Tải bản đầy đủ

Bài Giảng Dung Sai Lắp Ghép

PGS. TS. NGUY N V N Y N

BÀI GI NG

Φ50n6

Φ50H7

DUNG SAI
L P GHÉP

À N NG - 2007

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


M CL C
Bài m đ u
1- Gi i thi u

2- M t s ký hi u th ng dùng trong Dung sai L p ghép
Ch ng 1: Nh ng v n đ c b n trong Dung sai L p ghép
1.1. Kích th c
1.2. L p ghép
1.3. Tính đ i l n ch c n ng
Ch ng 2: Dung sai l p ghép tr tr n
2.1. Dung sai kích th c
2.1.1. Quy đ nh v dung sai kích th c
2.1.2. Mi n dung sai và sai l ch c b n
2.1.3. Dung sai c a kích th c
2.2. Quy đ nh l p ghép
2.2.1. H th ng l , h th ng tr c
2.2.2. Ki u l p u tiên
2.2.3. Ký hi u ki u l p tr tr n trên b n v
Ch ng 3: Dung sai các y u t hình h c
3.1. Sai l ch hình d ng và v trí t ng đ i gi a các b m t
3.1.1. Bi u di n dung sai hình d ng và v trí t ng đ i
3.1.2. Ch n dung sai hình d ng và v trí t ng đ i
3.2.
nhám b m t
Ch ng 4: Dung sai các l p ghép đi n hình
4.1. Dung sai l p ghép then b ng, then bán nguy t
4.2. Dung sai l p ghép then hoa
4.3. Dung sai l p ghép l n
4.4. Dung sai l p ghép ren
4.5. Dung sai truy n đ ng bánh r ng
4.5.1. Sai s gia công bánh r ng
4.5.2.
chính xác truy n đ ng bánh r ng
4.5.3. Ghi c p chính xác và d ng khe h m t bên
Ch ng 5: Chu i kích th c và cách ghi kích th c
5.1. Chu i kích th c
5.1.1. Các khái ni m c b n
5.1.2. Gi i bài toán thu n
5.1.3. Gi i bài toán ngh ch theo đ i l n ch c n ng
hoàn toàn
5.1.4. Gi i bài toán ngh ch theo đ i l n ch c n ng
không hoàn toàn

1



CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt

Trang
3
4
5
7
8
9
9
9
11
11
12
12
13
15
15
17
18
20
20
22
23
25
25
25
27
29
29
30
30
31


5.1.5. Gi i bài toán ngh ch theo ph ng pháp tính
xác su t
5.2. Ghi kích th c cho b n v c khí
5.2.1. Nh ng nguyên t c ch y u c n đ m b o khi
ghi kích th c
5.2.2. Ch n ph ng án ghi kích th c chi u dài cho
b n v chi ti t máy

2

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt

32
33
33
34


BÀI M

U

I- Gi i thi u
Dung sai - L p ghép là môn h c c s trong ch ng trình đào t o k s
c khí. Môn h c trang b cho sinh viên ki n th c c b n đ thi t k các chi ti t
máy, các m i ghép và thi t l p các b n v c khí.
H c ph n Dung sai L p ghép có 02 đ n v h c trình. i m h c t p c a
sinh viên đ c đánh giá qua bài ki m tra gi a h c k , bài thi k t thúc h c
ph n và đi m chuyên c n. Hình th c thi t lu n. i m chuyên c n đ c đánh
giá qua vi c hoàn thành các bài t p trong quá trình h c và th i gian có m t
trên l p c a sinh viên.
Giáo trình s d ng đ h c môn h c này là sách “Dung sai và l p ghép”
c a tác gi Ninh
c T n, do Nhà xu t b n Giáo d c xu t b n n m 2006 (Tài
li u [1]).
Tr c khi h c môn Dung sai L p ghép, sinh viên c n đ c trang b các
ki n th c v V k thu t c khí, C khí đ i c ng, C s thi t k máy.
ch

N i dung c a môn h c Dung sai L p ghép đ
ng:

c trình bày trong 05

ng1: Nh ng v n đ c b n trong Dung sai L p ghép
Trình bày khái ni m sai s gia công và dung sai. Nh ng nguyên nhân
ch y u d n đ n có sai s trong quá trình gia công c t g t. Áp d ng lý thuy t
Xác su t Th ng kê đ kh o sát kích th c gia công. Trên c s đó s ch n
đ c ph ng pháp gia công hi u qu nh t, ho c có th đ a ra ph ng án đi u
ch nh máy h p lý đ h n ch ph ph m.
Trình bày các khái ni m v l p ghép: m i ghép có đ dôi, m i ghép có
khe h , ki u l p ch t, ki u l p l ng, ki u l p trung gian.
Trong ch ng này còn đ c p đ n v n đ tính đ i l n ch c n ng c a chi
ti t máy.
Ch

Ch

ng 2: Dung sai l p ghép tr tr n
Nghiên c u dung sai kích th c d ng tr c và kích th c d ng l c a chi
ti t máy. Ch n sai l ch gi i h n trên, sai l ch gi i h n d i c a kích th c
tr c, kích th c l , đ đ m b o m i ghép có đ c tính theo yêu c u. Cách ghi
ki u l p trên b n v k thu t.
Ch

ng 3: Dung sai các y u t hình h c c a chi ti t máy
Trình bày các sai l ch v hình d ng: đ ph ng c a m t ph ng; đ th ng
c a đ ng th ng; đ tròn, đ côn, đ tr c a m t tr . Các sai l ch v v trí
t ng quan: đ song song, đ vuông góc, đ đ ng tâm, đ giao nhau, đ đ i
3

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


x ng, đ đ o m t đ u, đ đ o h ng kính. Sai l ch ch t l ng b m t, đ
nhám c a b m t. H ng d n cách ch n giá tr cho phép c a các sai l ch trên,
và cách bi u di n các sai l ch, giá tr cho phép c a sai l ch trên b n v k
thu t.
ng 4: Dung sai các l p ghép đi n hình
T p trung nghiên c u m i ghép then b ng, m i ghép then hoa, m i ghép
l n lên tr c và lên b c; m i ghép ren. H ng d n cách ch n ki u l p ghép,
và bi u di n ki u l p trên b n v . Trong ch ng này còn quan tâm đ n dung
sai truy n đ ng bánh r ng. Nguyên nhân d n đ n các sai s , các thông s đánh
giá sai l ch trong truy n đ ng bánh r ng, cách ch n giá tr sai l ch cho phép,
và cách bi u di n dung sai truy n đ ng bánh r ng trên b n v .
Ch

Ch

ng 5: Chu i kích th c và cách ghi kích th c
Trình bày cách ghi kích th c trên b n v l p b ph n máy và b n v
chi ti t máy, đ m b o thu n l i cho vi c gia công. Thi t l p các chu i kích
th c và tính toán dung sai cho các khâu trong chu i kích th c.
II- M t s ký hi u th
Ai
d
D
ei
es
EI
ES
IT
N
S
T

ng dùng trong môn h c Dung sai L p ghép

là kích th c c a khâu th i trong chu i kích th
là kích th c c a khâu d ng tr c
là kích th c c a khâu d ng l
là sai l ch d i c a kích th c d ng tr c
là sai l ch trên c a kích th c d ng tr c
là sai l ch d i c a kích th c d ng l
là sai l ch trên c a kích th c d ng l
là dung sai c a kích th c
là đ dôi c a m i ghép
là khe h c a m ghép
là sai l ch c a kích th c.

c

4

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


CH

NH NG V N
1.1. Kích th

C

NG 1

B N TRONG DUNG SAI L P GHÉP

c

- Kích th c c a chi ti t máy là kho ng cách gi a hai đi m, hai đ ng, ho c
hai m t thu c chi ti t máy, đ n v đo dùng trên b n v c khí là mm.

20

- Kích th c đ c phân thành 02 nhóm:
+ Kích th c nhóm tr c, khi c t g t thêm s làm
gi m kích th c, ký hi u là d (Hình 1.1).
+ Kích th c nhóm l , khi c t g t thêm s làm
t ng kích th c, ký hi u là D (Hình 1.2).

100

- Giá tr c a kích th c đ c xác đ nh b ng cách Hình 1.1: Các kích
đo.
th c d ng tr c
S d ng d ng c đo chính xác, ph ng
pháp đo thích h p, đo nhi u l n s nh n đ c k t qu đo v i đ chính xác cao.
- Sai s khi gia công chi ti t máy:
Khi gia công không th đ t đ c giá tr đúng nh mong mu n, do có
các nguyên nhân sau:
φ22
+ Máy không chính xác.
+ Dao không chính xác.
+ Gá đ t không chính xác.
+ H th ng công ngh : MGDC b bi n d ng.
+ Rung đ ng do l c c t thay đ i.
15
+ Giãn n không đ u do nhi t đ thay đ i.
Hình 1.2: Các kích

dmin

ddn

dm

dmax

Ví d : c n gia công 100 chi ti t tr c có
th c d ng l
đ ng kính 20 mm, ta s nh n đ c các chi ti t có
kích th c đ ng kính dao đ ng trong kho ng 20,03 mm đ n 19,99 mm.
Nh v y lo t chi ti t có kích th c
ddn = 20 mm
dmax = 20,03 mm,
dmin = 19,99 mm,
dmax đ c g i là kích th c gi i h n trên.
dmin là kích th c gi i h n d i.
dmax - dmin đ c g i là kho ng phân b kích th c
(hay sai l ch c a kích th c), ký hi u là T.
ddn là kích th c danh ngh a.
(dmax + dmin)/2 là kích th c trung bình, ký hi u là
dm.
Hình 1.3: Sai l ch c a kích
Sai l ch kích th c l n, t c là gia công có
th c gia công
đ chính xác th p.
5

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


- Ngoài ra, kích th c còn đ c phân thành nh ng lo i sau:
+ Kích th c th c,
+ Kích th c đo đ c,
+ Kích th c th c theo k thu t (kích th c đo đ c + dung sai c a
d ng c đo.
+ Kích th c danh ngh a,
+ Kích th c gi i h n,
- Bi u di n kích th c và sai l ch kích th c trên s đ (Hình 1.3).
đánh giá m c
đ chính xác gia công
chi ti t máy, ng i ta
ti n hành gia công m t
lo t N chi ti t (s l ng
N không ít h n 60
chi c), sau đó đo, xác
đ nh các kích th c
gi i h n, xác đ nh t n
su t xu t hi n các giá
tr kích th c, v đ ng
cong phân b t n su t,
và đ ng cong phân b
m t đ xác su t.

T n su t di/N

dm

Kích th

dmax

c

dmin
Mi n phân b kích th

c

ng cong phân b
Hình 1.4: S đ phân b t n su t kích th c
t n su t Hình 1.4.
Trong đó di là giá tr kích th c n m trong kho ng dmin ÷ dmax), di/N là t n su t
xu t hi n kích th c th i (Khi N đ l n có th xem đây là xác su t p c a kích
th c th i).
Trung tâm phân b

y

ng cong phân b m t
đ xác su t c a kích th c
gia công, phân b chu n
Gauss (Hình 1.5). Trong
đó x = di - dm ,
y = dp/dx,
σ là sai l ch bình ph ng
trung bình
σ2 =

N

∑x
i =1

2
i

/N

dm

x


Theo lý thuy t xác su t, có
99,73% kích th c c a
lo t chi ti t n m trong
Hình 1.5: S đ phân b m t đ xác su t kích th c
kho ng xmax - xmin = 6σ.
6

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


Khi thi t k , đ đ m b o cho chi ti t máy có đ kh n ng làm vi c,
ng i thi t k ph i xác đ nh sai l ch cho phép c a kích th c d (còn g i là
dung sai, kí hi u là IT), n đ nh kích th c l n nh t và nh nh t có th ch p
nh n:
dmax = d + es
dmin = d + ei
IT = es - ei
es g i là giá tr sai l ch trên cho phép
ei là giá tr sai l ch d i cho phép
N u ta ch n ph ng pháp gia công không h p lý, mi n phân b 6σ
không n m trong mi n dung sai IT, s có ph ph m. N u mi n phân b 6σ quá
nh h n IT, có ngh a là chúng ta đã gia công chính xác cao h n so v i yêu
c u, làm t ng giá thành c a chi ti t. Ph ng pháp gia công h p lý nh t (đ m
b o không có ph ph m, và giá gia công r ), khi mà 6σ = IT và mi n phân b
kích th c trùng v i mi n dung sai.
Dùng xác su t đ kh o sát sai s gia công kích th c ch có th s d ng
trong tr ng h p s n xu t hàng lo t. Sau khi kh o sát lo t chi ti t gia công đ u
tiên, ta có th ch n đ c ph ng pháp gia công thích h p h n, ho c đi u
ch nh máy đ lo i b các chi ti t ph ph m.
1.2. L p ghép

D

d

- M i ghép: L p chi ti t tr c vào chi
ti t b c s đ c m t m i ghép. Trên
hình 1.6 bi u di n m i ghép tr tr n.
+ M i ghép có đ dôi g i là
m i ghép ch t.
dôi ký hi u
là N, N = d - D.
+ M i ghép có khe h g i là
m i ghép l ng. Khe h ký hi u
Hình 1.6: M i ghép tr tr n
là S, S = D - d
- Ki u l p: Khi xem xét các m i ghép ghép c a lo t chi ti t b c A v i lo t chi
ti t tr c B, ng i ta phân bi t:
+ Ki u l p ch t: T t c các m i ghép c a lo t chi ti t l p ghép v i nhau
đ u có đ dôi. L y b t c chi ti t b c nào l p v i chi ti t tr c đ u đ c
m i ghép ch t.
+ Ki u l p l ng: T t c các m i ghép c a lo t chi ti t l p ghép v i nhau
đ u có khe h .
+ Ki u l p trung gian: M t s m i ghép trong lo t có đ dôi, s khác có
khe h . L y m t chi ti t b c l p v i m t tr c b t k s đ c m i ghép
có th ch t, c ng có th l ng.

7

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


Bi u di n ki u l p, mi n dung sai c a kích th c tr c, c a kích th c l
trên Hình 1.7. Kích th c tr c, l có sai l ch, nên đ dôi và khe h c ng có sai
l ch.
Sai l ch c a đ dôi và khe h :
Nmax = dmax - Dmin = es - EI
Nmin = dmim - Dmax = ei - ES
Smax = Dmax - dmin = ES - ei
Smin = Dmim - dmax = EI - es

Sai l ch c a
kích th c truc

es
ES

Kích th c
danh ngh a

ei

EI
C n c vào yêu c u làm vi c c a
Sai l ch c a
m i ghép, khi thi t k chúng ta ph i ch n
kích th c l
các giá tr cho phép [Nmax], [Nmin] ho c
[Smax], [Smin]. M i ghép đ t yêu c u, khi
Hình 1.7: Mi n dung sai c a kích
đ dôi ho c khe h n m trong gi i h n
th c tr c, kích th c l
cho phép.

1.3. Tính đ i l n ch c n ng
- Yêu c u c a ki u l p: khe h n m trong kho ng t [Smax] đ n [Smin]. N u
lo t chi ti t tr c B l p v i lo t chi ti t l A có Smax ≤ [Smax] và Smin ≥ [Smin]. Có
ngh a là ta l y b t c chi ti t tr c nào trong lo t A l p v i m t chi ti t trong
lo t B đ u đ c m i ghép tho mãn yêu c u. Ta nói các chi ti t máy trong lo t
A và B có tính đ i l n ch c n ng hoàn toàn. Chúng có th thay th cho nhau,
mà v n đ m b o ch c n ng làm vi c.
- N u Smax > [Smax] ho c Smin < [Smin], lúc đó các chi ti t trong lo t A và B
không có tính đ i l n ch c n ng. T c là m t m i ghép đang tho mãn yêu c u,
n u thay th m t chi ti t tr c khác l p vào b c đang có, có th nh n đ c m t
m i ghép không đ t yêu c u.
- Khi thi t k , ng i ta c g ng ch n dung sai kích th c c a chi ti t máy m t
cách h p lý, đ chi ti t máy tho mãn tính đ i l n ch c n ng.
- Trong s n xu t hàng lo t, n u m i chi ti t c a lo t đ u đ t tính đ i l n ch c
n ng thì lo t chi ti t đó đ t tính đ i l n ch c n ng hoàn toàn. N u có m t ho c
m t s chi ti t trong lo t không đ t tính đ i l n ch c n ng, thì lo t chi ti t đó
đ t tính đ i l n ch c n ng không hoàn toàn.

8

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


CH

NG 2

DUNG SAI L P GHÉP TR TR N
2.1. Dung sai kích th

c

2.1.1. Quy đ nh v dung sai kích th
Dung sai c a kích th
và đ l n c a kích th c



c

c ch n tu thu c vào đ chính xác yêu c u

T = a×i
Trong đó i là đ n v dung sai.

n v dung sai có th tính theo công th c:

i = 0,45 3 d + 0,001d đ i v i kích th
i = 0,004d + 2,1 đ i v i kích th

c t 1 d n 500 mm

c trên 500 đ n 3150 mm

Tuy nhiên, đ đ n gi i cho vi c l p tiêu chu n, TCVN quy đ nh giá tr i
c th cho các kho ng kích th c. Kích th c t 1 đ n 500 mm có th phân
thành 13 ÷ 25 kho ng, tu theo đ c tính c a t ng lo i l p ghép.
a: là h s ph thu c vào yêu c u m c đ chính xác c a kích th

c.

TCVN 2244-1999 có quy đ nh 20 c p chính xác kích th c: c p 01 ; 0 ;
1 ; 2 ; 3 ; .... ; 18. Trong đó c p 01 chính xác cao nh t, c p 18 ít chính xác
nh t. C p 5 đ n c p 11 đ c dùng trong thi t k các máy thông d ng. Giá tr
c a a có th ch n nh sau:
C p chính xác
Giá tr c a a

4
5

5
7

6
10

7
16

8
25

9
40

10
64

11
100

12
160

Dung sai kích th c do TCVN quy đ nh đ c ký hi u là IT. Giá tr c a IT
đ c ch n theo B ng 4.2 trang 24 tài li u [1]. Theo B ng 4.2, ng v i m i c p
chính xác và t ng kho ng kích th c, kích th c càng l n, đ chính xác càng
th p, thì dung sai càng l n.

Ví d , đ t o m i ghép tr tr n t chi
ti t tr c và b c (Hình 2.1) có kích th c danh
ngh a d = D = 60 mm, đ chính xác c p 7. Tra
b ng 4.2 ta có

Φ60

2.1.2. Mi n dung sai và sai l ch c b n

ITd = ITD = 30µm = 0,03mm.
Mu n có m i ghép ch t ta ph i b trí mi n
dung sai c a tr c m n phía trên mi n dung

Hình 2.1: M i ghép tr tr n

9

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


sai c a l (Hình 2.2). Mu n có m i ghép l ng ta ph i b trí mi n dung sai c a
tr c n m phía d i mi n dung sai c a l (Hình 2.3).
ITd
ITD

ITD

ddn

ddn

ITd

Hình 2.3: M i ghép l ng

Hình 2.2: M i ghép ch t

TCVN quy đ nh 27 cách b trí mi n dung sai (so v i kích th
ngh a) cho kích tr c, và 27 mi n dung sai cho kích th c l .
Mi m dung sai c a kích th

c tr c đ

c ký hi u b ng ch in th

c danh
ng:

a, b, c, cd, d, e, ef, f, g, h, j, js, k, m, n, p, r, s, t, u, v, x, y, z, za, zb, zc
Mi n dung sai c a kích th

cl đ

c ký hi u b ng ch in hoa:

A, B, C, CD, D, E, EF, F, G, H, J, JS, K, M, N, P, R, S, T, U, V, X, Y,
Z, ZA, ZB, ZC
V trí c a mi n dung sai đ

Td

r
TD

Td

TD

Td

Hình 2.4: H th ng sai l ch c b n theo TCVN
10

CuuDuongThanCong.com

ZC

Td

R

f
b

TD Td

a

Ddn, ddn

Td

js

H

TD
h

F

TD

JS

Td

zc

TD

B

A

TD

c xác đ nh b i sai l ch c b n (Hình 2.4).

https://fb.com/tailieudientucntt


Tr s c a các sai l ch c b n c a tr c đ c cho trong B ng 4.3 trang
27; tr s c a các sai l ch c b n c a l đ c cho trong B ng 4.4 trang 29 tài
li u [1].
c

Φ50n7

2.1.3. Dung sai c a kích th

Kích th c tr c, kích th c l và dung sai c a nó
đ c ghi trên b n v nh sau (Hình 2.5):

130±0,02

- Ghi kích th c danh ngh a, sai l ch c b n và đ
chính xác kích th c
Ví d : Φ50n7 ; Φ150K7; 230h8 ; 130JS7

Hình 2.5: Ghi dung sai

- Ghi kích th c danh ngh a, kèm theo sai l ch trên
và sai l ch d i
Ví d :

Φ50 ++00,,042
017 ;

±0 , 02
Φ150 +−00,,012
028 ; 230-0,072 ; 130

N u sai l ch trên, ho c sai l ch d i b ng 0 thì không ghi s 0; n u sai l ch
trên và sai l ch d i có giá tr tuy t đ i b ng nhau, thì ghi lên phía trên cùng
v i d u ±.
- Ho c ghi c sai l ch c b n, c p chính xác và sai l ch trên, sai l ch d

i

Φ50n7 ( ++00,,042
017 ) ; 230h8 (-0,072)

Tr s sai l ch gi i h n c a kích th c l đ c cho trong B ng 1 trang
133 tài li u [1]. Tr s sai l ch gi i h n c a kích th c tr c đ c cho trong
B ng 2 trang 138 tài li u [1].
Tr c khi ghi dung sai kích th c lên b n v , ng i thi t k ph i tính
toán, ho c l a ch n c p chính xác cho kích th c, d ng sai l ch c b n, ho c
các sai l ch gi i h n c a kích th c. Các sai l ch gi i h n có th nh n đ c
thông qua bài toán gi i chu i kích th c, ho c xu t phát t yêu c u c a m i
ghép, ho c l y theo kinh nghi m đã đ c th ng kê trong các b ng tra. Khi
ch n c p chính xác gia công các kích th c c ng c n đ ý đ n kh n ng đ t
đ c đ chính xác gia công c a máy, c a các nguyên công gia công trên máy.
2.2. Quy đ nh l p ghép:
đáp ng yêu c u s n xu t, ng i ta ph i quy đ nh các ki u l p v
nh ng đ c tính khác nhau. Yêu c u t t c các m i ghép ph i có đ dôi (ch
ki u l p ch t), yêu c u t t c các m i ghép có khe (ch n ki u l p l ng); ho
yêu c u m i ghép có đ dôi c ng đ c mà có khe h nh c ng đ c (ch
ki u l p trung gian).

11

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt

i
n
c
n


2.2.1. H th ng l , h th ng tr c
Khi l p nhi u tr c trên m t
chi ti t b c, ng i ta dùng h th ng
l c b n. Mi n dung sai c a l c
đ nh, có sai l ch c b n ki u H.
có đ c tính khác nhau c a các m i
ghép, ta thay đ i mi n dung sai c a
kích th c tr c (Hình 2.6).

Td1
TD

Td3
Td2

Ddn

Khi l p nhi u b c trên m t chi
ti t tr c, ng i ta dùng h th ng
tr c c b n. Mi n dung sai c a tr c
c đ nh, có sai l ch c b n ki u h. Hình 2.6: L p theo h th ng l c b n
có đ c tính khác nhau c a các
m i ghép, ta thay đ i mi n dung sai
c a kích th c l (Hình 2.7).
2.2.2. Ki u l p tiêu chu n,
ki u l p u tiên

TD1

ddn

Khi thi t k m t m i ghép
TD3
v i đ c tính cho tr c, chúng ta có
Td
th ch n m t mi n dung sai c a tr c
k t h p v i m t mi n dung sai c a
TD2
l đ có đ dôi, ho c khe h đúng
theo yêu c u. Song đ thu n ti n
cho vi c gia công, đo ki m tra kích Hình 2.7: L p theo h th ng tr c c b n
th c c a chi ti t tr c và l , chúng
ta nên ch n các ki u l p tiêu chu n đã
đ c TCVN quy đ nh. Các ki u l p tiêu
chu n theo h th ng l đ c cho trên B ng
H7
4.5 trang 32 tài li u [1]. Các ki u l p tiêu
Φ60
e8
chu n theo h th ng tr c đ c cho trên
B ng 4.6 trang 33 tài li u [1]. Các ki u l p
trong khung bôi đen là ki u l p u tiên.
Nh v y, v i các giá tr gi i h n c a
khe h , ho c đ dôi cho tr c, chúng ta l a
ch n các ki u l p u tiên tr c; n u không
tìm đ c ki u l p tho mãn đ c tính đã cho
c a m i ghép thì ch n các ki u l p không
Hình 2.8: Ghi m i ghép tr tr n
không u tiên trong tiêu chu n; n u c ng
không tho mãn đ c tính đã cho c a m i
ghép, ta có th dùng ki u l p k t h p gi a h th ng l và h th ng tr c theo
12

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


tiêu chu n; n u v n không tìm đ c ki u l p tho mãn đ c tính đã cho c a m i
ghép, lúc đó ta có th k t h p mi n dung sai b t k c a tr c và l đ đ c m i
ghép có đ c tính đúng theo yêu c u.
2.2.3. Ghi ký hi u ki u l p tr tr n trên b n v
Sau khi xác đ nh đ c tính c a m i ghép, ch n đ chính xác cho kích
th c tr c, kích th c l , ch n h th ng l p ghép, ch n d ng sai l ch c b n
(hay mi n phân b dung sai) cho kích th c tr c, kích th c l , chúng ta ghi
ki u l p lên b n v .
Ki u l p bao g m kích th c danh ngh a, sai l ch c b n và c p chính
xác c a kích th c l ghi trên t s , sai l ch c b n và đ chính xác c a tr c
ghi d i m u s (Hình 2.8).
Trong nhi u tài li u thi t k , c ng nh trong các t p b n v chi ti t máy,
các ki u l p đ c ghi theo tiêu chu n TCVN ban hành n m 1963 (TCVN c ).
Ví d :
-

Ki u l p ch t C1, C2, C3, C4,

-

Ki u l p trung gian T1, T2, T33, T41 ,

-

Ki u l p l ng L1, L2, L3, L4, L5, L6.

n nay các tiêu chu n này đã đ c thay th b ng TCVN 2245-77,
trong tiêu chu n m i, cách ghi ki u l p đ c quy đ nh khác v i tiêu chu n c .
ng i thi t k ti n s d ng các tài li u c trong vi c thi t l p các b n v ,
trên B ng 2-1 và B ng 2-2 ghi s chuy n đ i t tiêu chu n c sang tiêu chu n
m i c a m t s ki u l p th ng dùng.
B ng 2- 1:

TCVN
c
T41
T31
T21
T11
L11 = B1
L21
L31
T4
T3

i chi u tiêu chu n TCVN 2245-77 v i tiêu chu n l p ghép c
Mi m dung sai c a tr c cho kích th c t 1 mm đ n 500 mm

TCVN
2245-77
n5
m5
k5
jS5
h5
g5
f6
n6
m6

TCVN
c
T2
T1
L1 = B
L2
L3
L4
L5
L6
T43

TCVN
2245-77
k6
jS6
h6
g6
f7
e8
d8
c8
n7

TCVN
c
T33
T23
T13
L13 = B3
L33
L14 = B4
L34
L54
L15 = B5

TCVN
2245-77
m7
k7
jS7
h7
f8
h8, h9
f9, e9
d9
jS10

TCVN c
L16 = B6
L36
L46
L56
L17 = B7
L37
L18 = B8
L19 = B9
L110=B10

13

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt

TCVN
2245-77
h11
d11
b11, c11
a11, b11
h12
b12
h14
h15
h16


Ví d :
- Ki u l p ghi theo ki u c
- Ki u l p
B ng 2-2:

TCVN
c
T41
T31
T21
T11
L11 = A1
L21
L31
T4
T3

L2

B

A

T2

c thay th b ng ki u ghi m i

c thay th b ng ki u ghi m i

G7
,
h6

i chi u tiêu chu n TCVN 2245-77 v i tiêu chu n l p ghép c
Mi m dung sai c a l cho kích th c t 1 mm đ n 500 mm

TCVN
2245-77
N6
M6
K6
J S6
H6
G6
F7
N7
M7

TCVN
c
T2
T1
L1 = A
L2
L3
L4
L5
T43
T33

TCVN
2245-77
K7
J S7
H7
G7
F7, F8
E8
D8
N8
M8

TCVN
TCVN
TCVN
TCVN
c
2245-77
c
2245-77
T23
L46
K8
B11, C11
T13
L56
J S8
A11, B11
H8
H12
L13 = A3
L17 = A7
B12
L14 = A4 H8, H9
L37
F9, E9
H14
L34
A8
D9, F10
H15
L54
A9
H10
H16
L15 = A5
A10
H11
L16 = A6
D11
L36

14

CuuDuongThanCong.com

H7
,
k6

https://fb.com/tailieudientucntt


CH

NG 3

DUNG SAI CÁC Y U T

HÌNH H C

ng đ i c a các b m t

3.1. Sai l ch hình d ng và v trí t

Trong quá trình gia công c , không nh ng kích th c c a chi ti t máy
có sai s , mà hình d ng hình h c c a b m t, v trí t ng quan gi a các b m t
c ng có sai l ch so v i lý thuy t.
Nguyên nhân có các sai l ch trên c ng do h th ng công ngh MDGC
bi n d ng, do máy không chính xác, l c c t không n đ nh, nhi t đ thay đ i,
d ng c c t không chính xác.
Các sai l ch hình d ng th

ng g p:

-

ph ng c a m t ph ng

-

th ng c a đ

-

tr c a m t tr

-

tròn c a m t tr

-

côn (đ lõm, đ tr ng) c a m t tr

Các sai l ch v trí t

ng th ng

ng đ i th

ng g p:

-

song song c a hai b m t

-

vuông góc c a b m t

-

đ ng tâm gi a hai m t tr

-

đ i x ng g a hai b m t

-

giao nhau gi a hai đ

-

đ oh

-

đ o m t đ u so v i đ

ng

ng kính c a m t tr so v i đ

ng tâm

ng tâm

3.1.1. Bi u di n dung sai hình d ng và v trí t
Dung sai hình d ng và v trí t
ghi trên b n v nh Hình 3.1.

ng đ i trên b n v

ng đ i c a các b m t chi ti t máy đ

c

Dung sai hình d ng đ c bi u di n trong hai ô hình ch nh t. Ô th
nh t ghi ký hi u d ng sai l ch, ô th hai ghi giá tr sai l ch l n nh t cho phép:
- Dung sai đ th ng, đ c tính theo m t đo n th ng nào đó, và đ c ký
hi u là " ", giá tr sai l ch ghi trên b n v có đ n v là mm.
- Dung sai đ ph ng, tính cho m t ph ng đ c gi i h n b i m t đ ng
bao, đ c ký hi u là " ", giá tr sai l ch đ c ghi trên b n v là mm.
15

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


- Dung sai đ tròn, tính cho m t đ ng tròn, ký hi u là " ", giá tr sai
l ch ghi trên b n v có đ n v là mm.
- Dung sai đ côn (đ lõm, đ tr ng) đ c tính trên m t m t c t d c
tr c c a m t tr , đ c ký hi u là " ", giá tr sai l ch ghi trên b n v có
đ n v là mm.
- Dung sai đ tr , tính cho m t tr có đ dài nh t đ nh, đ c ký hi u là
" ", giá tr c a sai l ch ghi trên b n v là mm.
Dung sai v trí t ng đ i đ c bi u di n trong ba ô hình ch nh t. Ô th
nh t ghi ký hi u d ng sai l ch, ô th hai ghi giá tr sai l ch l n nh t cho phép,
ô th ba ghi m t ho c đ ng chu n dùng đ so sánh. Các dung sai v trí t ng
đ i g m có:
- Dung sai đ song song, quy đ nh đ song song gi a 2 m t ph ng,
đ ng tâm v i m t ph ng, gi a 2 đ ng tâm v i nhau, đ c ký hi u là
"// ", giá tr sai l ch đ song song ghi trên b n v có đ n v là mm.
0,05

0,05
0,1/100 A
0,06 B

0,02

B
A
0,05
0,03

0,05 C

0,03 C

C
0,06 A
0,06 AB

0,2 B

B

A

B
A

Hình 3.1: Sai l ch hình d ng và v trí t

ng quan c a các b m t

16

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


- Dung sai đ vuông góc, quy đ nh đ vuông góc gi a hai m t ph ng
v i nhau, gi a hai đ ng tâm v i nhau, gi a đ ng tâm v i m t ph ng,
trên b n v ký hi u là " ⊥ ", giá tr đ vuông góc ghi trên b n v có đ n
v là mm.
- Dung sai đ đ ng tâm, quy đ nh s l ch đ ng tâm cho phép c a hai
m t tr theo lý thuy t có chung đ ng tâm, ký hi u là " ", giá tr đ
đ ng tâm ghi trên b n v có đ n v là mm.
- Dung sai đ đ i x ng, quy đ nh sai l ch cho phép c a hai m t đ i
x ng th c c a hai ph n t có chung m t đ i x ng, ký hi u là " ", giá
tr ghi trên b n v có đ n v là mm.
- Dung sai đ c t nhau, quy đ nh kho ng cách nhau cho phép gi a hai
đ ng tâm c a hai m t tr , theo danh ngh a nó ph i c t nhau, ký hi u là
" ", giá tr ghi trên b n v là mm.
- Dung sai đ đ o h ng kính - còn g i là đ đ o h ng tâm - c a m t
m t tr đ i v i đ ng tâm danh ngh a ho c đ ng tâm c a m t tr
chu n nào đó, đ c đo trên m t m t c t ngang; ký hi u là " ", giá tr
ghi trên b n v có đ n v là mm.
- Dung sai đ đ o m t đ u - còn g i là đ đ o m t mút - đ i v i đ ng
tâm danh ngh a ho c đ ng tâm c a m t tr chu n nào đó, đ c đo trên
đ ng biên c a m t đ u; ký hi u là " ", giá tr ghi trên b n v có đ n
v là mm.
3.1.2. Ch n giá tr dung sai hình d ng và v trí t

ng đ i

Tr c khi ghi dung sai hình d ng và v trí t ng quan lên b n v , chúng
ta ph i ch n giá tr dung sai h p lý cho các b m t và v trí t ng đ i gi a các
b m t.
Dung sai hình d ng và v trí t ng đ i c a các b m t đ c ch n tu
thu c vào đ chính xác yêu c u c a chi ti t máy, đ m b o chi ti t máy có đ
kh n ng làm vi c.
ng th i c ng ph i đ m b o có th d dàng gia công ch
t o chi ti t máy.
Tiêu chu n Vi t Nam TCVN 384-1993 quy đ nh 16 c p chính xác cho
y u t hình d ng và v trí t ng đ i c a b m t. C p chính xác c a y u t hình
d ng đ c ch n t ng ng v i c p chính xác kích th c c a chi ti t máy, theo
B ng 5.2 trang 76 tài li u [1]. C p chính xác c a y u t hình d ng và v trí
t ng quan t ng ng v i các nguyên công c t g t đ c cho trong B ng 5.5
trang 80 tài li u [1].
Sai l ch gi i h n c a các y u t hình d ng và v trí t ng quan đ
ch n theo B ng 8 đ n B ng 11 Ph l c 2 trang 147 tài li u [1].

17

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt

c


3.2.

nhám b m t

B
m t chi ti t
máy sau khi
gia
công
không b ng
ph ng m t
cách

t ng, mà

nh ng
m p

(Hình 3.2).

L

hi
ti

ki

Hình 3.2: Biên d ng c a b m t chi ti t

Nh ng m p mô này là do l p b m t b bi n d ng d o khi c t g t, là do
nh h ng c a các ch n đ ng khi c t, là v t c a l i c t đ l i trên b m t gia
công, vv..
Theo tiêu chu n c c a Vi t Nam (và tiêu
∇5
∇6
chu n ΓOCT c a Liên Xô c ) đ nhám b m t đ c
chia làm 14 c p (c p 1 đ n c p 14), c p 1 là nhám
nh t và c p 14 là bóng nh t. Trên b n v đ nhám
đ c ký hi u ∇1 đ n ∇14 - hoa 1 đ n hoa 14 (Hình
Hình 3.3: Ghi đ nhám
3.3).
theo quy đ nh c
Theo quy đ nh m i c a Vi t Nam TCVN
2511-1995, đ nhám trên b m t chi ti t máy đ c
Rz15
đánh giá b ng m t trong hai thông s Ra ho c Rz
2,1
(Hình 3.4). Nh ng s có kèm ch Rz là giá tr c a Rz,
nh ng s không kèm ch là giá tr c a Ra, đ n v là
µm.
- Sai l ch trung bình s h c c a prôfil Ra, đ c
đo b ng µm. Là trung bình s h c các giá tr tuy t đ i
c a prôfil (hi) trong kho ng chi u dài chu n (L). Ch Hình 3.4: Ghi đ nhám
theo quy đ nh m i
tiêu Ra th ng dùng đ đánh giá đ nhám b m t c p
6 đ n c p 12.
- Chi u cao trung bình c a prôfil Rz, µm. Là tr s trung bình c a t ng
các giá tr tuy t đ i c a chiêu cao 5 đ nh cao nh t (ti) và chi u sâu c a 5 đáy
th p nh t (ki) c a prôfil trong kho ng chi u dài chu n (L). Ch tiêu Rz th ng
dùng đ đánh giá đ nhám b m t c p 1 đ n c p 5 và c p 13, 14.
ti n s d ng các tài li u thi t k đ c xu t b n tr
3-1 ghi giá tr c a Ra và Rz t ng ng v i 14 c p đ nhám.

c đây, trên B ng

18

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


C p đ nhám c a b m t chi ti t máy c ng đ c ch n t ng ng v i
c p chính xác kích th c, c p chính xác hình d ng c a chi ti t máy. ng th i
c ng ph i t ng ng v i kh n ng gia công c a các nguyên công gia công c .
Giá tr Ra và Rz c a các b m t đ
B ng 5.6 trang 82 tài li u [1].

nhám b m t chi ti t máy

B ng 3.1:
C pđ
nhám
∇1
∇2
∇3
∇4
∇5
∇6
∇7
∇8
∇9
∇10
∇11
∇12
∇13
∇14

c ch n theo B ng 5.5 trang 80 và

Ra, µm
T
d
d
d
d
d
d
d
d
d
d
d
d
d

Rz, µm

80,0 ÷ 40,0
i 40 ÷ 20
i 20 ÷ 10
i 10 ÷ 5
i 5 ÷ 2,5
i 2,5 ÷ 1,25
i 1,25 ÷ 0,63
i 0,63 ÷ 0,32
i 0,32 ÷ 0,16
i 0,16 ÷ 0,08
i 0,08 ÷ 0,04
i 0,04 ÷ 0,02
i 0,02 ÷ 0,01
i 0,01 ÷ 0,005

T
d
d
d
d
d
d
d
d
d
d
d
d
d

320 ÷ 160
i 160 ÷ 80
i 80 ÷ 40
i 40 ÷ 20
i 20 ÷ 10
i 10 ÷ 6,3
i 6,3 ÷ 3,2
i 3,2 ÷ 1,6
i 1,6 ÷ 0,8
i 0,8 ÷ 0,4
i 0,4 ÷ 0,2
i 0,2 ÷ 0,1
i 0,1 ÷ 0,05
i 0,05 ÷ 0,025

19

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


CH

NG 4

DUNG SAI CÁC L P GHÉP I N HÌNH
4.1. Dung sai l p ghép then b ng, then bán nguy t
M i ghép then b ng, then bán nguy t th ng đ
r ng, bánh vít, bánh đai, đ a xích, kh p n i trên tr c.

c dùng đ l p bánh

Then là m t thanh hình tr có ti t di n ch nh t (đ i v i then b ng) và
hình bán nguy t (đ i v i then bán nguy t). Trên tr c và trên b c đ c làm các
rãnh hình tr có ti t di n t ng ng v i ti t di n c a then.
M i ghép then b ng trên tr c bao g m hai m i ghép tr tr n: M i ghép
gi a then v i rãnh trên tr c và m i ghép gi a then v i rãnh trên b c (Hình
4.1).
b
Mi n dung sai c a kích th c b c a
then, c a rãnh then trên tr c và trên b c đ c
ch n theo B ng 4.11 trang 39 tài li u [1].
Dung sai chi u r ng b c a then dùng ki u h9.
Dung sai chi u r ng b c a rãnh trên tr c
th ng dùng ki u H9, N9, P9. Dung sai chi u
r ng b c a rãnh trên b c th ng dùng ki u
D10, JS9, P9.

Hình 4.1: M i ghép then b ng

Ki u l p c a m i ghép then có th ch n
nh sau:
- Trong s n xu t hàng lo t l n, then l p v i tr c theo ki u N9/h9, và l p v i
b c theo ki u JS9/h9.
- Trong s n xu t đ n chi c và lo t nh , then l p trên tr c và trên b c theo ki u
P9/h9.
- Khi chi u dài then l n (l > 2d), then nên l p v i b c theo ki u D10/h9.
i v i then d n h ng, c n di tr t chi ti t b c d c tr c, then l p trên tr c
theo ki u N9/h9 và l p v i b c theo ki u D10/h9.
Sai l ch gi i h n c a các kích th c trong m i ghép có th tra B ng 1,
B ng 2 Ph l c 1 trang 133, 138 tài li u [1].
4.2. Dung sai l p ghép then hoa
M i ghép tr c then hoa v i b c then hoa th c hi n l p ghép theo hai
trong ba kích th c: Chi u r ng b, đ ng kính ngoài D, và đ ng kính trong d
(Hình 4.2).
L p ghép then hoa có th th c hi n nh sau:
- L p ghép theo y u t kích th c D và b khi làm đ ng tâm theo D.
20

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


- L p theo y u t kích th c d và b khi làm đ ng tâm theo d.
- L p theo y u t kích th c b khi làm đ ng
tâm theo b.
Mi n dung sai kích th c c a tr c
then hoa và b c then hoa đ c quy đ nh
trong TCVN 2324-1978. Khi thi t k m i
ghép có th ch n mi n dung sai theo ch d n
trên B ng 4.12 và B ng 4.13 trang 41 tài
li u [1].

d1
D
d
b

Ki u l p c a m i ghép then hoa có
th ch n nh sau:
- Khi đ nh tâm theo kích th c D
+ L p ghép theo kích th c D có th
ch n ki u H7/f7 ho c H7/js6
+ L p ghép theo kích th c b có th ch
- Khi đ nh tâm theo kích th c d
+ L p ghép theo kích th c d có th ch
+ L p ghép theo kích th c b có th ch

Hình 4.2: M i ghép then hoa
n ki u F8/f7 ho c F8/js7
n ki u H7/f7 ho c H7/g6
n ki u D9/h9 ho c D9/js7

Ghi ký hi u l p ghép then hoa trên b n v :
- Có th ghi riêng t ng m i ghép theo ba kích th c trên b n v .
- C ng có th
ghi chung thành
H7
H 12
D9
d-8×36
×40
×7
m t
dãy
s
f7
a11
h9
(Hình 4.3).
Trong đó d bi u
th đ nh tâm theo
b m t tr đ ng
kính d. S 8 ch
ra có 8 then trên
tr c. Ti p theo là
kích th c và
ki u l p c a
đ ng kính d,
kích th c và
ki u l p c a
Hình 4.3: Ghi ki u l p cho m i ghép then hoa
đ ng kính D,
kích th c và
ki u l p c a chi u r ng b.

21

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


4.3. Dung sai l p ghép l n
M i ghép l n đ c bi u di n trên Hình 4.4. l n là chi ti t máy đ c
tiêu chu n hóa cao, đ c ch t o trong nhà máy chuyên môn hóa. Dung sai
c a l n đ c quy đ nh trong tiêu chu n v
l n, nhà máy ch t o l n đã
gia công đúng theo tiêu chu n.
Khi thi t k chúng ta ch tính ch n ki u , c
, không c n quy đ nh dung sai cho .

l n và c p chính xác c a

Ví d : ghi ki u l p gi a
đ (Hình 4.4):

Φ40k6

Các l n th ng dùng trong h p gi m t c
có c p chính xác 0, tr ng h p s vòng quay c a
tr c quá l n ho c yêu c u đ chính xác đ ng tâm
c a tr c cao, có th dùng l n c p chính xác 6.
Bi t ký hi u c a l n chúng ta s bi t dung sai
c a , do đó không c n ghi ký hi u dung sai c a
l n trên b n v l p.

Φ68G7

Tiêu chu n quy đ nh 5 c p chính xác c a l n: c p 0, c p 6, c p 5, c p
4 và c p 2. Trong đó c p 0 là c p chính xác bình th ng, c p 2 là chính xác
cao nh t.

bi v i tr c và g i
Hình 4.4: Ghi ki u l p
cho l n

Ký hi u Φ40k6 bi u th :
ng kính tr c là 40mm,

B ng 4.1: Sai l ch gi i h n c a kích th

c

l n

ng kính Sai l ch c a Sai l ch c a D, Sai l ch c a d, Sai l ch c a d,
danh
ngh a D, c p chính c p chính xác c p chính xác c p chính xác
c a : d, mm xác 0, µm
6, µm
0, µm
6, µm
es
ei
es
ei
ES
EI
ES
EI
n 18
-7
0
-8
0
-7
0
-8
0
trên 18 ÷ 30
-8
0
-10
0
-8
0
-9
0
trên 30 ÷ 50
-10
0
-12
0
-9
0
-11
0
trên 50 ÷ 80
-12
0
-15
0
-11
0
-13
0
trên 80 ÷ 120
-14
0
-20
0
-13
0
-15
0
trên 120÷150
-16
0
-22
0
-15
0
-18
0
trên 150÷180
-18
0
-25
0
-18
0
-25
0
trên 180÷250
-21
0
-30
0
-21
0
-30
0
trãn 250÷315
-25
0
-35
0
-25
0
-35
0
trên 315÷400
-30
0
-40
0
-28
0
-40
0
trên 400÷500
-35
0
-45
0
-33
0
-45
0

22

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


Mi m dung sai c a tr c là k6,
ng kính l vòng trong c a d=40mm, mi n dung sai c a kích
th c d do nhà máy ch t o quy đ nh.
Ký hi u Φ68G7 bi u th :
ng kính l c a g i đ là 68mm,
Mi m dung sai c a l là G7,
ng kính vòng ngoài c a D=68mm, mi n dung sai c a kích th
D do nhà máy ch t o quy đ nh.

c

Tuy nhiên, khi l p ghép l n v i tr c và g i đ , th ng m t trong hai
vòng l p có đ dôi.
dôi s làm cho vòng bi n d ng có th d n đ n k t
.
tính toán đ dãn n c a các vòng , ki m tra đ h h ng tâm sau khi
l p ghép l n, chúng ta c n bi t dung sai kích th c đ ng kính ngoài D,
đ ng kính trong d c a . Giá tr dung sai kích th c D, và d đ c ghi trên
B ng 4.1.
Ki u l p ghép l n v i tr c và v h p đ c ch n tu thu c vào k t c u
c a , đi u ki n s d ng , đ c tính tác d ng c a t i tr ng và d ng t i tr ng
c a các vòng l n.
Có ba d ng t i tr ng tác d ng lên
k và t i tr ng dao đ ng.

l n: T i tr ng c c b , t i tr ng chu
ng ch n ki u l p

i v i vòng
ch u t i chu k ,
th ng ch n ki u l p có đ dôi đ duy trì
tình tr ng ch u l c đ ng đ u c u .
Tham kh o B ng 4.7 và B ng 4.8
trang 37 tài li u [1] đ ch n ki u l p h p lý
cho vòng trong và vòng ngoài c a .

α
pr

i v i vòng ch u t i tr ng c c b và dao đ ng, th
có đ h đ d i tác d ng c a va đ p và
ch n đ ng, vòng b xê d ch, thay đ i đi m
ch u l c, lúc đó l n t ng đ c tu i b n.

bu lông
đai c

4.4. Dung sai l p ghép ren
M i ghép ren g m có chi ti t bu lông
ghép v i chi ti t đai c. Bu lông có ren
ngoài, đai c có ren trong. đây chúng ta
ch quan tâm đ n m i ghép ren h Mét, có
ti t di n ren tam giác.
Tu theo yêu c u s d ng, m i ghép
ren c ng đ c thi t k theo ki u l p ch t,

d1 =D1
d2 =D2
d= D
Hình 4.5: Kích th c c a
m i ghép ren

23

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


ki u l p l p l ng, ho c ki u l p trung gian.
Các kích th


c ch y u c a m i ghép ren đ

c trình bày trên Hình 4.5.

M t ren là b m t xo n vít, đ chính xác t o hình c a nó do ba thông s
ng kính trung bình d2 = D2, b c ren pr, và góc đ nh ren α) quy t đ nh.

Tuy nhiên vi c đo ki m tra kích th c pr và α t ng đ i khó kh n,
ng i ta th ng quy đ nh dung sai cho các kích th c d, d2, D2, D1 đ
đ m b o đ chính xác c a m i ghép ren.
C p chính xác c a các kích th c ch y u c a m i ghép ren đ
ch n theo B ng 7.1 trang 91 tài li u [1].
đ

c

Sai l ch c b n, mi n dung sai c a m i ghép ren theo ki u l p l ng
c ch n theo B ng 7.2 và B ng 7.3 trang 91 tài li u [1].

Sai l ch c b n, mi n dung sai c a m i ghép ren theo ki u l p
trung gian đ c ch n theo B ng 7.4 và B ng 7.5 trang 92 tài li u [1].
đ

Sai l ch c b n, mi n dung sai c a m i ghép ren theo ki u l p ch t
c ch n theo B ng 7.6 và B ng 7.7 trang 93 tài li u [1].

Dung sai kích th c và sai l ch gi i h n c a các kích th c trong
m i ghép ren đ c ch n trong B ng 15 đ n B ng 21 Ph l c 4 trang 152
tài li u [1].
Bi u di n m i ghép ren trên b n
v , ví d nh trên Hình 4.6. Trong đó:

d

- M20 bi u th ren tam giác h Mét, có
đ ng kính thân bu lông d = 20mm,
- S 1,5 bi u th dùng ren b c nh pr=1,5
mm (n u dùng b c ren l n thì không c n
d1
ghi),
- Ký hi u 2(Pl) ch ren 2 đ u m i (n u ren
Hình 4.6: Ghi ki u l p m i ghép ren
1 đ u m i thì không c n ghi,
- Ch LH ch ren trái (n u ren xo n ph i thì M20 × 1,5 × 2(Pl) LH - 4H6H /4j6g
không c n ghi),
- Ký hi u 4H6H là mi m dung sai c a l đai c, đ ng kính trung bình D2 có
c p chính xác 4 sai l ch c b n ki u H; đ ng kính trong c a đai c D1 có c p
chính xác 6 sai l ch c b n ki u H (n u kích th c D2 và D1 cùng mi n dung
sai thì ch ghi m t l n).
- Ký hi u 4j6g bi u th mi n dung sai đ ng kính trung bình d2 c a bu lông,
c p chính xác 4 sai l ch c b n ki u j, (d2 = (d+d1) / 2); đ ng kính ngoài c a
bu lông d có c p chính xác 6 sai l ch c b n ki u g. N u kích th c d2 và d
cùng c p chính xác và mi n dung sai thì ch ghi m t l n.
24

CuuDuongThanCong.com

https://fb.com/tailieudientucntt


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×