Tải bản đầy đủ

luận văn thạc sĩ mở rộng cho vay hộ nông dân tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam chi nhánh bắc giang

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu trong Luận
văn này hoàn toàn trung thực. Tất cả các tài liệu tham khảo trong Luận văn đã được
trích dẫn đầy đủ. Mọi sự giúp đỡ đã được tác giả cảm ơn.
Tháng 10 năm 2016
Người cam đoan

Dương Nhật Linh

1


LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập và tiến hành nghiên cứu Luận văn, tôi đã
nhận được sự giúp đỡ của các tập thể và cá nhân. Tôi xin có lời cảm ơn chân
thành đến tất cả các tập thể và cá nhân đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành
đề tài nghiên cứu này.
Trước hết, tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn tới TS. Lê Thanh Tâm, người
cô đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình tiến hành thực hiện
đề tài này.

Tôi chân thành cảm ơn Trường Đại học Thương Mại; Khoa Sau đại học;
các thầy cô giáo đã trực tiếp tham gia giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá
trình học tập.
Tôi xin chân thành cảm ơn đến Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông
thôn - Chi nhánh Bắc Giang đã tạo điều kiện cho tôi trong việc thu thập số liệu và
thông tin phục vụ cho đề tài.
Mặc dù có nhiều cố gắng trong tìm tòi, học hỏi và nghiên cứu nhưng với khả
năng còn hạn chế nên luận văn không thể tránh khỏi những khiếm khuyết. Kính
mong nhận được sự thông cảm sâu sắc và đóng góp ý kiến từ Quý Thầy Cô cũng
như từ các độc giả quan tâm để tôi có thể nâng cao hơn nữa kiến thức của mình
sau này.
Xin chân thành cảm ơn!
MỤC LỤC

2


DANH MỤC BẢNG BIỂU
DANH MỤC BIỂU ĐÔ
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
S

Viêt tắt

1

Agribank Bắc



TT
Giang
2
HND
3
4
5
6
7


NHTM
DPRR
BIDV

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông
thôn chi nhánh Bắc Giang
Hộ nông dân
Ngân hàng thương mại
Dự phòng rủi ro
Ngân hàng thương mại Cổ phần Đầu tư và

Viettinbank

Phát triển Việt Nam
Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương

LiênVietPost

Việt Nam
Ngân hàng Bưu điện Liên Việt

Bank

3


LỜI MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài

4


Việt Nam là một nước đang phát triển với hơn 70% dân số sống ở nông thôn
và có thu nhập chủ yếu là từ hoạt động nông nghiệp. Chính vì thế nông nghiệp được
xác định là “mặt trận hàng đầu” trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa của
đất nước. Vấn đề đặt ra cho sự phát triển nông nghiệp - nông thôn hiện nay của Việt
Nam là phải chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng
cao hiệu quả sản xuất. Sớm nhận thức rõ điều này, ngay từ những ngày đầu trong
quá trình xây dựng và phát triển đất nước, Đảng và Nhà nước đã thông qua nhiều
nghị quyết, nghị định, thông tư về chính sách cho vay HND phát triển nông lâm ngư
nghiệp và kinh tế nông thôn. Nhằm mục đích khai thác hết tiểm năng thế mạnh của
từng vừng, sức lao động, năng lực trình độ tổ chức sản xuất tạo ra nhiều sản phẩm
cho xã hội, nâng cao đời sống của các HND hết đói nghèo. Với chủ trương tiếp tục
đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, nhất là công nghiệp hóa
- hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn càng khẳng định đây là lĩnh vực có vai trò
cực kỳ quan trọng cả trước mắt và lâu dài, làm sơ sở để ổn định kinh tế và phát triển
– xã hội.
Bắc Giang là một tỉnh nông nghiệp nằm trong khu vực trung du và miền núi
phía Bắc với dân số hơn 1,6 triệu người, trong đó nông nghiệp, nông thôn chiếm
khoảng 80% dân số. Với đặc điểm địa hình miền núi và trung du có đồng bằng xen
kẽ, Bắc giang có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp. Địa hình miền
núi có nhiều vùng đất đai tốt, nhất là các khu vực còn rừng tự nhiên thích hợp cho
việc phát triển các loại cây ăn quả, cây công nghiệp; còn với đặc điểm của địa hình
miền trung du lại tạo điều kiện để phá triển nhiều loại cây lương thực, thực phẩm
cũng như chăn nuôi. Tuy nhiên, Bắc Giang vẫn chưa tận dụng tốt những thế mạnh
hiện có. Nông dân vẫn còn thiếu vốn; hạn chế năng lực sản xuất ở trình độ cao; cơ
sở hạ tầng còn yếu kém, đặc biệt là những vùng sâu vùng xa có điều kiện thuận lợi
phát triển các cây nông nghiệp nhưng việc tiếp cận nguồn vốn lại khó khăn.
Là ngân hàng hoạt động chủ yếu về cho vay nông nghiệp, nông thôn và là thị
trường mục tiêu, ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi
nhánh Bắc Giang từ khi thành lập đến nay hoạt động cho vay hộ nông dân đã đạt

5


được nhiều kết quả tốt: số hộ giao dịch với chi nhánh ngày càng nhiều, dư nợ cho
vay HND tăng liên tục qua các năm, đa dạng hóa các loại hình cho vay,…Tuy nhiên
bên cạnh đó vẫn còn nhiều hạn chế làm giảm đi phân nào kế hoạch mở rộng cho
vay HND của ngân hàng: số hộ được vay vốn vẫn còn ít so với tổng số hộ trên địa
bàn, các hộ ở vùng sâu vùng xa khó khăn trong việc năm bắt chính sách, quy định,
nợ xấu vẫn còn và việc sử lý nợ xấu của các HND chủ yếu dựa vào quỹ dự phòng,

Từ những lý do trên, tôi lựa chọn đề tài “Mở rộng cho vay hộ nông dân tại
ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang”
làm luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Tài chính Ngân hàng của mình.
2. Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trong những năm gần đây, nông nghiệp nông thôn vẫn đang là một trong
những vấn đề cần sự tập trung nỗ lực của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội. Chính vì
vậy, đề tài nghiên cứu vấn đề cho vay HND đã thu hút được sự quan tâm của nhiều
tác giả và nhiều công trình nghiên cứu được ra đời. Dưới đây là một số công trình
nghiên cứu có liên quan đến đề tài theo sự hiểu biết của tác giả:
Nguyễn Văn Thanh, 2015. Chất lượng tín dụng hộ sản xuất tại Ngân hàng
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam. Luận án Tiến sĩ. Trường Đại học
Ngân hàng TP.HCM.
Tiểu Ngọc Linh, 2014. Giải pháp hoàn thiện hoạt động cho vay đối với HND
tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh tính Long
An. Luận văn Thạc sĩ. Trường Đại học Kinh tế TP.HCM.
Nguyễn Ngọc Tuấn, 2013. Nghiên cứu giải pháp tín dụng của ngân hàng
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắc Nông đối với hộ sản xuất cà phê.
Luận án Tiến sĩ. Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội.

6


Trương Trần Minh Thi, 2013. Phân tích tình hình cho vay ngắn hạn đối với
HND tại chi nhánh ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Long Châu,
tỉnh Vĩnh Long. Luận văn Thạc sĩ. Trường Đại học Cần Thơ.
Nguyền Hồng Hậu; Cung Thị Nguyệt Linh; Đào Bích Ngọc, 2013. Mở rộng
cho vay nông nghiệp nông thôn tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông
thôn. Nghiên cứu khoa học. Trường Đại học Kinh tế quốc dân.
Nguyễn Ái Vân, 2013. Hoàn thiện hoạt động quản trị rủi ro tín dụng đối với
HND tại các Ngân hàng thương mại trên địa bàn Tỉnh Bạc Liêu. Luận văn thạc sĩ.
Trường Đại học Kinh tế TP.HCM.
Những đề tài trên các tác giả đã sử dụng phương pháp chủ yếu là phương pháp
tổng hợp, phân tích, so sánh để phân tích thực trạng cho vay và đánh giá các kết quả
số liệu thống kế trong quá khứ từ đó rút ra những kết quả đạt được, một số hạn chế,
nguyên nhân của những hạn chế để làm cơ sở đưa ra những giải pháp nhằm hoàn
thiện và nâng cao hiệu quả cho vay của các ngân hàng. Bên cạnh cơ sở lý luận
chung, mỗi nghiên cứu còn có những điểm khác biệt tùy vào bối cảnh, đặc thù và
mô hình hoạt động của mỗi ngân hàng cũng như hoàn cảnh kinh tế của mỗi địa
phương, địa bàn nghiên cứu.
Trong luận văn bên cạnh việc kế thừa các nghiên cứu đi trước, tác giả cũng kết
hợp với những tài liệu và số liệu tìm hiểu được từ thực tiễn để nhận xét và đánh giá
về tình hình của việc mở rộng cho vay HND để từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm
mở rộng cho vay HND tại chi nhánh.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục tiêu luận văn: Trên cơ sở lý luận, kết hợp với phân tích thực trạng để đưa
ra giải pháp nhằm góp phần mở rộng cho vay HND tại Agribank Bắc Giang.
Nhiệm vụ: Để thực hiện mục tiêu của luận văn cần thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận cơ bản về mở rộng cho vay HND của
ngân hàng thương mại.
- Phân tích và đánh giá thực trạng mở rộng cho vay HND tại Agribank Bắc
Giang.

7


- Đề xuất một số giải pháp nhằm mở rộng cho vay HND tại Agribank Bắc
Giang.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Tập trung nghiên cứu thực trạng mở rộng
cho vay HND của ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi
nhánh Bắc Giang.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài: Nghiên cứu tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang giai đoạn từ 2013-2015.
5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập dữ liệu: Các dữ liệu được thu thập thông qua các báo
cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, tình hình cho vay…của
Agribank Bắc Giang. Bên cạnh đó, các dữ liệu còn được thu thập thông qua sách
báo, tạp chí chuyên ngành; các báo cáo, luận văn có liên quan.
Phương pháp xử lý dữ liệu: Luận văn chủ yếu sử dụng phương pháp so sánh
dọc giữa kế hoạch đưa ra và thực tế thực hiện và so sánh ngang giữa các năm dựa
trên những số liệu thu thập được. Từ đó, tổng hợp và đánh giá thực trạng hoạt động
mở rộng cho vay HND tại Agribank Bắc Giang
6. Bố cục của đề tài
Ngoài mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, toàn bộ nội sung chính
của luận văn được chia làm 3 chương:
Chương 1: Lý luận cơ bản về mở rộng cho vay hộ nông dân của ngân hàng
thương mại
Chương 2: Thực trạng mở rộng cho vay hộ nông dân tại ngân hàng Nông
nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang.
Chương 3: Một số giải pháp mở rộng cho vay hộ nông dân tại ngân hàng
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang.

8


CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ MỞ RỘNG CHO VAY HỘ NÔNG
DÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1. KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM HỘ NÔNG DÂN
1.1.1. Khái niệm hộ nông dân
Trong bất kỳ giai đoạn nào, lực lượng nông dân luôn đóng một vai trò nhất
định đối với sự phát triển kinh tế của quốc gia. Đặc biệt đối với các nước đang phát
triển sản xuất nông nghiệp là chủ yếu thì kinh tế HND được xem là bộ phận cấu
thành không thể thiếu được của nền sản xuất nông nghiệp. Chính vì vậy, đã có nhiều
nhà khoa học quan tâm và đưa ra khái niệm về HND
Tác giả Frank Elis định nghĩa “HND là các hộ gia đình làm nông nghiệp, tự
kiếm kế sinh nhai trên những mảnh đất của mình, sử dụng chủ yếu sức lao động của
gia đình để sản xuất, thường nằm trong hệ thống kinh tế lớn hơn, nhứng chủ yếu
đặc trưng bởi sự tham gia cục bộ vào các thị trường có xu hướng hoạt động với
mức độ không hoàn hảo cao”.

9


Trong khi đó, nhà khoa học Traianốp cho rằng “HND là đơn vị sản xuất rất
ổn định” và “HND là đơn vị tuyệt vời để tăng trưởng và phát triển nông nghiệp”
[1]. Luận điểm trên của ông đã được áp dụng rộng rãi trong chính sách nông nghiệp
tại nhiều nước trên thế giới, kể cả các nước phát triển. Đồng tình với quan điểm trên
của Traianốp, hai tác giả Mats Lundahl và Tommy Bengtsson bổ sung và nhấn
mạnh thêm “HND là đơn vị sản xuất cơ bản” [1]. Chính vì vậy, cải cách kinh tế ở
một số nước những thập kỷ gần đây đã thực sự coi HND là đơn vị sản xuất tự chủ
và cơ bản, từ đó đã đạt được tốc độ tăng trưởng nhanh trong sản xuất và phát triển
nông thôn.
Tại Việt Nam, cũng có nhiều tác giả đề cập đến khái niệm HND. Lê Đình
Thắng cho rằng: “Nông hộ là tế bào kinh tế xã hội, là hình thức kinh tế cơ sở trong
nông nghiệp và nông thôn” [2]. Tác giả Đào Thế Tuấn định nghĩa: “HND là những
hộ chủ yếu hoạt động nông nghiệp theo nghĩa rộng, bao gồm cả nghề rừng, nghề cá
và hoạt động phi nông nghiệp ở nông thôn”[3]. Còn theo Nguyễn Sinh Cúc thì
“Hộ nông nghiệp là những hộ có toàn bộ hoặc 50% số lao động thường xuyên tham
gia trực tiếp hoặc gián tiếp các hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, dịch vụ nông
nghiệp (làm đất, thủy nông, giống cây trồng, bảo vệ thực vật,...) và thông thường
nguồn sống chính của hộ dựa vào nông nghiệp” [4].
Dựa trên những khái niệm trên đây về HND của các tác giả và theo nhận thức
cá nhân, tôi cho rằng: HND là những hộ sống ở nông thôn, có ngành nghề sản xuất
chính là nông nghiệp, nguồn thu nhập và sinh sống chủ yếu bằng nghề nông. Ngoài
hoạt động nông nghiệp, HND tham gia các hoạt động phi nông nghiệp (như tiểu thủ
công nghiệp, thương mại, dịch vụ...) ở các mức độ khác nhau.
1.1.2. Đặc điểm hộ nông dân
Hộ nông dân cũng là một chủ thể trong nền kinh tế, có đặc trưng riêng biệt,
không giống như những đơn vị kinh tế khác. Để phát triển kinh tế nông nghiệpnông thôn, Đảng và Nhà nước đã ban hành các chính sách lớn nhằm phát triển nông
nghiệp, nông thôn. Dưới đây là một số đặc trưng cơ bản của HND:

10


- Là hình thức kinh tế có quy mô gia đình, các thành viên có mối quan hệ gắn
bó với nhau về kinh tế (sở hữu, quản lý, phân phối) cũng như huyết thống.
- Nguồn tài chính của HND thường bị hạn chế hơn so với các tổ chức kinh tế
khác (ví dụ: một số loại hình doanh nghiệp thì được phép phát hành cổ phiếu, trái
phiếu, giấy tờ có giá để huy động vốn, giúp tăng nguồn tài chính nhưng ở kinh tế
HND thì pháp luật không cho phép làm điều đó).
- Kinh tế HND có khả năng tự điều chỉnh rất cao. Trong cơ chế thị trường, khi
gặp điều kiện thuận lợi HND có khả năng mở rộng sản xuất để có nhiều nông sản
hàng hoá. Ngược lại, khi điều kiện không thuận lợi, sản xuất gặp khó khăn hộ có thể
tự điều chỉnh cho phù hợp. Ngoài ra, kinh tế hộ có quy mô sản xuất tương đối nhỏ,
phù hợp với khả năng lao động và sự quản lý của gia đình, vì vậy nó là một đơn vị
sản xuất gọn nhẹ, linh hoạt thích ứng với sản xuất nông nghiệp trong cơ chế thị
trường. Tuy nhiên trình độ sản xuất của HND còn ở mức thấp tương đối nhiều, chủ
yếu là sản xuất thủ công hoặc với máy móc giản đơn.
- Là đơn vị kinh tế độc lập, tự chủ nhưng hộ không hoạt động một cách riêng
biệt, không phải chỉ là kinh tế cá thể, mà hộ có khả năng tồn tại với nhiều hình thức
sở hữu khác, có thể là thành viên của các tổ chức hợp tác hay liên kết với các tổ
chức kinh tế Nhà nước để làm tăng năng lực của mình.
- Sản xuất của HND luôn gắn liền với quy mô và đặc điểm môi trường sinh
thái đặc biệt là khí hậu, thổ nhưỡng, địa hình, thuỷ văn. HND chưa thể khắc phục
được những bất lợi của thiên nhiên. Do vậy, kết quả sản xuất của hộ thường hay gặp
rủi ro cao. Sản phẩm tạo ra có thời hạn sử dụng ngắn, chủ yếu mang tính chất tươi
sống, cho nên trong sản xuất nông nghiệp phải gắn liền với chế độ bảo quản, vận
chuyển, chế biến thích hợp và phải có thị trường tiêu thụ. Ngoài ra, còn có một số
đặc trưng khác như kinh tế hộ vừa là đơn vị sản xuất, vừa là một đơn vị tiêu dùng,
kinh tế hộ là đơn vị tự nhiên tự tạo nguồn lao động.
1.2. HOẠT ĐỘNG CHO VAY HỘ NÔNG DÂN CỦA NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI
1.2.1 Hoạt động cho vay của NHTM

11


1.2.1.1. Khái niệm hoạt động cho vay trong ngân hàng thương mại
Tín dụng xuất phát từ chữ Latinh Creditium có nghĩa là tin tưởng, tín nhiệm.
Tiếng Anh gọi là Credit. Theo ngôn ngữ dân gian Việt Nam thì tín dụng là sự vay
mượn.
Khái niệm tín dụng có thể được xem xét trên 2 góc độ:
Theo nghĩa hẹp, tín dụng là quan hệ vay mượn giữa người đi vay và người cho
vay về một lượng giá trị nhất định dưới hình thái tiền tệ hay hiện vật.
Theo nghĩa rộng, tín dụng là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá
trình chuyển quyền sử dụng một lượng giá trị nhất định từ chủ thể khác dựa trên
nguyên tắc hoàn trả.
Như vậy, tín dụng thể hiện ở ba nội dung cơ bản:
- Có sự chuyển giao quyền sử dụng một lượng giá trị từ người này sang người
khác.
- Sự chuyển giao này mang tính chất tạm thời. Đó là thời gian sử dụng vốn.
Nó là kết quả của sự thỏa thuận giữa các đối tác tham gia quá trình chuyển nhượng
để đảm bảo sự phù hợp giữa thời gian nhàn rỗi và thời gian cần sử dụng lượng vốn
đó.
- Người đi vay phải hoàn trả đúng hạn cho người vay cả vốn, gốc và lãi
Trong khi đó, theo Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 thì “Cho vay là
một hình thức cấp tín dụng. Theo đó tổ chức tín dụng giao hoặc cam kết giao khách
hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất
định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”
Như vậy, dựa trên những khái niệm trên thì có thể hiểu: Cho vay của NHTM
là một hình thức cấp tín dụng của NHTM, là quan hệ kinh tế phát sinh trong quá
trình NHTM giao kết hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng
vào mục địch xác định trong mọt thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc
có hoàn trả cả gốc và lãi.
1.2.1.2. Phân loại hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
Có nhiều cách phân loại tín dụng ngân hàng dựa vào các căn cứ khác nhau tùy

12


theo mục đích nghiên cứu. Tuy nhiên một số tiêu thức được sử dụng chủ yếu là:
a. Phân loại theo đối tượng khách hàng: Thông qua cách phân loại này các
NHTM phân chia khách hàng của mình thành các đối tượng khác nhau, từ đó lập ra
các kế hoạch cũng như các chiến lược khác nhau phù hợp với đặc điểm riêng của
từng loại khách hàng. Theo cách phân loại này thì hoạt động cho vay của NHTM
chủ yếu được chia thành 2 loại:
- Cho vay khách hàng là các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế: Đây là loại
hình cho vay của các NHTM mà các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế là đối tượng
được phục vụ. Nhóm khách hàng này thường có nhu cầu vốn với số lượng lớn, và
có thể là rất lớn, các khoản vay chủ yếu là dài hạn. Do đặc thù riêng đó của đối
tượng này mà các NHTM phải tổ chức các phòng tín dụng chuyên trách phục vụ.
Tuy nhiên số lượng khách hàng loại này của mỗi NHTM thường không lớn, vì vậy
các NHTM cần đặc biệt chú ý quan tâm đến từng khách hàng cụ thể, từ đó xây dựng
mối quan hệ tín dụng lâu dài, đồng thời mở rộng mối quan hệ với các khách hàng
mới.
- Cho vay khách hàng cá nhân: Nhóm đối tượng còn lại ngoài các doanh
nghiệp, tổ chức kinh tế được các ngân hàng cho vào nhóm khách hàng cá nhân (bao
gồm cá nhân, hộ gia đình, hộ nông dân, chủ trang trại, tổ hợp tác…). Các khoản vay
trong nhóm đối tượng này nhằm phục vụ chi nhu cầu chi tiêu cá nhân như mua sắm
các vật dụng cần thiết trong sinh hoạt, sử dụng cho các mục đích cá nhân hoặc phục
vụ cho việc kinh doanh nhỏ lẻ của các hộ, các tổ hợp tác. Nhóm đối tượng này có số
lượng rất lớn và có nhu cầu vay các khoản nhỏ lẻ, các khoản vay chủ yếu là ngắn và
trung hạn. Tuy nhiên đây là nhóm khách hàng nhạy cảm nên các NHTM cần có
phương thức tiếp cận cũng như quản lý hợp lý mới có thể khai thác tốt mảng khách
hàng này.
b. Phân loại theo thời gian: Phân loại theo thời gian thì hoạt động cho vay của
NHTM được chia thành 3 loại. Tùy thuộc vào nhu cầu và khả năng thu hồi vốn của
từng dự án mà có thể xác định cho vay ngắn hạn, trung hạn hay dài hạn.
- Cho vay ngắn hạn: Là các khoản cho vay có thời hạn từ 1 năm trở xuống.

13


- Cho vay trung hạn: Là các khoản cho vay từ 1 năm đến 5 năm.
- Cho vay dài hạn : Là các khoản cho vay trên 5 năm.
c. Phân loại theo tính chất bảo đảm của các khoản cho vay
- Cho vay có bảo đảm: là loại hình cho vay mà các khoản vay phát ra đều có
tài sản tương đương thế chấp, có các hình thức như: cầm cố, thế chấp, chiết khấu và
bảo lãnh
- Cho vay không có đảm bảo: là loại hình cho vay mà các khoản vay phát ra
không cần tài sản thế chấp mà chỉ dựa vào tín chấp. Loại hình này thường được áp
dụng với khách hàng truyền thống , có quan hệ lâu dài và sòng phẳng với ngân
hàng, khách hàng này phải có tình hình tài chính lành mạnh và có uy tín như trả nợ
đầy đủ, đúng hạn cả gốc lẫn lãi, có dự án sản xuất kinh doanh khả thi, có khẳ năng
hoàn trả
1.2.2. Khái niệm về cho vay hộ nông dân của NHTM
Cho vay HND của NHTM là quan hệ kinh tế giữa một bên là ngân hàng và
một bên là các HND. Trong đó ngân hàng chuyển giao tiền cho HND với nguyên
tắc người đi vay sẽ hoàn trả cả gốc cộng lãi tại một thời điểm xác định trong tương
lai nhằm giúp HND trang trải các chi phí sản xuất trong lĩnh vực nông, lâm, ngư,
diêm nghiệp, trang trải chi phí cho phát triển ngành nghề đầu tư hoặc các các chi
phí khác.
1.2.3. Đặc điểm cơ bản trong cho vay HND
- Quy mô khoản vay của HND thường có giá trị nhỏ nhưng số lượng các khoản
vay lại nhiều. Đặc điểm này làm cho chi phí tổ chức cho vay đối HND của ngân
hàng . Vì dù là món vay nhỏ hay lớn thì vẫn phải đảm bảo những yêu cầu của một
bộ hồ sơ vay vốn theo quy định, đồng thời ngân hàng cũng phải đảm bảo các chi phí
cho hoạt động của ngân hàng: chi phí huy động vốn, chi phí quản lý, chi phí cho
nhân viên và các khoản chi phí khác. Ngoài ra, do đặc điểm khách hàng vay vốn
thường phân tán trên một địa bàn rộng cho nên việc quản lý món vay của HND
thường tốn nhiều chi phí hơn so với các đối tượng khác.
- Thời hạn khoản vay là khoản thời gian được xác định kể từ khi người vay

14


nhận được khoản tiền vay đầu tiên cho đến khi người vay hoàn trả nợ cho ngân
hàng đã được thỏa thuận trong hợp đồng cho. Do mục đích khoản vay chủ yếu
nhằm phục vụ sản xuất của các HND nên thời hạn khoản vay có liên quan trực tiếp
đến chu kì sinh trưởng của động, thực vật trong ngành nông nghiệp mà HND tham
gia nói chung và các ngành nghề cụ thể mà ngân hàng tham gia cho vay. Thường
tính thời vụ được biểu hiện ở những mặt sau:
+ Tính mùa vụ trong sản xuất nông nghiệp của HND quyết định thời điểm cho
vay, thu nợ của ngân hàng. Nếu Ngân hàng tập trung cho vay các chuyên ngành hẹp
như cho vay để nuôi trồng một số động thực vật nhất định thì phải tổ chức cho vay
tập trung vào một thời gian nhất định của năm, đầu vụ tiến hành cho vay, đến kỳ thu
hoạch/tiêu thụ thì tiến hành thu nợ.
+ Chu kỳ sinh trưởng, phát triển của động thực vật là yếu tố quyết định để
ngân hàng tính toán thời hạn cho vay. Cho vay ngắn hạn hay trung dài hạn là phụ
thuộc vào loại giống cây, con và quy trình sản xuất. Ngày nay khoa học kỹ thuật
ngày càng phát triển, trong ngành nông nghiệp, công nghệ sinh học cho phép lai tạo
nhiều giống mới, có năng suất chất lượng cao hơn và thời gian sinh trưởng ngắn
hơn.
- Nguồn trả nợ là những nguồn tiền mà ngân hàng có thể dựa vào đó để thu
hồi nợ của người đi vay hay còn được hiểu là những nguồn giúp người vay có tiền
để trả nợ cho ngân hàng. Đối với các HND thì nguồn trả nợ vay chủ yếu là tiền thu
từ bán nông sản và sản phẩm chế biến có liên quan đến nông sản, vì vậy mà nguồn
trả nợ của HND không có tính ổn định phụ thuộc và chịu tác động rất lớn từ điều
kiện tự nhiên. Tuy nhiên bên cạnh đó, HND cũng có một số nguồn khác để trả nợ
vay ngân hàng: tiền từ việc làm thêm cho các HND khác vào thời điểm nông nhàn
(cắt cỏ, gặt lúa, hái bắp thuê,…), nguồn thu của các thành viên trong gia đình từ các
hoạt động khác mà họ tham gia.
- Khả năng tiếp cận vốn vay của HND là việc người nông dân có dễ dàng và
thuận lợi trong việc vay vốn của ngân hàng hàng hay không. Khả năng tiếp cận với
nguồn vốn vay của HND chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố khác nhau từ cả hai

15


phía người đi vay vốn và ngân hàng.
+ Về phí người đi vay (HND): yếu tố ảnh hưởng chủ yếu đến khả năng tiếp
cận vốn vay là điều kiện kinh tế của chủ hộ và trình độ văn hóa. Thông thường các
hộ nông dân có điều kiện kinh tế khá giả dễ dàng tiếp cận nguồn vốn vay lớn của
ngân hàng do họ có cơ sở vững chắc là điều kiện kinh tế ổn định, có tài sản thế
chấp. Ngược lại những hộ nghèo khó chủ động về nguồn vốn cũng như tài sản thế
chấp của các hộ này thấp nên khả năng tiếp cận nguồn vốn vay khó khăn hơn. Bên
cạnh đó, trình độ văn hóa cũng cản trở việc tiếp cận nguồn vốn của các hộ. Các hộ
có trình độ văn hóa thấp thường gặp khó khăn khi vay vốn với các thủ tục hiện tại
do họ không có khả năng tự làm đơn, tự xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh
cũng như đáp ứng các thủ tục phức tạp khác. Ngoài ra, các hộ này thiếu am hiểu về
kỹ thuật sản xuất và thông tin thị trường nên đa phần họ không dám vay để đầu tư
sản xuất, cải thiện đời sống.
+ Về phía ngân hàng: yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến sự tiếp cận vốn vay của
các HND là thủ tục, phương thức và lãi suất cho vay của ngân hàng. Ngân hàng nào
có thủ tục, phương pháp cho vay đơn giản nhanh gọn thì khách hàng dễ dàng tiếp
cận nguồn vốn hơn so với những ngân hàng thủ tục phức tạp, lãi suất thấp thì sẽ thu
hút được lượng khách hàng lớn hơn.
- Cho vay HND thường nhận được sự hỗ trợ của Chính phủ: Nông nghiệp là
ngành sản xuất vật chất cơ bản cung cấp những sản phẩm tối cần thiết cho xã hội,
giữ vai trò to lớn trong việc phát triển kinh tế ở hầu hết cả nước, nhất là ở các nước
đang phát triển. Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp phải phụ thuộc rất nhiều vào thiên
nhiên cũng như đối tượng tham gia phần lớn là những người nông dân bị hạn chế
về nhiều nguồn lực: vốn, kỹ thuật, trang thiết bị…Với tầm quan trọng cùng với
những khó khăn do đặc thù của ngành đem lại thì lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn
luôn nhận được sự quan tâm và hỗ trợ hàng đầu của Chính phủ và Nhà nước nhằm
tạo điều kiện tốt nhất cho nông nghiệp phát triển, nâng cao đời sống vật chất tinh
thần cho người nông dân. Chính vì vậy, hoạt động cho vay HND thường nhận được
sự hỗ trợ từ phía Chính phủ thông qua các chương trình vay vốn và những ưu đãi về

16


lãi suất dành riêng cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Việt Nam là một nước
nông nghiệp, đại dân số làm nghề nông, vì vậy việc hỗ trợ giúp đỡ người nông dân
để phát triển nông nghiệp nông thôn là một điều khổng thể không làm, đặc biệt là về
nguồn lực vốn. Để đảm bảo cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông
nghiệp, nông thôn Đảng và Nhà nước ta luôn hỗ trợ cho ngành nông nghiệp thông
qua các chủ trương, chính sách, chương trình phát triển kinh tế.
1.2.4. Vai trò của cho vay HND đối với phát triển kinh tế-xã hội
Trong nền kinh tế hàng hóa không thể tiến hành sản xuất kinh doanh nếu
thiếu vốn. Ở nước ta hiện nay, thiếu vốn là hiện tượng thường xuyên xảy ra đối với
các đơn vị kinh tế, không chỉ riêng đối với HND. Vì vậy, nguồn vốn cho vay của
ngân hàng đóng vai trò hết sức quan trọng trong quá trình phát triển của nền kinh tế
hàng hóa. Nhờ có nguồn vốn vay hỗ trợ mà các đơn vị kinh tế nói chung và HND
nói riêng đảm bảo được quá trình sản xuất kinh doanh thuận lợi.
1.2.4.1. Đối với hộ nông dân
-Hoạt động cho vay của ngân hàng đáp ứng kịp thời nhu cầu số lượng và chất
lượng vốn cho các HND với ưu điểm thuận tiện, an toàn và có khả năng đáp ứng
được nhu cầu vốn lớn, đa dạng của các HND. Từ đó giúp các HND phát huy tối đa
nội lực của mình, khai thác hết các tiềm năng về lao động, đất đai một cách hợp lý,
có hiệu quả. Có vốn các HND sẽ mạnh dạn đầu tư mở rộng và đa dạng hóa các hoạt
động sản xuất kinh doanh, tạo việc làm cho người lao động và tận dụng hết tối đa
tiềm năng sẵn có
- Cho vay rằng buộc trách nhiện các hộ phải hoàn trả cả gốc và lãi trong thời
hạn nhất định như thỏa thuận trong hợp đồng. Do đó, cho vay giúp các hộ phát huy
được tính tự chủ, năng động sáng tạo. Trong quá trình sản xuất các hộ phải nỗ lực,
tận dụng tối đa khả năng của mình, không ngừng đổi mới, áp dụng những thành tựu
khoa học - kỹ thuật trong lĩnh vực nông nghiệp để nâng cao năng suất cây trồng, vật
nuôi tạo ra nguồn để trả nợ. Các hộ vay vốn phải chủ động sử dụng vốn có hiệu quả
để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng.
- Cho vay giúp nhu cầu về vốn của các hộ được đáp ứng kịp thời, người dân

17


không phải tìm đến cho vay nặng lãi, đặc biệt là các hộ nghèo. Người dân sẽ yên
tâm ổn định sản xuất kinh doanh, mạnh dạn đầu tư vào những lĩnh vực khác như
kinh doanh dịch vụ, mua sắm tư liệu sản xuất ...Từ đó giúp thu nhập của các hộ
được tăng lên , đời sống vật chất tinh thân cũng được nâng cao.
- Cho vay tạo góp phần tạo điều kiện cho các hộ tiếp thu các kiên thức, khoa
học kỹ thuật - công nghệ mới để áp dụng vào trong quá trình sản xuất kinh doanh.
1.2.4.2. Đối với ngân hàng
- Cho vay là hoạt động truyền thống, chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng tài sản
có và mang lại nguồn thu nhập chủ yếu cho các NHTM. Do vậy, cho vay HND
cũng là hoạt động góp phần tạo ra thu nhập cho ngân hàng.
- Cho vay HND góp phần giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín hình ảnh trên thị
trường từ đó làm tăng khả năng huy động vốn của ngân hàng từ các khoản tiền gửi
của dân cư.
- Tạo điều kiện đa dạng hóa hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Vì đặc
trưng của ngân hàng là rủi ro cao do đó đa dạng hóa danh mục đầu tư là phương
pháp để giảm thiểu rủi ro.
-Thông qua hoạt động cho vay HND, ngân hàng có thể mở rộng được các loại
hình dịch vụ khác như thanh toán, kinh doanh ngoại tệ, tư vấn...Bên cạnh đó, cho
vay HND góp phần tạo điều kiện để ngân hàng có thể nghiên cứu tâm lý, nhu cầu
khách hàng trên cơ sở đó đưa ra những sản phẩm mới tiện ích cho cả khách hàng và
ngân hàng.

18


1.2.4.3. Đối với nền kinh tế.
- Hoạt động cho vay của ngân hàng giúp điều tiết vốn trong nền kinh tế, luân
chuyển vốn từ nơi thừa vốn đến nơi thiếu vốn, từ những người có vồn đến những
người có nhu cầu sử dụng vốn để phục vụ sản xuất kinh doanh và đời sống. Vì vậy
mà cho vay HND góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế nói chung và thúc đầy
kinh tế nông nghiệp nông thôn phát triển nói riêng.
- Hoạt động cho vay HND còn có vai trò to lớn về mặt xã hội. Thông qua hoạt
động cho vay, ngân hàng đã giúp các hộ có nguồn tài chính kịp thời để mở rộng sản
xuất, kinh doanh, phát triển các ngành nghề truyền thống…khai thác các tiềm năng
về lao động, đất đai và các nguồn lực vào sản xuất. Từ đó góp phần giải quyết công
ăn việc làm cho người lao động ở khu vực nông thôn, hạn chế luồng di dân vào
thành thị, rút ngắn khoảng cách về mức sống giữa thành thị và nông thôn, xóa bỏ sự
phân hóa giàu nghèo, đưa nông thôn tiến kiepj thành thị.
- Qua hoạt động cho vay, NHTM giữ vai trò trung gian giữa các ngành kinh tế
khác nhau, giữa các cá nhân trong nền kinh tế với nhau, là cầu nối điều tiết để
nguồn vốn trong nền kinh tế luôn có sự vận động và quay vòng. Từ đó góp phần
hạn chế các hiện tượng xấu trong xã hộ như cho vay nặng lãi, tín dụng “đen”…giúp
người dân không còn quá khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn vốn mà lại chỉ
phải trả một mức lãi suất bình quân với nền kinh tế. Ngoài ra còn tạo điều kiện cho
các HND tiếp cận và áp dụng các tiến bộ khoa học kĩ thuật vào sản xuất kinh doanh,
từng bước điều tiết sản xuất phù hợp với tín hiệu của thị trường.
1.3. MỞ RỘNG CHO VAY HỘ NÔNG NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI
1.3.1. Quan điểm mở rộng cho vay HND

19


Khi nói về mở rộng cho vay HND, ta cần xem xét việc mở rộng cả theo 2
chiều hướng. Thứ nhất là mở rộng cho vay HND theo chiều rộng, nghĩa là tăng quy
mô cho vay, mở rộng đối tượng khách hàng, tăng tỷ trọng cho vay HND trong tài
sản có của các NHTM, đa dạng và phong phú các hình thức cho vay. Thứ 2 là mở
rộng theo chiều sâu, nghĩa là bên cạnh việc tăng về mặt quy mô số lượng cho vay
HND thì chất lượng của các khoản cho vay cũng cần phải được đảm bảo và nâng
cao.
Mở rộng cho vay HND của NHTM được thể hiện ở một số điểm chủ yếu sau:
- Đối với khách hàng: Mở rộng cho vay HND có nghĩa là phải thỏa mãn được
các nhu cầu hợp lý của các HND về khối lượng cung cấp, sự đa dạng hóa các hình
thức cho vay cũng như các dịch vụ kèm thoe
- Đối với sự phát triển kinh tế xã hội: Cho vay HND phải đáp ứng được yêu
cầu về vốn kinh tế cho người nông dân, góp phần chuyển dịch một khổi lượng lớn
các nguồn tài chính, trợ giúp ngân sách Nhà nước thực hiện sự nghiệp công nghiệp
hóa hiện đại hóa đất nước cũng như tạo điều kiện thúc đẩy, tăng trưởng kinh tế nông
nghiệp nông thôn, góp phần cải thiện đời sống của người nông dân
- Đối với NHTM: Cho vay HND cần phải chiếm một khối lượng lớn trong
tổng dư nợ cho vay của ngân hàng.Bên cạnh việc mở rộng cho vay, ngân hàng cũng
cần chú ý đến chất lượng của khoản vay, sao cho đảm bảo mở rộng gắn liền với chất
lượng
1.3.2. Chỉ tiêu đánh giá mức độ mở rộng cho vay hộ nông dân
Có rất nhiều yếu tố để đánh giá mở rộng cho vay HND của NHTM. Sau đây là
2 nhóm chỉ tiêu phổ biến để đánh giá mức độ mở rộng cho vay HND:
1.3.2.1. Nhóm chỉ tiêu đánh gía mức độ mở rộng về quy mô của cho vay HND
- Tốc độ tăng trưởng số lượng khách hàng HND: Phản ánh khả năng thu hút
khách hàng của ngân hàng cũng như mức độ mở rộng về quy mô. Nếu tốc độ tăng
số khách hàng được vay vốn càng cao chứng tỏ mức độ mở rộng về quy mô và khả
năng thu hút khách hàng của ngân hàng càng lớn.

20


Số lượng HND vây vốn kỳ thực hiện

Tốc độ
tăng số lượng

– Số lượng HND vay vốn kỳ trước

=

khách hàng

x 100%

Số lượng HND vay vốn kỳ trước

- Tốc độ tăng trưởng cho vay HND: Tốc độ tăng trưởng cho vay HND phản
ánh dư nợ cho vay HND năm nay so với với năm trước. Tăng trưởng dư nợ cho vay
là một trong những tiêu chí phản ánh việc mở rộng cho vay. Dư nợ cho vay HND
năm nay cao hơn năm trước chứng tỏ cho vay HND năm nay mở rộng hơn sơ với
năm trước về quy mô.
Tốc độ
tăng
trưởng cho

Dư nợ CV HND kỳ thực hiện – Dư
nợ CV HND kỳ trước

=

vay HND

x 100%

Dư nợ cho vay HND kỳ trước

- Tỷ trọng dư nợ cho vay HND: Tỷ trọng dư nợ cho vay hộ HND so với tổng
dư nợ: Phản ánh lượng vốn đầu tư được tập trung vào đối tượng HND tại từng thời
điểm.

Tỷ trọng dư nợ
cho vay HND

=

Tổng dư nợ của cho vay HND
Tổng dư nợ

x
100%

- Thị phần cho vay HND của NHTM: Thị phần là khái niệm về quy mô hoạt
động của một doanh nghiệp trong một thị trường nhất định. Đối với lĩnh vực ngân
hàng, khi ngân hàng nắm giữ thị phần của một sản phẩm dịch vụ nào đó chứng tỏ
ngân hàng đã thu hút được một lượng lớn khách hàng sử dụng dịch vụ đó. Thị phần
cho vay của ngân hàng có thể được xác định dựa trên tổng dư nợ cho vay. Tổng dư
nợ cho vay càng lớn cho thấy thị phần cho vay của ngân hàng càng gia tăng, quy
mô hoạt động của ngân hàng càng rộng và ngược lại.

21


Thị phần cho
vay của NHTM

Dư nợ CV HND
=

x

Tổng dư nợ CV HND của các

100%

NHTM
Như vậy, nếu ngân hàng có thị phần càng lớn trong cho vay HND sẽ càng tạo
điều kiện thuận lợi cho phép ngân hàng dễ dàng hơn trong việc mở rộng hoạt động
cho vay về mặt quy mô. Và ngược lại, nếu thị phần thấp thì ngân hàng sẽ bị hạn chế
trong việc cạnh tranh thu hút khách hàng
1.3.2.2. Nhóm tiêu chí đánh giá mức độ mở rộng về chất lượng cho vay HND
- Tỷ lệ nợ xấu cho vay HND: Tỷ lệ nợ xấu cho vay HND là tỷ lệ phần trăm
giữa nợ xấu cho vay HKD và tổng dư nợ cho vay HND của NHTM ở một thời
điểm nhất định, thường là cuối tháng, cuối quý, cuối năm.
Tỷ lệ nợ xấu cho
vay HND

Nợ xấu cho vay
= HND

X
Tổng dư nợ cho vay

1
00%

Chỉ tiêu tỷ lệ nợ xấu để đánh giá thực chất tình hình hiệu quả cho vay hộ sản
xuất. Nợ xấu của ngân hàng bao gồm nợ quá hạn, nợ khoanh, nợ quá hạn chuyển về
nợ trong hạn, chính vì vậy chỉ tiêu này cho thấy thực chất tình hình chất lượng cho
vay tại ngân hàng , đồng thời phản ánh khả năng quản lý cho vay của ngân hàng
trong khâu cho vay, đôn đốc thu hồi nợ của ngân hàng đối với các khoản vay.
Hoạt động tín dụng của NHTM luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro và nợ xấu là vấn đề
khó tránh khỏi trong hoạt động cho vay của ngân hàng, điều quan trọng là NHTM
phải duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức thấp nhất là có thể chấp nhận được. Theo ngân hàng
Thế giới, tỷ lệ nợ xấu <= 5% và mức tốt nhất là khoảng từ 1-3%.
- Mức trích lập dự phòng: Trích lập dự phòng rủi ro nhằm để bù đắp tổn thất
đối với những khoản nợ của ngân hàng xảy ra trong trường hợp khách hàng không
có khả năng chi trả, hoặc do giải thể, chết, mất tích. Căn cứ vào phân loại nợ để xác
định mức trích lập dự phòng rủi ro.

22


Tỷ lệ trích lập

Tổng DPRR trong cho vay HND

=

DPRR

Tổng dư nợ cho vay HND

x
100%

Tỷ lệ trích lập DPRR càng thấp chứng tỏ các khoản nợ xấu của ngân hàng
càng ít, chất lượng cho vay càng được nâng cao
- Mức độ sử dụng DPRR tín dụng cũng là một chỉ tiêu phản ánh chất lượng tín
dụng cũng như thể hiện khả năng quản lý và giải quyết nợ xấu của ngân hàng. Nếu
mức độ sử dụng DPRR tín dụng càng ít thi có nghĩa là ngân hàng đang làm tốt công
tác thu hồi nợ, hạn chế nợ xấu, đảm bảo nguồn vốn cho ngân hàng. Ngược lại nếu
mức độ sử dụng DPRR tín dụng cao thì có nghĩa là nợ xấu của ngân hàng lớn, chất
lượng tín dụng kém.
- Thu nhập cho vay HND: Thu nhập từ cho vay HND là một yếu tố dùng để
đánh giá hiệu quả của hoạt động cho vay. Thu nhập cao chứng tỏ, hoạt động cho
vay của ngân hàng đang được thực hiện tốt và ngược lại. Các chỉ tiêu thường được
sử dụng:
Tốc độ
tăng
trưởng thu

Thu nhập kỳ thực hiện – thu nhập kỳ
trước

=

nhập

x 100%

Thu nhập kỳ trước

Tỷ trọng thu

=

nhập cho vay HND

Thu nhập của cho vay HND
Tổng thu nhập

x
100%

- Tỷ lệ thu nhập cận biên (NIM): là chênh lệch giữa thu nhập lãi và chi phí lãi
trên tổng tài sản có sinh lãi. Tỷ lệ này giúp ngân hàng dự báo trước khả năng sinh
lãi của mình thông qua việc kiểm soát chặc chẽ tài sản sinh lời và việc tìm kiếm
những nguồn vốn có chi phó thấp nhất
N
IM

=

Thu nhập lãi – Chi phí lãi
Tài sản có sinh lãi

23


1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến mở rộng cho vay HND
Có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến mở rộng cho vay hộ sản xuất của ngân hàng
thương mại, ta có thể chia các nhân tố đó thành hai nhóm nhân tố là nhóm nhân tố
bên trong và nhóm nhân tố bên ngoài.
1.2.3.1. Các nhân tố bên trong
- Chính sách cho vay của ngân hàng là kim chỉ nam đảm bảo hoạt động cho
vay có lợi, đi đúng hướng, có ý nghĩa quyết định đến sự thành công hay thất bại của
một NHTM. Chính sách cho vay bao gồm các yếu tố như: mức cho vay đối với một
khách hàng, cơ chế đảm bảo tiền vay, thời hạn cho vay, lãi suất cho vay, các hình
thức cho vay được thực hiện, cơ cấu lại thời hạn cho vay mới, khả năng thanh toán
nợ của khách hàng, hướng giải quyết khi phát sinh nợ quá hạn, các khoản vay có
vấn đề...Tất cả các yếu tố đó tác động trực tiếp và mạnh mẽ tới việc mở rộng hay
hạn chế cho vay của ngân hàng.
Một ngân hàng với chính sách cho vay đúng đắn, hợp lý, linh hoạt, thủ tục đơn
giản, dễ thực hiện sẽ đáp ứng được nhu cầu của khách hàng về vốn nhanh chóng,
kịp thời. Từ đó, giúp ngân hàng thực hiện được nhiều món vay hơn, số lượng khách
hàng tăng nhiều hơn… góp phần giúp ngân hàng thành công trong việc thực hiện
mục tiêu mở rộng quy mô cho vay, đảm bảo khả năng sinh lợi dựa trên cơ sở phân
tán rủi ro, tuân thủ pháp luật và hiệu quả của các khoản cho vay sẽ được nâng cao.
Ngược lại, nếu như các yếu tố của chính sách cho vay cứng nhắc, không hợp lý,
chưa đáp ứng được nhu cầu vay vốn đa dạng của khách hàng thì ngân hàng sẽ bất
lợi trong việc thu hút khách hành, hoạt động cho vay của ngân hàng sẽ bị thu hẹp.
Điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến việc mở rộng hoạt động cho vay và việc nâng
cao hiệu quả cho vay của NHTM.

24


- Quy trình cho vay: là trình tự các bước cần thiết phải thực hiện trong quá
trình cho vay được thực hiện giữa ngân hàng với khách hàng, bao gồm các bước từ
khi lập hồ sơ cho vay HND, thẩm định khoản vay, giải ngân, quản lý say khi vay
đến khi thư hồi nợ. Như vậy, quy trình cho vay sẽ là cơ sở cho việc tổ chức triển
khai hoạt động cho vay
Một quy trình cho vay được thực hiện một cách hợp lý, nhanh chóng, an toàn
thì sẽ có nhiều người dân được vay vốn hơn từ đó thúc đẩy việc mở rộng cho vay
HND. Và ngược lại, nếu quy trình cho vay thực hiện rườm rà trong một thời gian
dài thì sẽ làm cho người dân ngại vay ngân hàng, không thu hút được sự quan tâm
của khách hàng và tác động tiêu cực đến việc mở rộng cho vay HND của NHTM.
Ngoài ra, với đặc điểm của các khoản cho vay HND là những khoản vay nhỏ lẻ,
phạm vi phân tán rộng thì việc giảm bớt thủ tục, sự phức tạp trong quá trình cho vay
sẽ trở thành một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu nhằm giúp ngân hàng thu
hút khách hàng đồng thời cũng là điều kiện để ngân hàng mở rộng cho vay hộ cũng
như các sản phẩm dịch vụ khác.
- Chất lượng nguồn nhân lực của ngân hàng: thể hiện ở trình độ chuyên môn
nghiệp vụ ngân hàng, trình độ hiểu biết về lĩnh vực cho vay nông nghiệp nông thôn,
tác phong làm việc, tác phong giao tiếp với khách hàng.
Nếu NHTM có đội ngũ nhân lực có trình độ, quản lý tốt, tâm huyết với hoạt
động cho vay nhằm giúp các HND phát triển kinh tế, cán bộ tín dụng am hiểu về
lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, tận tình với người dân, không ngại khó khăn về địa
bàn hoạt đồng, nhạy bén trong giao tiếp…sẽ góp phần nâng cao hình ảnh uy tín của
ngân hàng đối với khách hàng, giữ chân được khách hàng cũ thu hút được khách
hàng mới thông qua chất lượng của dịch vụ mà ngân hàng cung cấp. Từ đó, tác
động tích cực đến việc mở rộng hoạt động cho vay HND của ngân hàng. Ngược lại,
nếu chất lượng đội ngũ nhân lực của ngân hàng không đảm bảo sẽ ảnh hưởng không
tốt đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng, số lượng khách hàng đối tác sẽ giảm
đi và làm hạn chế việc mở rộng hoạt động cho vay HND nói riêng và các hoạt động
khác của ngân hàng nói chung.

25


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×