Tải bản đầy đủ

Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Kinh tế: Chính sách hỗ trợ xuất khẩu cá Tra trên địa bàn tỉnh Trà Vinh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯƠNG BẢO TRUNG

CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ XUẤT KHẨU CÁ TRA
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH

Chuyên ngành : Kinh tế phát triển
Mã số : 60.31.05

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Đà Nẵng, Năm 2013


Công trình được hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Bảo


Phản biện 1: TS. Ninh Thị Thu Thủy

Phản biện 2: TS. Hồ Đình Bảo

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp
Thạc sĩ Kinh tế họp tại Đại học Đà Nẵng ngày 7 tháng 9 năm
2013

Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng


1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Cá Tra là một trong những mặt hàng xuất khẩu của Thuỷ sản
Trà Vinh. Nhìn chung trong những năm qua, xuất khẩu cá Tra tăng.
Tuy nhiên, trong năm 2012 xuất khẩu cá Tra đã có nhiều thách thức
và thách thức này được dự báo là sẽ còn diễn biến phức tạp trong
những năm sau. Một yêu cầu được đặt ra đối với tỉnh là cần có Giải
pháp đẩy mạnh xuất khẩu cá Tra mang tính ổn định để vượt qua
những thách thức trước mắt và phát triển lâu dài góp phần thúc đẩy
tăng trưởng kinh tế của tỉnh, một trong những giải pháp đó là cần có
những chính sách hỗ trợ cho ngành này. Đề tài: “Chính sách hỗ trợ
xuất khẩu cá Tra trên địa bàn tỉnh Trà Vinh” được chọn nghiên
cứu trong luận văn là để góp phần thúc đẩy hoạt động xuất khẩu
nhằm phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Trà Vinh.
2. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn
- Hệ thống hóa những vấn đề lí luận về chính sách hỗ trợ xuất
khẩu cá Tra trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế.
- Nghiên cứu những chính sách hỗ trợ xuất khẩu cá Tra (từ
khâu nuôi đến khâu chế biến xuất khẩu) của chính phủ và Ủy ban
nhân dân tỉnh Trà Vinh đã ban hành và đánh giá thực trạng đi vào
thực tiễn (kết quả) của những chính sách đó trên địa bàn tỉnh Trà
Vinh trong những năm qua.
- Đề xuất hoàn thiện các chính sách hỗ trợ xuất khẩu Cá Tra
trên địa bàn tỉnh Trà Vinh cho những năm tới.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu


- Đối tượng nghiên cứu: Trong khuôn khỗ của một luận văn
thạc sĩ và điều kiện thực tế của tỉnh Trà Vinh, đề tài tập trung nghiên
cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến chính sách hỗ


2

trợ xuất khẩu cá Tra trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về nội dung: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu một số chính
sách hỗ trợ cho hoạt động xuất khẩu cá Tra từ khâu sản xuất (nuôi cá
Tra) đến khâu chế biến xuất khẩu cá Tra trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
trong khuôn khỗ những cam kết về nông nghiệp khi Việt Nam gia
nhập WTO.
+ Về không gian: Đề tài nghiên cứu các nội dung nói trên ở
tỉnh Trà Vinh.
+ Về thời gian: Nghiên cứu thực trạng từ năm 2007 - 2012.
Các đề xuất hoàn thiện chính sách hỗ trợ xuất khẩu cá Tra trong luận
văn có ý nghĩa trong những năm trước mắt.
4. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện các mục tiêu trên đề tài sử dụng các phương pháp
sau: thống kê phân tích, phân tích tổng hợp, phân tích thực chứng,
phân tích chuẩn tắc...
5. Bố cục của luận văn
Chương 1: Cơ sở lí luận
Chương 2: Thực trạng chính sách hỗ trợ xuất khẩu cá Tra trên
địa bàn tỉnh Trà Vinh
Chương 3: Hoàn thiện chính sách hỗ trợ xuất khẩu cá Tra trên
địa bàn tỉnh Trà Vinh
6. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Trong thời gian qua, đã có nhiều công trình khoa học, các
nghiên cứu, hội thảo, bài viết về phát triển ngành thủy sản, đáng chú
ý là một số công trình sau: ”TS Lâm Minh Châu: Xuất khẩu thủy sản
miền Trung - Những lợi thế và giải pháp phát triển - Tạp chí kinh tế
và phát triển, số 91, tháng 01/2005, TS Lê Bảo: Nghiên cứu chính


3

sách tài chính hỗ trợ phát triển bền vững ngành nuôi tôm ở các tỉnh
duyên hải Miền Trung - kỷ yếu hội thảo khoa học - trường Đại học
kinh tế - Đại học Đà Nẵng 06/2005, PGS.TS Nguyễn Hữu Dũng
Tổng Thư ký VASEP WTO, Thách thức và cơ hội với thuỷ sản - Tạp
chí Thương mại Thuỷ Sản....”


4

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1. KHÁI QUÁT VỀ CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ XUẤT
KHẨU
1.1.1. Khái niệm chính sách
Chính sách là hệ thống các hoạt động có tính toán và mục tiêu
của chính quyền.

1.1.2. Khái niệm về chính sách hỗ trợ xuất khẩu
Chính sách hỗ trợ xuất khẩu là một hệ thống các nguyên tắc,
biện pháp kinh tế, hành chính và pháp luật thích hợp mà Nhà nước
áp dụng nhằm tạo điều kiện và giúp đỡ các doanh nghiệp thông qua
các chính sách trợ giúp về mặt tài chính và các hỗ trợ khác để thực
hiện các mục tiêu xác định trong lĩnh vực xuất khẩu của một nước
trong một thời kì nhất định.

1.1.3. Tổ chức thương mại thế giới WTO và những
cam kết về nông nghiệp khi Việt Nam gia nhập WTO
Theo cam kết khi gia nhập WTO thì Việt Nam cần phải đưa ra
những cam kết của mình trong lĩnh vực nông nghiệp sẽ đàm phán
trên 3 khía cạnh là tiếp cận thị trường, hỗ trợ trong nước và trợ cấp
xuất khẩu. Hiện tại, các bộ ngành liên quan đang xây dựng chương
trình cải cách trong nước trong lĩnh vực nông nghiệp.
Hỗ trợ trong nước được phân thành 3 dạng: dạng hộp xanh lá
cây (green box), hộp xanh lam(blue box) và hộp hổ phách (amber
box).
1.1.4. Vai trò của ngành hàng xuất khẩu cá Tra
- Đa dạng hóa mặt hàng xuất khẩu, nâng cao kim ngạch xuất
khẩu của Việt Nam, góp phần cân bằng cán cân thương mại.
- Giải quyết công ăn việc làm và nâng cao thu nhập quốc nội,


5

khai thác hiệu quả nguồn lực có hạn.
- Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng dần tỷ
trọng sản xuất công nghiệp dịch vụ
- Là tiền đề để các ngành công nghiệp phụ trợ phát triển như:
bao bì, đóng gói, in và các ngành dịch vụ: vận chuyển, môi giới…
1.1.5. Đặc điểm của hoạt động nuôi cá Tra xuất khẩu
a. Thủy vực là tư liệu sản xuất không thể thay thế
b. Đối tượng hoạt động nuôi cá Tra là sinh vật thủy sinh
c. Nuôi cá tra mang tính thời vụ
d. Nuôi cá Tra mang tính vùng rõ rệt
1.2. NỘI DUNG CHÍNH SÁCH HỔ TRỢ XUẤT KHẨU CÁ
TRA TRONG KHUÔN KHỔ CAM KẾT GIA NHẬP WTO VỀ
NÔNG NGHIỆP
1.2.1. Chính sách nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật
Nâng cao tỷ lệ thu hồi hay nói cách khác là giảm hao hụt đòi
hỏi người nuôi và nhà chế biến xuất khẩu cá Tra phải sử dụng công
nghệ, kỹ thuật nhất định trong sản xuất. Dưới tốc độ của tiến bộ khoa
học kỹ thuật như hiện nay để theo kịp thì ngoài khả năng của nhà sản
xuất. Do đó cần có chính sách nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ kỹ
thuật của nhà nước để hỗ trợ ngành cá Tra phát triền nói chung và hỗ
trợ xuất khẩu cá Tra nói riêng
1.2.2. Chính sách phát triển nguồn nhân lực
Trong nuôi và chế biến xuất khẩu cá Tra thì phát triển nguồn
nhân lực giữ vai trò hết sức quan trọng, đặt biệt là nguồn nhân lực có
trình độ, tay nghề cao. Vì trình độ của lao động trong lĩnh vực này là
nhân tố ảnh hưởng đến quá trình phát triển xuất khẩu
1.2.3. Chính sách đầu tư phát triển sản xuất
Trong nuôi và chế biến cá Tra xuất khẩu là phải đầu tư vào hệ


6

thống giống, hệ thống các ao nuôi, các nhà máy chế biến cá và chế
biến thức ăn công nghiệp. Thời gian qua việc đầu tư cơ sở hạ tầng hệ
thống thủy lợi quy hoạch đất đai trong nuôi cá và chế biến thức ăn,
chế biến cá là rất tốt, nhưng trong thời gian tới cần phải cải tạo các
hệ thống ao nuôi, nguồn cá giống phải thích hợp với sự thay đổi điều
kiện tự nhiên khu ương giống, đầu tư phải đồng bộ giữa các khâu.
1.2.4. Chính sách tín dụng
Trong nuôi và chế biến xuất khẩu cá Tra chính sách tín dụng
nhằm cung cấp vốn cho quá trình sản xuất như: mua con giống, mua
thức ăn, mua nguyên liệu cho chế biến, máy móc thiết bị phục vụ sản
xuất … Thanh toán trong xuất khẩu cá Tra là thanh toán chậm và
thanh toán có kỳ hạn do đó việc thiếu vốn trong quá trình hoạt động
sản xuất kinh doanh là việc thường xuyên xảy ra đối với các cơ sở
chế biến cá Tra xuất khẩu. Chính sách tín dụng cho chế biến biến
xuất khẩu cá Tra cần phải thỏa mản các yêu cầu về: nhu cầu vay vốn
của cơ sở, khả năng thanh toán nợ của cơ sở, thời hạn cho vay, lãi
suất cho vay…
1.2.5. Chính sách giá cả
a. Đối với người nuôi
Cá Tra cũng cần phải có một quy định về giá cả thu mua để
đảm bao người nuôi có lãi sau quá trình sản xuất, quy định đó tạm
gọi là giá sàn thu mua nguyên liệu
b. Đối với nhà xuất khẩu
Phong trào ồ ạt xây dựng nhà máy chế biến cá Tra kéo dài
trong những năm qua, vượt quá năng lực nuôi cá, dẫn tới hậu quả
xấu là lúc thì tranh mua đẩy giá cá lên cao, lúc thì tranh bán với
khách hàng nước ngoài đẩy giá xuất khẩu xuống thấp, sau đó quay
lại kéo giá mua cá của nông dân rớt xuống thê thảm. Từ những thực


7

tế đó thì quy định về giá sàn xuất khẩu cá Tra là cần thiết và cấp thiết
vào lúc này.
1.2.6. Chính sách bảo hiểm
a. Đối với người nuôi
Để bù đắp lại các rủi ro mà người nuôi cá phải chịu thì bảo
hiểm trong nông nghiệp đối với cá Tra là cần thiết.
b. Đối với người xuất khẩu
Các doanh nghiệp xuất khẩu phải bán hàng trước rủi ro không
thu được tiền về. Vì thế BHTDXK là cần thiết nhằm hỗ trợ doanh
nghiệp xuất khẩu bù đắp lại phần rủi ro này
1.2.7. Chính sách phát triển thị trường xuất khẩu và xúc
tiến thương mại
Trong giai đoạn khó khăn của ngành cá Tra như hiện nay thì
chính sách phát triển thị trường xuất khẩu và xúc tiến thương mại là
rất cần thiết và cấp thiết để cứu ngành ra khỏi bờ vực. Chính sách
phát triển thị trường xuất khẩu và xúc tiến thương mại là một giải
pháp hữu hiệu để hỗ trợ xuất khẩu cá Tra làm giảm lượng hàng tồn
kho trong nước và kích thích sản xuất, giúp cân bằng cấn cân thương
mại bằng cách tăng xuất khẩu, khơi thông dùng tín dụng đang bị bế
tắt,...
1.2.8. Chính sách bảo vệ môi trường
Nhằm bảo vệ môi trường hạn chế ô nhiểm môi trường thì cần
phải có những chính về bảo vệ môi trường để bảo vệ sức khỏe con
người, sinh vật trong khu vực nuôi và chế biến cá Tra xuất khẩu
1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHÍNH SÁCH HỔ
TRỢ XUẤT KHẨU CÁ TRA
1.3.1. Nhân tố về điều kiện tự nhiên
Để xuất khẩu cá Tra mang lại hiệu quả cao nhất thì người


8

nuôi, nhà chế biến phải biết nắm bắt được những đặc tính sinh học để
khai thác, sử dụng chúng một cách phù hợp sẽ hạn chế được những
hậu quả của các hiện tượng thiên tai, bên cạnh đó tận dụng được
những thuận lợi của các điều kiện thời tiết khí hậu, nâng cao hiệu
quả của các hoạt động kinh tế của mình.
1.3.2. Nhóm nhân tố về kinh tế
Hiện nay, nhiều địa phương trên cả nước tiến hành xây dựng,
nâng cấp cơ sở hạ tầng nhằm thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước.
Điều này làm góp phần thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế này của
địa phương mình.

1.3.3. Nhóm nhân tố thuộc về xã hội
Đặc biệt đặc tính lao động của từng vùng sẽ là yếu tố quyết
định nên chất lượng và sản lượng sản phẩm. Như ở vùng lao động có
đặt tính khéo tay, cần cù thì sản lượng, chất lượng sản phẩm sẽ được
nâng cao.


9

CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH HỔ TRỢ XUẤT KHẨU
CÁ TRA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
2.1. ĐẶC ĐIỂM ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ
HỘI CỦA TỈNH TRÀ VINH ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHÍNH
SÁCH HỔ TRỢ XUẤT KHẨU CÁ TRA
2.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
Trà Vinh nằm ở khu vực ĐBSCL giáp hai con sông lớn: Sông
Cổ Chiên và sông Hậu. Thuận lợi cho việc nuôi vận chuyển và chế
biến cá Tra xuất khẩu
2.1.2. Đặc điểm kinh tế
Cơ cấu kinh tế công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ phát triển
theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững đóng góp vào sự tăng
trưởng kinh tế của địa phương.
2.1.3. Đặc điểm xã hội
Cơ cấu lao động theo hướng thu hút nhiều lao động vào các
lĩnh vực công nghiệp – xây dựng (từ 9,9% năm 2005 lên 15,1% năm
2010), dịch vụ (từ 17,8% năm 2005 lên 23,3% năm 2010); giảm dần
tỷ trọng lao động trong lĩnh vực nông nghiệp.
2.2. THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH HỔ TRỢ XUẤT KHẨU CÁ
TRA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
2.2.1. Chính sách nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật
nuôi, chế biến xuất khẩu cá Tra
a. Các chính sách về nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ kỹ
thuật nuôi, chế biến xuất khẩu cá Tra đã ban hành
Các chính sách về nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật
nuôi, chế biến xuất khẩu cá Tra đã ban hành gồm các chính sách sau:


10

Quyết định số 2033/QĐ-TTg ngày 04 tháng 12 năm 2009 của thủ
Tướng Chính Phủ, Quyết định số 438/QĐ/TTg ngày 24/03/2011 của
Thủ Tướng Chính Phủ, Bộ Công nghiệp nay là Bộ Công Thương còn
có chỉ thị số 08/CT-BCN ngày 10 tháng 7 năm 2007,...
b. Thực trạng nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nuôi,
chế biến xuất khẩu cá Tra
+ Trong hoạt động nuôi cá Tra
Sở Công Thương tổ chức nhiều lớp tập huấn “Nâng cao nhận
thức về sản xuất sạch hơn trong công nghiệp”
Sở Nông nghiệp và Phát triển nông tỉnh Trà Vinh, trung tâm
khuyến ngư kết hợp với Đài phát thanh truyền hình Trà Vinh tổ chức
nhiều cuộc tọa đàm trên tivi với chủ đề khuyến ngư có các học giả
đến từ Trường Đại học Cần thơ, Trường Đại học Trà Vinh, các viện,
các trung tâm nguyên cứu có uy tín trong khu vực, ngoài ra cử cán
bộ xuống các huyện có nuôi cá Tra tổ chức hướng dẫn người nuôi
quy trình sản xuất cá giống, cá thương phẩm với kỹ thuật nuôi mới
mang lại hiệu quả các nhất trong chăn nuôi cá Tra.
Các doanh nghiệp chế biến cá Tra xuất khẩu, những nhà cung
cấp thuốc phòng trị bệnh cho cá, cũng như các nhà máy chế biến
thức ăn cá Tra cũng hỗ trợ kỹ thuật nuôi mới cho người nuôi mang
lại hiệu quả khá cao và phòng tránh được phần lớn các thường gặp
trên cá Tra
+ Trong hoạt động chế biến xuất khẩu cá Tra
Cần có những chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu
vượt qua giai đoạn khó khăn, chính sách về hỗ trợ kỹ thuật, áp dụng
kỹ thuật mới là một trong những yếu tố quan trọng để giúp doanh
nghiệp nhằm sản xuất ra thành phẩm với giá thành thấp nhất có thể,
giảm thiểu hao hụt trong quá trình sản xuất, nâng cao tay nghề người


11

lao động tạo ra những sản phẩm phù hợp với thị hiếu của thị
trường…
2.2.2. Chính sách phát triển nguồn nhân lực nuôi và chế
biến xuất khẩu cá Tra
a. Các chính sách về phát triển nguồn nhân lực nuôi và chế
biến xuất khẩu cá Tra đã ban hành
Các công văn thể hiện chính sách phát triển nguồn nhân lực
trong nuôi cá Tra xuất khẩu và chế biến cá Tra xuất khẩu thì gồm có:
- Quyết định số 2033/QĐ-TTg ngày 04 tháng 12 năm 2009 của
thủ Tướng Chính Phủ về việc Phê duyệt đề án phát triển sản xuất và
tiêu thụ cá Tra vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2020
- Quyết định số 438/QĐ/TTg ngày 24/03/2011 của Thủ Tướng
Chính Phủ về việc “Phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội tỉnh trà vinh đến 2020”.
- Quyết định số 1450/QĐ-UBND ngày 01/10/2008 của Ủy ban
nhân dân tỉnh Trà Vinh
b. Thực trạng phát triển nguồn lao động nuôi và chế biến
xuất khẩu cá Tra
Có thể nói nguồn cung ứng lao động cho ngành cá Tra rất dồi
giàu từ nguồn lực tại chỗ, là điều kiện thuận lợi cho việc phát triển
ngành cá Tra. Lao động nuôi trồng thủy sản trong các trang trại trong
vùng từ 190 lao động vào năm 2002 đến 2006 số này là 430 lao
động, năm 2010 là 2.300 người. Dự báo nhu cầu đến năm 2015
khoảng 3.600 người và đến năm 2020 thu hút khoảng 4.860 người
(trong đó GĐ 2010 – 2020: lao động sản xuất cá bột và ương dưỡng
cá giống chiếm khoản 10% trong tổng số lao động (300-500 người);
lao động dịch vụ chiếm khoản 6% tổng nhu cầu lao động; lao động
kỹ thuật từ trung cấp đến đại học (50-80 người)


12

Lao động tham gia trong ngành chế biến cá Tra xuất khẩu ở
Trà Vinh tăng qua các năm từ 567 người vào năm 2007 đến năm
2012 con số này là 1.598 người tăng gần gấp ba lần trong 5 năm,
song song đó để lao động tăng như vậy là do thu nhập từ nghề này
tăng gần gấp đôi từ 1.7 triệu đồng/người/tháng tăng lên 3.2 triệu
động/người/tháng.
2.2.3. Chính sách đầu tư phát triển nuôi và chế biến xuất
khẩu cá Tra
a. Các chính sách đầu tư phát triển nuôi và chế biến xuất
khẩu cá Tra đã ban hành
Quyết định số 2033/QĐ-TTg ngày 04 tháng 12 năm 2009 của
thủ Tướng Chính Phủ, quyết định số 1450/QĐ-UBND ngày
01/10/2008 của UBND tỉnh Trà Vinh
b. Thực trạng vốn đầu tư phát triển nuôi và chế biến xuất
khẩu cá Tra
b1) Vốn đầu tư phát triển nuôi cá Tra
Để nuôi được cá Tra người nuôi cần phải đầu tư: ao nuôi có độ
sâu từ 1,5 - 2m, hệ thống kinh nước cấp và nước thải do cá là loài
không thích hợp với nguồn nước dơ nên phải thưởng xuyên thay
nước và vệ sinh đáy ao sạch sẽ... do đó chi phí đầu tư nuôi cá Tra cao
hơn so với các loại thủy sản khác, theo quy hoạch của tỉnh thì diện
tích nuôi và sản lượng cá Tra của tỉnh cũng tăng qua mỗi chu kì 05
năm. Về diện tích nuôi trồng tăng trên 1.000ha mỗi chu kì và về sản
lượng thì tăng trên 100% mỗi chu kì quy hoạch.
b2) Vốn đầu tư phát triển sản xuất thức ăn và chế biến cá Tra
xuất khẩu
Để đáp ứng nhu cầu về thức ăn cho nuôi cá cũng như tiêu thụ
hết sản lượng cá nuôi trong tỉnh và nhằm giải quyết công ăn việc


13

làm, phát triển kinh tế xã hội của tỉnh nên tỉnh đã có nhiều chính sách
kêu gọi đầu tư phát triển sản xuất cá Tra, theo chủ trương của Ủy ban
nhân dân tỉnh Trà Vinh kêu gọi đầu tư để phát triển kinh tế xã hội
của tỉnh trong đó có kêu gọi xây dựng các nhà máy chế biến cá Tra,
nhà máy thức ăn cá Tra ở các khu công nghiệp trong tỉnh.
2.2.4. Chính sách tín dụng đối với các cơ sở nuôi và chế
biến xuất khẩu cá Tra
a. Các chính sách tín dụng đối với các cơ sở nuôi và chế biến
xuất khẩu cá Tra đã ban hành
Về các chính sách tín dụng đối với các cơ sở nuôi và chế biến
xuất khẩu cá Tra chính phủ đã ban hành nhiều công văn, (chỉ thị,
nghị định, quyết định, đề án.v.v...) nhằm hỗ trợ người nuôi cá về các
cơ sở chế biến cá Tra xuất khẩu.
b. Thực trạng tín dụng đối với các cơ sở nuôi và chế biến
xuất khẩu cá Tra
- Đối với người nuôi cá: việc tiếp cận nguồn vốn vay nuôi cá
từ các ngân hàng thì rất khó vì các ngân hàng đánh giá ngành nuôi
tiềm ẩn nhiều rũi ro, tài sản chính là cá sống trong ao nuôi, các tài
sản cố định thế chấp không đủ cho chi phí thức ăn và thuốc thủy sản
nên nguồn vốn nuôi chủ yếu là vốn tự có, liên kết với nguồn cung
cấp thức ăn. Các doanh nghiệp dùng vốn vay sản xuất thức ăn để
phục vụ cho nuôi cá, lãi suất bằng mặt bằng chung nên có lợi thế
trong việc nuôi cá với sản lượng lớn.
- Đối với nhà xuất khẩu: hàng tồn kho cao trong khi phải bán
với mức giá dưới giá thành sản xuất dẩn đến thua lỗ và mất khả năng
thanh khoản nên các ngân hàng không cho vay khó càng thêm khó


14

2.2.5. Chính sách giá cả cá Tra nguyên liệu và giá xuất
khẩu
a. Giá sàn nguyên liệu
Chính sách quy định về giá sàn cá nguyên liệu là vượt khả
năng của tỉnh mà cần ở các cấp cao hơn: ở cấp Bộ, cấp Trung Ương.
Chính sách này được ban hành càng sớm thì người nuôi có lợi càng
nhiều, cũng như nhiều địa phương trong cả nước hiện tỉnh chưa quy
định được giá sàn nguyên liệu cho người nuôi có lãi sau khu trừ đi
các chi phí như: cá giống, nhân công, thức ăn, thuốc phòng trừ dịch
bệnh và hao hụt trong quá trình nuôi, trường hợp tương tự đối với cá
giống;
Để ban hành được chính sách giá sàn cá Tra nguyên liệu thì
cần hiểu rõ về cơ cấu giá thành hình thành nên 1kg cá nguyên liệu
- Lượng thức ăn: Thức ăn trong nuôi cá Tra thịt chiếm tỷ trọng
rất cao và là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp
đến năng suất cá Tra thịt.
- Chi phí về giống: tuy chỉ chiếm một tỷ trọng nhỏ trong chuỗi
giá trị sản xuất (khoảng 7 - 8% cơ cấu trong giá thành) nhưng nó có
ảnh hưởng rất lớn đến năng suất, sản lượng nuôi.
- Chi phí thuốc và hóa chất: tất cả các hộ nuôi đều sử dụng
thuốc, hoá chất trong quá trình nuôi với rất nhiều chủng loại khác
nhau. Chính việc gia tăng mật độ nuôi quá cao đã làm cho chất lượng
nước môi trường nuôi khó kiểm soát, đây là cơ hội để mầm bệnh
xâm nhập vật nuôi và hệ quả là nhu cầu sử dụng thuốc và hóa chất
ngày càng gia tăng.
- Tóm lại giá trị chi phí sản xuất cá Tra tăng trong giai đoạn
2007– 2012:
+ Giá thành sx tăng 1,77 lần, trung bình 9,5%/năm, trong đó:


15

+ Chi phí thức ăn tăng 1,7 lần, tb mỗi năm tăng 9,8%,
+ Chi phí con giống tăng 1,59 lần, tb 9,9%/năm;
+ Chi phí thuốc và hóa chất tăng 1,67 lần, tb 10%/năm;
+ Chi phí cho lãi vay ngân hàng tăng 3,76 lần, tb 4,4%/năm
+ Chi phí khác tăng 1,71 lần, tb 9,7%/năm.
Giá bán là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến
kết quả của việc sản xuất cá Tra, qua bảng số liệu cho thấy nghề nuôi
cá Tra là nghề có rất nhiều rủi ro và dể bị thua lỗ. Từ đó đòi hỏi có
một chính sách về giá cả là rất cần thiết cho ngành.
Giá sàn xuất khẩu cá Tra sẽ có hiệu lực nếu như có sự can
thiệp của nhà nước
- Sự cần thiết của giá sản xuất khẩu: Cạnh tranh là quy luật tất
yếu của thị trường, nhưng hiện nay, các DN thủy sản nói chung, DN
xuất khẩu cá Tra nói riêng, đang cạnh tranh chủ yếu về giá. Để giảm
bớt những hậu quả của việc cạnh tranh về giá gây ra thì các DN nên
cạnh tranh về chất lượng, thay vì cạnh tranh về giá, mà áp giá sàn
xuất khẩu là một trong những giải pháp.
- Cần chú ý đến các vướng mắc khi áp dụng giá sàn xuất khẩu
cá Tra: không vi phạm các luật định trong nước và các cam kết quốc
tế, khi ban hành chính sách giá sàn cá Tra cũng nên lưu ý lượng cung
cầu của thị trường để không làm giảm tính cạnh tranh
2.2.6. Chính sách bảo hiểm
a. Các chính sách bảo hiểm nuôi và xuất khẩu cá Tra đã ban
hành
Quyết định số 2033/QĐ-TTg ngày 04 tháng 12 năm 2009 của
thủ Tướng Chính Phủ, quyết định số 2011/QĐ-TTg ngày 05/11/2010
của Thủ Tướng Chính Phủ về việc thực hiện thí điểm bảo hiểm tín
dụng xuất khẩu, quyết định số 315/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính
Phủ về việc thực hiện thí điểm BHNN 2011 -2013.


16

b. Thực trạng bảo hiểm nuôi và xuất khẩu cá Tra
+ Trong khâu nuôi cá Tra: Công ty Bảo hiểm Bảo Minh Trà
Vinh đã chi hơn 45,5 triệu đồng để bồi thường thiệt hại 69 ao nuôi
thủy sản tham gia bảo hiểm nông nghiệp; trong đó, có 40 ao nuôi cá
Tra diện tích 11,08 ha bị thiệt hại, với số tiền bồi thường lên đến 44
tỷ 850 triệu đồng; 29 ao nuôi tôm sú và tôm thẻ chân trắng, với số
tiền bồi thường 900 triệu đồng. Riêng các ao bị thiệt hại còn lại với
số tiền bồi thường hơn 1 tỷ 900 triệu đồng hiện đang trong giai đoạn
hoàn tất các thủ tục để tiến hành bồi thường, hiện có 102 ao nuôi
thủy sản tham gia bảo hiểm nông nghiệp bị thiệt hại; trong đó, có 45
ao nuôi cá Tra, với diện tích 14, 28 ha; 47 ao nuôi tôm thẻ chân
trắng, với diện tích 18,53 ha và 10 nuôi tôm sú, với diện tích 4,45 ha.
+ Trong khâu xuất khẩu cá Tra: Hiện trên đại bàn tỉnh Trà
Vinh các doanh nghiệp xuất khẩu cá Tra chưa thực hiện các hợp
đồng BHTDXK

2.2.7. Thực trạng Chính sách phát triển thị trường
xuất khẩu và xúc tiến thương mại
a. Các chính sách phát triển thị trường xuất khẩu và xúc
tiến thương mại đã ban hành
Các chính sách về phát triển thị trường xuất khẩu và xúc tiến
thương mại đã ban hành: Quyết định số 72/2012/QĐ-TTg của Thủ
Tướng Chính Phủ ngày 15/11/2011, thông tư 88/2011/TT-BTC ngày
17/06/2011của Bộ Tài Chính, Quyết định số 2383 /QĐ-BCT ngày 15
tháng 4 năm 2013 của Bộ Công Thương, Quyết định số 1450/QĐUBND ngày 01/10/2008
b. Thực trạng hoạt động phát triển thị trường xuất khẩu và
xúc tiến thương mại
- Trà Vinh cũng đã từng tổ chức nhiều hội chợ nhân dịp các lễ,


17

tết để quảng bá các sản phẩm của tỉnh. Các doanh nghiệp xuất khẩu
cá Tra trên địa bàn tỉnh cũng được mời tham dự hội chợ với kinh phí
tham gia hội được hỗ trợ một phần và toàn diện
- Website thương mại điện tử của Trà Vinh cũng đã đi vào
hoạt động nhằm quảng bá thương hiệu các sản phẩm đặc trưng của
tỉnh cho các khách hàng trong tỉnh, ngoài tỉnh và quốc tế trong đó có
mặt hàng cá Tra, cá Basa
2.2.8. Thực trạng chính sách về bảo vệ môi trường
a. Các chính sách về bảo vệ môi trường đã ban hành
Luật bảo vệ môi trường số 52/2005/QH Quốc Hội ban hành
ngày 29.11.2005, ngoài ra Chính phủ còn ban hành một số nghị
quyết về bảo vệ môi trường như: Nghị định 117/2009/NĐ-CP ngày
31/12/2009, nghị định 34/2005/NĐ-CP ngày 17/3/2005, nghị định
59/2007/NĐ-CP ngày 09/4/2007, nghị định 81/2007/NĐ-CP ngày
23/5/2007, nghị định 174/2007/NĐ-CP ngày 29/11/2007...
b. Thực trạng về bảo vệ môi trường trong hoạt động nuôi và
chế biến xuất khẩu
Đối với các cơ sở nuôi:
Trên địa bàn tỉnh Trà Vinh hiện chỉ có 02 doanh nghiệp thực
hiện đã thực hiện biện pháp giám sát của vùng nuôi để bảo vệ môi
trường, quy trình xử lý nước thải được xử lí một cách chặt chẽ
Đối với các cơ sở chế biến:
Xây dựng hệ thống xử lí nước thải đạt tiêu chuẩn theo quy
định của các cơ quan chức năng, các cơ quan chức năng cũng đã
thường xuyên đến kiểm tra và mở nhiều lớp tập huấn về vận hành hệ
thống xử lí nước thải, tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của
người dân về bảo vệ môi trường


18

2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG CHÍNH SÁCH HỔ TRỢ XUẤT
KHẨU CÁ TRA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
2.3.1. Những mặt thành công
- Nhìn chung Kim ngạch xuất khẩu của tỉnh về mặt hàng cá
Tra tăng theo thời gian, giúp tăng GDP của tỉnh
- Giúp chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh tăng dần tỉ trọng
ngành công nghiệp dịch vụ, tạo thêm nguồn thu cho ngân sách nhà
nước
- Nhờ chính sách kêu gọi đầu tư nên có thêm doanh nghiệp đi
vào hoạt động trong lĩnh vực chế biến và xuất khẩu cá Tra. Giải
quyết hàng ngàn công ăn việc làm làm tăng trưởng kinh tế của tỉnh.
- Thực hiện theo chủ trương của Đảng và nhà nước về chính
sách bảo hiểm nông nghiệp nhằm làm giải thiểu rủi ro cho người
nuôi cá. Nông dân bớt đi thiệt hại khi có dịch khuyến khích nông dân
tham giai sản xuất làm tăng trưởng kinh tế ổn xã hội.
2.3.2. Những mặt hạn chế
- Chưa có chính sách tháo gỡ các vướng mắc về thuế, đặc biệt
là thuế chống bán phá giá mà chính phủ nước nhập khẩu thường áp
đặc đối với mặt hàng Thủy sản của Việt Nam đặc biệt hiện nay là cá
Tra, gói bảo hiểm trong nuôi trồng chưa phát huy hết tác dụng của nó
- Hệ thống pháp luật về kinh tế chưa chặt chẽ không bảo vệ
được người, do có quá nhiều chính sách để bảo hộ cho ngành cá Tra
nên bị khách hàng nước ngoài kiện và áp thuế chống bán phá giá
(đặc biệt là thị trường Hoa Kỳ).
- Thường xuyên xảy ra tình trạng tranh mua tranh bán của các
doanh nghiệp, thiếu chính sách hỗ trợ liên kết giữa doanh nghiệp
xuất khẩu, người nuôi cá và doanh nghiệp cung cấp thức ăn cho cá
nguồn thức ăn đảm bảo chất lượng có thể mua nợ nên không cần
phải có vốn quá lớn khi tiến hành sản xuất


19

CHƯƠNG 3
HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HỔ TRỢ XUẤT KHẨU CÁ TRA
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
3.1. CÁC CĂN CỨ ĐỂ HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HỔ TRỢ
XUẤT KHẨU CÁ TRA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
3.1.1. Chủ trương, đường lối của Đảng và nhà nước về
xuất khẩu cá Tra
Định hướng phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Trà Vinh đến
năm 2020. Trong đó có các bước xây dựng phát triển ngành thủy sản
3.1.2. Quy hoạch tổng thể phát triển ngành nuôi và chế
biến xuất khẩu cá Tra tỉnh Trà Vinh
- Tổ chức các cộng đồng nuôi cá dưới hình thức các hội, tổ
hợp tác nuôi, các công ty nuôi nhằm hỗ trợ sản xuất trong vấn đề vốn
và kỹ thuật. Quản lý tốt môi trường và nguồn nước trong khu vực,
phối hợp tốt trong khâu trong khâu quan lý ao nuôi và thu hoạch tiêu
thu sản phẩm.
- Khuyến khích và kêu gọi các thành phần kinh tế đầu tư vào
lĩnh vực sản xuất giống, thuốc, thức ăn và nuôi thương phẩm với mọi
quy mô, thực hiện quản lý vùng nuôi theo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn
thực phẩm, sạch, thực hiện đúng quy hoạch nuôi có hiệu quả thì phải
thực hiện các phương án sau:
3.1.3. Một số quan điểm có tính nguyên tắc về chính sách
hỗ trợ xuất khẩu cá Tra
Đa dạng hóa thị trường và chủ động mở rộng thị trường xuất
khẩu, tăng cường hoạt động xúc tiến xuất khẩu vào thị trường EU,
nâng cao sức cạnh tranh về chất lượng của mặt hàng thuỷ sản, tăng
cường sự hợp tác, liên kết giữa các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu


20

thuỷ sản trong nước với nhau và với các doanh nghiệp nước ngoài,
tăng cường sự hỗ trợ từ phía Nhà nước
3.2. HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HỔ TRỢ XUẤT KHẨU CÁ
TRA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
3.2.1. Hoàn thiện chính sách nghiên cứu, chuyển giao tiến
bộ kỹ thuật nuôi, chế biến xuất khẩu cá Tra
- Thường xuyên tổ chức những cuộc trao đổi, hội thảo chuyên
đề, phổ biến thông tin, tham quan các mô hình sản xuất có hiệu quả,
xây dựng các mô hình về nuôi và sản xuất có hiệu quả, tương tự đối
với giống, thông qua các tiến bộ khoa học kỹ thuật để tác động trực
tiếp đến sản xuất và bằng kết quả sản xuất để kiểm chứng và khẳng
định lại thành qua nghiên cứu khoa học; bổ sung, hoàn thiện các
công trình nghiên cứu khoa học từ đó phỗ biến và triển khai ở phạm
vi rộng hơn, bồi dưỡng tập huấn để đem tiến bộ khoa học kỹ thuất
đến với người nuôi và nhà máy chế biến, hoàn thiện các khâu trong
quy trình sản xuất cá Tra xuất khẩu, tăng cường quản lý, kiểm soát
chất lượng ở các khâu trong chuổi sản xuất, áp dụng quy trình sản
xuất theo tiêu chuẩn trong nước vá quốc tế
3.2.2. Hoàn thiện chính sách phát triển nguồn nhân lực
nuôi và chế biến xuất khẩu cá Tra
Tổ chức các lớp học, hội thảo chuyên đề về quy trình kỹ thuật
nuôi và sản xuất giống cá Tra, các tác động của môi trường và dịch
bệnh đến sản xuất để người nuôi thảo luận trao đổi kinh nghiệm cũng
như nâng cao ý thức bảo vệ môi trường chung cho cộng đồng
Các nhà máy chế biến tổ chức các cuộc thi tay nghề, các lớp
tập huấn, học hỏi kinh nghiệm trong và ngoài nước nhằm nâng cao
tay nghề cho người lao động, tay nghề lao động sản xuất nâng cao thì
định mức sản xuất sẻ được nâng cao và hiệu quả sẽ có


21

Cần có các hoạt động tuyên truyền thông qua các phương tiện
thông tin đại chúng về chất lượng giống cá nuôi, thông tin về thị
trường, giá cả của các mặt hàng cá Tra cho người sản xuất.
3.2.3. Hoàn thiện chính sách đầu tư phát triển sản xuất
nuôi và chế biến xuất khẩu cá Tra
Thu hút, mời gọi tối đa các thành phần kinh tế tham gia vào
đầu tư nuôi cá thương phẩm, sản xuất giống, xây dựng nhà máy thức
ăn, nhà máy chế biến cá fille... triển khai thực hiện đúng tiến độ đầu
tư xây dựng phục vụ quy hoạch nuôi cá
3.2.4. Hoàn thiện chính sách tín dụng đối với các cơ sở nuôi
và chế biến xuất khẩu cá Tra
Thực hiện giản nợ và cơ cấu lại nợ cho các doanh nghiệp cá
Tra, chuyển đổi vốn vay ngắn hạn đã sử dụng đầu tư vào nuôi cá
sang trung hạn; Cơ cấu lại nguồn vay để tăng phân bổ cho vay trung
hạn cho mục đích nuôi cá Tra; Tăng cường hỗ trợ vốn tín dụng ngắn
hạn, tăng hạn mức và tiếp tục cho vay theo nhu cầu doanh nghiệp để
duy trì nuôi và chế biến xuất khẩu cá Tra.
3.2.5. Hoàn thiện chính sách giá cả
Giá sàn nguyên liệu là hết sức cấp bách và cần thiết, để đảm
bảo người nuôi có một tỉ lệ lợi nhuận nhất định thì mới khuyến khích
người nuôi tham gia và từ đó sản lượng nguyên liệu cung cấp cho
các nhà máy mới ổn định được, giá sàn xuất khẩu cũng là một trong
những nhân tố quan trọng trong những chính sách hỗ trợ xuất khẩu
cá Tra, giúp tránh tình trạng doanh nghiệp thi nhau hạ giá bán dưới
giá thành sản xuất khi cần vốn làm giảm chất lượng cá Tra, uy tín và
thương hiệu cá Tra trên trường quốc tế, cần có quy định rõ ràng các
doanh nghiệp được xuất khẩu, doanh nghiệp không được xuất khẩu
cá Tra như: doanh nghiệp thành viên của hiệp hội cá Tra, doanh


22

nghiệp có nhà máy chế biến … không chấp nhập cho các doanh
nghiệp mua đi bán lại và không nằm trong hiệp hội để kiểm soát tình
trạng khẩu cá Tra hiện nay (bán đỗ bán tháo)
3.2.6. Hoàn thiện Chính sách Bảo hiểm
Xây dựng tỷ lệ hỗ trợ phí bảo hiểm một cách hợp lí, tăng
cường kiểm tra, kiểm soát tránh tình trạng trục lợi bảo hiểm
3.2.7. Hoàn thiện Chính sách phát triển thị trường xuất
khẩu và xúc tiến thương mại
- Tăng giá xuất khẩu trung bình của cá Tra Việt Nam, sản
lượng nguyên liệu đảm bảo cung cầu, tăng cường quản lý chất lượng
trong nuôi trồng và chế biến xuất khẩu, đẩy mạnh quảng bá và xúc
tiến thương mại cá Tra Việt Nam, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu,
tìm kiếm thị trường mới và khai thác chúng
3.2.8. Hoàn thiện chính sách về bảo vệ môi trường
- Tổ chức tuyên truyền và giáo dục cho cộng đồng để nâng cao
ý thức về bảo vệ môi trường, triển khai các quy định của pháp luật,
các chương trình về bảo vệ môi trường, khai thác hợp lý, sử dụng có
hiệu quả tài nguyên đất và tài nguyên nước. Đồng thời có biện pháp
bảo vệ môi trường ở các vùng nuôi chuyên canh và đặc biệt là các
nhà máy chế biến giảm thiểu ô nhiểm môi trường nhất là khu vực đô
thị đông dân cư;
- Đẩy mạnh công tác xã hội hóa về bảo vệ môi trường nhằm
nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của các cá nhân nuôi đơn lẻ, cũng
như tập trung, tích cực phong chống và giảm thiểu tác động của biến
đổi khí hậu.


23

KẾT LUẬN
- Để xuất khẩu cá Tra phát triển thì cần rất nhiều chính sách để
hỗ trợ. Việc lựa chọn những chính sách phù hợp với các cam kết khi
gia nhập WTO tránh bị kiện chống bán phá giá và những chính sách
thiết thực giúp phát triển xuất khẩu cá Tra là một chuyện không phải
đơn giản. Cá Tra là một trong những mặt hàng thủy sản xuất khẩu
lớn nhất nước ta, mỗi năm đem lại hàng triệu USD cho đất nước. Để
duy trì và phát triển ngành cá Tra thì sự hỗ trợ từ phía nhà nước bằng
những chính sách là cần thiết vào thời điểm này (2013). Như đã phân
tích ở trên ngành cá Tra cả nước nói chung và ở Trà Vinh nói riêng
đang rơi vào giai đoạn cực kì khó khăn, có nhiều nguyên nhân khiến
xuất khẩu cá Tra rơi vào tình trạng này như: sự phát triển ồ ạt không
kiểm soát làm tăng sản lượng nhanh, giá bán không kiểm soát, tình
hình dịch bệnh xảy ra thường xuyên …
- Khắc phục tình trạng trên thì có một số chính sách như sau:
+ Quy hoạch và chính sách đầu tư phát triển từ khâu nuôi đến
số lượng các nhà máy chế biến xuất khẩu nhằm ổn định sản lượng và
kiểm soát sản lượng đầu vào và đầu ra một cách nghiêm túc
+ Để người nuôi theo tiếp tục giữ nghề thì cần phải có những
chính sách ưu đãi về vốn, song song đó thì các nhà máy tiếp tục hoạt
động thì cũng có vốn nên các chính sách tín dụng là cần thiết
+ Để nuôi đạt được hiệu quả với giá thành thấp nhất, hao hụt
thấp. Trong sản xuất chế biến cá Tra xuất khẩu sử dụng quy sản xuất
theo tiêu chuẩn quốc tế, hiện đại nhằm giảm giá thành sản xuất thì
cần có chính sách về nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nuôi,
chế biến xuất khẩu
+ Do đây là ngành có nhiều rủi ro từ khâu nuôi đến chế biến


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×