Tải bản đầy đủ

Quản lí hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường tiểu học của phòng giáo dục và đào tạo thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông (Luận văn thạc sĩ)

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ THANH HẢI

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC CỦA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HẠ LONG,
TỈNH QUẢNG NINH THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2019


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ THANH HẢI


QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC CỦA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HẠ LONG,
TỈNH QUẢNG NINH THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. HÀ THẾ TRUYỀN

THÁI NGUYÊN - 2019


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng cá nhân tôi dưới sự
hướng dẫn tận tình của PGS.TS. Hà Thế Truyền. Các thông tin và kết quả nghiên cứu
trong luận văn là do tôi tự tìm hiểu,nghiên cứu, đúc kết và phân tích một cách trung
thực, phù hợp với tình hình thực tế.
Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Thanh Hải

XÁC NHẬN CỦA

XÁC NHẬN CỦA

KHOA CHUYÊN MÔN

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

i


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành Luận văn thạc sĩ Quản lý Giáo dục này, ngoài nỗ lực của bản
thân, tác giả đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ, hướng dẫn, động viên của
nhiều người.
Với tình cảm chân thành, tác giả xin trân trọng cảm ơn Ban Lãnh đạo, quý thầy,


cô giảng viên của Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên đã nhiệt tình truyền
thụ những kiến thức quý báu trong quá trình học tập và nghiên cứu suốt 02 năm 20162018 vừa qua.
Đặc biệt, tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới Phó Giáo sư Tiến
sỹ Hà Thế Truyền, người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo tác giả trong suốt quá trình
học tập, nghiên cứu, hoàn thiện Luận văn này.
Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn lãnh đạo UBND Thành phố Hạ Long, cán bộ
chuyên viên Phòng Nội vụ, Phòng Giáo dục và Đào tạo, cán bộ quản lý, giáo viên 22
trường tiểu học thành phố Hạ Long - Tỉnh Quảng Ninh, bạn bè, đồng nghiệp, người thân...
đã tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tác giả trong quá trình học tập và nghiên cứu; cung cấp
nhiều thông tin, tài liệu hữu ích, có giá trị giúp tác giả hoàn thiện luận văn này.
Mặc dù đã rất cố gắng, song vẫn còn có những hạn chế về điều kiện nghiên cứu,
do đó, luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận được ý kiến chỉ bảo, góp
ý của quý thầy cô và bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn !
Quảng Ninh, ngày 25 tháng 4 năm 2019
Tác giả

Nguyễn Thị Thanh Hải

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... ii
MỤC LỤC ................................................................................................................... iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ...................................................................................... iv
DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ .................................................................................. v
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ...................................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ................................................................................................ 4
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu .......................................................................... 4
4. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................................ 4
5. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu................................................................................... 5
6. Giả thuyết khoa học .................................................................................................. 5
7. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn ...................................................................................... 5
8. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................................... 6
9. Cấu trúc luận văn ...................................................................................................... 6
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC CỦA PHÒNG GIÁO
DỤC VÀ ĐÀO TẠO THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI CHƯƠNG
TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG ............................................................. 8
1.1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề .......................................................................... 8

1.1.1.

Nghiên cứu ngoài nước.................................................................................... 8

1.1.2.

Nghiên cứu trong nước .................................................................................. 10

1.2.

Một số khái niệm cơ bản ............................................................................... 12

1.2.1.

Quản lý; Quản lý giáo dục ............................................................................. 12

1.2.2.

Cán bộ quản lý trường tiểu học ..................................................................... 15

1.2.3.

Hoạt động bồi dưỡng cho Cán bộ quản lý trường tiểu học ........................... 17

1.2.4.

Quản lý hoạt động bồi dưỡng cho Cán bộ quản lý trường tiểu học .............. 17

1.3.

Các quy định về bồi dưỡng Cán bộ quản lý giáo dục trường tiểu học theo
định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông .................................. 18

iii


1.4.

Yêu cầu phẩm chất và năng lực của Hiệu trưởng trường tiểu học theo định
hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông .......................................... 20

1.4.1.

Yêu cầu phẩm chất và năng lực theo chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học .... 20

1.4.2.

Yêu cầu phẩm chất và năng lực theo quan điểm của lý thuyết quản lý hiện
đại .................................................................................................................. 20

1.4.3.

Yêu cầu phẩm chất và năng lực theo định hướng đổi mới chương trình
giáo dục phổ thông ........................................................................................ 21

1.5.

Hoạt động bồi dưỡng cho Cán bộ quản lý trường tiểu học theo định hướng
đổi mới chương trình giáo dục phổ thông ..................................................... 23

1.5.1.

Ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng cho Cán bộ quản lý
trường tiểu học ............................................................................................... 23

1.5.2.

Nội dung, chương trình bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường tiểu học ............. 23

1.5.3.

Hình thức tổ chức, phương pháp bồi dưỡng cho Cán bộ quản lý trường tiểu
học.................................................................................................................. 24

1.5.4.

Các lực lượng tham gia bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường tiểu học. ............ 26

1.5.5.

Các nguồn lực cơ sở vật chất, tài liệu, kinh phí phục vụ bồi dưỡng. ............ 26

1.6.

Chức năng, nhiệm vụ của phòng Giáo dục và Đào tạo về quản lý hoạt động
bồi dưỡng Cán bộ quản lý.............................................................................. 26

1.7.

Quản lý hoạt động bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường tiểu học của phòng Giáo
dục và Đào tạo theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông ......... 28

1.7.1.

Xác lập nhận thức và khảo sát nhu cầu bồi dưỡng của đội ngũ Cán bộ quản
lý trường tiểu học ........................................................................................... 28

1.7.2.

Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cho đội ngũ Cán bộ quản lý trường tiểu học...... 29

1.7.3.

Tổ chức bộ máy và tổ chức các hoạt động bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường
tiểu học........................................................................................................... 29

1.7.4.

Chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường tiểu học ..................... 30

1.7.5.

Kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường
tiểu học........................................................................................................... 31

1.7.6.

Thực hiện các điều chỉnh sau bồi dưỡng (Sau khi có những phản hồi về
kết quả thực hiện hoạt động bồi dưỡng) ........................................................ 31

iv


1.8.

Các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động bồi dưỡng Cán bộ quản lý
trường tiểu học của phòng Giáo dục và Đào tạo ........................................... 32

1.8.1.

Những yếu tố về quản lý nhà nước ................................................................ 32

1.8.2.

Những yếu tố về quản lý nhà trường ............................................................. 33

1.8.4.

Những yếu tố khác ......................................................................................... 34

Kết luận chương 1 ....................................................................................................... 35
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG
LỰC CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG TIỂU
HỌC CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HẠ
LONG, TỈNH QUẢNG NINH THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG ........................................ 36
2.1.

Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, giáo dục tiểu học của Thành
phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh ..................................................................... 36

2.1.1.

Điều kiện tự nhiên ......................................................................................... 36

2.1.2.

Điều kiện kinh tế - xã hội .............................................................................. 36

2.1.3.

Về công tác Giáo dục và Đào tạo .................................................................. 37

2.1.4.

Thực trạng Giáo dục tiểu học của Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh ... 38

2.2.

Mô tả tổ chức nghiên cứu thực trạng ............................................................. 45

2.2.1.

Xây dựng tiêu chí đánh giá thực trạng........................................................... 46

2.2.2.

Cách thức tiến hành nghiên cứu thực trạng ................................................... 46

2.2.3.

Xử lý số liệu................................................................................................... 47

2.3.

Thực trạng phẩm chất và năng lực Cán bộ quản lý trường tiểu học của
thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh ........................................................... 48

2.4.

Thực trạng hoạt động bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường tiểu học của phòng
Giáo dục và Đào tạo thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo định hướng
đổi mới chương trình giáo dục phổ thông ..................................................... 54

2.4.1.

Thực trạng việc nhận thức, xác định ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động
bồi dưỡng và nhu cầu bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường tiểu học ................ 54

2.4.2.

Thực trạng nội dung, chương trình bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường tiểu
học (Xác định theo khung năng lực ở mục 1.4.4 Chương 1 của Luận văn) .. 56

v


2.4.3.

Thực trạng hình thức tổ chức, phương pháp bồi dưỡng CBQL trường tiểu học ... 58

2.4.4.

Thực trạng các lực lượng tham gia bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường tiểu
học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh và các nguồn lực cơ sở vật chất,
tài liệu, kinh phí phục vụ bồi dưỡng .............................................................. 60

2.5.

Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường tiểu học
của phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo
định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông .................................. 61

2.5.1.

Thực trạng xác lập nhận thức và khảo sát nhu cầu bồi dưỡng CBQL trường
tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh ............................................. 61

2.5.2.

Thực trạng xây dựng kế hoạch bồi dưỡng CBQL trường tiểu học................ 62

2.5.3.

Thực trạng tổ chức bộ máy và tổ chức các hoạt động bồi dưỡng Cán bộ
quản lý trường tiểu học .................................................................................. 62

2.5.4.

Thực trạng chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường tiểu học.... 64

2.5.5.

Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động bồi dưỡng CBQL trường
tiểu học........................................................................................................... 65

2.5.6.

Thực trạng thực hiện các điều chỉnh sau bồi dưỡng CBQL trường tiểu học
(sau khi có những phản hồi về kết quả thực hiện hoạt động bồi dưỡng)........... 67

2.6.

Thực trạng những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng
CBQL trường tiểu học ................................................................................... 68

2.7.

Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng Cán bộ quản
lý trường tiểu học thành phố Hạ Long........................................................... 69

2.7.1.

Điểm mạnh..................................................................................................... 69

2.7.2.

Điểm yếu ........................................................................................................ 70

2.7.3.

Thời cơ ........................................................................................................... 71

2.7.4.

Thách thức ..................................................................................................... 72

2.7.5.

Nguyên nhân của thực trạng .......................................................................... 72

Kết luận chương 2 ....................................................................................................... 75
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ
QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG TIỂU CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TẠO THÀNH PHỐ HẠ LONG TỈNH QUẢNG NINH THEO ĐỊNH
HƯỚNG ĐỔI MỚI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG ......... 77
3.1.

Nguyên tắc đề xuất biện pháp........................................................................ 77

3.1.1.

Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích, tính định hướng ................................... 77

vi


3.1.2.

Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ ............................................. 77

3.1.3.

Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển ............................................. 78

3.1.4.

Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi ............................................... 78

3.2.

Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường
tiểu học của phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng
Ninh theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông ................. 79

3.2.1.

Quản lý công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức và tổ chức khảo sát
đánh giá nhu cầu bồi dưỡng CBQL các trường tiểu học ............................... 79

3.2.2.

Đổi mới lập kế hoạch bồi dưỡng hướng đến mục đích nâng cao phẩm chất
và năng lực cho Cán bộ quản lý các trường tiểu học..................................... 81

3.2.3.

Tổ chức hoạt động bồi dưỡng nâng cao hiệu lực và hiệu quả cho bộ máy
tổ chức hoạt động bồi dưỡng ......................................................................... 84

3.2.4.

Chỉ đạo đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức bồi dưỡng và
tăng cường các điều kiện phục vụ hoạt động bồi dưỡng ............................... 86

3.2.5.

Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động bồi dưỡng CBQL trường tiểu học ...... 95

3.2.6.

Tạo động lực cho CBQL tham gia bồi dưỡng và thực hiện các điều chỉnh
cần thiết sau bồi dưỡng .................................................................................. 97

3.3.

Mối quan hệ giữa các biện pháp .................................................................. 100

3.4.

Khảo nghiệm nhận thức về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
đề xuất .......................................................................................................... 101

Kết luận chương 3 ..................................................................................................... 105
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ......................................................................... 106
1. Kết luận ................................................................................................................. 106
2. Khuyến nghị .......................................................................................................... 107
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................. 110
PHỤ LỤC

vii


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
VIẾT TẮT

STT

TỪ, CỤM TỪ

1

BDCBQL

Bồi dưỡng cán bộ quản lý

2

CBQL

Cán bộ quản lý

3

CBQLGD

Cán bộ quản lý giáo dục

4

CNH - HĐH

Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa

5

CNTT

Công nghệ thông tin

6

CTBD

Chương trình bồi dưỡng

7

ĐTBD

Đào tạo bồi dưỡng

8

GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

9

GV, NV

Giáo viên, nhân viên

10

HTCTTH

Hoàn thành chương trình tiểu học

11

KHCN

Khoa học công nghệ

12

KTKN

Kiến thức kỹ năng

13

KT-XH

Kinh tế - xã hội

14

QLGD

Quản lý giáo dục

15

CTGDPT

Chương trình Giáo dục phổ thông

16

HT, PHT

Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng

iv


DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Bảng:
Bảng 1.1.

Tổng hợp khung phẩm chất và năng lực của Hiệu trưởng trường Tiểu
học ......................................................................................................... 22

Bảng 2.1.

Quy mô lớp, học sinh, CBQL, và giáo viên, nhân viên các trường
Tiểu học thành phố Hạ Long năm học 2016-2017 ............................... 38

Bảng 2.2.

Quy mô trường, lớp, học sinh cấp tiểu học TP Hạ Long ...................... 40

Bảng 2.3.

Đánh giá về năng lực, phẩm chất .......................................................... 43

Bảng 2.4.

Đánh giá về các môn học (Toán, Tiếng Việt) ....................................... 43

Bảng 2.5.

Thống kê đội ngũ CBQL trường tiểu học ............................................. 44

Bảng 2.6.

Kết quả điểm trung bình do CBQL tự đánh giá và cả GV, NV đánh
giá CBQL .............................................................................................. 49

Bảng 2.7.

Kết quả điều tra phẩm chất và năng lực theo lý thuyết quản lý hiện đại .... 51

Bảng 2.8.

Kết quả điều tra năng lực theo đổi mới giáo dục .................................. 53

Bảng 2.9.

Kết quả điều tra nhận thức về vai trò của Cán bộ quản lý tầm quan
trọng của hoạt động bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường tiểu học thành
phố Hạ Long ......................................................................................... 55

Bảng 2.10.

Kết quả điều tra nhu cầu bồi dưỡng của Cán bộ quản lý trường tiểu học ....56

Bảng 2.11.

Kết quả khảo sát thực trạng về nội dung, chương trình bồi dưỡng đội ngũ
CBQL trường tiểu học thành phố Hạ Long giai đoạn 2014 - 2018 ..............57

Bảng 2.12.

Kết quả khảo sát thực trạng hình thức tổ chức, phương pháp bồi dưỡng..... 58

Bảng 2.13.

Kết quả khảo sát xác lập nhu cầu bồi dưỡng CBQL trường tiểu học
thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh................................................... 61

Bảng 2.14.

Thực trạng lập kế hoạch bồi dưỡng CBQL trường tiểu học của Phòng
GD & ĐT thành phố Hạ Long .............................................................. 62

Bảng 2.15.

Kết quả khảo sát thực trạng tổ chức bộ máy và tổ chức các hoạt động
bồi dưỡng của phòng GD&ĐT thành phố Hạ Long ............................. 62

Bảng 2.16.

Kết quả khảo sát thực trạng chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng CBQL
trường tiểu học ...................................................................................... 64

Bảng 2.17.

Kết quả khảo sát thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động bồi
dưỡng CBQL trường tiểu học thành phố Hạ Long ............................... 65

v


Bảng 2.18.

Kết quả khảo sát thực trạng thực hiện các điều chỉnh sau bồi dưỡng
CBQL trường tiểu học thành phố Hạ Long (169 người) ...................... 67

Bảng 2.19.

Thực trạng tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động
bồi dưỡng CBQL trường tiểu học Thành phố. Hạ Long ...................... 68

Bảng 3.1.

Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản
lý hoạt động bồi dưỡng CBQL trường tiểu học của phòng GD&ĐT
thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh................................................. 102

Biểu đồ:
Biểu đồ 3.1. Biểu thị tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện
pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL trường tiểu học của phòng
GD&ĐT thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh ................................. 104

vi


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Đổi mới quản lý giáo dục nhằm phát triển và nâng cao chất lượng đào tạo
nguồn nhân lực đã và đang là một nhiệm vụ có tính chiến lược trong quá trình đổi mới
giáo dục theo định hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa và xã hội hóa ở nước ta hiện nay.
Trong đó, vai trò, vị trí của người cán bộ quản lý là rất lớn. Đặc biệt, Hiệu trưởng là
người chịu trách nhiệm cao nhất về thực hiện sứ mệnh chính trị của nhà trường, là
người lãnh đạo sự vận hành toàn bộ mọi hoạt động của nhà trường, có dấu ấn tinh thần
mạnh mẽ đến sự phát triển của nhà trường. Một Hiệu trưởng giỏi có thể làm thay đổi
căn bản bộ mặt, chất lượng giáo dục của một nhà trường. Trung Quốc có câu khẩu hiệu
"Có một Hiệu trưởng tốt thì sẽ có nhà trường tốt". Vì vậy, đào tạo, bồi dưỡng để họ
phát huy tốt vai trò của mình là vấn đề không hề đơn giản. Tuy nhiên, từ trước đến nay
vấn đề bồi dưỡng đội ngũ CBQL chưa được thực hiện đúng với vị trí của nó.
Người Hiệu trưởng ngày nay phải bảo đảm bao quát được hai vai trò, vừa là
Thủ trưởng vừa là Thủ lĩnh của nhà trường, là Thủ trưởng, họ phải làm cho mọi người
"khẩu phục", chấp hành các quyết định, mệnh lệnh mà họ đề ra; là Thủ lĩnh, họ phải
làm cho mọi người "tâm phục", đồng tình, đồng thuận với những đề xuất, những ý
tưởng do họ khởi xướng và đồng lòng hướng làm theo. Có câu "Thủ trưởng nào thì
phong trào nấy". Hiệu trưởng là lãnh đạo đồng thời cũng là người quản lý cao nhất ở
nhà trường, là người đứng đầu, đại diện cho hình ảnh của cả một tập thể, đại diện cho
văn hóa nhà trường, cán bộ, giáo viên, nhân viên nhìn vào người Hiệu trưởng như thấy
có bóng dáng của bản thân mình trong đó. Hiệu trưởng là người thấu hiểu tâm tư, tình
cảm, nguyện vọng của các thành viên trong tập thể để kịp thời động viên, chia sẻ, tháo
gỡ mọi khó khăn vướng mắc, là tấm gương sáng để mọi người noi theo. Dân gian có
câu "thượng bất chính, hạ tắc loạn" tức là người trên không gương mẫu, không thực
hiện đúng vai trò của mình để làm gương cho người dưới noi theo thì dưới sẽ lộn xộn
và náo loạn. Hiệu trưởng là người lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát
các hoạt động, dẫn dắt tập thể nhà trường vươn lên. Vì lẽ đó, họ được ví như hình ảnh
ở trong một câu thành ngữ của Việt Nam "một người hay lo bằng một kho người hay
làm".

1


Thực tế, xã hội luôn vận động, biến chuyển và thay đổi, giống như hình ảnh
nước trên dòng sông từng giây thay đổi để có câu "không ai tắm hai lần trên một dòng
sông", nhà trường cũng thế, luôn phải vận động để thích nghi với sự đổi thay từng ngày
của xã hội. Yêu cầu đặt lên vai người hiệu trưởng, người Thủ trưởng - Thủ lĩnh nhà
trường, hơn ai hết phải thích nghi đầu tiên với những thay đổi ấy, luôn giữ nhịp để nhà
trường phát triển "cân bằng động" với sự phát triển của xã hội. Nếu Hiệu trưởng bảo
thủ sẽ khiến nhà trường trì trệ, chậm phát triển, tụt hậu và lạc hậu. Người Hiệu trưởng
ngoài tài năng, cần phải có cái tâm và tầm nhìn chiến lược cho sự phát triển của mỗi
nhà trường, họ luôn phải giữ cho mình một cái đầu lạnh và một trái tim nhiệt huyết
trong công việc. Người Hiệu trưởng lãnh đạo, dẫn dắt tập thể nhà trường bằng khoa
học và nghệ thuật để đạt được hiệu quả như mong muốn.
Một nhà giáo dục uy tín từng ví "Giáo dục ngày nay được gọi là ngôi nhà văn
hóa của dân tộc. Người ta không nhìn thấy giáo dục một cách cụ thể, nhưng có thể
cảm nhận được nó trong từng tế bào của cuộc sống. Giáo dục không bị chia cắt bởi
thời gian, không bị pha loãng trong không gian". Giáo dục tiểu học lại là nền móng
ngôi nhà văn hóa của dân tộc. Cái móng có chắc thì ngôi nhà mới vững. Bậc học này
đặt cơ sở cho sự hình thành và phát triển nhân cách hài hòa của cả cuộc đời con người.
Vì vậy phát triển trường Tiểu học có ý nghĩa căn cốt cho sự phát triển của giáo dục phổ
thông, trong qua trình phát triển ấy thì vai trò của người CBQL trường tiểu học dẫn dắt
nhà trường phát triển là đặc biệt quan trọng.
1.2. Phòng Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
cấp huyện có nhiệm vụ và quyền hạn đặc thù để thực hiện chức năng quản lý nhà nước
về giáo dục và đào tạo ở địa phương trong đó có nhiệm vụ "Xây dựng kế hoạch và tổ
chức thực hiện việc đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức các cơ sở giáo dục thuộc
thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp huyện sau khi được cơ quan có thẩm
quyền phê duyệt". Theo Thông tư số 11/2015/TTLT-BGDĐT-BNV, ngày 29/05/2015,
Thông tư liên tịch Bộ GD&ĐT và Bộ Nội vụ có ý nghĩa rất lớn đến công tác bồi dưỡng
nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, viên chức giáo dục nói chung trong đó
có đội ngũ CBQL trường tiểu học trước yêu cầu đổi mới giáo dục. Như vậy, khâu then
chốt để thực hiện tốt nhiệm trên chính là việc bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi
dưỡng đội ngũ CBQL trường tiểu học nhằm xây dựng đội ngũ CBQL trường tiểu học
có trình độ lý luận chính trị, phẩm chất đạo đức và tinh thần trách nhiệm cao; có năng
lực chuyên môn nghiệp vụ; năng lực quản lý trường tiểu học; năng lực tổ chức, phối

2


hợp với gia đình, cộng đồng và xã hội đáp ứng yêu cầu của đổi mới giáo dục. Tổ chức
tốt hoạt động bồi dưỡng và quản lý tốt hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL trường tiểu
học sẽ tạo động lực thúc đẩy sự chuyển biến mạnh mẽ đối với trường tiểu học nói riêng
và giáo dục tiểu học của một địa phương nói chung theo hướng "chuẩn hóa, hiện đại hóa,
xã hội hóa". Thông qua bồi dưỡng, đội ngũ CBQL trường tiểu học có khả năng tiếp cận
nhanh được với các phương pháp quản lý mới, quản lý hiện đại, có tinh thần mạnh dạn
áp dụng các phương pháp quản lý mới, quản lý hiện đại, có tinh thần mạnh dạn áp dụng
các phương pháp quản lý mới, quản lý hiện đại, có tinh thần mạnh dạn áp dụng các
phương pháp quản lý hiệu quả, có bản lĩnh, nhiệt tình, tận tâm, thân thiện, có kinh nghiệm
điều hành, có ý chí vươn lên, sáng tạo trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, làm đầu tàu cho
tập thể sư phạm nhà trường, mạnh dạn đổi mới, xây dựng được các kế hoạch dài hạn,
trung hạn và ngắn hạn nhằm xây dựng nhà trường theo hướng tiên tiến, hiện đại, có khả
năng báo cáo chuyên đề và bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, phân công sắp xếp đội
ngũ theo quy định và phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường một cách hợp lý để
phát huy khả năng của từng cá nhân; ứng dụng được và ứng dụng tốt CNTT trong công
tác lãnh đạo và quản lý nhà trường... giữ một vai trò vô cùng quan trọng trong việc thực
hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước về giáo dục và đào tạo của cơ quan phòng GD&ĐT.
Bên cạnh đó, phòng GD&ĐT là cơ quan quản lý giáo dục gần nhất, sâu sát nhất đối với
các trường tiểu học, cho nên mối liên hệ gần gũi, gắn bó ấy sẽ tạo động lực và tác động
mạnh mẽ, hiệu quả đến hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL trường tiểu học.
"Quản lý là nghiệp xưa nhất và cũng là nghề mới nhất" [30, tr.33], những năm
gần đây, mặc dù công tác bồi dưỡng năng lực lãnh đạo quản lý cho đội ngũ CBQL
trường tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh đã có sự chuyển biến khá tích
cực, song nhìn chung, đội ngũ CBQL trường tiểu học vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu
của sự nghiệp đổi mới giáo dục cả về số lượng, cơ cấu và chất lượng. Bên cạnh đó,
việc quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ CBQL các trường tiểu học
chưa được quan tâm một cách thỏa đáng, nhiều khi mang tính hình thức, chưa khoa
học và hiệu quả không cao. Vì vậy, vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng nhằm nâng
cao năng lực đội ngũ CBQL trường tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
trong giai đoạn hiện nay nhằm đáp ứng yêu cầu của đổi mới giáo dục là vô cùng cấp
thiết.

3


Cho đến nay, tại thành phố Hạ Long, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục bao gồm
đội ngũ Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng trường tiểu học có trình độ Thạc sĩ QBQL rất
ít ( 7%) nguồn kế cận trong diện quy hoạch nguồn CBQL mới bắt đầu tiếp cận. Vì
vậy, cho đến nay Hạ Long chưa có một đề tài nào nghiên cứu hay đề cập đến vấn đề
quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL các trường tiểu học.
Xuất phát từ những lý do nêu trên, tác giả chọn đề tài nghiên cứu: "Quản lý
hoạt động bồi dưỡng Cán bộ quản lý trường tiểu học của Phòng Giáo dục và Đào
tạo thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo định hướng đổi mới chương trình
giáo dục phổ thông” với mong muốn đánh giá thực trạng bồi dưỡng và quản lý hoạt
động bồi dưỡng đội ngũ CBQL các trường tiểu học, qua đó, đề ra các biện pháp quản
lý hoạt động bồi dưỡng cho đội ngũ CBQL các trường tiểu học của thành phố Hạ Long,
có tính khả thi, phù hợp với xu thế phát triển của giáo dục đào tạo, của xã hội và đáp
ứng được mục tiêu phát triển giáo dục của địa phương.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất biện pháp quản lý hoạt động
bồi dưỡng CBQL trường tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh nhằm nâng cao
năng lực quản lý lãnh đạo nhà trường cho CBQL trường tiểu học, phù hợp với tình
hình phát triển giáo dục tiểu học ở địa phương theo định hướng đổi mới chương trình
giáo dục phổ thông.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường tiểu học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL trường tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh
Quảng Ninh theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Hệ thông hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL trường tiểu
học của phòng GD&ĐT theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.
4.2. Điều tra, khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý bồi dưỡng CBQL trường
tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo định hướng đổi mới chương trình
giáo dục phổ thông.

4


4.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL trường tiểu
học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo định hướng đổi mới chương trình giáo
dục phổ thông.
5. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
5.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng cho CBQL
trường tiểu học (đề tài chỉ nghiên cứu quản lý hoạt động bồi dưỡng cho hiệu trưởng
trường tiểu học) thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
5.2. Giới hạn địa bàn nghiên cứu: Nghiên cứu tại Phòng Giáo dục và Đào tạo và các
trường tiểu học thuộc thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
5.3. Giới hạn về khách thể khảo sát, điều tra
Gồm 03 nhóm:
- Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Hạ Long, số
lượng: 26 người.
- Lãnh đạo, chuyên viên phòng GD&ĐT, phòng Nội vụ thành phố Hạ Long, số
lượng: 17 người.
- Phó Hiệu trưởng và một số giáo viên (quy hoạch nguồn CBQL) các trường
tiểu học trên địa bàn thành phố Hạ Long; 100 - 126 người.
5.4. Chủ thể thực hiện biện pháp quản lý: Phòng GD&ĐT thành phố Hạ Long, tỉnh
Quảng Ninh.
6. Giả thuyết khoa học
Trong những năm qua hoạt động bồi dưỡng và chất lượng CBQL trường tiểu học
thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh đã được quan tâm, tuy nhiên chưa đạt yêu cầu như
mong muốn. Năng lực CBQL trường tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh,
Chất lượng hoạt động bồi dưỡng và chất lượng CBQL trường tiểu học thành phố Hạ
Long, tỉnh Quảng Ninh sẽ được nâng cao nếu nghiên cứu đề xuất và áp dụng thực hiện
các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL của Phòng Giáo dục và Đào tạo Hạ
Long theo tiếp cận khảo sát nhu cầu bồi dưỡng và thực hiện tốt các chức năng quản lý
cơ bản trong hoạt động bồi dưỡng phù hợp với nhu cầu, điều kiện thực tế của CBQL với
địa phương theo định hướng đổi mới CTGDPT hiện nay.
7. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
7.1. Ý nghĩa lý luận
Làm rõ một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL, nghiên
cứu thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng, chỉ ra những thành công và mặt hạn chế

5


cùng những nguyên nhân, cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các biện pháp quản lý
hoạt động bồi dưỡng CBQL trường tiểu học theo định hướng đổi mới CTGDPT ở thành
phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
7.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu được chuyển giao áp dụng cho Phòng GD&ĐT thành phố
Hạ Long chủ thể quản lý các trường tiểu học thuộc thành phố Hạ Long trong hoạt động
quản lý bồi dưỡng CBQL trường tiểu học theo định hướng đổi mới CTGDPT.
8. Phương pháp nghiên cứu
8.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Nghiên cứu các quan điểm, lý luận về quản lý, quản lý giáo dục; Chỉ thị, Nghị
quyết của Đảng, Nhà nước, ngành Giáo dục; phân tích, phân loại, xác định các khái
niệm cơ bản, đọc sách, báo, bài viết, tham khảo các công trình nghiên cứu có liên quan
để hình thành cơ sở lý luận cho đề tài.
- Hồi cứu tài liệu để phân tích tổng hợp, hệ thống hóa những vấn đề liên quan
làm cơ sở lý luận cho thực tiễn.
8.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động lãnh đạo, quản lý của các CBQL
trường tiểu học thuộc địa bàn nghiên cứu.
- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp lãnh đạo UBND, lãnh đạo,
chuyên viên Phòng Nội vụ, Phòng GD&ĐT thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi đối với cán bộ quản lý, chuyên viên
phòng GD&ĐT và một số giáo viên các trường tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng
Ninh để đánh giá thực trạng năng lực, hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi
dưỡng đội ngũ CBQL trường tiểu học.
- Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến các chuyên gia về các biện pháp đề xuất
quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL trường tiểu học giai đoạn hiện nay.
8.3. Nhóm phương pháp bổ trợ
- Sử dụng phương pháp thống kê toán học, các phần mềm tin học ứng dụng để
xử lý các kết quả nghiên cứu.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ
lục, luận văn có 3 chương với nội dung chính như sau:

6


Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL trường tiểu học
của phòng GD&ĐT theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL trường tiểu học của
Phòng GD&ĐT thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo định hướng đổi mới chương
trình giáo dục phổ thông.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL trường tiểu học của
Phòng GD&ĐT thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo định hướng đổi mới chương
trình giáo dục phổ thông.

7


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC
CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THEO ĐỊNH HƯỚNG
ĐỔI MỚI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Năng lực lãnh đạo, quản lý của đội ngũ CBQL có vai trò đặc biệt quan trọng
đến chất lượng giáo dục, đến thương hiệu và sự thành công của một nhà trường, của
sự nghiệp giáo dục. Nhiều quốc gia trên thế giới đã rất chú trọng đầu tư cho hoạt động
bồi dưỡng nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác của người CBQL nhằm đáp ứng
thực hiện hiệu quả nhiệm vụ mới của nhà trường theo xu hướng phát triển.
1.1.1. Nghiên cứu ngoài nước
Vào giữa thế kỉ XVIII, các nhà khoa học Robert Owen (1771 - 1858), Andrew
Ure (1778-1875) đưa ra ý tưởng muốn tăng năng suất lao động cần tập trung giải
quyết một số yếu tố chủ yếu là tạo ra phúc lợi công cộng, tìm giải pháp giám sát công
nhân, quan tâm đến mối quan hệ giữa người quản lý với người bị quản lý và nâng cao
trình độ quản lý cho các nhà quản lý. Tiếp đó Frederick winslow Taylor (1856-1915)
với công trình tiêu biểu là cuốn: "Những nguyên tắc quản lý khoa học" xuất bản năm
1911, ông quan niệm: "Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác
làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ
nhất" [16, tr.76].
Henri Fayol (1841-1925) người Pháp đã có công trình "Tổng quát về quản lý
hành chính" xuất bản năm 1916. Cống hiến lớn nhất của ông là đưa ra 5 chức năng cơ
bản của quản lý, 16 quy tắc về chức trách quản lý và 14 nguyên tắc quản lý hành chính.
Theo ông người quản lý nếu có đủ năng lực tư duy và năng lực thực tiễn kết hợp nhuần
nhuyễn các chức năng, các quy tắc, các nguyên tắc làm quản lý thì chất lượng và hiệu
quả hoạt động của tổ chức được nâng cao [16, tr.79].
Giáo dục thế kỷ XXI diễn ra trong bối cảnh thế giới có những biến đổi sâu sắc.
Nền kinh tế thế giới chuyển từ kinh tế công nghiệp sang kinh tế tri thức, nền văn minh
loài người chuyển từ văn minh công nghiệp sang văn minh trí tuệ. Toàn cầu hóa kinh
tế là một xu thế khách quan lôi cuốn ngày càng nhiều nước tham gia, đặt ra cho các
nhà trường, đặc biệt là người đứng đầu - người Hiệu trưởng những trách nhiệm mới.

8


Đã có nhiều nhà khoa học trên thế giới nghiên cứu về vai trò, nhiệm vụ, sự ảnh hưởng
của người đứng đầu trường học đới với sự phát triển giáo dục và đất nước, như một số
tác giả sau:
Whitake K.S (2003) đã đưa ra cái nhìn tổng quan về sự thay đổi vai trò của hiệu
trưởng và giáo viên trong quản lý, lãnh đạo, trách nhiệm và mối quan hệ với cộng đồng.
Murphy J (1992) đã nghiên cứu về sự cần thiết phải cải tiến việc đào tạo các
nhà lãnh đạo giáo dục khi môi trường giáo dục thay đổi, đó là những tác động của các
biện pháp cải cách về môi trường làm việc của Hiệu trưởng trường học đến việc hỗ trợ
giáo viên thành công, quản lý cải cách và mở rộng cộng đồng nhà trường.
Amy Mednick (2003) đề cập đến vai trò mới của Hiệu trưởng trường học, đó là
việc chia sẻ quyển quyết định với giáo viên và nhân viên, cung cấp các điều kiện hỗ
trợ các hoạt động, đôn đốc nhân viên tìm hiểu và đổi mới hoạt động thực hành, hợp tác
phát triển, quản lý giám sát quá trình thay đổi.
Peter Jones (2007) cho rằng: Hiệu trưởng vừa là nhà quản lý, nhà lãnh đạo, nhà
phát triển chương trình giảng dạy và là người sáng tạo. Do đó, Hiệu trưởng phải hiểu
biết về vai trò của mình, có định hướng rõ ràng về công việc, xác định được nhu cầu
thời gian cho mỗi công việc.
Nhật Bản không chỉ là một quốc gia có nền kinh tế lớn trên thế giới mà còn
được coi là quốc gia có chất lượng GDĐT tất tốt. Công tác bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo
và cán bộ GDĐT được phân cấp hoàn toàn cho Hội đồng giáo dục mỗi tỉnh, đó là việc
tổ chức bồi dưỡng theo định kỳ, tham quan và học tập tại các quốc gia có nền GD tiên
tiến, hoặc liên kết với các trưởng Đại học, Viện nghiên cứu, các tổ chức khác để bồi
dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và trau dồi các kỹ năng khác. Bên
cạnh đó, Bộ GDĐT còn tổ chức các hội thảo cấp Trung ương cho giáo viên (trong 6
tuần), cho CBQL (trong 4 tuần) và hỗ trợ cho các chương trình bồi dưỡng của các tỉnh.
Phần Lan, một quốc gia có nền giáo dục rất phát triển, là mô hình kiểu mẫu trên
thế giới. Công tác QLGD từ Bộ GD tới Sở giáo dục rất được Nhà nước quan tâm, thực
hiện dựa trên sự linh hoạt với nguyên tắc phân quyền và hỗ trợ. Trung ương đưa ra các
chỉ đạo, hướng dẫn, còn các cơ quan QLGD địa phương hoàn toàn có quyền tự chủ
trong việc lập kế hoạch, sắp xếp, đánh giá các chương trình giảng dạy, bồi dưỡng. Công
tác bổ túc, bồi dưỡng cho đội ngũ CBQLGD, giáo viên, chuyên gia tư vấn được tổ chức
rất công phu hàng năm tại Trung tâm bồi dưỡng giáo viên đặt tại trường Đại học và
trường học mùa hè của địa phương với mục đích cập nhật kiến thức và phương pháp

9


giảng dạy mới nhất. Trong khi đó, đội ngũ nhà giáo và CB |QLGD đều phải có trình
độ từ Thạc sỹ trở lên, được lựa chọn đào tạo từ những sinh viên xuất sắc nhất, có tâm
huyết nhất từ hai hệ thống giáo dục Đại học chuyên về học thuật (universiter) và chuyên
về kỹ thuật, bách khoa (polytechnics).
Như vậy, công tác bồi dưỡng CBQL trường học được các nước trên thế giới coi
là một trong những nhiệm vụ tất yếu và rất quan trọng. Mặc dù nội dung, hình thức tổ
chức và phương pháp bồi dưỡng có khác nhau song đều đi đến mục tiêu nhằm nâng
cao chất lượng giáo dục, hướng đến sự thành công cho các nhà trường, góp phần phát
triển bền vững ở mỗi quốc gia.
1.1.2. Nghiên cứu trong nước
Công tác bồi dưỡng CBQLGD, đặc biệt là giáo dục phổ thông đã được sự quan
tâm chỉ đạo thường xuyên của Đảng, Chính phủ, ngành Giáo dục và Đào tạo cũng như
của các tỉnh trong cả nước từ những năm 60, cho đến đều những năm 1990, Trường
Cán bộ quản lý GD&ĐT (TW1) được bộ GD&ĐT cho phép thực hiện thí điểm chương
trình đào tạo Hiệu trưởng trường tiểu học. Năm 1995, Bô GD&ĐT lại cho phép hai
trường CBQL GD&ĐT trực thuộc Bộ liên kết với các Trường Đại học sư phạm đào
tạo Thạc sĩ chuyên ngành QLGD. Năm 1997, Bộ GD&ĐT đã ban hành Quyết định
3481/QĐ-BGD&ĐT ngày 20/11/1997 về chương trình bồi dưỡng CBQLGD, trong đó có
khung chương trình BDCBQL các trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ
thông, Mầm non, Trung học chuyên nghiệp, Đại học - Cao đẳng, Trung tấm Giáo dục
thường xuyên, Trung tâm giáo dục Hướng nghiệp - Dạy nghề, nữ CBQLGD, CBQL
trường Phổ thông Dân tộc nội trú, Thanh tra giáo dục, và một số chương trình bồi
dưỡng nâng cao nghiệp vụ QLGD đã được biên soạn cả chương trình và nội dung bài
giảng, đã tổ chức huấn luyện nhiều khóa. Tại các cơ sở đào tạo bồi dưỡng (ĐTBD)
CBQLGD ở các tỉnh, thành phố cũng đã tổ chức ĐTBD CBQLGD và cán bộ nghiệp
vụ giáo dục theo chương trình của Bộ đã ban hành hoặc tự xây dựng các các chương
trình phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh của địa phương. Ban cán sự Đảng Bộ
GD&ĐT đã ban hành Nghị quyết số 08/NQ-BCSĐ ngày 04/04/2007 về việc phát triển
với nội dung: "Triển khai thực hiện đề án đào tạo và bồi dưỡng CBQLGD các cấp,
trong đó ưu tiên bồi dưỡng tất cả 35.000 Hiệu trưởng các cấp bậc học". Bộ trưởng Bộ
GD&ĐT đã có chỉ thị số 39/2007/CT - BGDĐT ngày 31/7/2007 về nhiệm vụ trọng
tâm của Giáo dục Mầm non, Giáo dục Phổ thông, Giáo dục Thường xuyên, Giáo dục
Chuyên nghiệp và các trường, khoa sư phạm trong năm học 2007 -2008. Trong Chỉ thị

10


có nhiệm vụ 4 về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ Nhà giáo & CBQLGD đã
nêu rõ: "Triển khai đào tạo bồi dưỡng các Hiệu trưởng trường phổ thông theo chương
trình mới của Bộ GD&ĐT để đến năm 2010 tất cả các Hiệu trưởng đều phải qua đào
tạo bồi dưỡng về quản lý".
Trong những năm gần đây, công tác bồi dưỡng cán bộ QLGD đã được chú trọng
hơn, quan tâm nghiên cứu với những mục đích, phạm vi, góc độ khác nhau, đã có nhiều
công trình nghiên cứu về vấn đề bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng cho đội
ngũ CBQL, Hiệu trưởng trường học như:
Đề tài: "Xây dựng bộ công cụ đánh giá chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
quản lý giáo dục ở Việt Nam", của TS. Trần Thị Bích Liễu [35].
Đề tài: “Giải pháp củng cố và phát triển hệ thống các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng
cán bộ quản lý giáo dục nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục và đào tạo" do tác
giả Hà Thế Truyền làm chủ nhiệm nhóm nghiên cứu của Học viện QLGD [45].
Đề tài: "Biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ Hiệu
trưởng các trường Tiểu học huyện An Lão, thành phố Hải Phòng", của Lê Thị Tuyến [47].
Dự án SREM do Bộ GD&ĐT chỉ đạo Học viện QLGD Việt Nam hợp tác với
Học viện Giáo dục Singapore xây dựng chương trình và tài liệu bồi dưỡng Hiệu trưởng
trường phổ thông theo hình thức liên kết Việt Nam - Singapore.
Một số giáo trình, sách có nhiều nội dung quan trọng liên quan đến vấn đề phát
triển GD và QLGD như: "Về phạm trù nhà trường và nhiệm vụ phát triển nhà trường
trong bối cảnh hiện nay" [9], "Những vấn đề về quản lý nhà trường" [5], "Quản lý giáo
dục tiếp tiếp cận một số vấn đề lý luận từ lời khuyên và góc nhìn thực tiễn" [7], "Hoạt
động quản lý và sự vận dụng vào quản lý trường phổ thông" [2] của tác giả Đặng Quốc
Bảo, "Cơ sở của khoa học quản lý" [23] của tác giả Nguyễn Minh Đạo, "Quản lý giáo
dục" [31] của Bùi Minh Hiền (chủ biên), Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo: "Quản lý và
lãnh đạo nhà trường" [30] của Bùi Minh Hiền, Nguyễn Vũ Bích Hiền (đồng chủ biên),
tài liệu chuyên đề (2015), "Một số vấn đề giáo dục và khoa học giáo dục’’ [26] của
Phạm Minh Hạc, "Quản lý hệ thống GDQD và nhà trường" [29] của Đặng Xuân Hải,
"Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo dục" [39] của Nguyễn Ngọc Quang, "Bản
chất của hoạt động quản lý, quản lý giáo dục, thành tựu và xu hướng" [42] của Nguyễn

11


Gia Quý; "Quản lý hành chính nhà nước và quản lý ngành giáo dục và đào tạo" [54]
của Phạm Viết Vượng...
Một số bài viết chuyên đề đăng tải trên các báo và tạp chí, tập san, kỷ yếu như:
Trên tập san của Đai học Tiền Giang, tác giả Đặng Xuân Sơn có bài: "Những
năng lực cơ bản của con người thời kỳ CNH-HĐH, suy nghĩ về việc bồi dưỡng đội ngũ
cán bộ quản lý giáo dục ở các nhà trường phổ thông hiện nay" [43]; "Năng lực quản
lý chuyên môn của Hiệu trưởng trong đổi mới nhà trường" [21] của Trần Văn Dũng;
"Nhận diện năng lực của người Hiệu trưởng" [4] của tác giả Đặng Quốc Bảo, đăng trên
tạp chí giáo dục Thủ đô số 64 tháng 4 năm 2015; "Tự đánh giá của Hiệu trưởng theo
bản đồ năng lực" [48] nguồn báo nước ngoài, từ internet, "Kỷ yếu Hội thảo khoa học
- phát triển năng lực người học trong bối cảnh hiện nay" [34] của Học viện QLGD;
"Kỷ yếu Hội thảo khoa học - Giải pháp bồi dưỡng Hiệu trưởng và cán bộ quản lý
trường phổ thông" [33] của Học viện QLGD.
Như vậy, vấn đề bồi dưỡng đội CBQL giáo dục nói chung đã được thể hiện
trong các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học, các Nghị quyết, các văn bản
của Đảng, Nhà nước, của ngành và các công trình nghiên cứu kể trên, ở các góc độ
khác nhau đã đề cập đến những vấn đề của đề tài luận văn. Tuy nhiên, vấn đề quản lý
hoạt động bồi dưỡng cho đội ngũ CBQL trường tiểu học như thế nào trước yêu cầu đổi
mới giáo dục căn bản và toàn diện thì cỏn rất ít công trình đi sâu nghiên cứu. Song, kết
quả nghiên cứu của các công trình khoa học kể trên sẽ là nguồn tài liệu tham khảo có
giá trị trong quá trình thực hiện nghiên cứu, triển khai đề tài.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Quản lý; Quản lý giáo dục
1.2.1.1. Quản lý
Khi xã hội loài người xuất hiện, một loạt các quan hệ như quan hệ giữa con
người với con người, giữa con người với thiên nhiên, giữa con người với xã hội và cả
quan hệ giữa con người với chính bản thân xuất hiện theo. Điều này đã làm nảy sinh
nhu cầu về quản lý.
Ngày nay, quản lý đã trở thành một nhân tố của sự phát triển xã hội. Yếu tốt
quản lý tham gia vào mọi lĩnh vực trên nhiều cấp độ và liên quan đến mọi người.
C. Mác nói: "Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến
hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến sự chỉ đạo để điều hòa những

12


hoạt động cá nhân và thực hiện chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ
cơ chế sản xuất với sự vận động của các khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu
vĩ cầm thì tự mình điều khiển lấy mình, còn dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng" [24,
tr.14].
Theo Đặng Quốc Bảo (2006) [2] trong cuốn "Hoạt động quản lý và sự vận dụng
vào quản lý trường phổ thông" đã phân tích nội hàm của khái niệm quản lý, đề cập đến
những kỹ năng quản lý cơ bản và vấn đề quản lý của nhà trường trong thế kỷ XXI, đưa
ra những phân tích, nhận định cụ thể về hoạt động quản lý với những kỹ năng quản lý
cần thiết. Đó cũng là một hướng nghiên cứu về năng lực của người quản lý trên cơ sở
phân tích hoạt động quản lý để xác định kỹ năng tương ứng.
Theo Nguyễn Ngọc Quang: "Quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạch
của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nói chung là khách thể quản
lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến" [39, tr.24].
Quản lý xã hội về thực chất là tổ chức khoa học lao động của toàn xã hội. Hai vấn
đề cơ bản trong tổ chức khoa học lao động là phân công lao động và hợp tác lao động.
Harold Koontz cho rằng: "Quản lý là một hoạt động thiết yếu; nó bảo đảm phối
hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được những mục đích của nhóm (tổ chức). Mục
tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được
các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất ít nhất" [27, tr.29].
Như vậy, "Quản lý không chỉ là một khoa học mà còn là nghệ thuật" và "hoạt
động quản lý vừa có tính khách quan, vừa mang tính chủ quan, vừa có tính pháp luật
của Nhà nước, vừa có tính xã hội rộng rãi; chúng là những mặt đối lập trong một thể
thống nhất".
* Các chức năng của quản lý:
Theo nhà quản lý người Pháp Henry Fayol thì quản lý bao gồm các chức năng
cơ bản đó là:
* Chức năng kế hoạch hóa: Đây là giai đoạn quan trọng nhất của quá trình quản
lý, bao gồm soạn thảo, thông qua được những chủ trương quản lý quan trọng.
* Chức năng tổ chức: Đây chính là giai đoạn hiện thực các quyết định, chủ
trương bằng cách xây dựng cấu trúc tổ chức của đối tượng quản lý, tạo dựng mạng lưới
quan hệ tổ chức, lựa chọn sắp xếp cán bộ.
* Chức năng lãnh đạo, chỉ đạo: Là năng lực thuyết phục, là hoạt động gây ảnh
hưởng, là sự chỉ dẫn, động viên, điều chỉnh và phố hợp các lực lượng làm cho họ thực

13


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×