra sẽ  giúp ta dễ  dàng nhận ra điểm có nồng độ  aflatoxin B 1 tới 1,0 ng trên 
tấm TLC ở cách đèn một khoảng 10cm. 
Cảnh báo ­ Đèn tử ngoại rất nguy hiểm đối với mắt, do đó phải đeo kính bảo vệ.

6.9.

Quang phổ kế, có thể đo trong vùng phổ tử ngoại

6.10.

Máy đo cường độ huỳnh quang (tự chọn)

6.11.

Giấy lọc đã gấp rãnh

6.12. ống nghiệm chia độ, dung tích 10,0ml và có nút bằng polyetylen
6.13. Bình nón, có nút mài dung tích 500ml
6.14.

Pipet, dung tích 50ml

6.15.

Cân

7.

Lấy mẫu
Lấy mẫu thí nghiệm từ  nguyên liệu, tuân theo tiêu chuẩn đối với từng loại nguyên liệu  
ngoại trừ việc lấy mẫu không nằm trong lĩnh vực áp dụng của tiêu chuẩn này. Nếu không  

1)

 Tham khảo ISO 565 Sàng thử nghiệm lưới dệt bằng sợi kim loại, tấm được đục lỗ  và tấm đúc bằng điện.  
Kích thước danh nghĩa của lỗ.

4


Tiªu chuÈn ch¨n nu«i

TCVN 6599 - 2000

có tiêu chuẩn nào phù hợp, các bên liên quan sẽ phải thoả thuận với nhau dựa theo các đặc 
tính của nguyên liệu mẫu.
8.

Cách tiến hành

8.1.

Chuẩn bị mẫu thử

8.1.1. Nếu mẫu có hàm lượng chất béo trên 5% thì phải loại chất béo bằng dung môi ete dầu hỏa  
trước khi nghiền.
Trong trường hợp này các kết quả  phân tích sẽ  được biểu thị  dưới dạng khối lượng của  
mẫu không loại chất béo.
8.1.2. Nghiền mẫu sao cho hoàn toàn qua được sàng (6.2). Trộn đều. (Xem ISO 6498)
8.2.

Phần thử mẫu
Cân 50g mẫu với độ chính xác đến 0,01g, cho vào bình nón (6.13)

8.3.

Chiết tách
Cho vào phần mẫu thử (8.2) 25g đất diatomit (5.9), 25ml nước cất và 250ml clorofooc (5.1) 
đong chính xác bằng ống đong. Đậy nút chặt và lắc bằng máy lắc hoặc máy khuấy từ (6.3)  
trong 30 phút. Lọc qua giấy lọc gấp rãnh (6.11), chú ý bỏ  10ml dịch lọc đầu, sau đó lấy ít 
nhất 50ml dịch lọc tiếp theo.

8.4.

Làm sạch cột

8.4.1. Chuẩn bị cột
Đổ clorofooc (5.1) đến 2/3 cột sắc ký (6.4) và thêm 5g natri sunfat (5.10). Kiểm tra sao cho  
bề mặt natri sunfat phải thật phẳng, sau đó từ từ thêm 10g silicagel (5.7) vào mẫu phân tích.  
Khuấy nhẹ và cẩn thận sau mỗi lần rót silicagel để  loại bỏ  bọt khí. Đợi 15 phút thêm dần 
dần 10g natri sunfat (5.10). Mở khoá sao cho dịch lỏng chảy xuống từ từ đến khi dịch lỏng  
vừa ngập bề mặt lớp natri sunfat. Khoá van lại.
8.4.2. Làm sạch.
Dùng pipet (6.4) chuyển 50ml dịch lọc thu được  ở  8.3 vào bình nón 250ml và thêm 100ml  
dung dịch n­hexan (5.2). Trộn đều và chuyển một cách định lượng hỗn hợp vào cột, tráng  
rửa bình bằng n­hexan. Mở  van và cho dung dịch chảy với lưu lượng dòng khoảng 8­12  
ml/phút sao cho dung dịch ngập trên bề  mặt lớp natri sunfat. Khoá van. Tiếp tục cho dung  
dịch chảy ra và rót 100ml dietyl ete (5.3) vào cột. Lại mở van và cho dịch lỏng chảy qua đến 
khi ngập bề mặt lớp natri sunfat. Trong quá trình này phải đảm bảo không để cột bị khô.
Rửa giải bằng 150ml dung dịch hỗn hợp clorofooc/metanol (5.5) và thu toàn bộ dịch chảy ra  
vào bình của máy cất quay chân không dung tích 500ml (6.5). Làm bay hơi đến khô bằng 
máy cất quay chân không hoặc cũng có thể  làm khô bằng dòng khí trơ  (5.12)  ở  nhiệt độ 
dưới 50°C và áp suất thấp.
Chú thích: Nếu không có máy cất quay chân không thì thêm chất làm sôi và cho bay hơi hoàn toàn  
đến khô trong nồi cách thủy.

Dùng clorofooc (5.1) hoặc hỗn hợp benzen/axetonitril (5.4) chuyển một cách định lượng 
phần cặn vào ống nghiệm 10ml có chia độ (6.12). Cho dung dịch bay hơi một lần nữa, ví dụ 
trong nồi cách thủy, tốt nhất là dùng dòng khí trơ  (5.12) và lượng clorofooc (5.1) hoặc hỗn  
hợp benzen/axetonitril (5.4) tối đa là 2,0ml.

5


Tiªu chuÈn ch¨n nu«i

8.5.

Sắc ký lớp mỏng

8.5.1

Phương pháp A ­ Sắc ký lớp mỏng một chiều.

TCVN 6599 - 2000

8.5.1.1. Chọn dung môi
Lựa chọn dung môi (5.6.1; 5.6.2; 5.6.3; 5.6.4 hoặc 5.6.5) phải thực hiện trước khi khẳng  
định rằng aflatoxin B1  và B2 được tách ra hoàn toàn khi bản mỏng được chạy sắc ký, điều  
này phụ thuộc vào loại bản mỏng sử dụng.
Chấm 25 µl dung dịch chuẩn (5.15) lên bản đã chuẩn bị  sẵn (6.7) (kiểm tra từng bản cho  
mỗi dung môi).
Tiến hành thực hiện theo 8.5.1.2 để chạy sắc ký, cho bay hơi và chiếu đèn tử ngoại.
Với dung môi thích hợp hai điểm sẽ được phân tách rõ ràng.
8.5.1.2. Cách tiến hành
Dùng pipet mao quản hoặc micro xi­ranh chấm các thể tích dung dịch chuẩn aflatoxin B 1 lên 
tấm TLC (6.7) và dịch chiết như  sau (các điểm này cách cạnh đáy 20mm và cách nhau 
20mm).
­ Lấy 10, 15, 20, 30 và 40µl dung dịch aflatoxin B1 chuẩn (5.14).
­ Lấy 10µl dịch chiết ở 8.4.2 chấm chồng lên điểm 20µl dụng dịch chuẩn aflatoxin B1 (5.14)
­ Lấy 10 và 20µl dịch chiết ở 8.4.2.
Chạy sắc ký ở chỗ tối với hệ dung môi đã chọn (xem 8.5.1.1).
Lấy bản sắc ký ra khỏi bình sắc ký, để  dung môi bay hơi  ở  chỗ  tối sau đó đem kiểm tra  
dưới đèn tử ngoại, đặt bản sắc ký cách đèn 10cm (6.8). Các vết aflatoxin B 1  sẽ cho huỳnh 
quang màu xanh da trời.
8.5.2.  Phương pháp B ­ Sắc ký lớp mỏng hai chiều.
8.5.2.1. Sử dụng các dung dịch (xem hình 1)
Kẻ  hai đường thẳng trên bản sắc ký (6.7) giao nhau và song song với hai cạnh bản (một 
đường cách cạnh 50mm, đường kia cách cạnh 60mm) để  giới hạn sự  di chuyển của dung  
môi. Dùng pipet mao quản hoặc micro xi­ranh chấm các dung dịch sau lên bản :
­ Tại điểm A  : 20µl dịch chiết mẫu đã được làm sạch ở 8.4.2;
­ Tại điểm B   : 20µl dung dịch chuẩn aflatoxin B1 (5.14).
­ Tại điểm C   : 10µl dung dịch chuẩn aflatoxin B1 (5.14).
­ Tại điểm D   : 20µl dung dịch chuẩn aflatoxin B1 (5.14).
­ Tại điểm E   : 40µl dung dịch chuẩn aflatoxin B1 (5.14).
Làm khô nhờ  luồng không khí thổi nhẹ  hoặc nhờ  khí trơ  (5.12). Các vết chấm thu được  
phải có đường kính khoảng 5mm.
8.5.2.2. Chạy sắc ký (xem hình 1).
Chạy sắc ký theo chiều I ở chỗ tối, sử dụng dung môi khai triển (5.6.3) (bình được bão hoà  
bằng một lớp dung môi 1cm) đến khi dung môi tiến tới đường giới hạn. Lấy bản sắc ký ra  
khỏi bình, để khô chỗ tối ở nhiệt độ phòng ít nhất là 15 phút.

6


Tiªu chuÈn ch¨n nu«i

TCVN 6599 - 2000

Sau đó chạy sắc ký theo chiều II  ở chỗ tối, sử dụng dung môi khai triển (5.6.1) (bình chưa 
bão hoà, lớp dung môi 1cm) đến khi dung môi tiến tới đường giới hạn. Lấy bản sắc ký ra  
khỏi bình và để khô chỗ tối ở nhiệt độ phòng.
8.5.2.3. Giải sắc phổ (xem hình 2)
Kiểm tra sắc phổ  dưới đèn tử  ngoại, bằng cách đặt bản mỏng cách đèn 10cm (6.8). Xác  
định vị trí của các điểm huỳnh quang màu xanh da trời B, C, D và E của aflatoxin B 1 từ dung 
dịch chuẩn và kẻ hai đường thẳng mờ đi qua những điểm này tạo thành các góc ở phía phải  
hướng chạy sắc ký. Giao điểm P của hai đường này là điểm nghi vấn có aflatoxin B 1 trong 
dịch chiết chấm ở điểm A (xem hình 1). Tuy nhiên, vị trí thực của aflatoxin B 1 có thể  nằm 
tại điểm Q là giao điểm của hai đường kẻ ở trên tạo với nhau một góc khoảng 100 ° theo thứ 
tự đi qua điểm B và điểm C.
8.5.2.4. Sắc ký bổ sung.
Kẻ hai đường thẳng trên bản sắc ký khác (6.7) giao nhau và song song với hai cạnh bản như 
hình vẽ 1 và chấm ở điểm A, 20µl dịch chiết đã được làm sạch ở 8.4.2 và chấm chồng lên  
nó 20µl dung dịch chuẩn aflatoxin B1 (5.14). Chạy sắc ký như   ở  8.5.2.2. Kiểm tra sắc phổ 
dưới đèn tử ngoại và xem:
­ Vết aflatoxin B1 của dịch chiết và của dung dịch chuẩn phải trùng nhau;
­ Huỳnh quang của vết này phải mạnh hơn huỳnh quang của vết aflatoxin B 1 đã khai triển ở 
điểm Q của bản mỏng thứ nhất.
8.6.

Xác định.
Có thể  sử  dụng hai phương pháp xác định bằng mắt thường hoặc bằng máy đo cường độ 
phát huỳnh quang.

8.6.1. Xác định bằng mắt
8.6.1.1. Phương pháp A
Xác định hàm lượng aflatoxin B1 trong dịch chiết bằng cách so sánh cường độ huỳnh quang 
của vết dịch chiết với cường độ huỳnh quang của vết dung dịch chuẩn. Nếu thấy cần thiết  
dùng phép nội suy.
Huỳnh quang của vết dịch chiết chấm chồng lên dung dịch chuẩn phải mạnh hơn huỳnh  
quang của vết 10µl dịch chiết và phải trùng nhau. Nếu cường độ huỳnh quang của vết 10 µl 
dịch chiết đậm hơn cường độ huỳnh quang của vết 40 µl dung dịch chuẩn thì phải pha loãng 
dịch   chiết   10   hoặc   100   lần   bằng   clorofooc   (5.1)   hoặc   bằng   dung   dịch   hỗn   hợp  
benzen/axetonitril (5.4) trước khi tiến hành làm lại sắc ký lớp mỏng.
8.6.1.2. Phương pháp B
Xác định hàm lượng aflatoxin B1 trong dịch chiết bằng cách so sánh cường độ huỳnh quang 
của vết dịch chiết với cường độ huỳnh quang của vết dung dịch chuẩn C, D và E. Nếu cần  
thiết dùng phép nội suy.
Nếu cường độ huỳnh quang của vết 20µl dịch chiết mạnh hơn cường độ  huỳnh quang của 
vết 40µl dung dịch chuẩn thì phải pha loãng dịch chiết 10 hoặc 100 lần bằng clorofooc (5.1)  
hoặc bằng dung dịch hỗn hợp benzen/axetonitril (5.4) trước khi tiến hành làm lại sắc ký lớp 
mỏng.

7


Tiªu chuÈn ch¨n nu«i

TCVN 6599 - 2000

8.6.2. Xác định bằng máy đo cường độ huỳnh quang
Đo cường độ huỳnh quang của vết aflatoxin B1 bằng máy đo cường độ  huỳnh quang (6.10) 
tại bước sóng kích thích là 365nm và bước sóng phát xạ là 443nm.
Đối với phương pháp A, xác định hàm lượng aflatoxin B1 trên các chấm của dịch chiết bằng  
cách so sánh cường độ  huỳnh quang của vết dịch chiết với cường độ  huỳnh quang của các  
vết dung dịch chuẩn và đối với phương pháp B xác định hàm lượng aflatoxin B1của vết dịch 
chiết bằng cách so sánh cường độ  huỳnh quang của vết dịch chiết với cường độ  huỳnh  
quang của các vết dung dịch chuẩn C, D và E.

8.7.

Khẳng định sự có mặt của aflatoxin B1.
Khẳng định sự  có mặt của aflatoxin B1 trong dịch chiết bằng thử  nghiệm dự đoán với axit 
sunfuric (xem 8.7.1) và nếu kết quả của phép thử này là dương tính thì tiến hành thí nghiệm 
thực tế (8.7.2). Nếu kết quả phép thử với axit sunfuric là âm tính thì không cần tiến hành thí  
nghiệm và trong trường hợp này khẳng định không có aflatoxin B1.

8.7.1. Thử nghiệm dự đoán bằng axit sunfuric
Phun dung dịch axit sunfuric (5.13) lên bản sắc ký  ở  8.5.1. hoặc  ở  8.5.2. Huỳnh quang của  
các vết aflatoxin B1 sẽ chuyển từ màu xanh da trời sang màu vàng dưới ánh sáng tử ngoại.
8.7.2. Thí nghiệm khẳng định : Sự tạo thành aflatoxin B1 ­ hemiaxetal (aflatoxin B2a)
Trong trường hợp đơn giản và chỉ với những thức ăn có màu nhạt thì dùng phương pháp sắc  
ký lớp mỏng một chiều được mô tả   ở  8.7.2.1. Trường hợp những thức ăn có màu đơn,  
những thức ăn hỗn hợp hoặc những thức ăn có sự  nghi ngờ  thì dùng phương pháp sắc ký 
mỏng hai chiều được mô tả ở 8.7.2.2.
8.7.2.1. Sắc ký lớp mỏng một chiều
Kẻ một đường thẳng trên bản sắc ký (6.7) để chia bản thành hai phần bằng nhau. Chấm lên  
mỗi phần, cách cạnh đáy 20mm và cách vạch phân chia 15mm các thể tích dung dịch chuẩn  
aflatoxin B1 và dịch chiết như sau :
­ 25µl dung dịch chuẩn aflatoxin B1 (5.14)
­ Một thể tích dịch chiết ở 8.4.2 chứa khoảng 2,5 ng aflatoxin B1
­ 25µl dung dịch chuẩn aflatoxin B1  (5.14) và chấm chồng lên nó một thể  tích dịch chiết  ở 
8.4.2 chứa khoảng 2,5 ng aflatoxin B1.
Chọn   một   trong   hai   phần,   chấm   chồng   lên   những   điểm   trước   1   đến   2µl   axit 
trifluoroaxetic (5.11). Sấy nhẹ để làm khô các vết ở nhiệt độ phòng.
Chạy sắc ký  ở  chỗ  tối dùng một trong các dung môi khai triển (5.6). Tiến hành lựa chọn  
dung môi trước  khi chạy sắc ký. Hệ  dung môi phải đảm bảo aflatoxin  B1  ­ hemiaxetal 
(aflatoxin B2a) được tách hoàn toàn ra khỏi các chất cản trở. Dung môi chạy khoảng 120mm.
Để  dung môi bay hơi  ở chỗ  tối, sau đó phun axit sunfuric (5.13) lên phần bản không chấm 
axit trifluoroaxetic. Kiểm tra bản sắc ký dưới đèn tử ngoại.
Khẳng định sự có mặt của aflatoxin B1 nếu :
a. Giá trị Rf của aflatoxin B1 của dịch chiết tương tự với giá trị  Rf của aflatoxin B1 của dung 
dịch chuẩn;

8


Tiªu chuÈn ch¨n nu«i

TCVN 6599 - 2000

b. Cường độ  huỳnh quang của aflatoxin B1 của dung dịch chuẩn chấm chồng lên dịch chiết 
phải mạnh hơn cường độ huỳnh quang của aflatoxin B1 của dịch chiết.
Vì các vết huỳnh quang của dịch chiết có cùng giá trị  Rf với vết huỳnh quang của aflatoxin  
B1  ­ hemiaxetal có thể  dẫn đến sự  nhầm lẫn qua việc đọc sắc phổ, chính vì vậy ta phải  
kiểm tra sự có mặt của chúng trên phần được xử lý bằng axit sunfuric.
Trong trường hợp không khẳng định được chính xác thì phải sử dụng phương pháp sắc ký 
lớp mỏng hai chiều (8.7.2.2).
8.7.2.2. Sắc ký lớp mỏng hai chiều (xem hình 3)
8.7.2.2.1. Chấm các dung dịch
Kẻ hai đường thẳng trên bản sắc ký (6.7) giao nhau và song song với hai cạnh của bản (cách 
mỗi cạnh 60mm) để giới hạn sự di chuyển của dung môi. Dùng pipet mao quản hoặc micro  
xi­ranh chấm các dung dịch sau lên bản sắc ký :
­ Tại điểm A : Một thể tích dịch chiết lấy từ mẫu được làm sạch ở 8.4.2 chứa khoảng 2,5ng 
aflatoxin B1  và một giọt (1 đến 2µl) axit trifluoroaxetic (5.11).
­ Tại điểm B và C: 25µl dung dịch chuẩn aflatoxin B1(5.14) và một giọt axit trifluoroaxetic 
(5.11).
Làm khô bằng dòng không khí nóng ở nhiệt độ phòng.
8.7.2.2.2. Chạy sắc ký
Chạy sắc ký theo chiều I  ở  chỗ  tối, sử  dụng dung môi khai triển (5.6.2) (lớp dung môi  
khoảng 1cm trong bình chưa bão hoà) đến khi dung môi tiến tới đường giới hạn. Lấy bản  
sắc ký ra khỏi bình, để khô chỗ tối ở nhiệt độ phòng trong 5 phút.
Sau đó chạy sắc ký theo chiều II  ở  chỗ  tối, sử dụng dung môi khai triển (5.6.1) (lớp dung  
môi khoảng 1cm trong bình chưa bão hoà) đến khi dung môi tiến tới đường giới hạn. Lấy 
bản sắc ký ra khỏi bình, để khô chỗ tối ở nhiệt độ phòng.
8.7.2.2.3. Giải sắc phổ
Kiểm tra sắc phổ dưới ánh sáng tử ngoại (6.8) ở những điểm sau :
a. Xuất hiện vết huỳnh quang màu xanh da trời của aflatoxin B 1 ­ hemiaxetal và đôi khi vết 
huỳnh quang màu xanh da trời nhạt của aflatoxin B1 không phản ứng với axit trifluoroaxetic,  
các vết này là của dung dịch chuẩn chấm ở điểm C (di chuyển theo hướng I) và của điểm B 
(di chuyển theo hướng II);
b. Xuất hiện các vết tương tự như các vết mô tả ở (a) là của dịch chiết chấm ở điểm A. Vị 
trí của những vết này được xác định nhờ các vết của dung dịch chuẩn chấm tại điểm B và  
C.
8.8.

Số phép xác định
Tiến hành hai phép xác định trên cùng mẫu thử nghiệm.

9.     Biểu thị kết quả.
9.1.

Cách tính và công thức

9.1.1. Xác định bằng mắt

9


Tiªu chuÈn ch¨n nu«i

TCVN 6599 - 2000

Hàm lượng aflatoxin B1 tính bằng µg/kg mẫu, được tính theo công thức :

C V1 V3
m V2
Trong đó :
C : Là nồng độ dung dịch chuẩn (5.14), tính bằng µg/ml (khoảng 0,1µg/ml);
m : Là khối lượng của phần mẫu thử tương ứng với thể tích dịch chiết khi tiến hành  
làm sạch qua cột, tính bằng gam (10,0g)
V1  : Là thể  tích cuối cùng của dịch chiết kể  cả  những lần pha loãng nếu có, tính 
bằng microlit;
V2 và V3 : Là thể tích dịch chiết và thể tích dung dịch chuẩn aflatoxin B 1 (5.14) chấm 
lên bản mỏng có cường độ phát huỳnh quang giống nhau, tính bằng microlit;

9.1.2. Đo bằng máy đo cường độ huỳnh quang (µg)
Hàm lượng aflatoxin B1 tính bằng µ/kg mẫu, được tính theo công thức :

m1 V1
m V2
Trong đó :
m : Là khối lượng của phần mẫu thử tương ứng với thể tích dịch chiết khi tiến hành  
làm sạch qua cột, tính bằng gam (10,0g);
m1  : Là hàm lượng aflatoxin B1  của vết chấm dịch chiết (kể  cả  thể  tích V2), tính 
bằng nanogam;
V1 : Là thể  tích cuối cùng của dịch chiết kể  cả  những phần pha loãng nếu có, tính  
bằng microlit;
V2 : Là thể  tích của dịch chiết mẫu chấm lên bản mỏng (10 hoặc 20µl), tính bằng 
microlit;
9.2.

Độ chính xác.
Ba lần kiểm tra chéo, hai trong ba lần kiểm tra được tiến hành ở  cấp quốc tế  (Nos.1 và 2) 
trên thức ăn chăn nuôi hỗn hợp (phương pháp B) cho ta kết qủa trong bảng dưới đây:
11 phòng thí nghiệm tham gia thử  nghiệm lần 2 phân tích theo phương pháp A trên mẫu 
giống nhau định lượng bằng mắt hoặc bằng máy đo cường độ  huỳnh quang đều cho kết 
quả tương tự với kết quả tiến hành theo phương pháp B.

10.

Báo cáo kết quả
Báo cáo kết quả  cần ghi rõ phương pháp đã sử  dụng (A hoặc B), phương pháp xác định  
(bằng mắt hoặc bằng máy đo cường độ  huỳnh quang) và kết quả  thu được. Báo cáo cũng  
phải đề cập chi tiết về các thao tác không qui định trong tiêu chuẩn này hoặc được phép lựa 
chọn cùng với các chi tiết của bất kỳ yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến kết quả.
Báo cáo phải bao gồm tất cả các thông tin cần thiết để nhận biết toàn diện về mẫu thử.
Thông số

10

Mẫu


Tiªu chuÈn ch¨n nu«i

TCVN 6599 - 2000

1

2

3

Số phòng thí nghiệm

23

11

13

Giá trị trung bình

162,7µg/kg

25,4µg/kg

13,4µg/kg

Độ lệch chuẩn của độ lặp lại (Sr)

16,9µg/kg

2,7µg/kg

1,7µg/kg

Hệ số biến đổi của độ lặp lại

10%

11%

13%

Độ lặp lại (2,83Sr)

47,8µg/kg

7,6µg/kg

4,8µg/kg

Độ  lệch chuẩn của độ  tái lập do các phòng  45,2µg/kg
thử nghiệm khác nhau xác định (SR)

6,8µg/kg

4,0µg/kg

Hệ số biến đổi của độ tái lập

28%

27%

30%

Độ tái lập (2,83SR)

128,0µg/kg

19,2µg/kg

11,3µg/kg

Kích thước, tính bằng milimét.

Hình 1 ­ Chấm các dung dịch

11


Tiªu chuÈn ch¨n nu«i

TCVN 6599 - 2000

Kích thước, tính bằng milimét.

Hình 2 ­ Giải sắc tố

Kích thước, tính bằng milimét.

12


Tiªu chuÈn ch¨n nu«i

TCVN 6599 - 2000

Hình 3 ­ Thử khẳng định.

13



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×