Tải bản đầy đủ

Ảnh hưởng phát triển tài chính theo chiều sâu đến tăng trưởng kinh tế, trường hợp một số nước châu á, bài học kinh nghiệm cho việt nam

B GIÁO D C VÀ ðÀO T O
TRƯ NG ð I H C KINH T TP.H CHÍ MINH

ðÀO QUANG THANH

!NH HƯ"NG PHÁT TRI#N TÀI CHÍNH THEO CHI%U SÂU
ð N TĂNG TRƯ"NG KINH T , TRƯ NG H*P M T S+
NƯ,C CHÂU Á, BÀI H C KINH NGHI-M CHO VI-T NAM

Chuyên ngành: KINH T PHÁT TRI#N
Mã s8:
60.31.05
LU?N VĂN TH C SĨ KINH T
NGƯ I HƯ,NG DAN KHOA H C:
PGS.TS NGUYCN TR NG HOÀI

TP. H Chí Minh. Năm 2009


B GIÁO D C VÀ ðÀO T O
TRƯ NG ð I H C KINH T TP.H CHÍ MINH


ðÀO QUANG THANH

!NH HƯ"NG PHÁT TRI#N TÀI CHÍNH THEO CHI%U SÂU
ð N TĂNG TRƯ"NG KINH T , TRƯ NG H*P M T S+
NƯ,C CHÂU Á, BÀI H C CHÍNH SÁCH CHO VI-T NAM

LU?N VĂN TH C SĨ KINH T

TP. H Chí Minh. Năm 2009


DANH M C B NG BI U

Tên b ng

Trang

B ng 3.1 Gi i thích các bi n trong mô hình 3.2

26

B ng 3.2 Tóm t t th ng kê mô t các bi n quan tr ng v"i d$ li&u

32

Thái Lan
B ng 3.3 Tóm t t th ng kê mô t các bi n quan tr ng v"i d$ li&u

32

Hàn Qu c
B ng 3.4 Tóm t t th ng kê mô t các bi n quan tr ng v"i d$ li&u

33

Malaysia
B ng 3.5 K t qu h/i quy g0p thu2n tuý

34



B ng 3.6 K t qu h/i quy g0p thu2n túy sau khi ñã lo8i bi n

35

PDofGDP
B ng 3.7 K t qu h/i quy v"i mô hình tác ñ0ng c ñ=nh (FEMA1)

36

B ng 3.8 K t qu h/i quy theo mô hình tác ñ0ng c ñ=nh sau khi

37

lo8i bi n PDofGDP (FEMA2)
B ng 3.9 K t qu h/i quy mô hình tác ñ0ng ngFu nhiên (REM)

38

B ng 3.10 K t qu h/i quy theo mô hình tác ñ0ng c ñ=nh v"i lIa

40

ch n CrossAsection weighting (FEMA3)
B ng 3.11 K t qu h/i quy theo mô hình tác ñ0ng c ñ=nh v"i lIa

41

ch n v"i lIa ch n Cross –Section Sur (FEMA4)
B ng 3.12 B ng tính toán k t qu kiPm ñ=nh LogAlikelihood

42


DANH M C HÌNH
Tên hình

Trang

Hình 2.1 M i quan h& gi$a tài chính và tăng trưSng kinh t

17

Hình 3.1 ð/ th= mô t quan h& gi$a M2/GDP và PD/GDP v"i GDP

29

cVa Hàn Qu c
Hình 3.2 ð/ th= mô t quan h& gi$a M2/GDP và PD/GDP v"i GDP

30

cVa Thái Lan
Hình 3.3 ð/ th= mô t m i quan h& gi$a M2/GDP và PD/GDP v"i

30

GDP cVa Malaysia
Hình 4.1 ð/ th= mô t sI gia tăng M2 và Tín dXng n0i ñ=a Vi&t

46

Nam
Hình 4.2 So sánh ñ0 sâu tài chính M2/GDP m0t s qu c gia khu

49

vIc Châu Á
Hình 4.3 So sánh ñ0 sâu tài chính PD/GDP m0t s qu c gia khu
vIc Châu Á

50


1

M CL C
M C L C......................................................................................................... 1
L I D N ........................................................................................................... 3
CHƯƠNG 1 GI I THI U.............................................................................. 4
1.1 Gi i thi u nghiên c u ............................................................................. 4
1.2 M c tiêu và câu h i nghiên c u ............................................................. 5
1.2.1 M c tiêu nghiên c u .......................................................................... 5
1.2.2 Câu h i nghiên c u ............................................................................ 5
1.3 ð"i tư$ng và ph&m vi nghiên c u .......................................................... 5
1.4 Gi) thi*t nghiên c u ............................................................................... 6
1.5 Phương pháp nghiên c u........................................................................ 6
1.6 K*t c1u c2a nghiên c u .......................................................................... 6
CHƯƠNG 2 LÝ THUY6T VÀ NH:NG NGHIÊN CN....... 7
2.1 Các khái ni m v@ tài chính và tăng trưDng kinh t* ............................... 7
2.1.1 H th ng tài chính.............................................................................. 7
2.1.2 Phát tri n tài chính theo chi#u sâu và áp ch' tài chính........................ 8
2.1.3 Khái ni m v# tăng trư-ng kinh t' ...................................................... 9
2.2 Lý thuy*t v@ m"i quan h giHa phát triIn tài chính và tăng trưDng
kinh t*.......................................................................................................... 10
2.2.1 Phát tri n tài chính và tăng trư-ng kinh t'........................................ 10
2.2.2 Các ñ2c trưng có liên quan c7a phát tri n tài chính và tăng trư-ng kinh
t' ............................................................................................................... 14
2.3 Các nghiên c u thJc nghi m v@ phát triIn tài chính và tăng trưDng
kinh t*.......................................................................................................... 17
K t lu n........................................................................................................ 22
CHƯƠNG 3 MÔ HÌNH VÀ K6T QUN NGHIÊN C3.1 Mô hình ñRnh lư$ng.......................................................................... 23
3.1.1 Lưa ch9n mô hình ............................................................................ 23
3.1.2 Ch9n m3.1.3 D> li u và ph?n m#m xA lý d> li u .................................................. 27
3.2 Phân tích mô t) dH li u v@ tài chính và tăng trưDng mUt s" qu"c gia
trong mXu nghiên c u................................................................................. 28
3.3 Mô t) th"ng kê các bi*n quan trZng .................................................... 31
3.4 K*t qu) phân tích h[i quy .................................................................... 34


2

3.4.1 Mô hình hDi quy gFp thu?n tuý......................................................... 34
3.4.2 Mô hình hDi quy tác ñFng c ñGnh ................................................... 36
3.4.3 Mô hình hDi quy tác ñFng ng3.4.4 Mô hình hDi quy tác ñFng c ñGnh và k't quH ki m ñGnh ma trIn ñDng
phương sai ................................................................................................ 39
K t lu n........................................................................................................ 43
CHƯƠNG 4 BÀI H]C CHÍNH SÁCH PHÁT TRIbN TÀI CHÍNH VI T
NAM ................................................................................................................ 44
4.1 Phân tích, ñánh giá tình hình phát triIn h th"ng tài chính Vi t Nam
..................................................................................................................... 44
4.1.1 TLng quan kinh t' và tài chính Vi t Nam ......................................... 44
4................................................................................................................ 47
.1.2 ðánh giá m c ñF phát tri n tài chính Vi t Nam.................................. 47
4.2 Bài hZc g$i ý v@ chính sách phát triIn h th"ng tài chính Vi t Nam en
ñRnh theo chi@u sâu ..................................................................................... 51
HgN CH6 ChA NGHIÊN CGiI Ý CHO NGHIÊN CDANH M C TÀI LI U THAM KHNO ....................................................... 56
CÁC PH L C .............................................................................................. 60


3

L ID N
Nghiên c u này ñ c p ñ n v n ñ kinh t phát tri n v m i quan h gi a
phát tri n tài chính và tăng trư"ng kinh t . M i quan h tích c%c gi a phát tri n
h th ng tài chính theo chi u sâu và tăng trư"ng kinh t ñư*c tìm th y qua kh,o
sát th%c nghi m t-i 5 qu c gia khu v%c Châu Á, trong giai ño-n t2 năm 19867
2007.
K t qu, hng mô hình kinh t lư*ng cho th y h th ng tài chính
phát tri n theo chi u sâu " các qu c gia này có tác ñBng tích c%c ñ n tăng
trư"ng kinh t . Và trong giai ño-n nghiên c u t2 năm 19867 2007, các qu c gia
này ñ u chDu tác ñBng m-nh mE cFa “cú s c tài chính”, là khFng ho,ng tài
chính – ti n t năm 1997798 làm cho tăng trư"ng kinh t bD bi n ñBng m-nh,
th m chí là tăng trư"ng kinh t âm. Nhưng nhìn chung, chK s M2/GDP ño lưPng
m c ñB phát tri n tài chính theo chi u sâu vQn tác ñBng tích c%c lên tăng trư"ng
kinh t k c, khi có khFng ho,ng tài chính.
Bài hSc chính sách cho phát tri n h th ng tài chính Vi t Nam ñư*c liên
h t2 k t lu n rút ra t2 nghiên c u là phát tri n tài chính theo chi u sâu sE tác
ñBng tích c%c lên tăng trư"ng kinh t và các phân tích, ñánh giá th%c tr-ng phát
tri n tài chính Vi t Nam cùng thPi gian nghiên c u. G*i ý v chính sách ñ nghD
cho Vi t Nam là phát tri n h th ng tài chính Vn ñDnh theo chi u sâu ñ thúc ñWy
tăng trư"ng kinh t .


4

CHƯƠNG 1 GI I THI U

1.1 Gi i thi u nghiên c u
Vai trò quan tr9ng c7a phát tri n tài chính trong quá trình phát tri n kinh
t' ñã ñưRc ñ# cIp tS lâu trong lý thuy't kinh t'. Schumpeter (1911) cho rWng
nh>ng ngưXi kinh doanh c?n nguDn tín d ng ñ tài trR cho nh>ng kY thuIt sHn
xuZt m[i. Và h th ng ngân hàng ñưRc xem như là nh>ng ch7 th quan tr9ng
thúc ñ]y các ho^t ñFng trung gian tài chính và thúc ñ]y kinh t' phát tri n. Vì th',
mFt h th ng tài chính phát tri n s` làm cho các nguDn lac tài chính ñưRc phân
ph i và sA d ng hi u quH hơn.
Phát tri n tài chính theo chi#u sâu hay tư do hóa tài chính và vai trò c7a
trung gian tài chính ñ i v[i tăng trư-ng và phát tri n kinh t' ñưRc rZt nhi#u nhà
kinh t' nghiên c u và ñ^t ñưRc nhi#u k't luIn khác nhau. Sau nhi#u cuFc kh7ng
hoHng tài chính nL ra g?n ñây, k cH kh7ng hoHng - các qu c gia có n#n kinh t'
tài chính phát tri n như các qu c gia EU và MY, thì nh>ng tranh cãi v# phát tri n
tài chính theo chi#u sâu tác ñFng tích cac lên tăng trư-ng kinh t' l^i tr- thành ñ#
tài nóng trong gi[i h9c thuIt và nh>ng nhà ho^ch ñGnh chính sách. Tuy nhiên,
ph?n l[n các nghiên c u thac nghi m ñ'n nay c7a các nhà nghiên c u nLi ti'ng
trong ngành tài chính như Mc Kinnon và Shaw, King và Levine ñi#u có k't luIn
kheng ñGnh vai trò tích cac c7a phát tri n tài chính và tăng trư-ng kinh t'.
Các qu c gia khu vac Châu Á trong nghiên c u này là nh>ng qu c gia có
nhi#u ñi m tương ñDng v# văn hóa và lGch sA phát tri n và cH chính sách phát
tri n kinh t'. Cho ñ'n nay, có rZt nhi#u nghiên c u v# kinh t' phát tri n, tư vZn
ho^ch ñGnh chính sách thưXng sA d ng kinh nghi m phát tri n kinh t' c7a các
qu c gia ðông Á ñ làm bài h9c kinh nghi m cho phát tri n kinh t' Vi t Nam
cũng như các qu c gia khác.


5

1.2 M c tiêu và câu h i nghiên c u
1.2.1 M c tiêu nghiên c u
XuZt phát tS nh>ng dijn bi'n c7a h th ng tài chính th' gi[i qua nhi#u
giai ño^n phát tri n “thăng tr?m” cùng v[i thay ñLi c7a các n#n kinh t'. Phát
tri n mFt n#n tài chính v>ng m^nh, có chi#u sâu ñóng vai trò có ý nghĩa ñ i v[i
phát tri n kinh t' các qu c gia. Tuy nhiên, ta do hóa tài chính cũng gây thi t h^i
cho các qu c gia ñang phát tri n khi có kh7ng hoHng tài chính, do h th ng tài
chính các qu c gia này ph?n l[n phát tri n chưa ñDng bF.
M c tiêu c7a nghiên c u này là (1) KhHo sát thac nghi m vai trò c7a vi c
phát tri n h th ng tài chính theo chi#u sâu và tác ñFng c7a nó ñ'n tăng trư-ng
kinh t'; (2) ðánh giá tLng quan hi n tr^ng phát tri n h th ng tài chính Vi t Nam
có ñ i chi'u - m c mô tH v[i các h th ng tài chính các nư[c ch9n l9c Châu Á;
(3) Liên h k't quH nghiên c u thac nghi m các nư[c ch9n l9c Châu Á ñ rút ra
nh>ng chính sách gRi ý phát tri n h th ng tài chính Vi t Nam theo hư[ng phát
tri n Ln ñGnh theo chi#u sâu.
1.2.2 Câu h i nghiên c u
Câu h i nghiên c u rút ra tS m c tiêu nghiên c u như sau:
(1) Phát tri n tài chính theo chi#u sâu có tác ñFng ñ'n tăng trư-ng kinh t'
- các qu c gia Châu Á trong nghiên c u hay không?
(2) Chính sách nào cho các nhà ho^ch ñGnh chính sách ñ phát tri n n#n
tài chính Vi t Nam theo Ln ñinh theo chi#u sâu?
1.3 ð"i tư$ng và ph&m vi nghiên c u
r ð i tưRng c7a nghiên c u là trình ñF phát tri n tài chính qua ñF sâu tài
chính gDm ts l cung ti#n M2 so v[i GDP và ts l tín d ng cho khu vac tư nhân
so v[i GDP như là nhân t tác ñFng ñ'n tăng trư-ng, và các nhân t khác như


6

V n, Lao ñFng c7a 5 qu c gia Châu Á gDm: Singapore, Hàn Qu c, Thái Lan,
Malaysia, Philippines.
r D> li u nghiên c u gDm s li u th ng kê trong h th ng tài khoHn qu c
gia c7a 5 nư[c ch9n l9c, trong khoHng thXi gian tS năm 1986 ñ'n năm 2007, d>
li u nghiên c u ñưRc thi't lIp theo d^ng bHng (Panel).
1.4 Gi) thi*t nghiên c u
Li u rWng các thư[c ño phát tri n tài chính theo chi#u sâu như M2/GDP và
ts l tín d ng cZp cho khu vac tư nhân/GDP có tác ñFng tích cac ñ'n tăng trư-ng
kinh t' hay không.
1.5 Phương pháp nghiên c u
Trong nghiên c u này, tác giH sA s ng k't hRp nhi#u phương pháp nghiên
c u ñ thac hi n nghiên c u nhWm phân tích, làm rõ, ki m ch ng các m i quan
h mà m c tiêu nghiên c u ñ# ra. Các phương pháp sA d ng là: phương pháp
phân tích, ñánh giá thac tr^ng, phương pháp th ng kê mô tH, phương pháp so
sánh, phương pháp ñGnh lưRng thông qua mô hình kinh t' lưRng.
1.6 K*t c1u c2a nghiên c u
Ngoài Chương 1 gi[i thi u, luIn văn s` trình bày 3 chương ti'p theo.
Chương 2: Trình bày các cơ s- lý thuy't và nghiên c u thac nghi m g?n ñây
trên th' gi[i làm cơ s- cho phân tích thac nghi m và so sánh ñ i chi'u v[i
nghiên c u này; Chương 3: Trình bày mô hình nghiên c u và phân tích các k't
quH , rút ra nh>ng k't luIn trH lXi các m c tiêu ñ2t ra c7a nghiên c u; Chương 4:
TIp trung phân tích tình hình phát tri n tài chính Vi t Nam và ñưa ra bài h9c
chính sách mang tính gRi ý ñ phát tri n h th ng tài chính Vi t Nam.


7

CHƯƠNG 2 LÝ THUY6T VÀ NH:NG NGHIÊN CN

2.1 Các khái ni m v@ tài chính và tăng trưDng kinh t*
2.1.1 H th ng tài chính
Theo NguyYn TrSng Hoài (2006), H th ng tài chính ñưRc cZu thành tS
các bF phIn gDm: tL ch c tài chính, cơ s- h^ t?ng tài chính, công c tài chính và
thG trưXng tài chính.
Th trư ng tài chính: là tLng hòa các m i quan h cung c?u v# v n dijn
ra dư[i hình th c vay mưRn, mua bán v# v n, ti#n t và các ch ng tS có giá
nhWm chuy n dGch tS nơi cung cZp ñ'n nơi có nhu c?u v# v n cho các ho^t ñFng
kinh t'. MFt h th ng thG trưXng tài chính hoàn chsnh phHi bao gDm h th ng thG
trưXng ti#n t ho^t ñFng ch7 y'u thông qua h th ng ngân hàng, kho b^c nhà
nư[c và các công ty tài chính và thG trưXng v n, trong ñó thG trưXng ch ng khoán
gi> vai trò quan tr9ng.
+ ThD trưPng ti n t : là nơi mua bán các công c nR ngxn h^n. Các công
c nR ngxn h^n lưu hành trên thG trưXng ti#n t do Nhà nư[c, các ngân hàng, các
công ty l[n phát hành, có ñ2c ñi m là tính thanh khoHn cao, r7i ro thanh toán
thZp.
+ ThD trưPng v n: là nơi các công c nR, công c v n trung và dài h^n do
các doanh nghi p hay Chính ph7 phát hành ñưRc trao ñLi mua bán, chuy n
nhưRng theo quy ñGnh c7a pháp luIt. ThG trưXng v n ch7 y'u giao dGch các lo^i
trái phi'u dài h^n và cL phi'u.
T$ ch%c tài chính hay trung gian tài chính bao gDm các ñGnh ch' gxn
li#n v[i ñ2c trưng cơ bHn là thac hi n ch c năng trung gian trong vi c cung cZp
v n và các dGch v

tài chính trên thG trưXng tài chính. Các ñGnh ch' trung gian


8

gDm: ngân hàng (gDm Ngân hàng trung ương, ngân hàng thương m^i và ngân
hàng ñ?u tư), công ty bHo hi m, các quY ñ?u tư, công ty tài chính.
Công c) tài chính: Theo Wikipedia, the free encyclopedia thì công c^
tài chính là ti#n m2t hay ch ng nhIn quy#n s- h>u ñ i v[i mFt thac th hay
quy#n ñHm bHo bWng hRp ñDng nhIn, phân ph i ti#n hay công c tài chính khác.
Có rZt nhi#u cách phân lo^i công c tài chính, phân theo công c tương ñương
ti#n gDm: các lo^i ch ng khoán, các khoHn vay và ti#n gAi và công c phái sinh;
và phân theo quy#n tài sHn gDm: ch ng khoán v n, ch ng khoán nR (ngxn h^n,
dài h^n). Nh>ng công c tài chính thông d ng ñưRc giao dGch trên thG trưXng tài
chính là cL phi'u, trái phi'u và tín phi'u.
Cơ s, h- t.ng tài chính: Theo ñGnh nghĩa c7a IFC1, cơ s- h^ t?ng tài
chính là tIp hRp các ñGnh ch' cho phép các trung gian tài chính ho^t ñFng hi u
quH, nó bao gDm các nhân t như h th ng thanh toán, cơ quan thông tin tín
d ng, và ñăng ký th' chZp, c?m c . RFng hơn, cơ s- h^ t?ng tài chính bao gDm
sa tDn t^i c7a khung luIt pháp và quy ñGnh cho khu vac tài chính ho^t ñFng.
2.1.2 Phát tri n tài chính theo chi#u sâu và áp ch' tài chính
Kitchen (1995), vi't v# nh>ng khái ni m v# phát tri n tài chính theo chi#u
sâu và ki#m ch' tài chính daa trên nh>ng nghiên c u c7a Mc Kinnon (1973) và
Shaw (1973):
Phát tri n tài chính theo chi u sâu có nghĩa là “tích lũy các tài s,n tài
chính nhanh hơn tích lũy các tài s,n phi tài chính”. Phát tri n tài chính theo
chi#u sâu ñưRc ño lưXng thông qua các ts s : TLng cung ti#n rFng trong n#n kinh
t' so v[i GDP, Tín d ng cZp cho khu vac tư nhân so v[i GDP và TLng tài sHn

1

Công ty Tài chính qu c t' r Ngân hàng th' gi[i ñGnh nghĩa t^i ñGa chs http://www.ifc.org/ifcext/gfm.nsf/content/financialInfrastrusture.


9

c7a h th ng ngân hàng thương m^i so v[i tLng tài sHn c7a ngân hàng trung
ương; các ts s này càng l[n thì n#n tài chính phát tri n càng sâu.
Theo quan ñi m c7a P.A. Samuelson2, thì M2 gg-i không kỳ h^n hay ti#n g-i thanh toán có th phát hành séc, séc du lGch, các
lo^i ti#n g-i có kỳ h^n lo^i nh , ti#n g-i ti't ki m, các ch ng tS nR ngxn h^n,
ti#n gAi trên thG trưXng ti#n t ngxn h^n,...
2.1.3 Khái ni m v# tăng trư-ng kinh t'
Quy mô c7a mFt n#n kinh t' th hi n bWng tLng sHn ph]m qu c nFi (GDP)
ho2c tLng sHn ph]m qu c gia (GNP), ho2c tLng sHn ph]m bình quân ñ?u ngưXi
ho2c thu nhIp bình quân ñ?u ngưXi (Per Capita Income, PCI).
Theo ðinh Phi HV và các ñTLng sHn ph]m qu c nFi (Gross Domestic Products, GDP) hay tLng sHn
sHn ph]m trong nư[c là giá trG tính bWng ti#n c7a tZt cH sHn ph]m và dGch v cu i
cùng ñưRc sHn xuZt ra trên ph^m vi lãnh thL c7a mFt nư[c trong mFt thXi gian
nhZt ñGnh (thưXng là mFt năm ).
TLng sHn ph]m qu c gia (Gross National Products, GNP) là giá trG tính
bWng ti#n c7a tZt cH sHn ph]m và dGch v cu i cùng ñưRc t^o ra b-i công dân mFt
nư[c trong mFt thXi gian nhZt ñGnh (thưXng là mFt năm). TLng sHn ph]m qu c
dân bWng tLng sHn ph]m qu c nFi cFng v[i thu nhIp nhân t ròng tS nư[c ngoài
(Net Factor Income From Abroad).
Tăng trư"ng kinh t là ph?n trăm gia tăng c7a GDP ho2c GNP ho2c thu
nhIp bình quân ñ?u ngưXi trong mFt thXi gian nhZt ñGnh. Tăng trư-ng kinh t' th
hi n sa thay ñLi v# lưRng c7a n#n kinh t' và cũng là ñi#u ki n c?n ñ ti'n t[i
thay ñLi v# chZt c7a n#n kinh t'.
2

Trích theo Nguyjn ðình Thành, Vũ ThG Minh HWng (2006), Nh p môn tài chính7 ti n t

, trang 145.


10

2.2 Lý thuy*t v@ m"i quan h giHa phát triIn tài chính và tăng trưDng kinh t*

2.2.1 Phát tri n tài chính và tăng trư-ng kinh t'
Lý thuy't Keynes (1936) và Tobin (1965) 7ng hF quan ñi m áp ch' tài
chính, cho rWng ti#n gây ra tác ñFng xZu ñ'n tăng trư-ng kinh t'. Trong khi lý
thuy't 7ng hF ta do hóa tài chính do McKinnon, Shaw (1973) phát tri n cho rWng
tài chính ñóng góp ñáng k cho tăng trư-ng kinh t'. ði m then ch t c7a nh>ng
tranh cãi này xoay quanh tác ñFng c7a h th ng tài chính lên tăng trư-ng kinh t',
tr9ng ñi m là tác ñFng c7a nó lên hành vi ti't ki m c7a các cá nhân.
i) Quan ñi m áp ch' tài chính:
Fry (1988) ñ c p lý thuy t áp ch tài chính cFa Keynes 7 Tobin như sau:
Mô hình Keynes (1936) daa trên n#n tHng n#n cân bWng vĩ mô và n#n kinh
t' - tr^ng thái toàn d ng và c?u ti#n nh^y cHm v[i thay ñLi trong lãi suZt. Ông
cho rWng n'u không quHn lý ti#n thIn tr9ng có th s` gây phá hu‚ nghiêm tr9ng
ñ'n tăng trư-ng kinh t'. “Bm c lãi suZt tr?n danh nghĩa. N'u bvưRt m c cân bWng toàn d ng. BQy thanh kho,n là tr^ng thái mà ti't ki m k'
ho^ch/thu nhIp - m c toàn d ng vưRt quá ñ?u tư k' ho^ch. Sa mZt cân bWng này
ñươc giHi quy't bWng cách giHm thu nhIp thac và dk' ho^ch.
Mô hình Keynes giHn ñơn có th tóm txt cơ ch' như sau: có ñFng cơ ta
ñi#u chsnh khi có sa thay ñLi trong lRi suZt có ñưRc trên hai lo^i tài sHn c^nh
tranh là ti#n và v n, giH ñGnh là m c giá c ñGnh và tương lai m c giá cũng
không ñLi. Chính sách ti#n t m- rFng s` là giHm lãi suZt và làm gia tăng sthích gi> ti#n m2t. Khi chính quy#n áp d ng tr?n lãi suZt, ñ?u tư có th v

11

lên do tr?n lãi suZt vñ'n hIu quH l^m phát có th xHy ra khi thac hi n chính sách m- rFng ti#n t .
Keynes cũng ñ# nghG mFt m c thu' ñánh trên vi c gi> ti#n bWng m c chênh l ch
gi>a m c lãi suZt cân bWng thac và m c lãi suZt cân bWng toàn d ng t^i ñó ñ?u tư
ñúng bWng ti't ki m.
MFt quan ñi m lý thuy't v# áp ch' tài chính khác do Tobin (1965) phát
tri n daa trên mô hình quan h gi>a ti#n và tăng trư-ng kinh t'. GiH ñGnh các hF
gia ñình phân ph i ti#n bWng cách gi> ti#n và ñ?u tư vào tài sHn v n. LRi suZt
trên vi c ñ?u tư vào tài sHn v n càng cao thì ti#n ñ?u tư vào nó càng cao. ði#u
này s` làm t‚ l K/L tăng và vì th' s` làm tăng thu nhIp Y trên ñ?u ngưXi. Tăng
trư-ng kinh t' ñưRc thac hi n khi ts l K/L tS m c thZp sang m c cao hơn, ñi#u
này xHy ra khi lRi t c trên vi c gi> ti#n giHm và làm tăng phúc lRi chung. Chính
sách tác ñFng là h^ lãi suZt ti#n gAi hay ñánh thu' lên viêc gi> ti#n hay ñơn giHn
là khuy'n khích ñ?u tư bWng cách gia tăng l^m phát.
Các gRi ý chính sách này khá phù hRp v[i các nư[c ñang phát tri n và
ñưRc nhi#u nư[c áp d ng trong giai ño^n sau chi'n tranh th' gi[i th II. Hi n
nay, vño^n ñ2c bi t c7a n#n kinh t'.
ii) Quan ñi m ta do hoá tài chính:
Theo Fry(1988), lý thuy t phát tri n tài chính tác ñBng tích c%c ñ n tăng
trư"ng kinh t cFa McKinnon và Shaw (1973) tóm lư*c như sau:
Phân tích chính c7a McKinnon là làm th' nào lãi suZt thac Hnh hư-ng lên
ti't ki m, ñ?u tư và tăng trư-ng kinh t' daa trên mô hình ti#n bên ngoài. Mô hình
daa trên hai giH ñGnh: (a) tZt cH các ch7 th kinh t' ñ#u ta tài trR; và (b) ñ?u tư
ñưRc xem như là nhân t quan tr9ng, không th tách rXi v[i tiêu dùng trong cơ
cZu chi tiêu. Nhà ñ?u tư ti#m năng phHi tích luY ti#n cân ñ i dư[i d^ng ưu tiên


12

cho ñ?u tư. ði#u này cũng gi ng như ñFng cơ tài chính c7a Keynes (Keynes
1937; Tsiang 1980a). Chi phí cơ hFi c7a vi c tích luY ti#n dư[i d^ng cân bWng
thZp hơn ho2c gAi ngân hàng v[i lãi cao hơn s` khích thích ñ?u tư. Trong tình
hu ng này, tương quan gi>a ti#n dành cho ñ?u tư hay tLng c?u ti#n s` chi'm t‚
tr9ng cao hơn trong tLng chi tiêu, giH ñGnh các công ty không th vay ñ ñ?u tư.
Công th c c7a giH thi't bL sung “k't hRp cơ bHn gi>a ti#n và v n vIt chZt”
(McKinnon 1973, tr.59), áp d ng - các qu c gia ñang phát tri n và sa k't hRp
th hi n qua hàm c?u ti#n:
M/P = f(Y, I/Y, d r πe)

(2.1)

Trong ñó: M chính là M2, P là m c giá, Y là GNP, d là lãi suZt ti#n gAi
danh nghĩa, πe là ts l l^m phát mong ñRi.
CH hai cách k't hRp này ñ#u theo quan ñi m cơ bHn là “ Các thay ñLi c7a
c?u ti#n s` Hnh hư-ng trư[c tiên lên ti't ki m và ñ?u tư” (McKinnon 1973,
tr.60). Vì th', các bL sung k't hRp c7a McKinnon cũng có th trình bày thành
hàm ñ?u tư d^ng:
I/Y = f(rt, d r πe)

(2.2)

Trong ñó: rt là suZt sinh lRi trung bình c7a v n vIt chZt (McKinnon 1973,
tr.61). TS các phương trình 2.1 và 2.2, McKinnon rút ra k't quH nghiên c u v#
m2t công th c:

∂(M / P)
> 0;
∂(I / Y )

∂(I /Y )
> 0
∂ (d r π e )

Shaw (1973) cho rWng, ta do hoá tài chính s` m- rFng ho^t ñFng trung
gian tài chính gi>a các ngưXi ti't ki m và các nhà ñ?u tư (v[i mFt ts l lãi suZt
cao hơn); phát tri n tài chính s` gia tăng ñFng cơ ti't ki m và ñ?u tư, gia tăng
hi u quH trung bình c7a ñ?u tư. Các trung gian tài chính tăng lRi t c thac tS
ngưXi ti't ki m do lãi suZt hRp lý và các nhà ñ?u tư cũng vay ti#n dư[i chi phí


13

thac bWng cách Ln ñGnh s- thích thanh khoHn, giHm r7i ro thông qua ña d^ng hoá,
hư-ng lRi tS quy mô kinh t' trên vi c cho vay, tăng hi u quH ho^t ñFng và giHm
chi phí thông tin gi>a ngưXi ti't ki m và nhà ñ?u tư, thông qua chuyên môn hoá
và phân công lao ñFng. Trung gian tài chính bG áp ch' khi lãi suZt bG quHn lý c
ñGnh dư[i m c cân bWng. Khi lãi suZt ñưRc xem như là công c ñGnh giá (cho
phép tìm ra các m c cân bWng khác nhau), các trung gian tài chính có th sA
d ng khH năng "chuyên gia" c7a mình ñ phân ph i mFt cách có hi u quH nguDn
v n ñ?u tư l[n hơn và t^o ra sa tăng trư-ng. Các quan ñi m m- rFng v# trung
gian nR nhZn m^nh t?m quan tr9ng c7a vi c gia nhIp và c^nh tranh trong ngành
ngân hàng như là sa c?n thi't cho thành công c7a ta do hoá tài chính theo nh>ng
cách th c khác nhau (Cho 1984, tr.7; Fry 1980b, tr.543).
Quan ñi m trung gian nR daa trên mô hình ti#n bên trong. C?u ti#n ñưRc
xác ñGnh theo Shaw bWng hàm sau:
M/P = f(Y, v, d r πe)

(2.3)

Trong ñó: v là vector chi phí cơ hFi thac t' trong vi c gi> ti#n. Shaw cho
rWng lRi t c trên tZt cH các lo^i tài sHn, gDm cH ti#n, có tác ñFng tích cac lên ts l
ti't ki m (Shaw 1973, tr.73). GiH thuy't bL sung này không hoàn toàn ñúng
trong thac t' vì nh>ng nhà ñ?u tư không bG h^n ch' v# phương th c ta tài trR.
Khi tL ch c tín d ng không sˆn có, nh>ng thG trưXng không chính th c vt^i. Thac t', Mc Kinnon cũng nhIn thZy t?m quan tr9ng c7a trung gian tài chính.
GiH thuy't c7a Mc Kinnon nhZn m^nh vai trò c7a ti#n ti't ki m trong vi c
ta tài trR cho ñ?u tư. Quan ñi m trung gian nR c7a Shaw, nhZn m^nh vai trò tích
luY ti#n trong vi c m- rFng ti#m năng cho vay c7a các trung gian tài chính và tS
ñó thúc ñ]y phát tri n ho^t ñFng ñ?u tư bWng nguDn tài trR tS bên ngoài. Dù Mc
Kinnon và Shaw nhZn m^nh nh>ng khía c^nh khác nhau c7a vi c tích luY tài sHn


14

tài chính và nR, nhưng các nghiên c u sau này ñi#u xem ñây là quan ñi m bL
sung cho nhau trong lý thuy't tài chính và phát tri n.
Nhìn chung, hai luIn ñi m này chs ra rWng v[i m c phát tri n tài chính cao
hơn, mà có th là k't quH c7a ta do hóa tài chính, s` dQuan ñi m này ti'p t c phát tri n v[i nhi#u nghiên c u thac nghi m sau này c7a
các tác giH King và Levine (1993), Levine, Loayza và Beck (2000),... thông qua
d> li u c7a nhi#u qu c gia bWng các mô hình kinh t' lưRng.
2.2.2 Các ñ2c trưng có liên quan c7a phát tri n tài chính và tăng trư-ng kinh t'
Sa hình thành và ho^t ñFng c7a các th ch' tài chính (bao gDm trung gian
tài chính) làm gia tăng hi u quH và giHm thi u chi phí giao dGch, nghĩa là phát
tri n tài chính s` thuIn lRi khi các trung gian tài chính thac hi n t t hai m c tiêu,
gDm: t i thi u hóa chi phí giao dGch và t i ña hóa sa phân bL lRi t c v n ñ?u tư.
Các trung gian tài chính cung cZp dGch v tài chính g?n m c t i ưu cho tZt
cH các ngành/khu vac c7a n#n kinh t' và tZt cH các lĩnh vac c7a xã hFi. Phát tri n
tài chính và sa hình thành cơ s- h^ t?ng liên quan ñ'n trung gian tài chính t^o
ñi#u ki n cho vi c giHm thi u nh>ng sa bZt cân x ng v# thông tin, nghĩa là, xác
ñGnh cung và c?u nguDn lac v# v n gi>a nhà ñ?u tư và ngưXi ñi vay, và vì vIy
gia tăng lRi suZt thac c7a v n và năng suZt chung c7a n#n kinh t'. Các công ty
ph thuFc nhi#u vào nguDn v n bên ngoài hơn là v n nFi bF (- cZp ñF công ty)
thưXng là nh>ng ñơn vG hư-ng lRi nhi#u nhZt tS các trung gian tài chính và sa
phát tri n tài chính. N'u không có trung gian tài chính làm giHm ñi sa bZt cân
x ng v# thông tin, thì các khoHn chi phí 7y quy#n – tác nghi p s` làm gia tăng
chi phí vay mưRn tS bên ngoài c7a các doanh nghi p.


15

Vai trò cFa trung gian tài chính và phát tri n tài chính có th ñư*c tóm
lư*c như sau: huy ñFng và thu hút ti#n ti't ki m cho ñ?u tư (bao gDm ñLi m[i và
phát tri n tinh th?n doanh nghi p r entrepreneurship, sa hình thành kY năng), và
sa phân bL v n cho các da án có lRi t c kỳ v9ng cao hơn, như vIy khuy'n khích
năng suZt cao hơn. M2c dù, m9i cZu ph?n c7a phát tri n tài chính có th không
làm giHm ñưRc chi phí giao dGch có liên quan, nhưng các m c phát tri n tài chính
vuRt quá mFt ngư‹ng nào ñó có th ñóng góp vào sa giHm thi u chi phí giao dGch
trong h th ng tài chính, thúc ñ]y ñLi m[i sHn ph]m tài chính và tăng trư-ng
kinh t'.
Rao (2003) ñ c p v vai trò tài chính trong phát tri n kinh t :
Hermes và Lenskink (2000), ñã lIp luIn: ñóng góp tích cac mà h th ng
tài chính có th thac hi n ñ i v[i quá trình phát tri n kinh t' ph thuFc vào vi c
thi't k' và vIn hành h th ng tài chính và nhi#u y'u t khác n>a. Cheng h^n,
vi c ch9n laa cơ cZu tL ch c và th ch' c th cũng t^o ra mFt tIp hRp các mong
mu n thac thi ch c năng quHn lý và giám sát c7a chính ph7. Tuy nhiên, mFt h
th ng tài chính ta bHn thân nó không th t^o ra tăng trư-ng và phát tri n kinh t'.
Nhi#u khía c^nh khác c7a sa vIn hành hi u quH h th ng tài chính là c?n thi't ñ
sA d ng v n mFt cách hi u quH, làm lRi cho xã hFi. Và vai trò c7a bHo hi m ti#n
gAi, quHn lý r7i ro tài chính - các cZp trung gian tài chính khác nhau ñáp ng yêu
c?u Ln ñGnh h th ng tài chính. Ngoài ra, thông tin bZt cân x ng (AI)4 vtDn t^i, thay ñLi nhi#u theo hình th c, ngay cH v[i các th ch' tài chính vIn hành
h>u hi u xem là có hi u quH. Kinh nghi m c7a mFt s n#n kinh t' chuy n ñLi
cho ta thZy nh>ng ñ2c trưng như vIy. Các vZn ñ# v# r7i ro ñ^o ñ c và ch9n laa
bZt lRi dưXng như hi n h>u trong nhi#u trưXng hRp.

4

Asymmetric Information


16

Hermes và Lensink (2000) cũng ñã lưu ý, h th ng ngân hàng t^i mFt s
nư[c bG làm suy y'u b-i các danh m c nR xZu hi n h>u tích lũy tS trư[c và có
các ñFng cơ m^nh m` hơn trong vi c thac hi n các hành vi r7i ro quá m c (có l`
do tình tr^ng tuy t v9ng). Khi không có mFt n#n tHng nguDn lac v>ng m^nh c7a
chính ph7 hay bZt c “c u cánh” cho vay cu i cùng nào khác, sa y'u kém c7a h
th ng tài chính s` vl^i c7a h th ng kinh t'.
M2c dù, các nghiên c u thac nghi m ñã thi't lIp ñưRc m i liên k't thuIn
và v>ng chxc gi>a phát tri n tài chính và tăng trư-ng kinh t' (m2c dù không phHi
phát tri n kinh t' trong mFt s trưXng hRp), có rZt nhi#u sa khác bi t hi n h>u t^i
các nư[c trong nh>ng nhân t nhân quH và các ñóng góp tương ñ i c7a nh>ng
nhân t này. Các chính sách kinh t', và hi u quH ho^t ñFng c7a phát tri n tài
chính giHi thích ph?n l[n cho nh>ng khác bi t này. Ngoài ra, chi phí gián ti'p và
hIu quH kinh t' c7a kh7ng hoHng ngân hàng, mà thsnh thoHng xuZt hi n cũng rZt
quan tr9ng. Hơn n>a, luôn có nh>ng cái giá phHi trH khi ta do hóa tài chính.
Trong h?u h't trưXng hRp, các cHi cách th ch' và chính sách ñòi h i c?n có
trư[c khi thac hi n nh>ng cHi cách tài chính.
Nghiên c u cFa Patrick (1966), Goladsmith (1969) và McKinnon (1973)
và nhi#u tác giH khác ñã ch ng minh các m i liên k't ch2t ch` gi>a phát tri n tài
chính và phát tri n kinh t' t^i h?u h't các nư[c qua nhi#u năm. Patrick (1966)
k't luIn rWng quan h nhân quH có chi#u hư[ng tS tăng trư-ng tài chính ñ'n tăng
trư-ng kinh t' như là mFt m i quan h do cung t^o ra trong nh>ng thXi kỳ ñ?u
c7a phát tri n kinh t', nhưng hư[ng c7a quan h nhân quH ñó ñHo ngưRc l^i trong
nh>ng giai ño^n phát tri n tương ñ i cao hơn. Tuy vIy, Jung (1986) ñã ki m tra
d> li u c7a 19 nư[c phát tri n và 37 nư[c ñang phát tri n và tìm thZy quan h do


17

cung t^o ra t^i tZt cH các giai ño^n phát tri n. ði#u này ñã mâu thuñGnh c7a Goldsmith (1969), ngưXi ñã truy tìm m i quan h cho 35 qu c gia trong
giai ño^n 1860 ñ'n 1963. B-i vì s mpháp th ng kê trong nh>ng nghiên c u này là khác nhau cho nên mFt k't luIn
v>ng chxc có th không nLi bIt lên ñưRc. M2c khác, sa k't hRp ch2t ch` gi>a
phát tri n tài chính và tăng trư-ng kinh t' ñã không ñưRc nghiên c u. Tóm l^i,
m i quan h tài chính v[i tăng trư-ng kinh t' có th tóm txt theo sơ ñD sau:
ThG trưXng tài chính và các
trung gian tài chính

Chi phí thR trưlng
Chi phí thông tin
Chi phí giao dDch

Các kênh tăng trưDng
7 Tích lun v n
7 ðVi moi công ngh

Các ch c năng tài chính
r Huy ñFng ti't ki m
r Phân ph i các nguDn lac
r Thúc ñ]y ki m soát doanh nghi p
r ð]y m^nh quHn trG r7i ro
r Thúc ñ]y lưu thông hàng hoá, dGch v và
hRp ñDng
r CHi thi n thanh khoHn

Tăng trư,ng kinh t
NguDn: Chandana Kularatne (2001)

Hình 2.1 M"i quan h giHa tài chính và tăng trưDng kinh t*

2.3 Các nghiên c u thJc nghi m v@ phát triIn tài chính và tăng trưDng kinh t*

M i quan h gi>a phát tri n tài chính phát tri n kinh t' ñã nhIn ñưRc sa
quan tâm ñáng k trong lý thuy't v# tăng trư-ng. N#n tHng lý thuy't tài chính và
tăng trư-ng ñươc phát tri n sâu bWng các nghiên c u c7a Tobin –Keynes cu i
nh>ng năm 60 th' k‚ XX và McKinnon, Shaw vào thIp niên 70. ð'n nh>ng năm
90, nghiên c u v# lý thuy't la phát tri n tài
chính v[i tăng trư-ng, phát tri n kinh t' m[i thIt sa ñưRc nghiên c u sâu, rFng.
Ph?n l[n nh>ng k't quH nghiên c u chs ra rWng thG trưXng tài chính, sA d ng ti#n


18

hi u quH cho phép các ch7 th dGch chuy n ti#n tS hi n t^i sang tương lai ñ ñ^t
ñưRc lRi nhuIn cao hơn trong dài h^n. Khu vac tài chính ñưRc phân lo^i thành
hai lo^i ñGnh ch' quan tr9ng gDm: các trung gian tài chính và thG trưXng tài chính.
Các nghiên c u trên cH hai ñGnh ch' c7a thG trưXng tài chính ñi#u tìm thZy k't
quH cHi thi n tăng trư-ng.
Levine (2003), ñ# cIp v# nghiên c u c7a King và Levine (1993b), v[i mnghiên c u 77 qu c gia trong giai ñoan tS 1960r89, chs ra m i quan h ch2t ch`
gi>a ñF sâu tài chính trung bình và tăng trư-ng trung bình. Mô hình nghiên c u
là hàm hDi quy có d^ng:

Gj = a+ b DEPTH + cX + u.

(2.4)

Trong ñó: Gj gDm (i) tăng trư-ng thu nhIp thac trung bình, (ii) t‚ l tăng
trư-ng v n vIt chZt trung bình/ñ?u ngưXi và (iii) tăng trư-ng tLng năng suZt.
DEPTH ñ^i di n b-i tLng tài sHn nR có tính thanh khoHn c7a h th ng ngân hàng
và ñGnh ch' tài chính phi ngân hàng chia cho GDP hay ñưRc ño bWng M2/GDP;
X là các bi'n ki m soát gDm thu nhIp bình quân ñ?u ngưXi, giáo d c, Ln ñGnh
chính trG, chs s t‚ giá h i ñoái, thương m^i, chính sách tài chínhr ti#n t . Phương
pháp hDi quy sA d ng là mô hình hDi quy tLng quát cho d> li u bHng ñFng.
Levine (2003) ñ c p v :
Nghiên c u vi mô cFa Rajan và Zingales (1998), sA d ng d> li u ngành
ñ nghiên c u cơ ch' phát tri n tài chính Hnh hư-ng ñ'n tăng trư-ng kinh t' và
các nguyên nhân c th . K't quH nghiên c u cho rWng phát tri n tài chính có Hnh
hư-ng Ln ñGnh ñ'n tăng trư-ng kinh t'. ThG trưXng tài chính không hoàn hHo Hnh
hư-ng ñ'n ñ?u tư và tăng trư-ng, n'u các trung gian tài chính không th phân
bi t ñưRc gi>a da án t t và da án tDi. Sa hi n di n c7a mFt thG trưXng tài chính
phát tri n t t - mFt qu c gia t^o cho nó mFt lRi th' so sánh trong các ngành công


19

nghi p ph thuFc vào nguDn tài chính bên ngoài. Mô hình hDi quy ñưRc các tác
giH sA d ng là:
Growthi,k = aC+bI+cSharei,k+d(Externalk*FDi)+ui,k

(2.5)

Trong ñó: Growthi,k là t c ñF tăng trư-ng bình quân hàng năm c7a giá tri
gia tăng ngành k và qu c gia i trong giai ño^n 1980r90, C và I là ma trIn các
qu c gia và ngành là các bi'n giH, Sharei,k là t‚ trong ngành k trong ngành công
nghi p ch' t^o c7a qu c gia i năm 1980; FDi là chs s phát tri n tài chính ñ i v[i
qu c gia i; FD ñưRc ño lưXng bWng (i) tín d ng nFi ñGa so v[i GDP và v n hoá
thG trưXng ch ng khoán so v[i GDP,(ii) các chu]n mac k' toán là chs s chZt
lưRng báo cáo tài chính. D> li u ñưRc sA d ng cho nghiên c u là d> li u bHng, tS
36 ngành và qua 41 qu c gia.
Nghiên c u " góc ñB vi mô cFa Demirgüç –Kunt và Maksimovic (1998),
chs ra rWng cH h th ng ngân hàng phát tri n và thG trưXng ch ng khoán thanh
khoHn có tác ñFng tích cac ñ'n tăng trư-ng vưRt bIc c7a các công ty. Mô hình
kinh t' lưRng ñưRc tác giH sA d ng là:
PROPORTION_FASTER= a + bFDi,t + cCVi,t + ui,t

(2.6)

Trong ñó: PROPORTION_FASTER là t c ñF tăng trư-ng vưRt bIc hay
vưRt m c tăng trư-ng bình quân c7a toàn ngành, FD là nh>ng cách ño lưXng
m c ñF phát tri n tài chính gDm (i) T‚ l v n hoá c7a thG trưXng ch ng
khoán/GDP và (ii) TLng giá trG giao dGch/m c v n hoá và (iii) T‚ l tLng tài sHn
ký thác c7a h th ng ngân hàng nFi ñGa/GDP, CV ñ^i di n cho các bi'n ki m
soát gDm: tăng trư-ng kinh t', l^m phát, tài trR chính ph7 cho các công ty, tài sHn
c ñGnh/tLng tài sHn c7a các công ty, thu nhIp bình quân ñ?u ngưXi, thG trưXng
công ty/giá trG sL sách, luIt và m nh l nh truy#n th ng c7a n#n kinh t'. D> li u


20

nghiên c u d^ng bHng và mt^o t^i 26 qu c gia.
Nghiên c u " c p ñB vĩ mô cFa Levine, Loayza và Beck (2000), tìm thZy
m i quan h v>ng chxc gi>a y'u t ngo^i sinh c7a phát tri n tài chính và tăng
trư-ng kinh t' trong dài h^n qua các bi'n công c chéo gi>a các qu c gia, ñDng
thXi còn tìm ra m i liên h gi>a các y'u t ngo^i sinh c7a phát tri n tài chính v[i
tích luY v n vIt chZt và tăng năng suZt. Mô hình sA d ng cơ bHn là:
[Gj] = a + b[Fi ]+ c[Xi ] +ui

(2.7)

Trong ñó, Gj ñ^i di n cho vector (chs mFt tIp hRp các bi'n ) các bi'n ph
thuFc gDm tăng trư-ng kinh t', tăng trư-ng năng suZt, tăng trư-ng v n tích luY;
Fi là các bi'n M2/GDP và bi'n ño lưXng m c ñF phát tri n tài chính m[i do các
tác giH phát tri n thêm: Tín d ng tư nhân/GDP, X là vector tIp hRp nh>ng bi'n
ki m soát ngo^i sinh. D> li u hDi quy là d> li u chéo cho 63 qu c gia và d> li u
bHng ñFng cho 77 qu c gia tS năm 1960r95.
Christopuolos và Tsionac (2004), ñã sA d ng các kY thuIt hDi quy, ki m
ñGnh v[i d> li u bHng, m1970r2000, k't quH nghiên c u cho rWng có m i quan h tích cac gi>a phát tri n
tài chính và tăng trư-ng kinh t' trong dài h^n nhưng phát tri n tài chính không là
nguyên nhân tăng trư-ng trong ngxn h^n. Mô hình hDi quy ñưRc các tác giH sA
d ng ñ ki m ñGnh m i quan h gi>a phát tri n tài chính theo chi#u sâu và tăng
trư-ng kinh t' là:
Yit = β0i + β1iFit + β2iSit + β3ipit + uit

(2.8)

Trong ñó: Yit là sHn lưRng thac c7a qu c gia i năm t, Fit là bi'n ño lưXng
ñF sâu tài chính, Sit là ñ?u tư/sHn lưRng, pit là l^m phát và uit là sai s ư[c lưRng.


21

Trong khi ñ ki m ñGnh hư[ng tác ñFng không rõ, các tác giH còn sA d ng mô
hình hDi quy sau: Fit = β0i + β1iYit + β2iSit + β3ipit + vit

(2.9)

ðF sâu tài chính (F) là t‚ l tLng tài sHn nR/GDP danh nghĩa và (S) là t‚
tr9ng ñ?u tư/GDP danh nghĩa, p là l^m phát ño bWng CPI5 .
Ang (2007), trong nghiên c u phát tri n tài chính theo chi#u sâu và tăng
trư-ng kinh t' - Malaysia, ñưa ra k't luIn phát tri n tài chính theo chi#u sâu,
tích luY v n vIt chZt và gia tăng lac lưRng lao ñFng có tác ñFng tích cac ñ'n
tăng trư-ng kinh t'. Tác giH sA d ng 2 mô hình nghiên c u có d^ng sau:
Mô hình 1: EDt = fA[PRKt, PUKt, LFt, PCYt]

(2.10a)

Mô hình 2: EDt = fB[PRKt, PUKt, LFt, M2Yt]

(2.10b)

Trong ñó: EDt là bi'n ño lưXng phát tri n kinh t'; các bi'n PRKt là tích
luY v n tư nhân thac, PUKt là tích luY v n khu vac công thac, LFt là lac lưRng
lao ñFng, PCYt là t‚ l tín d ng tư nhân/GDP, M2Yt là M2/GDP, t là chu”i thXi
gian nghiên c u t = 1,43 .
Nghiên c u này, sA d ng k't hRp cH 2 nhân t ñánh giá m c phát tri n tài
chính hay ñF sâu tài chính là M2/GDP và tín d ng tư nhân/GDP. V[i mnghiên c u tác giH sA d ng gDm d> li u chu”i thXi gian tS 1960r2003 và qu c
gia nghiên c u là Malaysia. Phương pháp hDi quy sA d ng là phương pháp ư[c
lưRng ta tương quan có phân ph i trj (ARDLr Autoregressive distributed lag).
Tóm l^i, theo thXi gian các nghiên c u v# m i quan h tài chính và tăng
trư-ng kinh t' càng có cơ s- v>ng chxc hơn cH v# m2t lý thuy't lthac nghi m. Các mô hình nghiên c u thac nghi m ñưRc bL sung và phát tri n
cH v# mô hình nghiên c u l li u và ki m ñGnh
ư[c lưRng khác nhau ñ ñưa ra k't luIn v>ng chxc hơn.
5

Consumer Price Index: Chs s giá tiêu dùng.